೮. ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕೋ

೨೦೨. ಜೀವಕವತ್ಥು

೩೨೬. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ವೇಸಾಲೀ ಇದ್ಧಾ ಚೇವ ಹೋತಿ ಫಿತಾ [ಫೀತಾ (ಬಹೂಸು)] ಚ ಬಹುಜನಾ ಚ ಆಕಿಣ್ಣಮನುಸ್ಸಾ ಚ ಸುಭಿಕ್ಖಾ ಚ; ಸತ್ತ ಚ ಪಾಸಾದಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಪಾಸಾದಸತಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಪಾಸಾದಾ; ಸತ್ತ ಚ ಕೂಟಾಗಾರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಕೂಟಾಗಾರಸತಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಕೂಟಾಗಾರಾನಿ; ಸತ್ತ ಚ ಆರಾಮಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಆರಾಮಸತಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಆರಾಮಾ; ಸತ್ತ ಚ ಪೋಕ್ಖರಣೀಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಪೋಕ್ಖರಣೀಸತಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ; ಅಮ್ಬಪಾಲೀ ಚ ಗಣಿಕಾ ಅಭಿರೂಪಾ ಹೋತಿ ದಸ್ಸನೀಯಾ ಪಾಸಾದಿಕಾ ಪರಮಾಯ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಪದಕ್ಖಿಣಾ [ಪದಕ್ಖಾ (ಸ್ಯಾ.)] ನಚ್ಚೇ ಚ ಗೀತೇ ಚ ವಾದಿತೇ ಚ, ಅಭಿಸಟಾ ಅತ್ಥಿಕಾನಂ ಅತ್ಥಿಕಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಞ್ಞಾಸಾಯ ಚ ರತ್ತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ; ತಾಯ ಚ ವೇಸಾಲೀ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಉಪಸೋಭತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಗಹಕೋ ನೇಗಮೋ ವೇಸಾಲಿಂ ಅಗಮಾಸಿ ಕೇನಚಿದೇವ ಕರಣೀಯೇನ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ರಾಜಗಹಕೋ ನೇಗಮೋ ವೇಸಾಲಿಂ ಇದ್ಧಞ್ಚೇವ ಫಿತಞ್ಚ ಬಹುಜನಞ್ಚ ಆಕಿಣ್ಣಮನುಸ್ಸಞ್ಚ ಸುಭಿಕ್ಖಞ್ಚ; ಸತ್ತ ಚ ಪಾಸಾದಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಪಾಸಾದಸತಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಪಾಸಾದೇ; ಸತ್ತ ಚ ಕೂಟಾಗಾರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಕೂಟಾಗಾರಸತಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಕೂಟಾಗಾರಾನಿ; ಸತ್ತ ಚ ಆರಾಮಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಆರಾಮಸತಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಆರಾಮೇ; ಸತ್ತ ಚ ಪೋಕ್ಖರಣೀಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಪೋಕ್ಖರಣೀಸತಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ; ಅಮ್ಬಪಾಲಿಞ್ಚ ಗಣಿಕಂ ಅಭಿರೂಪಂ ದಸ್ಸನೀಯಂ ಪಾಸಾದಿಕಂ ಪರಮಾಯ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತಂ, ಪದಕ್ಖಿಣಂ [ಪದಕ್ಖಂ (ಸ್ಯಾ.)] ನಚ್ಚೇ ಚ ಗೀತೇ ಚ ವಾದಿತೇ ಚ, ಅಭಿಸಟಂ ಅತ್ಥಿಕಾನಂ ಅತ್ಥಿಕಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಞ್ಞಾಸಾಯ ಚ ರತ್ತಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿಂ, ತಾಯ ಚ ವೇಸಾಲಿಂ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಉಪಸೋಭನ್ತಿಂ.

೩೨೭. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಗಹಕೋ ನೇಗಮೋ ವೇಸಾಲಿಯಂ ತಂ ಕರಣೀಯಂ ತೀರೇತ್ವಾ ಪುನದೇವ ರಾಜಗಹಂ ಪಚ್ಚಾಗಞ್ಛಿ. ಯೇನ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಮಾಗಧಂ ಸೇನಿಯಂ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ವೇಸಾಲೀ, ದೇವ, ಇದ್ಧಾ ಚೇವ ಫಿತಾ ಚ ಬಹುಜನಾ ಚ ಆಕಿಣ್ಣಮನುಸ್ಸಾ ಚ ಸುಭಿಕ್ಖಾ ಚ; ಸತ್ತ ಚ ಪಾಸಾದಸಹಸ್ಸಾನಿ…ಪೇ… ತಾಯ ಚ ವೇಸಾಲೀ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಉಪಸೋಭತಿ. ಸಾಧು, ದೇವ, ಮಯಮ್ಪಿ ಗಣಿಕಂ ವುಟ್ಠಾಪೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ [ವುಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯಾಮ (ಕ.)]. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ, ತಾದಿಸಿಂ ಕುಮಾರಿಂ ಜಾನಾಥ ಯಂ ತುಮ್ಹೇ ಗಣಿಕಂ ವುಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಗಹೇ ಸಾಲವತೀ ನಾಮ ಕುಮಾರೀ ಅಭಿರೂಪಾ ಹೋತಿ ದಸ್ಸನೀಯಾ ಪಾಸಾದಿಕಾ ಪರಮಾಯ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಗಹಕೋ ನೇಗಮೋ ಸಾಲವತಿಂ ಕುಮಾರಿಂ ಗಣಿಕಂ ವುಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾಲವತೀ ಗಣಿಕಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಪದಕ್ಖಿಣಾ ಅಹೋಸಿ ನಚ್ಚೇ ಚ ಗೀತೇ ಚ ವಾದಿತೇ ಚ, ಅಭಿಸಟಾ ಅತ್ಥಿಕಾನಂ ಅತ್ಥಿಕಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಟಿಸತೇನ ಚ ರತ್ತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾಲವತೀ ಗಣಿಕಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಗಬ್ಭಿನೀ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾಲವತಿಯಾ ಗಣಿಕಾಯ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇತ್ಥೀ ಖೋ ಗಬ್ಭಿನೀ ಪುರಿಸಾನಂ ಅಮನಾಪಾ. ಸಚೇ ಮಂ ಕೋಚಿ ಜಾನಿಸ್ಸತಿ ಸಾಲವತೀ ಗಣಿಕಾ ಗಬ್ಭಿನೀತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಮೇ ಸಕ್ಕಾರೋ ಭಞ್ಜಿಸ್ಸತಿ [ಪರಿಹಾಯಿಸ್ಸತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]. ಯಂನೂನಾಹಂ ಗಿಲಾನಂ ಪಟಿವೇದೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾಲವತೀ ಗಣಿಕಾ ದೋವಾರಿಕಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಮಾ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ಕೋಚಿ ಪುರಿಸೋ ಪಾವಿಸಿ. ಯೋ ಚ ಮಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ‘ಗಿಲಾನಾ’ತಿ ಪಟಿವೇದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಅಯ್ಯೇ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ದೋವಾರಿಕೋ ಸಾಲವತಿಯಾ ಗಣಿಕಾಯ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾಲವತೀ ಗಣಿಕಾ ತಸ್ಸ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಪರಿಪಾಕಮನ್ವಾಯ ಪುತ್ತಂ ವಿಜಾಯಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾಲವತೀ ಗಣಿಕಾ ದಾಸಿಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಹನ್ದ, ಜೇ, ಇಮಂ ದಾರಕಂ ಕತ್ತರಸುಪ್ಪೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಸಙ್ಕಾರಕೂಟೇ ಛಡ್ಡೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಅಯ್ಯೇ’’ತಿ ಖೋ ಸಾ ದಾಸೀ ಸಾಲವತಿಯಾ ಗಣಿಕಾಯ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ತಂ ದಾರಕಂ ಕತ್ತರಸುಪ್ಪೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಸಙ್ಕಾರಕೂಟೇ ಛಡ್ಡೇಸಿ.

೩೨೮. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಭಯೋ ನಾಮ ರಾಜಕುಮಾರೋ ಕಾಲಸ್ಸೇವ ರಾಜುಪಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಅದ್ದಸ ತಂ ದಾರಕಂ ಕಾಕೇಹಿ ಸಮ್ಪರಿಕಿಣ್ಣಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಮನುಸ್ಸೇ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕಿಂ ಏತಂ, ಭಣೇ, ಕಾಕೇಹಿ ಸಮ್ಪರಿಕಿಣ್ಣ’’ನ್ತಿ? ‘‘ದಾರಕೋ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಜೀವತಿ, ಭಣೇ’’ತಿ? ‘‘ಜೀವತಿ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ, ತಂ ದಾರಕಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅನ್ತೇಪುರಂ ನೇತ್ವಾ ಧಾತೀನಂ ದೇಥ ಪೋಸೇತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಅಭಯಸ್ಸ ರಾಜಕುಮಾರಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ತಂ ದಾರಕಂ ಅಭಯಸ್ಸ ರಾಜಕುಮಾರಸ್ಸ ಅನ್ತೇಪುರಂ ನೇತ್ವಾ ಧಾತೀನಂ ಅದಂಸು – ‘‘ಪೋಸೇಥಾ’’ತಿ. ತಸ್ಸ ಜೀವತೀತಿ ‘ಜೀವಕೋ’ತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ಕುಮಾರೇನ ಪೋಸಾಪಿತೋತಿ ‘ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ’ತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಯೇನ ಅಭಯೋ ರಾಜಕುಮಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಭಯಂ ರಾಜಕುಮಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಾ ಮೇ, ದೇವ, ಮಾತಾ, ಕೋ ಪಿತಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಖೋ ತೇ, ಭಣೇ ಜೀವಕ, ಮಾತರಂ ನ ಜಾನಾಮಿ; ಅಪಿ ಚಾಹಂ ತೇ ಪಿತಾ; ಮಯಾಸಿ [ಮಯಾಪಿ (ಕ.)] ಪೋಸಾಪಿತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇಮಾನಿ ಖೋ ರಾಜಕುಲಾನಿ ನ ಸುಕರಾನಿ ಅಸಿಪ್ಪೇನ ಉಪಜೀವಿತುಂ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

೩೨೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ತಕ್ಕಸಿಲಾಯಂ [ತಕ್ಕಸೀಲಾಯಂ (ಕ.)] ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖೋ ವೇಜ್ಜೋ ಪಟಿವಸತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಅಭಯಂ ರಾಜಕುಮಾರಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಯೇನ ತಕ್ಕಸಿಲಾ ತೇನ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಯೇನ ತಕ್ಕಸಿಲಾ, ಯೇನ ವೇಜ್ಜೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ವೇಜ್ಜಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಚ್ಛಾಮಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ ಜೀವಕ, ಸಿಕ್ಖಸ್ಸೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಬಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾತಿ ಲಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾತಿ ಸುಟ್ಠು ಚ ಉಪಧಾರೇತಿ, ಗಹಿತಞ್ಚಸ್ಸ ನ ಸಮ್ಮುಸ್ಸತಿ [ನ ಪಮುಸ್ಸತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಸತ್ತನ್ನಂ ವಸ್ಸಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಹಂ, ಖೋ ಬಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾಮಿ ಲಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾಮಿ ಸುಟ್ಠು ಚ ಉಪಧಾರೇಮಿ, ಗಹಿತಞ್ಚ ಮೇ ನ ಸಮ್ಮುಸ್ಸತಿ, ಸತ್ತ ಚ ಮೇ ವಸ್ಸಾನಿ ಅಧೀಯನ್ತಸ್ಸ, ನಯಿಮಸ್ಸ ಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಕದಾ ಇಮಸ್ಸ ಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಪಞ್ಞಾಯಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಯೇನ ಸೋ ವೇಜ್ಜೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ವೇಜ್ಜಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಆಚರಿಯ, ಬಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾಮಿ ಲಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾಮಿ ಸುಟ್ಠು ಚ ಉಪಧಾರೇಮಿ, ಗಹಿತಞ್ಚ ಮೇ ನ ಸಮ್ಮುಸ್ಸತಿ, ಸತ್ತ ಚ ಮೇ ವಸ್ಸಾನಿ ಅಧೀಯನ್ತಸ್ಸ, ನಯಿಮಸ್ಸ ಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಕದಾ ಇಮಸ್ಸ ಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಪಞ್ಞಾಯಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ? ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ ಜೀವಕ, ಖಣಿತ್ತಿಂ ಆದಾಯ ತಕ್ಕಸಿಲಾಯ ಸಮನ್ತಾ ಯೋಜನಂ ಆಹಿಣ್ಡಿತ್ವಾ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಭೇಸಜ್ಜಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಸಿ ತಂ ಆಹರಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಆಚರಿಯಾ’’ತಿ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತಸ್ಸ ವೇಜ್ಜಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಖಣಿತ್ತಿಂ ಆದಾಯ ತಕ್ಕಸಿಲಾಯ ಸಮನ್ತಾ ಯೋಜನಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಭೇಸಜ್ಜಂ ಅದ್ದಸ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಯೇನ ಸೋ ವೇಜ್ಜೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ವೇಜ್ಜಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋಮ್ಹಿ, ಆಚರಿಯ, ತಕ್ಕಸಿಲಾಯ ಸಮನ್ತಾ ಯೋಜನಂ, ನ ಕಿಞ್ಚಿ [ಆಹಿಣ್ಟನ್ತೋ ನ ಕಿಞ್ಚಿ (ಕ.)] ಅಭೇಸಜ್ಜಂ ಅದ್ದಸ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಸುಸಿಕ್ಖಿತೋಸಿ, ಭಣೇ ಜೀವಕ. ಅಲಂ ತೇ ಏತ್ತಕಂ ಜೀವಿಕಾಯಾ’’ತಿ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಪರಿತ್ತಂ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಪಾದಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತಂ ಪರಿತ್ತಂ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತೇನ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ತಂ ಪರಿತ್ತಂ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಸಾಕೇತೇ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇಮೇ ಖೋ ಮಗ್ಗಾ ಕನ್ತಾರಾ ಅಪ್ಪೋದಕಾ ಅಪ್ಪಭಕ್ಖಾ, ನ ಸುಕರಾ ಅಪಾಥೇಯ್ಯೇನ ಗನ್ತುಂ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಪರಿಯೇಸೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

ಜೀವಕವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೨೦೩. ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾವತ್ಥು

೩೩೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಾಕೇತೇ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕೋ ಸೀಸಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಬಹೂ ಮಹನ್ತಾ ಮಹನ್ತಾ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖಾ ವೇಜ್ಜಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ಅರೋಗಂ ಕಾತುಂ. ಬಹುಂ ಹಿರಞ್ಞಂ ಆದಾಯ ಅಗಮಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಸಾಕೇತಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕೋ, ಭಣೇ, ಗಿಲಾನೋ, ಕಂ ತಿಕಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ಏತಿಸ್ಸಾ, ಆಚರಿಯ, ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕೋ ಸೀಸಾಬಾಧೋ; ಗಚ್ಛ, ಆಚರಿಯ, ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಂ ತಿಕಿಚ್ಛಾಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಯೇನ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ದೋವಾರಿಕಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಪಾವದ – ‘ವೇಜ್ಜೋ, ಅಯ್ಯೇ, ಆಗತೋ, ಸೋ ತಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಆಚರಿಯಾ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ದೋವಾರಿಕೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ವೇಜ್ಜೋ, ಅಯ್ಯೇ, ಆಗತೋ; ಸೋ ತಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ’’ತಿ. ‘‘ಕೀದಿಸೋ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ವೇಜ್ಜೋ’’ತಿ? ‘‘ದಹರಕೋ, ಅಯ್ಯೇ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ಕಿಂ ಮೇ ದಹರಕೋ ವೇಜ್ಜೋ ಕರಿಸ್ಸತಿ? ಬಹೂ ಮಹನ್ತಾ ಮಹನ್ತಾ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖಾ ವೇಜ್ಜಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ಅರೋಗಂ ಕಾತುಂ. ಬಹುಂ ಹಿರಞ್ಞಂ ಆದಾಯ ಅಗಮಂಸೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ದೋವಾರಿಕೋ ಯೇನ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ, ಆಚರಿಯ, ಏವಮಾಹ – ‘ಅಲಂ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ಕಿಂ ಮೇ ದಹರಕೋ ವೇಜ್ಜೋ ಕರಿಸ್ಸತಿ? ಬಹೂ ಮಹನ್ತಾ ಮಹನ್ತಾ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖಾ ವೇಜ್ಜಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ಅರೋಗಂ ಕಾತುಂ. ಬಹುಂ ಹಿರಞ್ಞಂ ಆದಾಯ ಅಗಮಂಸೂ’’’ತಿ. ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಪಾವದ – ‘ವೇಜ್ಜೋ, ಅಯ್ಯೇ, ಏವಮಾಹ – ಮಾ ಕಿರ, ಅಯ್ಯೇ, ಪುರೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದಾಸಿ. ಯದಾ ಅರೋಗಾ ಅಹೋಸಿ ತದಾ ಯಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ ತಂ ದಜ್ಜೇಯ್ಯಾಸೀ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಆಚರಿಯಾ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ದೋವಾರಿಕೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ವೇಜ್ಜೋ, ಅಯ್ಯೇ, ಏವಮಾಹ – ‘ಮಾ ಕಿರ, ಅಯ್ಯೇ, ಪುರೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದಾಸಿ. ಯದಾ ಅರೋಗಾ ಅಹೋಸಿ ತದಾ ಯಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ ತಂ ದಜ್ಜೇಯ್ಯಾಸೀ’’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ ದೋವಾರಿಕ, ವೇಜ್ಜೋ ಆಗಚ್ಛತೂ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಅಯ್ಯೇ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ದೋವಾರಿಕೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ತಂ, ಆಚರಿಯ, ಪಕ್ಕೋಸತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಯೇನ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ವಿಕಾರಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಸತೇನ, ಅಯ್ಯೇ, ಸಪ್ಪಿನಾ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಪಸತಂ ಸಪ್ಪಿಂ ದಾಪೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತಂ ಪಸತಂ ಸಪ್ಪಿಂ ನಾನಾಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ನಿಪ್ಪಚಿತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಂ ಮಞ್ಚಕೇ ಉತ್ತಾನಂ ನಿಪಾತೇತ್ವಾ [ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ನತ್ಥುತೋ ಅದಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ತಂ ಸಪ್ಪಿಂ ನತ್ಥುತೋ ದಿನ್ನಂ ಮುಖತೋ ಉಗ್ಗಞ್ಛಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇ ನಿಟ್ಠುಭಿತ್ವಾ ದಾಸಿಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಹನ್ದ, ಜೇ, ಇಮಂ ಸಪ್ಪಿಂ ಪಿಚುನಾ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ [ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ ಭೋ (ಸ್ಯಾ.)] ಯಾವ ಲೂಖಾಯಂ ಘರಣೀ, ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಇಮಂ ಛಡ್ಡನೀಯಧಮ್ಮಂ ಸಪ್ಪಿಂ ಪಿಚುನಾ ಗಾಹಾಪೇಸ್ಸತಿ. ಬಹುಕಾನಿ ಚ ಮೇ ಮಹಗ್ಘಾನಿ [ಮಹಗ್ಘಾನಿ ಮಹಗ್ಘಾನಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಉಪಗತಾನಿ. ಕಿಮ್ಪಿ ಮಾಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ [ಕಞ್ಚಿ (ಸ್ಯಾ.)] ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ದಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ವಿಕಾರಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಸ ತ್ವಂ, ಆಚರಿಯ, ವಿಮನೋಸೀ’’ತಿ? ಇಧ ಮೇ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ಯಾವ ಲೂಖಾಯಂ ಧರಣೀ, ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಇಮಂ ಛಡ್ಡನೀಯಧಮ್ಮಂ ಸಪ್ಪಿಂ ಪಿಚುನಾ ಗಾಹಾಪೇಸ್ಸತಿ. ಬಹುಕಾನಿ ಚ ಮೇ ಮಹಗ್ಘಾನಿ ಸಜ್ಜಾನಿ ಉಪಗತಾನಿ. ಕಿಮ್ಪಿ ಮಾಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ದಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ‘‘ಮಯಂ ಖೋ, ಆಚರಿಯ, ಆಗಾರಿಕಾ ನಾಮ ಉಪಜಾನಾಮೇತಸ್ಸ ಸಂಯಮಸ್ಸ. ವರಮೇತಂ ಸಪ್ಪಿ ದಾಸಾನಂ ವಾ ಕಮ್ಮಕರಾನಂ ವಾ ಪಾದಬ್ಭಞ್ಜನಂ ವಾ ಪದೀಪಕರಣೇ ವಾ ಆಸಿತ್ತಂ. ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ, ಆಚರಿಯ, ವಿಮನೋ ಅಹೋಸಿ. ನ ತೇ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ಹಾಯಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕಂ ಸೀಸಾಬಾಧಂ ಏಕೇನೇವ ನತ್ಥುಕಮ್ಮೇನ ಅಪಕಡ್ಢಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ಅರೋಗಾ ಸಮಾನಾ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಾದಾಸಿ. ಪುತ್ತೋ – ಮಾತಾ ಮೇ ಅರೋಗಾ ಠಿತಾತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಾದಾಸಿ. ಸುಣಿಸಾ – ಸಸ್ಸು ಮೇ ಅರೋಗಾ ಠಿತಾತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಾದಾಸಿ. ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ – ಭರಿಯಾ ಮೇ ಅರೋಗಾ ಠಿತಾತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಾದಾಸಿ ದಾಸಞ್ಚ ದಾಸಿಞ್ಚ ಅಸ್ಸರಥಞ್ಚ.

ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತಾನಿ ಸೋಳಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಆದಾಯ ದಾಸಞ್ಚ ದಾಸಿಞ್ಚ ಅಸ್ಸರಥಞ್ಚ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತೇನ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ಯೇನ ಅಭಯೋ ರಾಜಕುಮಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಭಯಂ ರಾಜಕುಮಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇದಂ ಮೇ, ದೇವ, ಪಠಮಕಮ್ಮಂ ಸೋಳಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ದಾಸೋ ಚ ದಾಸೀ ಚ ಅಸ್ಸರಥೋ ಚ. ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಮೇ ದೇವೋ ಪೋಸಾವನಿಕ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಭಣೇ ಜೀವಕ; ತುಯ್ಹಮೇವ ಹೋತು. ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಞೇವ ಅನ್ತೇಪುರೇ ನಿವೇಸನಂ ಮಾಪೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಅಭಯಸ್ಸ ರಾಜಕುಮಾರಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಅಭಯಸ್ಸ ರಾಜಕುಮಾರಸ್ಸ ಅನ್ತೇಪುರೇ ನಿವೇಸನಂ ಮಾಪೇಸಿ.

ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೨೦೪. ಬಿಮ್ಬಿಸಾರರಾಜವತ್ಥು

೩೩೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಭಗನ್ದಲಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಸಾಟಕಾ ಲೋಹಿತೇನ ಮಕ್ಖಿಯನ್ತಿ. ದೇವಿಯೋ ದಿಸ್ವಾ ಉಪ್ಪಣ್ಡೇನ್ತಿ – ‘‘ಉತುನೀ ದಾನಿ ದೇವೋ, ಪುಪ್ಫಂ ದೇವಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ನ ಚಿರಂ [ನಚಿರಸ್ಸೇವ (ಸ್ಯಾ.)] ದೇವೋ ವಿಜಾಯಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ತೇನ ರಾಜಾ ಮಙ್ಕು ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಅಭಯಂ ರಾಜಕುಮಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಖೋ, ಭಣೇ ಅಭಯ, ತಾದಿಸೋ ಆಬಾಧೋ, ಸಾಟಕಾ ಲೋಹಿತೇನ ಮಕ್ಖಿಯನ್ತಿ, ದೇವಿಯೋ ಮಂ ದಿಸ್ವಾ ಉಪ್ಪಣ್ಡೇನ್ತಿ – ‘ಉತುನೀ ದಾನಿ ದೇವೋ, ಪುಪ್ಫಂ ದೇವಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ನ ಚಿರಂ ದೇವೋ ವಿಜಾಯಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಇಙ್ಘ, ಭಣೇ ಅಭಯ, ತಾದಿಸಂ ವೇಜ್ಜಂ ಜಾನಾಹಿ ಯೋ ಮಂ ತಿಕಿಚ್ಛೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಯಂ, ದೇವ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಜೀವಕೋ ವೇಜ್ಜೋ ತರುಣೋ ಭದ್ರಕೋ. ಸೋ ದೇವಂ ತಿಕಿಚ್ಛಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ ಅಭಯ, ಜೀವಕಂ ವೇಜ್ಜಂ ಆಣಾಪೇಹಿ; ಸೋ ಮಂ ತಿಕಿಚ್ಛಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಭಯೋ ರಾಜಕುಮಾರೋ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ ಜೀವಕ, ರಾಜಾನಂ ತಿಕಿಚ್ಛಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಅಭಯಸ್ಸ ರಾಜಕುಮಾರಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ನಖೇನ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಮಾಗಧಂ ಸೇನಿಯಂ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಬಾಧಂ ತೇ, ದೇವ, ಪಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ [ಪಸ್ಸಾಮೀತಿ (ಸ್ಯಾ.)]. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಭಗನ್ದಲಾಬಾಧಂ ಏಕೇನೇವ ಆಲೇಪೇನ ಅಪಕಡ್ಢಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಅರೋಗೋ ಸಮಾನೋ ಪಞ್ಚ ಇತ್ಥಿಸತಾನಿ ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರಂ ಭೂಸಾಪೇತ್ವಾ ಓಮುಞ್ಚಾಪೇತ್ವಾ ಪುಞ್ಜಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏತಂ, ಭಣೇ ಜೀವಕ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇತ್ಥಿಸತಾನಂ ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರಂ ತುಯ್ಹಂ ಹೋತೂ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ದೇವ, ಅಧಿಕಾರಂ ಮೇ ದೇವೋ ಸರತೂ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ ಜೀವಕ, ಮಂ ಉಪಟ್ಠಹ, ಇತ್ಥಾಗಾರಞ್ಚ, ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ.

