೪. ಭೋಜನವಗ್ಗೋ

೧. ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೨೦೩. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಅವಿದೂರೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಪೂಗಸ್ಸ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡೋ ಪಞ್ಞತ್ತೋ ಹೋತಿ. ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಂ ಅಲಭಮಾನಾ ಆವಸಥಂ ಅಗಮಂಸು. ಮನುಸ್ಸಾ – ‘‘ಚಿರಸ್ಸಮ್ಪಿ ಭದನ್ತಾ ಆಗತಾ’’ತಿ ತೇ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಪರಿವಿಸಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದುತಿಯಮ್ಪಿ ದಿವಸಂ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ದಿವಸಂ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಂ ಅಲಭಮಾನಾ ಆವಸಥಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ಮಯಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ! ಹಿಯ್ಯೋಪಿ ಇಧೇವ ಆಗನ್ತಬ್ಬಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ತತ್ಥೇವ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ತಿತ್ಥಿಯಾ ಅಪಸಕ್ಕನ್ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ! ನಯಿಮೇಸಞ್ಞೇವ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡೋ ಪಞ್ಞತ್ತೋ; ಸಬ್ಬೇಸಞ್ಞೇವ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡೋ ಪಞ್ಞತ್ತೋ’’ತಿ.

ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜಥಾತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಥ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಏಕೋ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡೋ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ತತೋ ಚೇ ಉತ್ತರಿಂ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೦೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಆವಸಥೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಮನುಸ್ಸಾ – ‘‘ಚಿರಸ್ಸಮ್ಪಿ ಥೇರೋ ಆಗತೋ’’ತಿ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಪರಿವಿಸಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಭುತ್ತಾವಿಸ್ಸ ಖರೋ ಆಬಾಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ನಾಸಕ್ಖಿ ತಮ್ಹಾ ಆವಸಥಾ ಪಕ್ಕಮಿತುಂ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ದುತಿಯಮ್ಪಿ ದಿವಸಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಭುಞ್ಜಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ – ‘‘ಭಗವತಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತೋ ನ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸಿ; ಛಿನ್ನಭತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಲಾನೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಅನುವಸಿತ್ವಾ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೨೦೫. ‘‘ಅಗಿಲಾನೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಏಕೋ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡೋ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ತತೋ ಚೇ ಉತ್ತರಿ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೨೦೬. ಅಗಿಲಾನೋ ನಾಮ ಸಕ್ಕೋತಿ ತಮ್ಹಾ ಆವಸಥಾ ಪಕ್ಕಮಿತುಂ.

ಗಿಲಾನೋ ನಾಮ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ತಮ್ಹಾ ಆವಸಥಾ ಪಕ್ಕಮಿತುಂ.

ಆವಸಥಪಿಣ್ಡೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭೋಜನಂ – ಸಾಲಾಯ ವಾ ಮಣ್ಡಪೇ ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ವಾ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ವಾ ಅನೋದಿಸ್ಸ ಯಾವದತ್ಥೋ ಪಞ್ಞತ್ತೋ ಹೋತಿ. ಅಗಿಲಾನೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಕಿಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ತತೋ ಚೇ ಉತ್ತರಿ ‘ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

೨೦೭. ಅಗಿಲಾನೋ ಅಗಿಲಾನಸಞ್ಞೀ ತತುತ್ತರಿ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅಗಿಲಾನೋ ವೇಮತಿಕೋ ತತುತ್ತರಿ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅಗಿಲಾನೋ ಗಿಲಾನಸಞ್ಞೀ ತತುತ್ತರಿಂ ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಗಿಲಾನೋ ಅಗಿಲಾನಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಗಿಲಾನೋ ವೇಮತಿಕೋ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಗಿಲಾನೋ ಗಿಲಾನಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೨೦೮. ಅನಾಪತ್ತಿ ಗಿಲಾನಸ್ಸ, ಅಗಿಲಾನೋ ಸಕಿಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಗಚ್ಛನ್ತೋ, ವಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತೋ ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ, ಸಾಮಿಕಾ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಭೋಜೇನ್ತಿ, ಓದಿಸ್ಸ ಪಞ್ಞತ್ತೋ ಹೋತಿ, ನ ಯಾವದತ್ಥೋ ಪಞ್ಞತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಆವಸಥಪಿಣ್ಡಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಪಠಮಂ.

