೨೦೩. ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾವತ್ಥು

೩೩೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಾಕೇತೇ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕೋ ಸೀಸಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಬಹೂ ಮಹನ್ತಾ ಮಹನ್ತಾ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖಾ ವೇಜ್ಜಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ಅರೋಗಂ ಕಾತುಂ. ಬಹುಂ ಹಿರಞ್ಞಂ ಆದಾಯ ಅಗಮಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಸಾಕೇತಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕೋ, ಭಣೇ, ಗಿಲಾನೋ, ಕಂ ತಿಕಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ಏತಿಸ್ಸಾ, ಆಚರಿಯ, ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕೋ ಸೀಸಾಬಾಧೋ; ಗಚ್ಛ, ಆಚರಿಯ, ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಂ ತಿಕಿಚ್ಛಾಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಯೇನ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ದೋವಾರಿಕಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಪಾವದ – ‘ವೇಜ್ಜೋ, ಅಯ್ಯೇ, ಆಗತೋ, ಸೋ ತಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಆಚರಿಯಾ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ದೋವಾರಿಕೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ವೇಜ್ಜೋ, ಅಯ್ಯೇ, ಆಗತೋ; ಸೋ ತಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ’’ತಿ. ‘‘ಕೀದಿಸೋ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ವೇಜ್ಜೋ’’ತಿ? ‘‘ದಹರಕೋ, ಅಯ್ಯೇ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ಕಿಂ ಮೇ ದಹರಕೋ ವೇಜ್ಜೋ ಕರಿಸ್ಸತಿ? ಬಹೂ ಮಹನ್ತಾ ಮಹನ್ತಾ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖಾ ವೇಜ್ಜಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ಅರೋಗಂ ಕಾತುಂ. ಬಹುಂ ಹಿರಞ್ಞಂ ಆದಾಯ ಅಗಮಂಸೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ದೋವಾರಿಕೋ ಯೇನ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ, ಆಚರಿಯ, ಏವಮಾಹ – ‘ಅಲಂ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ಕಿಂ ಮೇ ದಹರಕೋ ವೇಜ್ಜೋ ಕರಿಸ್ಸತಿ? ಬಹೂ ಮಹನ್ತಾ ಮಹನ್ತಾ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖಾ ವೇಜ್ಜಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ಅರೋಗಂ ಕಾತುಂ. ಬಹುಂ ಹಿರಞ್ಞಂ ಆದಾಯ ಅಗಮಂಸೂ’’’ತಿ. ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಪಾವದ – ‘ವೇಜ್ಜೋ, ಅಯ್ಯೇ, ಏವಮಾಹ – ಮಾ ಕಿರ, ಅಯ್ಯೇ, ಪುರೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದಾಸಿ. ಯದಾ ಅರೋಗಾ ಅಹೋಸಿ ತದಾ ಯಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ ತಂ ದಜ್ಜೇಯ್ಯಾಸೀ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಆಚರಿಯಾ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ದೋವಾರಿಕೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ವೇಜ್ಜೋ, ಅಯ್ಯೇ, ಏವಮಾಹ – ‘ಮಾ ಕಿರ, ಅಯ್ಯೇ, ಪುರೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದಾಸಿ. ಯದಾ ಅರೋಗಾ ಅಹೋಸಿ ತದಾ ಯಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ ತಂ ದಜ್ಜೇಯ್ಯಾಸೀ’’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ವೇಜ್ಜೋ ಆಗಚ್ಛತೂ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಅಯ್ಯೇ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ದೋವಾರಿಕೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ತಂ, ಆಚರಿಯ, ಪಕ್ಕೋಸತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಯೇನ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ವಿಕಾರಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಸತೇನ, ಅಯ್ಯೇ, ಸಪ್ಪಿನಾ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಪಸತಂ ಸಪ್ಪಿಂ ದಾಪೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತಂ ಪಸತಂ ಸಪ್ಪಿಂ ನಾನಾಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ನಿಪ್ಪಚಿತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಂ ಮಞ್ಚಕೇ ಉತ್ತಾನಂ ನಿಪಾತೇತ್ವಾ [ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ನತ್ಥುತೋ ಅದಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ತಂ ಸಪ್ಪಿಂ ನತ್ಥುತೋ ದಿನ್ನಂ ಮುಖತೋ ಉಗ್ಗಞ್ಛಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇ ನಿಟ್ಠುಭಿತ್ವಾ ದಾಸಿಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಹನ್ದ, ಜೇ, ಇಮಂ ಸಪ್ಪಿಂ ಪಿಚುನಾ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ [ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ ಭೋ (ಸ್ಯಾ.)] ಯಾವ ಲೂಖಾಯಂ ಘರಣೀ, ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಇಮಂ ಛಡ್ಡನೀಯಧಮ್ಮಂ ಸಪ್ಪಿಂ ಪಿಚುನಾ ಗಾಹಾಪೇಸ್ಸತಿ. ಬಹುಕಾನಿ ಚ ಮೇ ಮಹಗ್ಘಾನಿ [ಮಹಗ್ಘಾನಿ ಮಹಗ್ಘಾನಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಉಪಗತಾನಿ. ಕಿಮ್ಪಿ ಮಾಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ [ಕಞ್ಚಿ (ಸ್ಯಾ.)] ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ದಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ವಿಕಾರಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಸ ತ್ವಂ, ಆಚರಿಯ, ವಿಮನೋಸೀ’’ತಿ? ಇಧ ಮೇ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಯಾವ ಲೂಖಾಯಂ ಧರಣೀ, ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಇಮಂ ಛಡ್ಡನೀಯಧಮ್ಮಂ ಸಪ್ಪಿಂ ಪಿಚುನಾ ಗಾಹಾಪೇಸ್ಸತಿ. ಬಹುಕಾನಿ ಚ ಮೇ ಮಹಗ್ಘಾನಿ ಸಜ್ಜಾನಿ ಉಪಗತಾನಿ. ಕಿಮ್ಪಿ ಮಾಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ದಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ‘‘ಮಯಂ ಖೋ, ಆಚರಿಯ, ಆಗಾರಿಕಾ ನಾಮ ಉಪಜಾನಾಮೇತಸ್ಸ ಸಂಯಮಸ್ಸ. ವರಮೇತಂ ಸಪ್ಪಿ ದಾಸಾನಂ ವಾ ಕಮ್ಮಕರಾನಂ ವಾ ಪಾದಬ್ಭಞ್ಜನಂ ವಾ ಪದೀಪಕರಣೇ ವಾ ಆಸಿತ್ತಂ. ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ಆಚರಿಯ, ವಿಮನೋ ಅಹೋಸಿ. ನ ತೇ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ಹಾಯಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕಂ ಸೀಸಾಬಾಧಂ ಏಕೇನೇವ ನತ್ಥುಕಮ್ಮೇನ ಅಪಕಡ್ಢಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ಅರೋಗಾ ಸಮಾನಾ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಾದಾಸಿ. ಪುತ್ತೋ – ಮಾತಾ ಮೇ ಅರೋಗಾ ಠಿತಾತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಾದಾಸಿ. ಸುಣಿಸಾ – ಸಸ್ಸು ಮೇ ಅರೋಗಾ ಠಿತಾತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಾದಾಸಿ. ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ – ಭರಿಯಾ ಮೇ ಅರೋಗಾ ಠಿತಾತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಾದಾಸಿ ದಾಸಞ್ಚ ದಾಸಿಞ್ಚ ಅಸ್ಸರಥಞ್ಚ.

ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತಾನಿ ಸೋಳಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಆದಾಯ ದಾಸಞ್ಚ ದಾಸಿಞ್ಚ ಅಸ್ಸರಥಞ್ಚ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತೇನ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ಯೇನ ಅಭಯೋ ರಾಜಕುಮಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಭಯಂ ರಾಜಕುಮಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇದಂ ಮೇ, ದೇವ, ಪಠಮಕಮ್ಮಂ ಸೋಳಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ದಾಸೋ ಚ ದಾಸೀ ಚ ಅಸ್ಸರಥೋ ಚ. ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಮೇ ದೇವೋ ಪೋಸಾವನಿಕ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಭಣೇ ಜೀವಕ; ತುಯ್ಹಮೇವ ಹೋತು. ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಞೇವ ಅನ್ತೇಪುರೇ ನಿವೇಸನಂ ಮಾಪೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಅಭಯಸ್ಸ ರಾಜಕುಮಾರಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಅಭಯಸ್ಸ ರಾಜಕುಮಾರಸ್ಸ ಅನ್ತೇಪುರೇ ನಿವೇಸನಂ ಮಾಪೇಸಿ.

ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.