ಬಿಮ್ಬಿಸಾರರಾಜವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೨೦೫. ರಾಜಗಹಸೇಟ್ಠಿವತ್ಥು

೩೩೨. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಗಹಕಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕೋ ಸೀಸಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಬಹೂ ಮಹನ್ತಾ ಮಹನ್ತಾ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖಾ ವೇಜ್ಜಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ಅರೋಗಂ ಕಾತುಂ. ಬಹುಂ ಹಿರಞ್ಞಂ ಆದಾಯ ಅಗಮಂಸು. ಅಪಿ ಚ, ವೇಜ್ಜೇಹಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತೋ ಹೋತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ವೇಜ್ಜಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಪಞ್ಚಮಂ ದಿವಸಂ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಕಾಲಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ವೇಜ್ಜಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಸತ್ತಮಂ ದಿವಸಂ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಕಾಲಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಗಹಕಸ್ಸ ನೇಗಮಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಬಹೂಪಕಾರೋ ರಞ್ಞೋ ಚೇವ ನೇಗಮಸ್ಸ ಚ. ಅಪಿ ಚ, ವೇಜ್ಜೇಹಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತೋ. ಏಕಚ್ಚೇ ವೇಜ್ಜಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಪಞ್ಚಮಂ ದಿವಸಂ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಕಾಲಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ವೇಜ್ಜಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಸತ್ತಮಂ ದಿವಸಂ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಕಾಲಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಅಯಞ್ಚ ರಞ್ಞೋ ಜೀವಕೋ ವೇಜ್ಜೋ ತರುಣೋ ಭದ್ರಕೋ. ಯಂನೂನ ಮಯಂ ರಾಜಾನಂ ಜೀವಕಂ ವೇಜ್ಜಂ ಯಾಚೇಯ್ಯಾಮ ಸೇಟ್ಠಿಂ ಗಹಪತಿಂ ತಿಕಿಚ್ಛಿತು’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಗಹಕೋ ನೇಗಮೋ ಯೇನ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಮಾಗಧಂ ಸೇನಿಯಂ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಯಂ, ದೇವ, ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಬಹೂಪಕಾರೋ ದೇವಸ್ಸ ಚೇವ ನೇಗಮಸ್ಸ ಚ; ಅಪಿ ಚ, ವೇಜ್ಜೇಹಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾತೋ. ಏಕಚ್ಚೇ ವೇಜ್ಜಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ಪಞ್ಚಮಂ ದಿವಸಂ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಕಾಲಂ ಕರಿಸ್ಸತೀತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ವೇಜ್ಜಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ಸತ್ತಮಂ ದಿವಸಂ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಕಾಲಂ ಕರಿಸ್ಸತೀತಿ. ಸಾಧು ದೇವೋ ಜೀವಕಂ ವೇಜ್ಜಂ ಆಣಾಪೇತು ಸೇಟ್ಠಿಂ ಗಹಪತಿಂ ತಿಕಿಚ್ಛಿತು’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ ಜೀವಕ, ಸೇಟ್ಠಿಂ ಗಹಪತಿಂ ತಿಕಿಚ್ಛಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ವಿಕಾರಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಂ ಗಹಪತಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚೇ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಅರೋಗೋ ಭವೇಯ್ಯಾಸಿ [ಸಚಾಹಂ ತಂ ಗಹಪತಿ ಅರೋಗಾಪೇಯ್ಯಂ (ಸೀ.), ಸಚಾಹಂ ತಂ ಗಹಪತಿ ಅರೋಗಂ ಕರೇಯ್ಯಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಕಿಂ ಮೇ ಅಸ್ಸ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ’’ತಿ? ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಸಾಪತೇಯ್ಯಞ್ಚ ತೇ, ಆಚರಿಯ, ಹೋತು, ಅಹಞ್ಚ ತೇ ದಾಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ ಪನ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಏಕೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಕ್ಕೋಮಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಏಕೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ ಪನ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ದುತಿಯೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಕ್ಕೋಮಹಂ, ಆಚರಿಯ, ದುತಿಯೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ ಪನ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಉತ್ತಾನೋ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಕ್ಕೋಮಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಉತ್ತಾನೋ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಸೇಟ್ಠಿಂ ಗಹಪತಿಂ ಮಞ್ಚಕೇ ನಿಪಾತೇತ್ವಾ [ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಮಞ್ಚಕೇ [ಮಞ್ಚಕೇನ (ಸೀ.)] ಸಮ್ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಸೀಸಚ್ಛವಿಂ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾ [ಫಾಲೇತ್ವಾ (ಸೀ.)] ಸಿಬ್ಬಿನಿಂ ವಿನಾಮೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ಪಾಣಕೇ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ದಸ್ಸೇಸಿ – ‘‘ಪಸ್ಸಥಯ್ಯೇ [ಪಸ್ಸೇಸ್ಯಾಥ (ಸೀ.), ಪಸ್ಸಥ (ಸ್ಯಾ.), ಪಸ್ಸಥಯ್ಯೋ (ಕ.)], ಇಮೇ ದ್ವೇ ಪಾಣಕೇ, ಏಕಂ ಖುದ್ದಕಂ ಏಕಂ ಮಹಲ್ಲಕಂ. ಯೇ ತೇ ಆಚರಿಯಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ಪಞ್ಚಮಂ ದಿವಸಂ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಕಾಲಂ ಕರಿಸ್ಸತೀತಿ – ತೇಹಾಯಂ ಮಹಲ್ಲಕೋ ಪಾಣಕೋ ದಿಟ್ಠೋ. ಪಞ್ಚಮಂ ದಿವಸಂ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಮತ್ಥಲುಙ್ಗಂ ಪರಿಯಾದಿಯಿಸ್ಸತಿ. ಮತ್ಥಲುಙ್ಗಸ್ಸ ಪರಿಯಾದಾನಾ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಕಾಲಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ. ಸುದಿಟ್ಠೋ ತೇಹಿ ಆಚರಿಯೇಹಿ. ಯೇ ತೇ ಆಚರಿಯಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ಸತ್ತಮಂ ದಿವಸಂ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಕಾಲಂ ಕರಿಸ್ಸತೀತಿ – ತೇಹಾಯಂ ಖುದ್ದಕೋ ಪಾಣಕೋ ದಿಟ್ಠೋ. ಸತ್ತಮಂ ದಿವಸಂ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಮತ್ಥಲುಙ್ಗಂ ಪರಿಯಾದಿಯಿಸ್ಸತಿ. ಮತ್ಥಲುಙ್ಗಸ್ಸ ಪರಿಯಾದಾನಾ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಕಾಲಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ. ಸುದಿಟ್ಠೋ ತೇಹಿ ಆಚರಿಯೇಹೀ’’ತಿ. ಸಿಬ್ಬಿನಿಂ ಸಮ್ಪಟಿಪಾಟೇತ್ವಾ ಸೀಸಚ್ಛವಿಂ ಸಿಬ್ಬಿತ್ವಾ ಆಲೇಪಂ ಅದಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಸತ್ತಾಹಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಾಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಸಕ್ಕೋಮಿ ಏಕೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ನನು ಮೇ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಪಟಿಸ್ಸುಣಿ – ಸಕ್ಕೋಮಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಏಕೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಾಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಪಟಿಸ್ಸುಣಿಂ, ಅಪಾಹಂ ಮರಿಸ್ಸಾಮಿ, ನಾಹಂ ಸಕ್ಕೋಮಿ ಏಕೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ದುತಿಯೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಾಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಸತ್ತಾಹಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಾಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಸಕ್ಕೋಮಿ ದುತಿಯೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ನನು ಮೇ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಪಟಿಸ್ಸುಣಿ – ಸಕ್ಕೋಮಹಂ, ಆಚರಿಯ, ದುತಿಯೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಾಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಪಟಿಸ್ಸುಣಿಂ, ಅಪಾಹಂ ಮರಿಸ್ಸಾಮಿ, ನಾಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಸಕ್ಕೋಮಿ ದುತಿಯೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಉತ್ತಾನೋ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಾಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಸತ್ತಾಹಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಾಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಸಕ್ಕೋಮಿ ಉತ್ತಾನೋ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ನನು ಮೇ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಪಟಿಸ್ಸುಣಿ – ಸಕ್ಕೋಮಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಉತ್ತಾನೋ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಾಹಂ, ಆಚರಿಯ, ಪಟಿಸ್ಸುಣಿಂ, ಅಪಾಹಂ ಮರಿಸ್ಸಾಮಿ, ನಾಹಂ ಸಕ್ಕೋಮಿ ಉತ್ತಾನೋ ಸತ್ತಮಾಸೇ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಹಂ ಚೇ ತಂ, ಗಹಪತಿ, ನ ವದೇಯ್ಯಂ, ಏತ್ತಕಮ್ಪಿ ತ್ವಂ ನ ನಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾಸಿ, ಅಪಿ ಚ ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ಮಯಾ ಞಾತೋ – ತೀಹಿ ಸತ್ತಾಹೇಹಿ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಅರೋಗೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ. ಉಟ್ಠೇಹಿ, ಗಹಪತಿ, ಅರೋಗೋಸಿ. ಜಾನಾಸಿ ಕಿಂ ಮೇ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ’’ತಿ? ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಸಾಪತೇಯ್ಯಞ್ಚ ತೇ, ಆಚರಿಯ, ಹೋತು, ಅಹಞ್ಚ ತೇ ದಾಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಗಹಪತಿ, ಮಾ ಮೇ ತ್ವಂ ಸಬ್ಬಂ ಸಾಪತೇಯ್ಯಂ ಅದಾಸಿ, ಮಾ ಚ ಮೇ ದಾಸೋ. ರಞ್ಞೋ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ದೇಹಿ, ಮಯ್ಹಂ ಸತಸಹಸ್ಸ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೇಟ್ಠಿ ಗಹಪತಿ ಅರೋಗೋ ಸಮಾನೋ ರಞ್ಞೋ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ಅದಾಸಿ, ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಸತಸಹಸ್ಸಂ.