೨. ಗಣಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೨೦೯. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ದೇವದತ್ತೋ ಪರಿಹೀನಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋ ಸಪರಿಸೋ ಕುಲೇಸು ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ಕುಲೇಸು ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ! ಕಸ್ಸ ಸಮ್ಪನ್ನಂ ನ ಮನಾಪಂ, ಕಸ್ಸ ಸಾದುಂ ನ ರುಚ್ಚತೀ’’ತಿ! ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ದೇವದತ್ತೋ ಸಪರಿಸೋ ಕುಲೇಸು ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ದೇವದತ್ತ, ಸಪರಿಸೋ ಕುಲೇಸು ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಸೀತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಸಪರಿಸೋ ಕುಲೇಸು ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಸಿ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಗಣಭೋಜನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೧೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾ ಗಿಲಾನೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭತ್ತೇನ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನಾಧಿವಾಸೇನ್ತಿ – ‘‘ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಗಣಭೋಜನ’’ನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಲಾನೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಗಣಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಗಣಭೋಜನೇ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಸಮಯೋ. ಗಿಲಾನಸಮಯೋ – ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಮಯೋ’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೧೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾ ಚೀವರದಾನಸಮಯೇ ಸಚೀವರಭತ್ತಂ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ – ‘‘ಭೋಜೇತ್ವಾ ಚೀವರೇನ ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನಾಧಿವಾಸೇನ್ತಿ – ‘‘ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಗಣಭೋಜನ’’ನ್ತಿ. ಚೀವರಂ ಪರಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚೀವರದಾನಸಮಯೇ ಗಣಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಗಣಭೋಜನೇ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಸಮಯೋ. ಗಿಲಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ – ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಮಯೋ’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೧೨. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾ ಚೀವರಕಾರಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭತ್ತೇನ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನಾಧಿವಾಸೇನ್ತಿ – ‘‘ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಗಣಭೋಜನ’’ನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚೀವರಕಾರಸಮಯೇ ಗಣಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಗಣಭೋಜನೇ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಸಮಯೋ. ಗಿಲಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋ – ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಮಯೋ’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೧೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇ ಮನುಸ್ಸೇ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಮುಹುತ್ತಂ, ಆವುಸೋ, ಆಗಮೇಥ; ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಇಧೇವ, ಭನ್ತೇ, ಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ – ‘‘ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಗಣಭೋಜನ’’ನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಗಮನಸಮಯೇ ಗಣಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಗಣಭೋಜನೇ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಸಮಯೋ. ಗಿಲಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋ, ಅದ್ಧಾನಗಮನಸಮಯೋ – ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಮಯೋ’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೧೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಾವಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇ ಮನುಸ್ಸೇ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಮುಹುತ್ತಂ, ಆವುಸೋ, ತೀರಂ ಉಪನೇಥ; ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಇಧೇವ, ಭನ್ತೇ, ಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ – ‘‘ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಗಣಭೋಜನ’’ನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಾವಾಭಿರುಹನಸಮಯೇ ಗಣಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಗಣಭೋಜನೇ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಸಮಯೋ. ಗಿಲಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋ, ಅದ್ಧಾನಗಮನಸಮಯೋ, ನಾವಾಭಿರುಹನಸಮಯೋ – ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಮಯೋ’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೧೫. ತೇನ ೦ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ದಿಸಾಸು ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾ ಭಿಕ್ಖೂ ರಾಜಗಹಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ. ಮನುಸ್ಸಾ ನಾನಾವೇರಜ್ಜಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಭತ್ತೇನ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನಾಧಿವಾಸೇನ್ತಿ – ‘‘ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಗಣಭೋಜನ’’ನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಸಮಯೇ ಗಣಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಗಣಭೋಜನೇ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಸಮಯೋ. ಗಿಲಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋ, ಅದ್ಧಾನಗಮನಸಮಯೋ, ನಾವಾಭಿರುಹನಸಮಯೋ, ಮಹಾಸಮಯೋ – ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಮಯೋ’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೧೬. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತೋ ಆಜೀವಕೇಸು ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಆಜೀವಕೋ ಯೇನ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಮಾಗಧಂ ಸೇನಿಯಂ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಚ್ಛಾಮಹಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಬ್ಬಪಾಸಣ್ಡಿಕಭತ್ತಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಸಚೇ ತ್ವಂ, ಭನ್ತೇ, ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಠಮಂ ಭೋಜೇಯ್ಯಾಸಿ’’. ‘‘ಏವಂ ಕರೇಯ್ಯಾಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಆಜೀವಕೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ದೂತಂ ಪಾಹೇಸಿ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇನ್ತು ಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನಾಧಿವಾಸೇನ್ತಿ – ‘‘ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಗಣಭೋಜನ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಆಜೀವಕೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ, ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಖೋ ಸೋ ಆಜೀವಕೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭವಮ್ಪಿ ಗೋತಮೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ಅಹಮ್ಪಿ ಪಬ್ಬಜಿತೋ; ಅರಹತಿ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಂ. ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತಂ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನಾ’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಆಜೀವಕೋ ಭಗವತೋ ಅಧಿವಾಸನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಣಭತ್ತಸಮಯೇ ಗಣಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೨೧೭. ಗಣಭೋಜನೇ , ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಸಮಯೋ. ಗಿಲಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋ, ಅದ್ಧಾನಗಮನಸಮಯೋ, ನಾವಾಭಿರುಹನಸಮಯೋ, ಮಹಾಸಮಯೋ, ಸಮಣಭತ್ತಸಮಯೋ – ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಮಯೋ’’ತಿ.

೨೧೮. ಗಣಭೋಜನಂ ನಾಮ ಯತ್ಥ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ ಭೋಜನೇನ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಏತಂ ಗಣಭೋಜನಂ ನಾಮ.

ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಮಯಂ.

ಗಿಲಾನಸಮಯೋ ನಾಮ ಅನ್ತಮಸೋ ಪಾದಾಪಿ ಫಲಿತಾ [ಫಾಲಿತಾ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಹೋನ್ತಿ. ‘‘ಗಿಲಾನಸಮಯೋ’’ತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ ನಾಮ ಅನತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ವಸ್ಸಾನಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮೋ ಮಾಸೋ, ಅತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಪಞ್ಚಮಾಸಾ. ‘‘ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ’’ತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋ ನಾಮ ಚೀವರೇ ಕಯಿರಮಾನೇ. ‘‘ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋ’’ತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ಅದ್ಧಾನಗಮನಸಮಯೋ ನಾಮ ‘‘ಅದ್ಧಯೋಜನಂ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ಗತೇನ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ನಾವಾಭಿರುಹನಸಮಯೋ ನಾಮ ‘‘ನಾವಂ ಅಭಿರುಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ಆರುಳ್ಹೇನ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ಓರುಳ್ಹೇನ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ಮಹಾಸಮಯೋ ನಾಮ ಯತ್ಥ ದ್ವೇ ತಯೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಯಾಪೇನ್ತಿ, ಚತುತ್ಥೇ ಆಗತೇ ನ ಯಾಪೇನ್ತಿ. ‘‘ಮಹಾಸಮಯೋ’’ತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ಸಮಣಭತ್ತಸಮಯೋ ನಾಮ ಯೋ ಕೋಚಿ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸಮಾಪನ್ನೋ ಭತ್ತಂ ಕರೋತಿ. ‘‘ಸಮಣಭತ್ತಸಮಯೋ’’ತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

೨೧೯. ಗಣಭೋಜನೇ ಗಣಭೋಜನಸಞ್ಞೀ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಗಣಭೋಜನೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಗಣಭೋಜನೇ ನಗಣಭೋಜನಸಞ್ಞೀ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ನಗಣಭೋಜನೇ ಗಣಭೋಜನಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ನಗಣಭೋಜನೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ನಗಣಭೋಜನೇ ನಗಣಭೋಜನಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೨೨೦. ಅನಾಪತ್ತಿ ಸಮಯೇ, ದ್ವೇ ತಯೋ ಏಕತೋ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಏಕತೋ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ನಿಚ್ಚಭತ್ತಂ, ಸಲಾಕಭತ್ತಂ, ಪಕ್ಖಿಕಂ, ಉಪೋಸಥಿಕಂ, ಪಾಟಿಪದಿಕಂ, ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಗಣಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ದುತಿಯಂ.

೩. ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೨೨೧. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ವೇಸಾಲಿಯಂ ಪಣೀತಾನಂ ಭತ್ತಾನಂ ಭತ್ತಪಟಿಪಾಟಿ ಅಧಿಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ದಲಿದ್ದಸ್ಸ ಕಮ್ಮಕಾರಸ್ಸ [ಕಮ್ಮಕರಸ್ಸ (ಸೀ.)] ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ನ ಖೋ ಇದಂ ಓರಕಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಯಥಯಿಮೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಭತ್ತಂ ಕರೋನ್ತಿ; ಯಂನೂನಾಹಮ್ಪಿ ಭತ್ತಂ ಕರೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ದಲಿದ್ದೋ ಕಮ್ಮಕಾರೋ ಯೇನ ಕಿರಪತಿಕೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಕಿರಪತಿಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಚ್ಛಾಮಹಂ, ಅಯ್ಯಪುತ್ತ, ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಭತ್ತಂ ಕಾತುಂ. ದೇಹಿ ಮೇ ವೇತನ’’ನ್ತಿ. ಸೋಪಿ ಖೋ ಕಿರಪತಿಕೋ ಸದ್ಧೋ ಹೋತಿ ಪಸನ್ನೋ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಕಿರಪತಿಕೋ ತಸ್ಸ ದಲಿದ್ದಸ್ಸ ಕಮ್ಮಕಾರಸ್ಸ ಅಬ್ಭಾತಿರೇಕಂ [ಅತಿರೇಕಂ (ಸ್ಯಾ.)] ವೇತನಂ ಅದಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ದಲಿದ್ದೋ ಕಮ್ಮಕಾರೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ದಲಿದ್ದೋ ಕಮ್ಮಕಾರೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತಂ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನಾ’’ತಿ. ‘‘ಮಹಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ. ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಹೋತು [ಹೋತು ಮೇ (ಕ.)] ಭನ್ತೇ, ಮಹಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ. ಬಹೂ ಮೇ ಬದರಾ ಪಟಿಯತ್ತಾ ಬದರಮಿಸ್ಸೇನ ಪೇಯ್ಯಾ ಪರಿಪೂರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ದಲಿದ್ದೋ ಕಮ್ಮಕಾರೋ ಭಗವತೋ ಅಧಿವಾಸನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ – ‘‘ದಲಿದ್ದೇನ ಕಿರ ಕಮ್ಮಕಾರೇನ ಸ್ವಾತನಾಯ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ನಿಮನ್ತಿತೋ, ಬದರಮಿಸ್ಸೇನ ಪೇಯ್ಯಾ ಪರಿಪೂರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ತೇ ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿಂಸು. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಮನುಸ್ಸಾ – ‘‘ದಲಿದ್ದೇನ ಕಿರ ಕಮ್ಮಕಾರೇನ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ನಿಮನ್ತಿತೋ’’ತಿ. ತೇ ದಲಿದ್ದಸ್ಸ ಕಮ್ಮಕಾರಸ್ಸ ಪಹೂತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಅಭಿಹರಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ದಲಿದ್ದೋ ಕಮ್ಮಕಾರೋ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಣೀತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಕಾಲಂ ಆರೋಚಾಪೇಸಿ – ‘‘ಕಾಲೋ, ಭನ್ತೇ, ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ತಸ್ಸ ದಲಿದ್ದಸ್ಸ ಕಮ್ಮಕಾರಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ದಲಿದ್ದೋ ಕಮ್ಮಕಾರೋ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪರಿವಿಸತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಥೋಕಂ, ಆವುಸೋ, ದೇಹಿ. ಥೋಕಂ, ಆವುಸೋ, ದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಮಾ ಖೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭನ್ತೇ, ‘ಅಯಂ ದಲಿದ್ದೋ ಕಮ್ಮಕಾರೋ’ತಿ ಥೋಕಂ ಥೋಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ಥ. ಪಹೂತಂ ಮೇ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯತ್ತಂ.

ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಥ, ಭನ್ತೇ, ಯಾವದತ್ಥ’’ನ್ತಿ. ‘‘ನ ಖೋ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ಏತಂಕಾರಣಾ ಥೋಕಂ ಥೋಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮ. ಅಪಿಚ, ಮಯಂ ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿಮ್ಹಾ; ತೇನ ಮಯಂ ಥೋಕಂ ಥೋಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ದಲಿದ್ದೋ ಕಮ್ಮಕಾರೋ ಉಜ್ಝಾಯತಿ ಖಿಯ್ಯತಿ ವಿಪಾಚೇತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭದನ್ತಾ ಮಯಾ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ! ನ ಚಾಹಂ ಪಟಿಬಲೋ ಯಾವದತ್ಥಂ ದಾತು’’ನ್ತಿ? ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸ ದಲಿದ್ದಸ್ಸ ಕಮ್ಮಕಾರಸ್ಸ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಸ್ಸ ಖಿಯ್ಯನ್ತಸ್ಸ ವಿಪಾಚೇನ್ತಸ್ಸ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಞ್ಞತ್ರ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಞ್ಞತ್ರ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ! ನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಪರಮ್ಪರಭೋಜನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೨೨. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಲಾನೋ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭುಞ್ಜಾಹಿ, ಆವುಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಭತ್ತಪಚ್ಚಾಸಾ’’ತಿ. ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಉಸ್ಸೂರೇ [ಉಸ್ಸೂರೇನ (ಕ.)] ಆಹರೀಯಿತ್ಥ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಚಿತ್ತರೂಪಂ ಭುಞ್ಜಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಲಾನೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಪರಮ್ಪರಭೋಜನೇ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಸಮಯೋ. ಗಿಲಾನಸಮಯೋ – ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಮಯೋ’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೨೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾ ಚೀವರದಾನಸಮಯೇ ಸಚೀವರಭತ್ತಂ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ [ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ (ಇತಿಪಿ)] ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ – ‘‘ಭೋಜೇತ್ವಾ ಚೀವರೇನ ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನಾಧಿವಾಸೇನ್ತಿ – ‘‘ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಪರಮ್ಪರಭೋಜನ’’ನ್ತಿ. ಚೀವರಂ ಪರಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚೀವರದಾನಸಮಯೇ ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಪರಮ್ಪರಭೋಜನೇ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಸಮಯೋ. ಗಿಲಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ – ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಮಯೋ’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೨೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾ ಚೀವರಕಾರಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭತ್ತೇನ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ನಾಧಿವಾಸೇನ್ತಿ – ‘‘ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಗವತಾ ಪರಮ್ಪರಭೋಜನ’’ನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚೀವರಕಾರಸಮಯೇ ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೨೨೫. ‘‘ಪರಮ್ಪರಭೋಜನೇ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಸಮಯೋ. ಗಿಲಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ, ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋ – ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಮಯೋ’’ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೨೬. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಆಯಸ್ಮತಾ ಆನನ್ದೇನ ಪಚ್ಛಾಸಮಣೇನ ಯೇನ ಅಞ್ಞತರಂ ಕುಲಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಭಗವತೋ ಚ ಆಯಸ್ಮತೋ ಚ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಭೋಜನಂ ಅದಂಸು. ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತೋ ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ‘‘ಗಣ್ಹಾಹಿ [ಪತಿಗಣ್ಹಾಹಿ (ಸೀ.)], ಆನನ್ದಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಭಗವಾ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಭತ್ತಪಚ್ಚಾಸಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನಹಾನನ್ದ, ವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ [ಭತ್ತಪಚ್ಚಾಸಂ ವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಕಪ್ಪೇತಬ್ಬಂ – ‘ಮಯ್ಹಂ ಭತ್ತಪಚ್ಚಾಸಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’’ತಿ.

೨೨೭. ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ ಭೋಜನೇನ ನಿಮನ್ತಿತೋ, ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಏತಂ ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಂ ನಾಮ.

ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಮಯಂ.

ಗಿಲಾನಸಮಯೋ ನಾಮ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಏಕಾಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಯಾವದತ್ಥಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ‘‘ಗಿಲಾನಸಮಯೋ’’ತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ ನಾಮ ಅನತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ವಸ್ಸಾನಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮೋ ಮಾಸೋ, ಅತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ. ‘‘ಚೀವರದಾನಸಮಯೋ’’ತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋ ನಾಮ ಚೀವರೇ ಕಯಿರಮಾನೇ. ‘‘ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋ’’ತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

೨೨೮. ಪರಮ್ಪರಭೋಜನೇ ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಸಞ್ಞೀ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರಮ್ಪರಭೋಜನೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪರಮ್ಪರಭೋಜನೇ ನಪರಮ್ಪರಭೋಜನಸಞ್ಞೀ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ, ಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ನಪರಮ್ಪರಭೋಜನೇ ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ನಪರಮ್ಪರಭೋಜನೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ನಪರಮ್ಪರಭೋಜನೇ ನಪರಮ್ಪರಭೋಜನಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೨೨೯. ಅನಾಪತ್ತಿ ಸಮಯೇ, ವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ, ದ್ವೇ ತಯೋ ನಿಮನ್ತನೇ ಏಕತೋ ಭುಞ್ಜತಿ, ನಿಮನ್ತನಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಭುಞ್ಜತಿ, ಸಕಲೇನ ಗಾಮೇನ ನಿಮನ್ತಿತೋ ತಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಭುಞ್ಜತಿ, ಸಕಲೇನ ಪೂಗೇನ ನಿಮನ್ತಿತೋ ತಸ್ಮಿಂ ಪೂಗೇ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಭುಞ್ಜತಿ, ನಿಮನ್ತಿಯಮಾನೋ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಹೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಭಣತಿ, ನಿಚ್ಚಭತ್ತೇ, ಸಲಾಕಭತ್ತೇ, ಪಕ್ಖಿಕೇ, ಉಪೋಸಥಿಕೇ, ಪಾಟಿಪದಿಕೇ, ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ತತಿಯಂ.

೪. ಕಾಣಮಾತುಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೨೩೦. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಕಾಣಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಸದ್ಧಾ ಹೋತಿ ಪಸನ್ನಾ. ಕಾಣಾ ಗಾಮಕೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದಿನ್ನಾ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಣಾ ಮಾತುಘರಂ ಅಗಮಾಸಿ ಕೇನಚಿದೇವ ಕರಣೀಯೇನ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಣಾಯ ಸಾಮಿಕೋ ಕಾಣಾಯ ಸನ್ತಿಕೇ ದೂತಂ ಪಾಹೇಸಿ – ‘‘ಆಗಚ್ಛತು ಕಾಣಾ, ಇಚ್ಛಾಮಿ ಕಾಣಾಯ ಆಗತ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಣಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ‘‘ಕಿಸ್ಮಿಂ ವಿಯ ರಿತ್ತಹತ್ಥಂ ಗನ್ತು’’ನ್ತಿ ಪೂವಂ [ಪೂಪಂ (ಣ್ವಾದಿ)] ಪಚಿ. ಪಕ್ಕೇ ಪೂವೇ ಅಞ್ಞತರೋ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಣಮಾತಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ನಿವೇಸನಂ ಪಾವಿಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಣಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪೂವಂ ದಾಪೇಸಿ. ಸೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತಸ್ಸಪಿ ಪೂವಂ ದಾಪೇಸಿ. ಸೋಪಿ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತಸ್ಸಪಿ ಪೂವಂ ದಾಪೇಸಿ. ಯಥಾಪಟಿಯತ್ತಂ ಪೂವಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಅಗಮಾಸಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಕಾಣಾಯ ಸಾಮಿಕೋ ಕಾಣಾಯ ಸನ್ತಿಕೇ ದೂತಂ ಪಾಹೇಸಿ – ‘‘ಆಗಚ್ಛತು ಕಾಣಾ, ಇಚ್ಛಾಮಿ ಕಾಣಾಯ ಆಗತ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಕಾಣಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ‘‘ಕಿಸ್ಮಿಂ ವಿಯ ರಿತ್ತಹತ್ತಂ ಗನ್ತು’’ನ್ತಿ ಪೂವಂ ಪಚಿ. ಪಕ್ಕೇ ಪೂವೇ ಅಞ್ಞತರೋ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಣಮಾತಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ನಿವೇಸನಂ ಪಾವಿಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಣಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪೂವಂ ದಾಪೇಸಿ. ಸೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತಸ್ಸಪಿ ಪೂವಂ ದಾಪೇಸಿ. ಸೋಪಿ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತಸ್ಸಪಿ ಪೂವಂ ದಾಪೇಸಿ. ಯಥಾಪಟಿಯತ್ತಂ ಪೂವಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಕಾಣಾಯ ಸಾಮಿಕೋ ಕಾಣಾಯ ಸನ್ತಿಕೇ ದೂತಂ ಪಾಹೇಸಿ – ‘‘ಆಗಚ್ಛತು ಕಾಣಾ, ಇಚ್ಛಾಮಿ ಕಾಣಾಯ ಆಗತಂ. ಸಚೇ ಕಾಣಾ ನಾಗಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ, ಅಹಂ ಅಞ್ಞಂ ಪಜಾಪತಿಂ ಆನೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಕಾಣಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಕಿಸ್ಮಿಂ ವಿಯ ರಿತ್ತಹತ್ಥಂ ಗನ್ತುನ್ತಿ ಪೂವಂ ಪಚಿ. ಪಕ್ಕೇ ಪೂವೇ ಅಞ್ಞತರೋ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಣಮಾತಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ನಿವೇಸನಂ ಪಾವಿಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಣಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪೂವಂ ದಾಪೇಸಿ. ಸೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತಸ್ಸಪಿ ಪೂವಂ ದಾಪೇಸಿ. ಸೋಪಿ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತಸ್ಸಪಿ ಪೂವಂ ದಾಪೇಸಿ. ಯಥಾಪಟಿಯತ್ತಂ ಪೂವಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಣಾಯ ಸಾಮಿಕೋ ಅಞ್ಞಂ ಪಜಾಪತಿಂ ಆನೇಸಿ.

ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಕಾಣಾ – ‘‘ತೇನ ಕಿರ ಪುರಿಸೇನ ಅಞ್ಞಾ ಪಜಾಪತಿ ಆನೀತಾ’’ತಿ. ಸಾ ರೋದನ್ತೀ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಕಾಣಮಾತಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಣಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಕಾಣಮಾತರಂ ಉಪಾಸಿಕಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಸಾಯಂ ಕಾಣಾ ರೋದತೀ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಕಾಣಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಕಾಣಮಾತರಂ ಉಪಾಸಿಕಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

೨೩೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಸತ್ಥೋ ರಾಜಗಹಾ ಪಟಿಯಾಲೋಕಂ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ತಂ ಸತ್ಥಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸತ್ತುಂ ದಾಪೇಸಿ. ಸೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತಸ್ಸಪಿ ಸತ್ತುಂ ದಾಪೇಸಿ. ಸೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತಸ್ಸಪಿ ಸತ್ತುಂ ದಾಪೇಸಿ. ಯಥಾಪಟಿಯತ್ತಂ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಉಪಾಸಕೋ ತೇ ಮನುಸ್ಸೇ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಜ್ಜಣ್ಹೋ, ಅಯ್ಯಾ, ಆಗಮೇಥ, ಯಥಾಪಟಿಯತ್ತಂ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಅಯ್ಯಾನಂ ದಿನ್ನಂ. ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಪಟಿಯಾದೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ನಾಯ್ಯೋ [ನಾಯ್ಯ (ಸ್ಯಾ.)] ಸಕ್ಕಾ ಆಗಮೇತುಂ, ಪಯಾತೋ ಸತ್ಥೋ’’ತಿ ಅಗಮಂಸು. ಅಥ ಖೋ ತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಚೋರಾ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿಂಸು. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ನ ಮತ್ತಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸ್ಸನ್ತಿ! ಅಯಂ ಇಮೇಸಂ ದತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಚೋರೇಹಿ ಅಚ್ಛಿನ್ನೋ’’ತಿ. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಾನಂ ಖಿಯ್ಯನ್ತಾನಂ ವಿಪಾಚೇನ್ತಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ದಸ ಅತ್ಥವಸೇ ಪಟಿಚ್ಚ – ಸಙ್ಘಸುಟ್ಠುತಾಯ, ಸಙ್ಘಫಾಸುತಾಯ…ಪೇ… ವಿನಯಾನುಗ್ಗಹಾಯ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೨೩೨. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಂ ಪನೇವ ಕುಲಂ ಉಪಗತಂ ಪೂವೇಹಿ ವಾ ಮನ್ಥೇಹಿ ವಾ ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರೇಯ್ಯ, ಆಕಙ್ಖಮಾನೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ ತತೋ ಚೇ ಉತ್ತರಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ತತೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಿಭಜಿತಬ್ಬಂ. ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಾಮೀಚೀ’’ತಿ.

೨೩೩. ಭಿಕ್ಖುಂ ಪನೇವ ಕುಲಂ ಉಪಗತನ್ತಿ ಕುಲಂ ನಾಮ ಚತ್ತಾರಿ ಕುಲಾನಿ – ಖತ್ತಿಯಕುಲಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲಂ, ವೇಸ್ಸಕುಲಂ, ಸುದ್ದಕುಲಂ.

ಉಪಗತನ್ತಿ ತತ್ಥ ಗತಂ.

ಪೂವಂ ನಾಮ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪಹೇಣಕತ್ಥಾಯ ಪಟಿಯತ್ತಂ.