ರಾಜಗಹಸೇಟ್ಠಿವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೨೦೬. ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತವತ್ಥು

೩೩೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಬಾರಾಣಸೇಯ್ಯಕಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಮೋಕ್ಖಚಿಕಾಯ ಕೀಳನ್ತಸ್ಸ ಅನ್ತಗಣ್ಠಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ, ಯೇನ ಯಾಗುಪಿ ಪೀತಾ ನ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಭತ್ತಮ್ಪಿ ಭುತ್ತಂ ನ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಉಚ್ಚಾರೋಪಿ ಪಸ್ಸಾವೋಪಿ ನ ಪಗುಣೋ. ಸೋ ತೇನ ಕಿಸೋ ಹೋತಿ ಲೂಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತೋ ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತೋ. ಅಥ ಖೋ ಬಾರಾಣಸೇಯ್ಯಕಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಖೋ ಪುತ್ತಸ್ಸ ತಾದಿಸೋ ಆಬಾಧೋ, ಯೇನ ಯಾಗುಪಿ ಪೀತಾ ನ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಭತ್ತಮ್ಪಿ ಭುತ್ತಂ ನ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಉಚ್ಚಾರೋಪಿ ಪಸ್ಸಾವೋಪಿ ನ ಪಗುಣೋ. ಸೋ ತೇನ ಕಿಸೋ ಲೂಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತೋ ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತೋ. ಯಂನೂನಾಹಂ ರಾಜಗಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಜೀವಕಂ ವೇಜ್ಜಂ ಯಾಚೇಯ್ಯಂ ಪುತ್ತಂ ಮೇ ತಿಕಿಚ್ಛಿತು’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಬಾರಾಣಸೇಯ್ಯಕೋ ಸೇಟ್ಠಿ ರಾಜಗಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಮಾಗಧಂ ಸೇನಿಯಂ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಖೋ, ದೇವ, ಪುತ್ತಸ್ಸ ತಾದಿಸೋ ಆಬಾಧೋ, ಯೇನ ಯಾಗುಪಿ ಪೀತಾ ನ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಭತ್ತಮ್ಪಿ ಭುತ್ತಂ ನ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಉಚ್ಚಾರೋಪಿ ಪಸ್ಸಾವೋಪಿ ನ ಪಗುಣೋ. ಸೋ ತೇನ ಕಿಸೋ ಲೂಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತೋ ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತೋ. ಸಾಧು ದೇವೋ ಜೀವಕಂ ವೇಜ್ಜಂ ಆಣಾಪೇತು ಪುತ್ತಂ ಮೇ ತಿಕಿಚ್ಛಿತು’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ ಜೀವಕ, ಬಾರಾಣಸಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಬಾರಾಣಸೇಯ್ಯಕಂ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಂ ತಿಕಿಚ್ಛಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಯೇನ ಬಾರಾಣಸೇಯ್ಯಕೋ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಬಾರಾಣಸೇಯ್ಯಕಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಸ್ಸ ವಿಕಾರಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಜನಂ ಉಸ್ಸಾರೇತ್ವಾ ತಿರೋಕರಣಿಯಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಥಮ್ಭೇ ಉಬ್ಬನ್ಧಿತ್ವಾ [ಉಪನಿಬನ್ಧಿತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಭರಿಯಂ ಪುರತೋ ಠಪೇತ್ವಾ ಉದರಚ್ಛವಿಂ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾ ಅನ್ತಗಣ್ಠಿಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಭರಿಯಾಯ ದಸ್ಸೇಸಿ – ‘‘ಪಸ್ಸ ತೇ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಆಬಾಧಂ, ಇಮಿನಾ ಯಾಗುಪಿ ಪೀತಾ ನ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಭತ್ತಮ್ಪಿ ಭುತ್ತಂ ನ ಸಮ್ಮಾ ಪರಿಣಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಉಚ್ಚಾರೋಪಿ ಪಸ್ಸಾವೋಪಿ ನ ಪಗುಣೋ; ಇಮಿನಾಯಂ ಕಿಸೋ ಲೂಖೋ ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತೋ ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತೋ’’ತಿ. ಅನ್ತಗಣ್ಠಿಂ ವಿನಿವೇಠೇತ್ವಾ ಅನ್ತಾನಿ ಪಟಿಪವೇಸೇತ್ವಾ ಉದರಚ್ಛವಿಂ ಸಿಬ್ಬಿತ್ವಾ ಆಲೇಪಂ ಅದಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಬಾರಾಣಸೇಯ್ಯಕೋ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರೋಗೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಬಾರಾಣಸೇಯ್ಯಕೋ ಸೇಟ್ಠಿ ‘ಪುತ್ತೋ ಮೇ ಅರೋಗೋ ಠಿತೋ’ತಿ [ಅರೋಗಾಪಿತೋತಿ (ಸೀ.)] ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಸೋಳಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಾದಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತಾನಿ ಸೋಳಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಆದಾಯ ಪುನದೇವ ರಾಜಗಹಂ ಪಚ್ಚಾಗಞ್ಛಿ.

ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೨೦೭. ಪಜ್ಜೋತರಾಜವತ್ಥು

೩೩೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಞ್ಞೋ [ಉಜ್ಜೇನಿಯಂ ರಞ್ಞೋ (ಸ್ಯಾ.)] ಪಜ್ಜೋತಸ್ಸ ಪಣ್ಡುರೋಗಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ಬಹೂ ಮಹನ್ತಾ ಮಹನ್ತಾ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖಾ ವೇಜ್ಜಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ಅರೋಗಂ ಕಾತುಂ. ಬಹುಂ ಹಿರಞ್ಞಂ ಆದಾಯ ಅಗಮಂಸು. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಜ್ಜೋತೋ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದೂತಂ ಪಾಹೇಸಿ – ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಖೋ ತಾದಿಸೋ ಆಬಾಧೋ, ಸಾಧು ದೇವೋ ಜೀವಕಂ ವೇಜ್ಜಂ ಆಣಾಪೇತು, ಸೋ ಮಂ ತಿಕಿಚ್ಛಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ ಜೀವಕ; ಉಜ್ಜೇನಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಜ್ಜೋತಂ ತಿಕಿಚ್ಛಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಉಜ್ಜೇನಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಾ ಪಜ್ಜೋತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಪಜ್ಜೋತಸ್ಸ ವಿಕಾರಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಜ್ಜೋತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಪ್ಪಿಂ ದೇಹಿ [ಇದಂ ಪದದ್ವಯಂ ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೋತ್ಥಕೇಸು ನತ್ಥಿ], ಸಪ್ಪಿಂ ದೇವ, ನಿಪ್ಪಚಿಸ್ಸಾಮಿ. ತಂ ದೇವೋ ಪಿವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಭಣೇ ಜೀವಕ, ಯಂ ತೇ ಸಕ್ಕಾ ವಿನಾ ಸಪ್ಪಿನಾ ಅರೋಗಂ ಕಾತುಂ ತಂ ಕರೋಹಿ. ಜೇಗುಚ್ಛಂ ಮೇ ಸಪ್ಪಿ, ಪಟಿಕೂಲ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ತಾದಿಸೋ ಆಬಾಧೋ, ನ ಸಕ್ಕಾ ವಿನಾ ಸಪ್ಪಿನಾ ಅರೋಗಂ ಕಾತುಂ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಸಪ್ಪಿಂ ನಿಪ್ಪಚೇಯ್ಯಂ ಕಸಾವವಣ್ಣಂ ಕಸಾವಗನ್ಧಂ ಕಸಾವರಸ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ನಾನಾಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಸಪ್ಪಿಂ ನಿಪ್ಪಚಿ ಕಸಾವವಣ್ಣಂ ಕಸಾವಗನ್ಧಂ ಕಸಾವರಸಂ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಸಪ್ಪಿ ಪೀತಂ ಪರಿಣಾಮೇನ್ತಂ ಉದ್ದೇಕಂ ದಸ್ಸತಿ. ಚಣ್ಡೋಯಂ ರಾಜಾ ಘಾತಾಪೇಯ್ಯಾಪಿ ಮಂ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ಆಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಯೇನ ರಾಜಾ ಪಜ್ಜೋತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಜ್ಜೋತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಯಂ ಖೋ, ದೇವ, ವೇಜ್ಜಾ ನಾಮ ತಾದಿಸೇನ ಮುಹುತ್ತೇನ ಮೂಲಾನಿ ಉದ್ಧರಾಮ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಸಂಹರಾಮ. ಸಾಧು ದೇವೋ ವಾಹನಾಗಾರೇಸು ಚ ದ್ವಾರೇಸು ಚ ಆಣಾಪೇತು – ಯೇನ ವಾಹನೇನ ಜೀವಕೋ ಇಚ್ಛತಿ ತೇನ ವಾಹನೇನ ಗಚ್ಛತು, ಯೇನ ದ್ವಾರೇನ ಇಚ್ಛತಿ ತೇನ ದ್ವಾರೇನ ಗಚ್ಛತು, ಯಂ ಕಾಲಂ ಇಚ್ಛತಿ ತಂ ಕಾಲಂ ಗಚ್ಛತು, ಯಂ ಕಾಲಂ ಇಚ್ಛತಿ ತಂ ಕಾಲಂ ಪವಿಸತೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಜ್ಜೋತೋ ವಾಹನಾಗಾರೇಸು ಚ ದ್ವಾರೇಸು ಚ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಯೇನ ವಾಹನೇನ ಜೀವಕೋ ಇಚ್ಛತಿ ತೇನ ವಾಹನೇನ ಗಚ್ಛತು, ಯೇನ ದ್ವಾರೇನ ಇಚ್ಛತಿ ತೇನ ದ್ವಾರೇನ ಗಚ್ಛತು, ಯಂ ಕಾಲಂ ಇಚ್ಛತಿ ತಂ ಕಾಲಂ ಗಚ್ಛತು, ಯಂ ಕಾಲಂ ಇಚ್ಛತಿ ತಂ ಕಾಲಂ ಪವಿಸತೂ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಞ್ಞೋ ಪಜ್ಜೋತಸ್ಸ ಭದ್ದವತಿಕಾ ನಾಮ ಹತ್ಥಿನಿಕಾ ಪಞ್ಞಾಸಯೋಜನಿಕಾ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ರಞ್ಞೋ ಪಜ್ಜೋತಸ್ಸ ಸಪ್ಪಿಂ [ತಂ ಸಪ್ಪಿಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಉಪನಾಮೇಸಿ – ‘‘ಕಸಾವಂ ದೇವೋ ಪಿವತೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ರಾಜಾನಂ ಪಜ್ಜೋತಂ ಸಪ್ಪಿಂ ಪಾಯೇತ್ವಾ ಹತ್ಥಿಸಾಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭದ್ದವತಿಕಾಯ ಹತ್ಥಿನಿಕಾಯ ನಗರಮ್ಹಾ ನಿಪ್ಪತಿ.

ಅಥ ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಪಜ್ಜೋತಸ್ಸ ತಂ ಸಪ್ಪಿ ಪೀತಂ ಪರಿಣಾಮೇನ್ತಂ ಉದ್ದೇಕಂ ಅದಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಜ್ಜೋತೋ ಮನುಸ್ಸೇ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದುಟ್ಠೇನ, ಭಣೇ, ಜೀವಕೇನ ಸಪ್ಪಿಂ ಪಾಯಿತೋಮ್ಹಿ. ತೇನ ಹಿ, ಭಣೇ, ಜೀವಕಂ ವೇಜ್ಜಂ ವಿಚಿನಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಭದ್ದವತಿಕಾಯ, ದೇವ, ಹತ್ಥಿನಿಕಾಯ ನಗರಮ್ಹಾ ನಿಪ್ಪತಿತೋ’’ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಞ್ಞೋ ಪಜ್ಜೋತಸ್ಸ ಕಾಕೋ ನಾಮ ದಾಸೋ ಸಟ್ಠಿಯೋಜನಿಕೋ ಹೋತಿ, ಅಮನುಸ್ಸೇನ ಪಟಿಚ್ಚ ಜಾತೋ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಜ್ಜೋತೋ ಕಾಕಂ ದಾಸಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ ಕಾಕ, ಜೀವಕಂ ವೇಜ್ಜಂ ನಿವತ್ತೇಹಿ – ರಾಜಾ ತಂ, ಆಚರಿಯ, ನಿವತ್ತಾಪೇತೀತಿ. ಏತೇ ಖೋ, ಭಣೇ ಕಾಕ, ವೇಜ್ಜಾ ನಾಮ ಬಹುಮಾಯಾ. ಮಾ ಚಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಕಾಕೋ ದಾಸೋ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ಸಮ್ಭಾವೇಸಿ