ಮನ್ಥಂ ನಾಮ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಥೇಯ್ಯತ್ಥಾಯ ಪಟಿಯತ್ತಂ.

ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾತಿ ಯಾವತಕಂ ಇಚ್ಛಸಿ ತಾವತಕಂ ಗಣ್ಹಾಹೀತಿ.

ಆಕಙ್ಖಮಾನೇನಾತಿ ಇಚ್ಛಮಾನೇನ.

ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ದ್ವೇತಯೋ ಪತ್ತಪೂರಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ.

ತತೋ ಚೇ ಉತ್ತರಿ ಪಟಿಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ ತತುತ್ತರಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅಮುತ್ರ ಮಯಾ ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಾ, ಮಾ ಖೋ ತತ್ಥ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೀ’’ತಿ. ಸಚೇ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ನ ಆಚಿಕ್ಖತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಸಚೇ ಆಚಿಕ್ಖಿತೇ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ.

ತತೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಿಭಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಪಟಿಕ್ಕಮನಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಸಂವಿಭಜಿತಬ್ಬಂ.

ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಾಮೀಚೀತಿ ಅಯಂ ತತ್ಥ ಅನುಧಮ್ಮತಾ.

೨೩೪. ಅತಿರೇಕದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ಅತಿರೇಕಸಞ್ಞೀ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅತಿರೇಕದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ವೇಮತಿಕೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅತಿರೇಕದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ಊನಕಸಞ್ಞೀ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಊನಕದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ಅತಿರೇಕಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಊನಕದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಊನಕದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ಊನಕಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೨೩೫. ಅನಾಪತ್ತಿ ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಊನಕದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ನ ಪಹೇಣಕತ್ಥಾಯ ನ ಪಾಥೇಯ್ಯತ್ಥಾಯ ಪಟಿಯತ್ತಂ ದೇನ್ತಿ, ಪಹೇಣಕತ್ಥಾಯ ವಾ ಪಾಥೇಯ್ಯತ್ಥಾಯ ವಾ ಪಟಿಯತ್ತಸೇಸಕಂ ದೇನ್ತಿ, ಗಮನೇ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧೇ ದೇನ್ತಿ, ಞಾತಕಾನಂ ಪವಾರಿತಾನಂ, ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ, ಅತ್ತನೋ ಧನೇನ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಕಾಣಮಾತುಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಪಠಮಪವಾರಣಾಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೨೩೬. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಭೋಜೇಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭುತ್ತಾವೀ ಪವಾರಿತಾ ಞಾತಿಕುಲಾನಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಏಕಚ್ಚೇ ಭುಞ್ಜಿಂಸು ಏಕಚ್ಚೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಆದಾಯ ಅಗಮಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪಟಿವಿಸ್ಸಕೇ [ಪಟಿವಿಸಕೇ (ಯೋಜನಾ)] ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭಿಕ್ಖೂ ಮಯಾ ಅಯ್ಯಾ ಸನ್ತಪ್ಪಿತಾ. ಏಥ, ತುಮ್ಹೇಪಿ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಕಿಂ ತ್ವಂ, ಅಯ್ಯೋ [ಅಯ್ಯ (ಸ್ಯಾ.)], ಅಮ್ಹೇ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸ್ಸಸಿ? ಯೇಪಿ ತಯಾ ನಿಮನ್ತಿತಾ ತೇಪಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಘರಾನಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಏಕಚ್ಚೇ ಭುಞ್ಜಿಂಸು ಏಕಚ್ಚೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಆದಾಯ ಅಗಮಂಸೂ’’ತಿ!

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಉಜ್ಝಾಯತಿ ಖಿಯ್ಯತಿ ವಿಪಾಚೇತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭದನ್ತಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಘರೇ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ! ನ ಚಾಹಂ ಪಟಿಬಲೋ ಯಾವದತ್ಥಂ ದಾತು’’ನ್ತಿ! ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಸ್ಸ ಖಿಯ್ಯನ್ತಸ್ಸ ವಿಪಾಚೇನ್ತಸ್ಸ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖೂ ಭುತ್ತಾವೀ ಪವಾರಿತಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭುತ್ತಾವೀ ಪವಾರಿತಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ ಭುತ್ತಾವೀ ಪವಾರಿತಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ! ನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಭುತ್ತಾವೀ ಪವಾರಿತೋ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಖಾದೇಯ್ಯ ವಾ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ವಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಏವಞ್ಚಿದಂ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೩೭. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಿಲಾನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಣೀತೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇ ನೀಹರನ್ತಿ. ಗಿಲಾನಾ ನ ಚಿತ್ತರೂಪಂ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ತಾನಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಛಟ್ಟೇನ್ತಿ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಭಗವಾ ಉಚ್ಚಾಸದ್ದಂ ಮಹಾಸದ್ದಂ ಕಾಕೋರವಸದ್ದಂ. ಸುತ್ವಾನ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಸೋ, ಆನನ್ದ, ಉಚ್ಚಾಸದ್ದೋ ಮಹಾಸದ್ದೋ ಕಾಕೋರವಸದ್ದೋ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ‘‘ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಪನಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖೂ ಗಿಲಾನಾತಿರಿತ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ನ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯುಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಚ ಅಗಿಲಾನಸ್ಸ ಚ ಅತಿರಿತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತಿರಿತ್ತಂ ಕಾತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅಲಮೇತಂ ಸಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೨೩೮. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಭುತ್ತಾವೀ ಪವಾರಿತೋ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಖಾದೇಯ್ಯ ವಾ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ವಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೨೩೯. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ಭುತ್ತಾವೀ ನಾಮ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭೋಜನಂ ಅನ್ತಮಸೋ ಕುಸಗ್ಗೇನಪಿ ಭುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

ಪವಾರಿತೋ ನಾಮ ಅಸನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಭೋಜನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಹತ್ಥಪಾಸೇ ಠಿತೋ ಅಭಿಹರತಿ, ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ.