ಪಾತರಾಸಂ ಕರೋನ್ತಂ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಕೋ ದಾಸೋ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ರಾಜಾ ತಂ, ಆಚರಿಯ, ನಿವತ್ತಾಪೇತೀ’’ತಿ. ‘‘ಆಗಮೇಹಿ, ಭಣೇ ಕಾಕ, ಯಾವ ಭುಞ್ಜಾಮ [ಭುಞ್ಜಾಮಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]. ಹನ್ದ, ಭಣೇ ಕಾಕ, ಭುಞ್ಜಸ್ಸೂ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಆಚರಿಯ, ರಞ್ಞಾಮ್ಹಿ ಆಣತ್ತೋ – ಏತೇ ಖೋ, ಭಣೇ ಕಾಕ, ವೇಜ್ಜಾ ನಾಮ ಬಹುಮಾಯಾ, ಮಾ ಚಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸೀ’’ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ನಖೇನ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಓಲುಮ್ಪೇತ್ವಾ ಆಮಲಕಞ್ಚ ಖಾದತಿ ಪಾನೀಯಞ್ಚ ಪಿವತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಕಾಕಂ ದಾಸಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಹನ್ದ, ಭಣೇ ಕಾಕ, ಆಮಲಕಞ್ಚ ಖಾದ ಪಾನೀಯಞ್ಚ ಪಿವಸ್ಸೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಕೋ ದಾಸೋ – ಅಯಂ ಖೋ ವೇಜ್ಜೋ ಆಮಲಕಞ್ಚ ಖಾದತಿ ಪಾನೀಯಞ್ಚ ಪಿವತಿ, ನ ಅರಹತಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಪಕಂ ಹೋತುನ್ತಿ – ಉಪಡ್ಢಾಮಲಕಞ್ಚ ಖಾದಿ ಪಾನೀಯಞ್ಚ ಅಪಾಯಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಉಪಡ್ಢಾಮಲಕಂ ಖಾದಿತಂ ತತ್ಥೇವ ನಿಚ್ಛಾರೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಕಾಕೋ ದಾಸೋ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ, ಆಚರಿಯ, ಜೀವಿತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಮಾ, ಭಣೇ ಕಾಕ, ಭಾಯಿ, ತ್ವಂ ಚೇವ ಅರೋಗೋ ಭವಿಸ್ಸಸಿ ರಾಜಾ ಚ. ಚಣ್ಡೋ ಸೋ ರಾಜಾ ಘಾತಾಪೇಯ್ಯಾಪಿ ಮಂ, ತೇನಾಹಂ ನ ನಿವತ್ತಾಮೀ’’ತಿ ಭದ್ದವತಿಕಂ ಹತ್ಥಿನಿಕಂ ಕಾಕಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತೇನ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಯೇನ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಸೇನಿಯೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಸೇನಿಯಸ್ಸ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ‘‘ಸುಟ್ಠು, ಭಣೇ ಜೀವಕ, ಅಕಾಸಿ ಯಮ್ಪಿ ನ ನಿವತ್ತೋ, ಚಣ್ಡೋ ಸೋ ರಾಜಾ ಘಾತಾಪೇಯ್ಯಾಪಿ ತ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಜ್ಜೋತೋ ಅರೋಗೋ ಸಮಾನೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದೂತಂ ಪಾಹೇಸಿ – ‘‘ಆಗಚ್ಛತು ಜೀವಕೋ, ವರಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಅಯ್ಯೋ [ದೇವ (ಸ್ಯಾ.)], ಅಧಿಕಾರಂ ಮೇ ದೇವೋ ಸರತೂ’’ತಿ.

ಪಜ್ಜೋತರಾಜವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೨೦೮. ಸಿವೇಯ್ಯಕದುಸ್ಸಯುಗಕಥಾ

೩೩೫. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಞ್ಞೋ ಪಜ್ಜೋತಸ್ಸ ಸಿವೇಯ್ಯಕಂ ದುಸ್ಸಯುಗಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ – ಬಹೂನಂ [ಬಹುನ್ನಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ದುಸ್ಸಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಸತಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಸಹಸ್ಸಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಸತಸಹಸ್ಸಾನಂ ಅಗ್ಗಞ್ಚ ಸೇಟ್ಠಞ್ಚ ಮೋಕ್ಖಞ್ಚ ಉತ್ತಮಞ್ಚ ಪವರಞ್ಚ. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಜ್ಜೋತೋ ತಂ ಸಿವೇಯ್ಯಕಂ ದುಸ್ಸಯುಗಂ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಪಾಹೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇದಂ ಖೋ ಮೇ ಸಿವೇಯ್ಯಕಂ ದುಸ್ಸಯುಗಂ ರಞ್ಞಾ ಪಜ್ಜೋತೇನ ಪಹಿತಂ – ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಸತಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಸಹಸ್ಸಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಸತಸಹಸ್ಸಾನಂ ಅಗ್ಗಞ್ಚ ಸೇಟ್ಠಞ್ಚ ಮೋಕ್ಖಞ್ಚ ಉತ್ತಮಞ್ಚ ಪವರಞ್ಚ. ನಯಿದಂ ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಪಚ್ಚಾರಹತಿ ಅಞ್ಞತ್ರ ತೇನ ಭಗವತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ, ರಞ್ಞಾ ವಾ ಮಾಗಧೇನ ಸೇನಿಯೇನ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೇನಾ’’ತಿ.

ಸಿವೇಯ್ಯಕದುಸ್ಸಯುಗಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨೦೯. ಸಮತ್ತಿಂಸವಿರೇಚನಕಥಾ

೩೩೬. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವತೋ ಕಾಯೋ ದೋಸಾಭಿಸನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ದೋಸಾಭಿಸನ್ನೋ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ಕಾಯೋ. ಇಚ್ಛತಿ ತಥಾಗತೋ ವಿರೇಚನಂ ಪಾತು’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದೋಸಾಭಿಸನ್ನೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಜೀವಕ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ಕಾಯೋ. ಇಚ್ಛತಿ ತಥಾಗತೋ ವಿರೇಚನಂ ಪಾತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಭಗವತೋ ಕಾಯಂ ಕತಿಪಾಹಂ ಸಿನೇಹೇಥಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಕಾಯಂ ಕತಿಪಾಹಂ ಸಿನೇಹೇತ್ವಾ ಯೇನ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಿನಿದ್ಧೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಜೀವಕ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ಕಾಯೋ. ಯಸ್ಸ ದಾನಿ ಕಾಲಂ ಮಞ್ಞಸೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ನ ಖೋ ಮೇತಂ ಪತಿರೂಪಂ ಯೋಹಂ ಭಗವತೋ ಓಳಾರಿಕಂ ವಿರೇಚನಂ ದದೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ತೀಣಿ ಉಪ್ಪಲಹತ್ಥಾನಿ ನಾನಾಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಪರಿಭಾವೇತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂ ಉಪ್ಪಲಹತ್ಥಂ ಭಗವತೋ ಉಪನಾಮೇಸಿ – ‘‘ಇಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಪಠಮಂ ಉಪ್ಪಲಹತ್ಥಂ ಉಪಸಿಙ್ಘತು. ಇದಂ ಭಗವನ್ತಂ ದಸಕ್ಖತ್ತುಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ ಉಪ್ಪಲಹತ್ಥಂ ಭಗವತೋ ಉಪನಾಮೇಸಿ – ‘‘ಇಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ದುತಿಯಂ ಉಪ್ಪಲಹತ್ಥಂ ಉಪಸಿಙ್ಘತು. ಇದಂ ಭಗವನ್ತಂ ದಸಕ್ಖತ್ತುಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ತತಿಯಂ ಉಪ್ಪಲಹತ್ಥಂ ಭಗವತೋ ಉಪನಾಮೇಸಿ – ‘‘ಇಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ತತಿಯಂ ಉಪ್ಪಲಹತ್ಥಂ ಉಪಸಿಙ್ಘತು. ಇದಂ ಭಗವನ್ತಂ ದಸಕ್ಖತ್ತುಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಏವಂ ಭಗವತೋ ಸಮತ್ತಿಂಸಾಯ ವಿರೇಚನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಭಗವತೋ ಸಮತ್ತಿಂಸಾಯ ವಿರೇಚನಂ ದತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಬಹಿ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಾ ನಿಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಮಯಾ ಖೋ ಭಗವತೋ ಸಮತ್ತಿಂಸಾಯ ವಿರೇಚನಂ ದಿನ್ನಂ. ದೋಸಾಭಿಸನ್ನೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಕಾಯೋ. ನ ಭಗವನ್ತಂ ಸಮತ್ತಿಂಸಕ್ಖತ್ತುಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತಿ, ಏಕೂನತ್ತಿಂಸಕ್ಖತ್ತುಂ ಭಗವನ್ತಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತಿ. ಅಪಿ ಚ, ಭಗವಾ ವಿರಿತ್ತೋ ನಹಾಯಿಸ್ಸತಿ. ನಹಾತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಸಕಿಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ಭಗವತೋ ಸಮತ್ತಿಂಸಾಯ ವಿರೇಚನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋಪರಿವಿತಕ್ಕಮಞ್ಞಾಯ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಧಾನನ್ದ, ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಬಹಿ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಾ ನಿಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಮಯಾ ಖೋ ಭಗವತೋ ಸಮತ್ತಿಂಸಾಯ ವಿರೇಚನಂ ದಿನ್ನಂ. ದೋಸಾಭಿಸನ್ನೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಕಾಯೋ. ನ ಭಗವನ್ತಂ ಸಮತಿಂಸಕ್ಖತ್ತುಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತಿ, ಏಕೂನತಿಂಸಕ್ಖತ್ತುಂ ಭಗವನ್ತಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತಿ. ಅಪಿ ಚ, ಭಗವಾ ವಿರಿತ್ತೋ ನಹಾಯಿಸ್ಸತಿ. ನಹಾತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಸಕಿಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ಭಗವತೋ ಸಮತ್ತಿಂಸಾಯ ವಿರೇಚನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ತೇನ ಹಾನನ್ದ, ಉಣ್ಹೋದಕಂ ಪಟಿಯಾದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಉಣ್ಹೋದಕಂ ಪಟಿಯಾದೇಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ವಿರಿತ್ತೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ’’ತಿ? ‘‘ವಿರಿತ್ತೋಮ್ಹಿ, ಜೀವಕಾ’’ತಿ. ಇಧ ಮಯ್ಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಬಹಿ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಾ ನಿಕ್ಖನ್ತಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಮಯಾ ಖೋ ಭಗವತೋ ಸಮತ್ತಿಂಸಾಯ ವಿರೇಚನಂ ದಿನ್ನಂ. ದೋಸಾಭಿಸನ್ನೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಕಾಯೋ. ನ ಭಗವನ್ತಂ ಸಮತ್ತಿಂಸಕ್ಖತ್ತುಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತಿ, ಏಕೂನತ್ತಿಂಸಕ್ಖತ್ತುಂ ಭಗವನ್ತಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತಿ. ಅಪಿ ಚ, ಭಗವಾ ವಿರಿತ್ತೋ ನಹಾಯಿಸ್ಸತಿ. ನಹಾತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಸಕಿಂ ವಿರೇಚೇಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ಭಗವತೋ ಸಮತ್ತಿಂಸಾಯ ವಿರೇಚನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ನಹಾಯತು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ, ನಹಾಯತು ಸುಗತೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಉಣ್ಹೋದಕಂ ನಹಾಯಿ. ನಹಾತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಸಕಿಂ ವಿರೇಚೇಸಿ. ಏವಂ ಭಗವತೋ ಸಮತ್ತಿಂಸಾಯ ವಿರೇಚನಂ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯಾವ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಕಾಯೋ ಪಕತತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಅಲಂ [ಅಹಂ ತಾವ ಯೂಸಪಿಣ್ಟಪಾತೇನಾತಿ (ಸೀ.), ಅಲಂ ಯೂಸಪಿಣ್ಟಕೇನಾತಿ (ಸ್ಯಾ.)] ಯೂಸಪಿಣ್ಡಪಾತೇನಾ’’ತಿ.

ಸಮತ್ತಿಂಸವಿರೇಚನಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨೧೦. ವರಯಾಚನಾಕಥಾ

೩೩೭. ಅಥ ಖೋ ಭಗವತೋ ಕಾಯೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಪಕತತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತಂ ಸಿವೇಯ್ಯಕಂ ದುಸ್ಸಯುಗಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏಕಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ವರಂ ಯಾಚಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಅತಿಕ್ಕನ್ತವರಾ ಖೋ, ಜೀವಕ, ತಥಾಗತಾ’’ತಿ. ‘‘ಯಞ್ಚ, ಭನ್ತೇ, ಕಪ್ಪತಿ ಯಞ್ಚ ಅನವಜ್ಜ’’ನ್ತಿ. ‘‘ವದೇಹಿ, ಜೀವಕಾ’’ತಿ. ‘‘ಭಗವಾ, ಭನ್ತೇ, ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಚ. ಇದಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಿವೇಯ್ಯಕಂ ದುಸ್ಸಯುಗಂ ರಞ್ಞಾ ಪಜ್ಜೋತೇನ ಪಹಿತಂ – ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಸತಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಸಹಸ್ಸಾನಂ ಬಹೂನಂ ದುಸ್ಸಯುಗಸತಸಹಸ್ಸಾನಂ ಅಗ್ಗಞ್ಚ ಸೇಟ್ಠಞ್ಚ ಮೋಕ್ಖಞ್ಚ ಉತ್ತಮಞ್ಚ ಪವರಞ್ಚ. ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸಿವೇಯ್ಯಕಂ ದುಸ್ಸಯುಗಂ; ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಅನುಜಾನಾತೂ’’ತಿ. ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸಿ ಭಗವಾ ಸಿವೇಯ್ಯಕಂ ದುಸ್ಸಯುಗಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ ಸಮಾದಪಿತೋ ಸಮುತ್ತೇಜಿತೋ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಹಪತಿಚೀವರಂ. ಯೋ ಇಚ್ಛತಿ, ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಹೋತು. ಯೋ ಇಚ್ಛತಿ, ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಸಾದಿಯತು. ಇತರೀತರೇನಪಾಹಂ [ಪಹಂ (ಸೀ.), ಚಾಹಂ (ಸ್ಯಾ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತುಟ್ಠಿಂ ವಣ್ಣೇಮೀ’’ತಿ.

ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ರಾಜಗಹೇ ಮನುಸ್ಸಾ – ‘‘ಭಗವತಾ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಅನುಞ್ಞಾತ’’ನ್ತಿ. ತೇ ಚ ಮನುಸ್ಸಾ ಹಟ್ಠಾ ಅಹೇಸುಂ ಉದಗ್ಗಾ ‘‘ಇದಾನಿ ಖೋ ಮಯಂ ದಾನಾನಿ ದಸ್ಸಾಮ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರಿಸ್ಸಾಮ, ಯತೋ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಅನುಞ್ಞಾತ’’ನ್ತಿ. ಏಕಾಹೇನೇವ ರಾಜಗಹೇ ಬಹೂನಿ ಚೀವರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಂಸು.

ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಜಾನಪದಾ ಮನುಸ್ಸಾ – ‘‘ಭಗವತಾ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಅನುಞ್ಞಾತ’’ನ್ತಿ. ತೇ ಚ ಮನುಸ್ಸಾ ಹಟ್ಠಾ ಅಹೇಸುಂ ಉದಗ್ಗಾ – ‘‘ಇದಾನಿ ಖೋ ಮಯಂ ದಾನಾನಿ ದಸ್ಸಾಮ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರಿಸ್ಸಾಮ, ಯತೋ ಭಗವತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಅನುಞ್ಞಾತ’’ನ್ತಿ. ಜನಪದೇಪಿ ಏಕಾಹೇನೇವ ಬಹೂನಿ ಚೀವರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಂಸು.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾವಾರೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾವಾರನ್ತಿ.

ಕೋಸೇಯ್ಯಪಾವಾರೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕೋಸೇಯ್ಯಪಾವಾರನ್ತಿ.

ಕೋಜವಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕೋಜವನ್ತಿ.

ವರಯಾಚನಾಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಪಠಮಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

೨೧೧. ಕಮ್ಬಲಾನುಜಾನನಾದಿಕಥಾ

೩೩೮. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಅಡ್ಢಕಾಸಿಕಂ ಕಮ್ಬಲಂ ಪಾಹೇಸಿ ಉಪಡ್ಢಕಾಸಿನಂ ಖಮಮಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತಂ ಅಡ್ಢಕಾಸಿಕಂ ಕಮ್ಬಲಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಯಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಡ್ಢಕಾಸಿಕೋ ಕಮ್ಬಲೋ ಕಾಸಿರಞ್ಞಾ ಪಹಿತೋ ಉಪಡ್ಢಕಾಸಿನಂ ಖಮಮಾನೋ. ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಕಮ್ಬಲಂ, ಯಂ ಮಮಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’’ತಿ. ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸಿ ಭಗವಾ ಕಮ್ಬಲಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಜೀವಕಂ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ…ಪೇ… ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಮ್ಬಲ’’ನ್ತಿ.

೩೩೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉಚ್ಚಾವಚಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಭಗವತಾ ಚೀವರಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ, ಕಿಂ ಅನನುಞ್ಞಾತ’’ನ್ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛ ಚೀವರಾನಿ – ಖೋಮಂ ಕಪ್ಪಾಸಿಕಂ ಕೋಸೇಯ್ಯಂ ಕಮ್ಬಲಂ ಸಾಣಂ ಭಙ್ಗನ್ತಿ.

೩೪೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಸಾದಿಯನ್ತಿ ತೇ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯನ್ತಾ ಪಂಸುಕೂಲಂ ನ ಸಾದಿಯನ್ತಿ – ಏಕಂಯೇವ ಭಗವತಾ ಚೀವರಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ, ನ ದ್ವೇತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಸಾದಿಯನ್ತೇನ ಪಂಸುಕೂಲಮ್ಪಿ ಸಾದಿಯಿತುಂ; ತದುಭಯೇನಪಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನ್ತುಟ್ಠಿಂ ವಣ್ಣೇಮೀತಿ.

ಕಮ್ಬಲಾನುಜಾನನಾದಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨೧೨. ಪಂಸುಕೂಲಪರಿಯೇಸನಕಥಾ

೩೪೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸುಸಾನಂ ಓಕ್ಕಮಿಂಸು ಪಂಸುಕೂಲಾಯ, ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನಾಗಮೇಸುಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸುಸಾನಂ ಓಕ್ಕಮಿಂಸು ಪಂಸುಕೂಲಾಯ ತೇ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ಲಭಿಂಸು. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನಾಗಮೇಸುಂ ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ, ಆವುಸೋ, ಭಾಗಂ ದೇಥಾ’’ತಿ. ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ನ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಭಾಗಂ ದಸ್ಸಾಮ. ಕಿಸ್ಸ ತುಮ್ಹೇ ನಾಗಮಿತ್ಥಾ’’ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಾಗಮೇನ್ತಾನಂ ನಾಕಾಮಾ ಭಾಗಂ ದಾತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸುಸಾನಂ ಓಕ್ಕಮಿಂಸು ಪಂಸುಕೂಲಾಯ, ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗಮೇಸುಂ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸುಸಾನಂ ಓಕ್ಕಮಿಂಸು ಪಂಸುಕೂಲಾಯ ತೇ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ಲಭಿಂಸು. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗಮೇಸುಂ ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ, ಆವುಸೋ, ಭಾಗಂ ದೇಥಾ’’ತಿ. ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ನ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಭಾಗಂ ದಸ್ಸಾಮ. ಕಿಸ್ಸ ತುಮ್ಹೇ ನ ಓಕ್ಕಮಿತ್ಥಾ’’ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಗಮೇನ್ತಾನಂ ಅಕಾಮಾ ಭಾಗಂ ದಾತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಠಮಂ ಸುಸಾನಂ ಓಕ್ಕಮಿಂಸು ಪಂಸುಕೂಲಾಯ, ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಚ್ಛಾ ಓಕ್ಕಮಿಂಸು. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಠಮಂ ಸುಸಾನಂ ಓಕ್ಕಮಿಂಸು ಪಂಸುಕೂಲಾಯ ತೇ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ಲಭಿಂಸು. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಚ್ಛಾ ಓಕ್ಕಮಿಂಸು ತೇ ನ ಲಭಿಂಸು. ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ, ಆವುಸೋ, ಭಾಗಂ ದೇಥಾ’’ತಿ. ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ನ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಭಾಗಂ ದಸ್ಸಾಮ. ಕಿಸ್ಸ ತುಮ್ಹೇ ಪಚ್ಛಾ ಓಕ್ಕಮಿತ್ಥಾ’’ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಛಾ ಓಕ್ಕನ್ತಾನಂ ನಾಕಾಮಾ ಭಾಗಂ ದಾತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ. ತೇ ಸದಿಸಾ ಸುಸಾನಂ ಓಕ್ಕಮಿಂಸು ಪಂಸುಕೂಲಾಯ. ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ಲಭಿಂಸು, ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಲಭಿಂಸು. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಲಭಿಂಸು, ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ, ಆವುಸೋ, ಭಾಗಂ ದೇಥಾ’’ತಿ. ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ನ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಭಾಗಂ ದಸ್ಸಾಮ. ಕಿಸ್ಸ ತುಮ್ಹೇ ನ ಲಭಿತ್ಥಾ’’ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸದಿಸಾನಂ ಓಕ್ಕನ್ತಾನಂ ಅಕಾಮಾ ಭಾಗಂ ದಾತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ. ತೇ ಕತಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಸುಸಾನಂ ಓಕ್ಕಮಿಂಸು ಪಂಸುಕೂಲಾಯ. ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಂಸುಕೂಲಾನಿ ಲಭಿಂಸು, ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಲಭಿಂಸು. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಲಭಿಂಸು ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ, ಆವುಸೋ, ಭಾಗಂ ದೇಥಾ’’ತಿ. ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ನ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಭಾಗಂ ದಸ್ಸಾಮ. ಕಿಸ್ಸ ತುಮ್ಹೇ ನ ಲಭಿತ್ಥಾ’’ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಓಕ್ಕನ್ತಾನಂ ಅಕಾಮಾ ಭಾಗಂ ದಾತುನ್ತಿ.

ಪಂಸುಕೂಲಪರಿಯೇಸನಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨೧೩. ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಸಮ್ಮುತಿಕಥಾ

೩೪೨. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾ ಚೀವರಂ ಆದಾಯ ಆರಾಮಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ. ತೇ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಂ ಅಲಭಮಾನಾ ಪಟಿಹರನ್ತಿ. ಚೀವರಂ ಪರಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ – ಯೋ ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಗಹಿತಾಗಹಿತಞ್ಚ ಜಾನೇಯ್ಯ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ. ಪಠಮಂ ಭಿಕ್ಖು ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ; ಯಾಚಿತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಸ್ಸ ಸಮ್ಮುತಿ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಸಮ್ಮತೋ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೋ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಉಜ್ಝಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ. ಚೀವರಂ ನಸ್ಸತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೀವರನಿದಹಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ – ಯೋ ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನಿಹಿತಾನಿಹಿತಞ್ಚ ಜಾನೇಯ್ಯ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ. ಪಠಮಂ ಭಿಕ್ಖು ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ; ಯಾಚಿತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೀವರನಿದಹಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೀವರನಿದಹಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೀವರನಿದಹಕಸ್ಸ ಸಮ್ಮುತಿ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಸಮ್ಮತೋ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಚೀವರನಿದಹಕೋ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಸಮ್ಮುತಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨೧೪. ಭಣ್ಡಾಗಾರಸಮ್ಮುತಿಆದಿಕಥಾ

೩೪೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಚೀವರನಿದಹಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಮಣ್ಡಪೇಪಿ ರುಕ್ಖಮೂಲೇಪಿ ನಿಬ್ಬಕೋಸೇಪಿ ಚೀವರಂ ನಿದಹತಿ, ಉನ್ದೂರೇಹಿಪಿ ಉಪಚಿಕಾಹಿಪಿ ಖಜ್ಜನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಣ್ಡಾಗಾರಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ, ಯಂ ಸಙ್ಘೋ ಆಕಙ್ಖತಿ ವಿಹಾರಂ ವಾ ಅಡ್ಢಯೋಗಂ ವಾ ಪಾಸಾದಂ ವಾ ಹಮ್ಮಿಯಂ ವಾ ಗುಹಂ ವಾ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ವಿಹಾರಂ ಭಣ್ಡಾಗಾರಂ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ವಿಹಾರಂ ಭಣ್ಡಾಗಾರಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಭಣ್ಡಾಗಾರಸ್ಸ ಸಮ್ಮುತಿ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಸಮ್ಮತೋ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ವಿಹಾರೋ ಭಣ್ಡಾಗಾರಂ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಭಣ್ಡಾಗಾರೇ ಚೀವರಂ ಅಗುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ – ಯೋ ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಗುತ್ತಾಗುತ್ತಞ್ಚ ಜಾನೇಯ್ಯ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ. ಪಠಮಂ ಭಿಕ್ಖು ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ; ಯಾಚಿತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಸ್ಸ ಸಮ್ಮುತಿ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಸಮ್ಮತೋ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಂ ವುಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋ ವುಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಯೋ ವುಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಭಣ್ಡಾಗಾರೇ ಚೀವರಂ ಉಸ್ಸನ್ನಂ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇನ ಸಙ್ಘೇನ ಭಾಜೇತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಙ್ಘೋ ಚೀವರಂ ಭಾಜೇನ್ತೋ ಕೋಲಾಹಲಂ ಅಕಾಸಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೀವರಭಾಜಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ – ಯೋ ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಭಾಜಿತಾಭಾಜಿತಞ್ಚ ಜಾನೇಯ್ಯ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ. ಪಠಮಂ ಭಿಕ್ಖು ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ; ಯಾಚಿತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೀವರಭಾಜಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೀವರಭಾಜಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೀವರಭಾಜಕಸ್ಸ ಸಮ್ಮುತಿ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಸಮ್ಮತೋ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಚೀವರಭಾಜಕೋ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಚೀವರಭಾಜಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ಚೀವರಂ ಭಾಜೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಠಮಂ ಉಚ್ಚಿನಿತ್ವಾ ತುಲಯಿತ್ವಾ ವಣ್ಣಾವಣ್ಣಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಣೇತ್ವಾ ವಗ್ಗಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಚೀವರಪಟಿವೀಸಂ ಠಪೇತುನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಚೀವರಭಾಜಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ಸಾಮಣೇರಾನಂ ಚೀವರಪಟಿವೀಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾಮಣೇರಾನಂ ಉಪಡ್ಢಪಟಿವೀಸಂ ದಾತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಕೇನ ಭಾಗೇನ ಉತ್ತರಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉತ್ತರನ್ತಸ್ಸ ಸಕಂ ಭಾಗಂ ದಾತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅತಿರೇಕಭಾಗೇನ ಉತ್ತರಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನುಕ್ಖೇಪೇ ದಿನ್ನೇ ಅತಿರೇಕಭಾಗಂ ದಾತುನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಚೀವರಭಾಜಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ಚೀವರಪಟಿವೀಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ಆಗತಪಟಿಪಾಟಿಯಾ [ಆಗತಾಗತಪಟಿಪಾಟಿಯಾ (ಕ.)] ನು ಖೋ ಉದಾಹು ಯಥಾವುಡ್ಢ’’ನ್ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಕಲಕೇ ತೋಸೇತ್ವಾ ಕುಸಪಾತಂ ಕಾತುನ್ತಿ.