ಅನತಿರಿತ್ತಂ ನಾಮ ಅಕಪ್ಪಿಯಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಅನುಚ್ಚಾರಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಹತ್ಥಪಾಸೇ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಭುತ್ತಾವಿನಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಭುತ್ತಾವಿನಾ ಪವಾರಿತೇನ ಆಸನಾ ವುಟ್ಠಿತೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ‘‘ಅಲಮೇತಂ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಅವುತ್ತಂ ಹೋತಿ, ನ ಗಿಲಾನಾತಿರಿತ್ತಂ ಹೋತಿ’’ – ಏತಂ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ನಾಮ.

ಅತಿರಿತ್ತಂ ನಾಮ ಕಪ್ಪಿಯಕತಂ ಹೋತಿ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಉಚ್ಚಾರಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಹತ್ಥಪಾಸೇ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಭುತ್ತಾವಿನಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಭುತ್ತಾವಿನಾ ಪವಾರಿತೇನ ಆಸನಾ ಅವುಟ್ಠಿತೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ‘‘ಅಲಮೇತಂ ಸಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಗಿಲಾನಾತಿರಿತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಏತಂ ಅತಿರಿತ್ತಂ ನಾಮ.

ಖಾದನೀಯಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ – ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಖಾದನೀಯಂ ನಾಮ.

ಭೋಜನೀಯಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ – ಓದನೋ, ಕುಮ್ಮಾಸೋ, ಸತ್ತು, ಮಚ್ಛೋ, ಮಂಸಂ.

‘‘ಖಾದಿಸ್ಸಾಮಿ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

೨೪೦. ಅನತಿರಿತ್ತೇ ಅನತಿರಿತ್ತಸಞ್ಞೀ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಖಾದತಿ ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅನತಿರಿತ್ತೇ ವೇಮತಿಕೋ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಖಾದತಿ ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಅನತಿರಿತ್ತೇ ಅತಿರಿತ್ತಸಞ್ಞೀ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಖಾದತಿ ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಆಹಾರತ್ಥಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅತಿರಿತ್ತೇ ಅನತಿರಿತ್ತಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅತಿರಿತ್ತೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅತಿರಿತ್ತೇ ಅತಿರಿತ್ತಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೨೪೧. ಅನಾಪತ್ತಿ ಅತಿರಿತ್ತಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ, ‘‘ಅತಿರಿತ್ತಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಹರನ್ತೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಸೇಸಕಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಪಠಮಪವಾರಣಾಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ದುತಿಯಪವಾರಣಾಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೨೪೨. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಅನಾಚಾರಂ ಆಚರತಿ. ದುತಿಯೋ ಭಿಕ್ಖು ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಾವುಸೋ, ಏವರೂಪಮಕಾಸಿ, ನೇತಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ. ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಉಪನನ್ಧಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಅಗಮಂಸು. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಪೂಗಸ್ಸ ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ ಹೋತಿ. ದುತಿಯೋ ಭಿಕ್ಖು ಭುತ್ತಾವೀ ಪವಾರಿತೋ ಹೋತಿ. ಉಪನದ್ಧೋ [ಉಪನನ್ಧೋ (ಕ.)] ಭಿಕ್ಖು ಞಾತಿಕುಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭುಞ್ಜಾಹಿ, ಆವುಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಪುಣ್ಣೋಮ್ಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಸುನ್ದರೋ, ಆವುಸೋ, ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ, ಭುಞ್ಜಾಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿಪ್ಪೀಳಿಯಮಾನೋ ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಭುಞ್ಜಿ. ಉಪನದ್ಧೋ ಭಿಕ್ಖು ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ತ್ವಮ್ಪಿ [ತ್ವಂ ಹಿ (ಸ್ಯಾ.)] ನಾಮ, ಆವುಸೋ, ಮಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಸಿ ಯಂ ತ್ವಂ ಭುತ್ತಾವೀ ಪವಾರಿತೋ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಸೀ’’ತಿ. ‘‘ನನು, ಆವುಸೋ, ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ‘‘ನನು, ಆವುಸೋ, ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಪವಾರಿತಂ ಅನತಿರಿತ್ತೇನ ಭೋಜನೇನ ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರೇಸ್ಸತೀ’’ ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಭಿಕ್ಖುಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಪವಾರಿತಂ ಅನತಿರಿತ್ತೇನ ಭೋಜನೇನ ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರೇಸೀತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಪವಾರಿತಂ ಅನತಿರಿತ್ತೇನ ಭೋಜನೇನ ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರೇಸ್ಸಸಿ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೨೪೩. ‘‘ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಪವಾರಿತಂ ಅನತಿರಿತ್ತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ವಾ ಭೋಜನೀಯೇನ ವಾ ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರೇಯ್ಯ – ‘ಹನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು, ಖಾದ ವಾ ಭುಞ್ಜ ವಾ’ತಿ, ಜಾನಂ ಆಸಾದನಾಪೇಕ್ಖೋ, ಭುತ್ತಸ್ಮಿಂ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೨೪೪. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ಭಿಕ್ಖುನ್ತಿ ಅಞ್ಞಂ ಭಿಕ್ಖುಂ.

ಭುತ್ತಾವೀ ನಾಮ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭೋಜನಂ, ಅನ್ತಮಸೋ ಕುಸಗ್ಗೇನಪಿ ಭುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

ಪವಾರಿತೋ ನಾಮ ಅಸನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಭೋಜನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಹತ್ಥಪಾಸೇ ಠಿತೋ ಅಭಿಹರತಿ, ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ.

ಅನತಿರಿತ್ತಂ ನಾಮ ಅಕಪ್ಪಿಯಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಅನುಚ್ಚಾರಿತಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಹತ್ಥಪಾಸೇ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಭುತ್ತಾವಿನಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಭುತ್ತಾವಿನಾ ಪವಾರಿತೇನ ಆಸನಾ ವುಟ್ಠಿತೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ‘‘ಅಲಮೇತಂ ಸಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಅವುತ್ತಂ ಹೋತಿ, ನ ಗಿಲಾನಾತಿರಿತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಏತಂ ಅನತಿರಿತ್ತಂ ನಾಮ.

ಖಾದನೀಯಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ – ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಖಾದನೀಯಂ ನಾಮ.

ಭೋಜನೀಯಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ – ಓದನೋ, ಕುಮ್ಮಾಸೋ, ಸತ್ತು, ಮಚ್ಛೋ, ಮಂಸಂ.

ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾತಿ ಯಾವತಕಂ ಇಚ್ಛಸಿ ತಾವತಕಂ ಗಣ್ಹಾಹೀತಿ.

ಜಾನಾತಿ ನಾಮ ಸಾಮಂ ವಾ ಜಾನಾತಿ, ಅಞ್ಞೇ ವಾ ತಸ್ಸ ಆರೋಚೇನ್ತಿ, ಸೋ ವಾ ಆರೋಚೇತಿ.

ಆಸಾದನಾಪೇಕ್ಖೋತಿ ‘‘ಇಮಿನಾ ಇಮಂ ಚೋದೇಸ್ಸಾಮಿ ಸಾರೇಸ್ಸಾಮಿ ಪಟಿಚೋದೇಸ್ಸಾಮಿ ಪಟಿಸಾರೇಸ್ಸಾಮಿ ಮಙ್ಕು ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅಭಿಹರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಸ್ಸ ವಚನೇನ ‘‘ಖಾದಿಸ್ಸಾಮಿ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಭೋಜನಪರಿಯೋಸಾನೇ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

೨೪೫. ಪವಾರಿತೇ ಪವಾರಿತಸಞ್ಞೀ ಅನತಿರಿತ್ತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ವಾ ಭೋಜನೀಯೇನ ವಾ ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ಪವಾರಿತೇ ವೇಮತಿಕೋ ಅನತಿರಿತ್ತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ವಾ ಭೋಜನೀಯೇನ ವಾ ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರೇತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಪವಾರಿತೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತಸಞ್ಞೀ ಅನತಿರಿತ್ತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ವಾ ಭೋಜನೀಯೇನ ವಾ ಅಭಿಹಟ್ಠುಂ ಪವಾರೇತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಆಹಾರತ್ಥಾಯ ಅಭಿಹರತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ತಸ್ಸ ವಚನೇನ ‘‘ಖಾದಿಸ್ಸಾಮಿ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಪ್ಪವಾರಿತೇ ಪವಾರಿತಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಪ್ಪವಾರಿತೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಪ್ಪವಾರಿತೇ ಅಪ್ಪವಾರಿತಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೨೪೬. ಅನಾಪತ್ತಿ ಅತಿರಿತ್ತಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ದೇತಿ, ‘‘ಅತಿರಿತ್ತಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಾಹೀ’’ತಿ ದೇತಿ, ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಹರನ್ತೋ ಗಚ್ಛಾಹೀತಿ ದೇತಿ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಸೇಸಕಂ ದೇತಿ, ‘‘ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ ದೇತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ದುತಿಯಪವಾರಣಾಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಛಟ್ಠಂ.

೭. ವಿಕಾಲಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೨೪೭. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಗಹೇ ಗಿರಗ್ಗಸಮಜ್ಜೋ ಹೋತಿ. ಸತ್ತರಸವಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಿರಗ್ಗಸಮಜ್ಜಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಅಗಮಂಸು. ಮನುಸ್ಸಾ ಸತ್ತರಸವಗ್ಗಿಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ನಹಾಪೇತ್ವಾ ವಿಲಿಮ್ಪೇತ್ವಾ ಭೋಜೇತ್ವಾ ಖಾದನೀಯಂ ಅದಂಸು. ಸತ್ತರಸವಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಖಾದನೀಯಂ ಆದಾಯ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಗಣ್ಹಾಥಾವುಸೋ, ಖಾದನೀಯಂ ಖಾದಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಕುತೋ ತುಮ್ಹೇಹಿ, ಆವುಸೋ, ಖಾದನೀಯಂ ಲದ್ಧ’’ನ್ತಿ? ಸತ್ತರಸವಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತುಮ್ಹೇ, ಆವುಸೋ, ವಿಕಾಲೇ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ. ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸತ್ತರಸವಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಕಾಲೇ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಸತ್ತರಸವಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಕಾಲೇ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಕಾಲೇ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಥಾತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹೇ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ವಿಕಾಲೇ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಥ! ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸೇಯ್ಯಾಥ –

೨೪೮. ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ವಿಕಾಲೇ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಖಾದೇಯ್ಯ ವಾ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ವಾ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ.

೨೪೯. ಯೋ ಪನಾತಿ ಯೋ ಯಾದಿಸೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖೂತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ.

ವಿಕಾಲೋ ನಾಮ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕೇ ವೀತಿವತ್ತೇ ಯಾವ ಅರುಣುಗ್ಗಮನಾ.

ಖಾದನೀಯಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ – ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಖಾದನೀಯಂ ನಾಮ.

ಭೋಜನೀಯಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ – ಓದನೋ, ಕುಮ್ಮಾಸೋ, ಸತ್ತು, ಮಚ್ಛೋ, ಮಂಸಂ.

‘‘ಖಾದಿಸ್ಸಾಮಿ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

೨೫೦. ವಿಕಾಲೇ ವಿಕಾಲಸಞ್ಞೀ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಖಾದತಿ ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ವಿಕಾಲೇ ವೇಮತಿಕೋ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಖಾದತಿ ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ. ವಿಕಾಲೇ ಕಾಲಸಞ್ಞೀ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಖಾದತಿ ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ ವಾ, ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸ.

ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಆಹಾರತ್ಥಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಕಾಲೇ ವಿಕಾಲಸಞ್ಞೀ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಕಾಲೇ ವೇಮತಿಕೋ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಕಾಲೇ ಕಾಲಸಞ್ಞೀ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

೨೫೧. ಅನಾಪತ್ತಿ ಯಾಮಕಾಲಿಕಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಕಸ್ಸ, ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ವಿಕಾಲಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಸನ್ನಿಧಿಕಾರಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