ಭಣ್ಡಾಗಾರಸಮ್ಮುತಿಆದಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨೧೫. ಚೀವರರಜನಕಥಾ

೩೪೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಛಕಣೇನಪಿ ಪಣ್ಡುಮತ್ತಿಕಾಯಪಿ ಚೀವರಂ ರಜನ್ತಿ. ಚೀವರಂ ದುಬ್ಬಣ್ಣಂ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛ ರಜನಾನಿ – ಮೂಲರಜನಂ, ಖನ್ಧರಜನಂ, ತಚರಜನಂ, ಪತ್ತರಜನಂ, ಪುಪ್ಫರಜನಂ, ಫಲರಜನನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಸೀತುದಕಾಯ [ಸೀತುನ್ದಿಕಾಯ (ಸೀ.), ಸೀತೂದಕಾಯ (ಸ್ಯಾ.)] ಚೀವರಂ ರಜನ್ತಿ. ಚೀವರಂ ದುಗ್ಗನ್ಧಂ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಜನಂ ಪಚಿತುಂ ಚುಲ್ಲಂ ರಜನಕುಮ್ಭಿನ್ತಿ. ರಜನಂ ಉತ್ತರಿಯತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉತ್ತರಾಳುಮ್ಪಂ [ಉತ್ತರಾಳುಪಂ (ಯೋಜನಾ), ಉತ್ತರಾಳುಪಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಬನ್ಧಿತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಜಾನನ್ತಿ ರಜನಂ ಪಕ್ಕಂ ವಾ ಅಪಕ್ಕಂ ವಾ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉದಕೇ ವಾ ನಖಪಿಟ್ಠಿಕಾಯ ವಾ ಥೇವಕಂ ದಾತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ರಜನಂ ಓರೋಪೇನ್ತಾ ಕುಮ್ಭಿಂ ಆವಿಞ್ಛನ್ತಿ [ಆವಿಞ್ಜನ್ತಿ (ಸೀ.), ಆವಟ್ಟನ್ತಿ (ಸ್ಯಾ.)]. ಕುಮ್ಭೀ ಭಿಜ್ಜತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಜನುಳುಙ್ಕಂ [ರಜನಾಳುಙ್ಕಂ (ಯೋಜನಾ)] ದಣ್ಡಕಥಾಲಕನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ರಜನಭಾಜನಂ ನ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಜನಕೋಲಮ್ಬಂ ರಜನಘಟನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಾತಿಯಾಪಿ ಪತ್ತೇಪಿ ಚೀವರಂ ಓಮದ್ದನ್ತಿ. ಚೀವರಂ ಪರಿಭಿಜ್ಜತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಜನದೋಣಿಕನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಛಮಾಯ ಚೀವರಂ ಪತ್ಥರನ್ತಿ. ಚೀವರಂ ಪಂಸುಕಿತಂ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಣಸನ್ಥಾರಕನ್ತಿ.

ತಿಣಸನ್ಥಾರಕೋ ಉಪಚಿಕಾಹಿ ಖಜ್ಜತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚೀವರವಂಸಂ ಚೀವರರಜ್ಜುನ್ತಿ.

ಮಜ್ಝೇನ ಲಗ್ಗೇನ್ತಿ. ರಜನಂ ಉಭತೋ ಗಲತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಣ್ಣೇ ಬನ್ಧಿತುನ್ತಿ.

ಕಣ್ಣೋ ಜೀರತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಣ್ಣಸುತ್ತಕನ್ತಿ.

ರಜನಂ ಏಕತೋ ಗಲತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಕಂ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಕಂ ರಜೇತುಂ, ನ ಚ ಅಚ್ಛಿನ್ನೇ ಥೇವೇ ಪಕ್ಕಮಿತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಚೀವರಂ ಪತ್ಥಿನ್ನಂ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉದಕೇ ಓಸಾರೇತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಚೀವರಂ ಫರುಸಂ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಾಣಿನಾ ಆಕೋಟೇತುನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಚ್ಛಿನ್ನಕಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಧಾರೇನ್ತಿ ದನ್ತಕಾಸಾವಾನಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ [ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ (?)] ಗಿಹೀ ಕಾಮಭೋಗಿನೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಚ್ಛಿನ್ನಕಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಧಾರೇತಬ್ಬಾನಿ. ಯೋ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ.

ಚೀವರರಜನಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨೧೬. ಛಿನ್ನಕಚೀವರಾನುಜಾನನಾ

೩೪೫. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ದಕ್ಖಿಣಾಗಿರಿ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಮಗಧಖೇತ್ತಂ ಅಚ್ಛಿಬದ್ಧಂ [ಅಚ್ಚಿಬದ್ಧಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.), ಅಚ್ಛಿಬನ್ಧಂ (ಕ.)] ಪಾಳಿಬದ್ಧಂ ಮರಿಯಾದಬದ್ಧಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಬದ್ಧಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪಸ್ಸಸಿ ನೋ ತ್ವಂ, ಆನನ್ದ, ಮಗಧಖೇತ್ತಂ ಅಚ್ಛಿಬದ್ಧಂ ಪಾಳಿಬದ್ಧಂ ಮರಿಯಾದಬದ್ಧಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಬದ್ಧ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ಉಸ್ಸಹಸಿ ತ್ವಂ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವರೂಪಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಸಂವಿದಹಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಉಸ್ಸಹಾಮಿ, ಭಗವಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ದಕ್ಖಿಣಾಗಿರಿಸ್ಮಿಂ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಪುನದೇವ ರಾಜಗಹಂ ಪಚ್ಚಾಗಞ್ಛಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೀವರಾನಿ ಸಂವಿದಹಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಸ್ಸತು ಮೇ [ಪಸ್ಸಥ ತುಮ್ಹೇ (ಕ.)], ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಚೀವರಾನಿ ಸಂವಿದಹಿತಾನೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪಣ್ಡಿತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನನ್ದೋ; ಮಹಾಪಞ್ಞೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನನ್ದೋ; ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಮಯಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಿಸ್ಸತಿ, ಕುಸಿಮ್ಪಿ ನಾಮ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಅಡ್ಢಕುಸಿಮ್ಪಿ ನಾಮ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಮಣ್ಡಲಮ್ಪಿ ನಾಮ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಅಡ್ಢಮಣ್ಡಲಮ್ಪಿ ನಾಮ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ವಿವಟ್ಟಮ್ಪಿ ನಾಮ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಅನುವಿವಟ್ಟಮ್ಪಿ ನಾಮ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಗೀವೇಯ್ಯಕಮ್ಪಿ ನಾಮ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಜಙ್ಘೇಯ್ಯಕಮ್ಪಿ ನಾಮ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಬಾಹನ್ತಮ್ಪಿ ನಾಮ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಛಿನ್ನಕಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸತ್ಥಲೂಖಂ ಸಮಣಸಾರುಪ್ಪಂ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಾನಞ್ಚ ಅನಭಿಚ್ಛಿತಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಿನ್ನಕಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಛಿನ್ನಕಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಛಿನ್ನಕಂ ಅನ್ತರವಾಸಕ’’ನ್ತಿ.

ಛಿನ್ನಕಚೀವರಾನುಜಾನನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨೧೭. ತಿಚೀವರಾನುಜಾನನಾ

೩೪೬. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ವೇಸಾಲೀ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅದ್ದಸ ಖೋ ಭಗವಾ ಅನ್ತರಾ ಚ ರಾಜಗಹಂ ಅನ್ತರಾ ಚ ವೇಸಾಲಿಂ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಚೀವರೇಹಿ ಉಬ್ಭಣ್ಡಿತೇ [ಉಬ್ಭಣ್ಡೀಕತೇ (ಸ್ಯಾ.)] ಸೀಸೇಪಿ ಚೀವರಭಿಸಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಖನ್ಧೇಪಿ ಚೀವರಭಿಸಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಕಟಿಯಾಪಿ ಚೀವರಭಿಸಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ, ದಿಸ್ವಾನ ಭಗವತೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅತಿಲಹುಂ ಖೋ ಇಮೇ ಮೋಘಪುರಿಸಾ ಚೀವರೇ ಬಾಹುಲ್ಲಾಯ ಆವತ್ತಾ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೀವರೇ ಸೀಮಂ ಬನ್ಧೇಯ್ಯಂ, ಮರಿಯಾದಂ ಠಪೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ವೇಸಾಲೀ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಗೋತಮಕೇ ಚೇತಿಯೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ಸೀತಾಸು ಹೇಮನ್ತಿಕಾಸು ರತ್ತೀಸು ಅನ್ತರಟ್ಠಕಾಸು ಹಿಮಪಾತಸಮಯೇ ರತ್ತಿಂ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ಏಕಚೀವರೋ ನಿಸೀದಿ. ನ ಭಗವನ್ತಂ ಸೀತಂ ಅಹೋಸಿ. ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಪಠಮೇ ಯಾಮೇ ಸೀತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅಹೋಸಿ. ದುತಿಯಂ ಭಗವಾ ಚೀವರಂ ಪಾರುಪಿ. ನ ಭಗವನ್ತಂ ಸೀತಂ ಅಹೋಸಿ. ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಮಜ್ಝಿಮೇ ಯಾಮೇ ಸೀತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅಹೋಸಿ. ತತಿಯಂ ಭಗವಾ ಚೀವರಂ ಪಾರುಪಿ. ನ ಭಗವನ್ತಂ ಸೀತಂ ಅಹೋಸಿ. ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಯಾಮೇ ಉದ್ಧಸ್ತೇ ಅರುಣೇ ನನ್ದಿಮುಖಿಯಾ ರತ್ತಿಯಾ ಸೀತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅಹೋಸಿ. ಚತುತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಚೀವರಂ ಪಾರುಪಿ. ನ ಭಗವನ್ತಂ ಸೀತಂ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವತೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಯೇಪಿ ಖೋ ತೇ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಸೀತಾಲುಕಾ ಸೀತಭೀರುಕಾ ತೇಪಿ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ ತಿಚೀವರೇನ ಯಾಪೇತುಂ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೀವರೇ ಸೀಮಂ ಬನ್ಧೇಯ್ಯಂ, ಮರಿಯಾದಂ ಠಪೇಯ್ಯಂ, ತಿಚೀವರಂ ಅನುಜಾನೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಧಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನ್ತರಾ ಚ ರಾಜಗಹಂ ಅನ್ತರಾ ಚ ವೇಸಾಲಿಂ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅದ್ದಸಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಚೀವರೇಹಿ ಉಬ್ಭಣ್ಡಿತೇ ಸೀಸೇಪಿ ಚೀವರಭಿಸಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಖನ್ಧೇಪಿ ಚೀವರಭಿಸಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಕಟಿಯಾಪಿ ಚೀವರಭಿಸಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ, ದಿಸ್ವಾನ ಮೇ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅತಿಲಹುಂ ಖೋ ಇಮೇ ಮೋಘಪುರಿಸಾ ಚೀವರೇ ಬಾಹುಲ್ಲಾಯ ಆವತ್ತಾ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೀವರೇ ಸೀಮಂ ಬನ್ಧೇಯ್ಯಂ, ಮರಿಯಾದಂ ಠಪೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಇಧಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೀತಾಸು ಹೇಮನ್ತಿಕಾಸು ರತ್ತೀಸು ಅನ್ತರಟ್ಠಕಾಸು ಹಿಮಪಾತಸಮಯೇ ರತ್ತಿಂ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ಏಕಚೀವರೋ ನಿಸೀದಿಂ. ನ ಮಂ ಸೀತಂ ಅಹೋಸಿ. ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಪಠಮೇ ಯಾಮೇ ಸೀತಂ ಮಂ ಅಹೋಸಿ. ದುತಿಯಾಹಂ ಚೀವರಂ ಪಾರುಪಿಂ. ನ ಮಂ ಸೀತಂ ಅಹೋಸಿ. ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಮಜ್ಝಿಮೇ ಯಾಮೇ ಸೀತಂ ಮಂ ಅಹೋಸಿ. ತತಿಯಾಹಂ ಚೀವರಂ ಪಾರುಪಿಂ. ನ ಮಂ ಸೀತಂ ಅಹೋಸಿ. ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಯಾಮೇ ಉದ್ಧಸ್ತೇ ಅರುಣೇ ನನ್ದಿಮುಖಿಯಾ ರತ್ತಿಯಾ ಸೀತಂ ಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಚತುತ್ಥಾಹಂ ಚೀವರಂ ಪಾರುಪಿಂ. ನ ಮಂ ಸೀತಂ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಯೇಪಿ ಖೋ ತೇ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಸೀತಾಲುಕಾ ಸೀತಭೀರುಕಾ ತೇಪಿ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ ತಿಚೀವರೇನ ಯಾಪೇತುಂ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೀವರೇ ಸೀಮಂ ಬನ್ಧೇಯ್ಯಂ, ಮರಿಯಾದಂ ಠಪೇಯ್ಯಂ, ತಿಚೀವರಂ ಅನುಜಾನೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಚೀವರಂ – ದಿಗುಣಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ, ಏಕಚ್ಚಿಯಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ, ಏಕಚ್ಚಿಯಂ ಅನ್ತರವಾಸಕ’’ನ್ತಿ.

ತಿಚೀವರಾನುಜಾನನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨೧೮. ಅತಿರೇಕಚೀವರಕಥಾ

೩೪೭. [ಪಾರಾ. ೪೬೧] ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತಾ ತಿಚೀವರಂ ಅನುಞ್ಞಾತನ್ತಿ ಅಞ್ಞೇನೇವ ತಿಚೀವರೇನ ಗಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ತಿಚೀವರೇನ ಆರಾಮೇ ಅಚ್ಛನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ತಿಚೀವರೇನ ನಹಾನಂ ಓತರನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತಿರೇಕಚೀವರಂ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತಿರೇಕಚೀವರಂ ಧಾರೇತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಯಥಾಧಮ್ಮೋ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

[ಪಾರಾ. ೪೬೧] ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಅತಿರೇಕಚೀವರಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ. ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಆನನ್ದೋ ತಂ ಚೀವರಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ದಾತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ. ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಾಕೇತೇ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಭಗವತಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ‘ನ ಅತಿರೇಕಚೀವರಂ ಧಾರೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ. ಇದಞ್ಚ ಮೇ ಅತಿರೇಕಚೀವರಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ. ಅಹಞ್ಚಿಮಂ ಚೀವರಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ದಾತುಕಾಮೋ. ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಾಕೇತೇ ವಿಹರತಿ. ಕಥಂ ನು ಖೋ ಮಯಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ‘‘ಕೀವಚಿರಂ ಪನಾನನ್ದ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಗಚ್ಛಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ? ‘‘ನವಮಂ ವಾ, ಭಗವಾ, ದಿವಸಂ, ದಸಮಂ ವಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಸಾಹಪರಮಂ ಅತಿರೇಕಚೀವರಂ ಧಾರೇತು’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತಿರೇಕಚೀವರಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಅತಿರೇಕಚೀವರೇ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತಿರೇಕಚೀವರಂ ವಿಕಪ್ಪೇತುನ್ತಿ.

೩೪೮. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಬಾರಾಣಸೀ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ಬಾರಾಣಸೀ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನ್ತರವಾಸಕೋ ಛಿದ್ದೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಭಗವತಾ ತಿಚೀವರಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ – ದಿಗುಣಾ ಸಙ್ಘಾಟಿ, ಏಕಚ್ಚಿಯೋ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗೋ, ಏಕಚ್ಚಿಯೋ ಅನ್ತರವಾಸಕೋ. ಅಯಞ್ಚ ಮೇ ಅನ್ತರವಾಸಕೋ ಛಿದ್ದೋ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಅಗ್ಗಳಂ ಅಚ್ಛುಪೇಯ್ಯಂ, ಸಮನ್ತತೋ ದುಪಟ್ಟಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಮಜ್ಝೇ ಏಕಚ್ಚಿಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಗ್ಗಳಂ ಅಚ್ಛುಪೇಸಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಸೇನಾಸನಚಾರಿಕಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಗ್ಗಳಂ ಅಚ್ಛುಪೇನ್ತಂ [ಅಚ್ಛುಪನ್ತಂ (ಕ.)], ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಂ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಕರೋಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಗ್ಗಳಂ, ಭಗವಾ, ಅಚ್ಛುಪೇಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖು; ಸಾಧು ಖೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಗ್ಗಳಂ ಅಚ್ಛುಪೇಸೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಹತಾನಂ ದುಸ್ಸಾನಂ ಅಹತಕಪ್ಪಾನಂ ದಿಗುಣಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ, ಏಕಚ್ಚಿಯಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ, ಏಕಚ್ಚಿಯಂ ಅನ್ತರವಾಸಕಂ; ಉತುದ್ಧಟಾನಂ ದುಸ್ಸಾನಂ ಚತುಗ್ಗುಣಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ, ದಿಗುಣಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ, ದಿಗುಣಂ ಅನ್ತರವಾಸಕಂ; ಪಂಸುಕೂಲೇ ಯಾವದತ್ಥಂ; ಪಾಪಣಿಕೇ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಕರಣೀಯೋ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಗ್ಗಳಂ ತುನ್ನಂ ಓವಟ್ಟಿಕಂ ಕಣ್ಡುಸಕಂ ದಳ್ಹೀಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ.

ಅತಿರೇಕಚೀವರಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨೧೯. ವಿಸಾಖಾವತ್ಥು

೩೪೯. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ವಿಸಾಖಂ ಮಿಗಾರಮಾತರಂ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ, ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತಾ ಸಮಾದಪಿತಾ ಸಮುತ್ತೇಜಿತಾ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತಾ, ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತಂ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನಾ’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ಭಗವತೋ ಅಧಿವಾಸನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಚಾತುದ್ದೀಪಿಕೋ ಮಹಾಮೇಘೋ ಪಾವಸ್ಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಯಥಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜೇತವನೇ ವಸ್ಸತಿ ಏವಂ ಚತೂಸು ದೀಪೇಸು ವಸ್ಸತಿ. ಓವಸ್ಸಾಪೇಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಯಂ. ಅಯಂ ಪಚ್ಛಿಮಕೋ ಚಾತುದ್ದೀಪಿಕೋ ಮಹಾಮೇಘೋ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಚೀವರಾ ಕಾಯಂ ಓವಸ್ಸಾಪೇನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ಪಣೀತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ದಾಸಿಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಜೇ. ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಆರೋಚೇಹಿ – ಕಾಲೋ, ಭನ್ತೇ, ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಅಯ್ಯೇ’’ತಿ ಖೋ ಸಾ ದಾಸೀ ವಿಸಾಖಾಯ ಮಿಗಾರಮಾತುಯಾ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅದ್ದಸ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಚೀವರೇ ಕಾಯಂ ಓವಸ್ಸಾಪೇನ್ತೇ, ದಿಸ್ವಾನ ‘ನತ್ಥಿ ಆರಾಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಆಜೀವಕಾ ಕಾಯಂ ಓವಸ್ಸಾಪೇನ್ತೀ’ತಿ ಯೇನ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವಿಸಾಖಂ ಮಿಗಾರಮಾತರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನತ್ಥಯ್ಯೇ, ಆರಾಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಆಜೀವಕಾ ಕಾಯಂ ಓವಸ್ಸಾಪೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾಯ ಮಿಗಾರಮಾತುಯಾ ಪಣ್ಡಿತಾಯ ವಿಯತ್ತಾಯ ಮೇಧಾವಿನಿಯಾ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಖೋ ಅಯ್ಯಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಚೀವರಾ ಕಾಯಂ ಓವಸ್ಸಾಪೇನ್ತಿ. ಸಾಯಂ ಬಾಲಾ ಮಞ್ಞಿತ್ಥ – ನತ್ಥಿ ಆರಾಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಆಜೀವಕಾ ಕಾಯಂ ಓವಸ್ಸಾಪೇನ್ತೀ’’ತಿ, ಪುನ ದಾಸಿಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಜೇ. ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಆರೋಚೇಹಿ – ಕಾಲೋ, ಭನ್ತೇ, ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಗತ್ತಾನಿ ಸೀತಿಂ ಕರಿತ್ವಾ [ಸೀತೀಕರಿತ್ವಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಕಲ್ಲಕಾಯಾ ಚೀವರಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಯಥಾವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಸಾ ದಾಸೀ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪಸ್ಸನ್ತೀ ‘ನತ್ಥಿ ಆರಾಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಸುಞ್ಞೋ ಆರಾಮೋ’ತಿ ಯೇನ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವಿಸಾಖಂ ಮಿಗಾರಮಾತರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನತ್ಥಯ್ಯೇ, ಆರಾಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಸುಞ್ಞೋ ಆರಾಮೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾಯ ಮಿಗಾರಮಾತುಯಾ ಪಣ್ಡಿತಾಯ ವಿಯತ್ತಾಯ ಮೇಧಾವಿನಿಯಾ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಖೋ ಅಯ್ಯಾ ಗತ್ತಾನಿ ಸೀತಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಕಲ್ಲಕಾಯಾ ಚೀವರಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಯಥಾವಿಹಾರಂ ಪವಿಟ್ಠಾ. ಸಾಯಂ ಬಾಲಾ ಮಞ್ಞಿತ್ಥ – ನತ್ಥಿ ಆರಾಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಸುಞ್ಞೋ ಆರಾಮೋ’’ತಿ, ಪುನ ದಾಸಿಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಜೇ. ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಆರೋಚೇಹಿ – ಕಾಲೋ, ಭನ್ತೇ, ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ.

೩೫೦. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸನ್ದಹಥ [ಸನ್ನಹಥ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪತ್ತಚೀವರಂ; ಕಾಲೋ ಭತ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಸಮ್ಮಿಞ್ಜಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಪಸಾರೇಯ್ಯ, ಪಸಾರಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಸಮಿಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ – ಜೇತವನೇ ಅನ್ತರಹಿತೋ ವಿಸಾಖಾಯ ಮಿಗಾರಮಾತುಯಾ ಕೋಟ್ಠಕೇ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ನಿಸೀದಿ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ ಭೋ! ಅಬ್ಭುತಂ ವತ ಭೋ! ತಥಾಗತಸ್ಸ ಮಹಿದ್ಧಿಕತಾ ಮಹಾನುಭಾವತಾ, ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಜಣ್ಣುಕಮತ್ತೇಸುಪಿ ಓಘೇಸು ಪವತ್ತಮಾನೇಸು, ಕಟಿಮತ್ತೇಸುಪಿ ಓಘೇಸು ಪವತ್ತಮಾನೇಸು, ನ ಹಿ ನಾಮ ಏಕಭಿಕ್ಖುಸ್ಸಪಿ [ಪವತ್ತಮಾನೇಸು ನ ಏಕಭಿಕ್ಖುಸ್ಸಪಿ (?)] ಪಾದಾ ವಾ ಚೀವರಾನಿ ವಾ ಅಲ್ಲಾನಿ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ – ಹಟ್ಠಾ ಉದಗ್ಗಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಸಹತ್ಥಾ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪವಾರೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಟ್ಠಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ವರಾನಿ ಯಾಚಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಅತಿಕ್ಕನ್ತವರಾ ಖೋ, ವಿಸಾಖೇ, ತಥಾಗತಾ’’ತಿ. ‘‘ಯಾನಿ ಚ, ಭನ್ತೇ, ಕಪ್ಪಿಯಾನಿ ಯಾನಿ ಚ ಅನವಜ್ಜಾನೀ’’ತಿ. ‘‘ವದೇಹಿ, ವಿಸಾಖೇ’’ತಿ. ‘‘ಇಚ್ಛಾಮಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಯಾವಜೀವಂ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ದಾತುಂ, ಆಗನ್ತುಕಭತ್ತಂ ದಾತುಂ, ಗಮಿಕಭತ್ತಂ ದಾತುಂ, ಗಿಲಾನಭತ್ತಂ ದಾತುಂ, ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಭತ್ತಂ ದಾತುಂ, ಗಿಲಾನಭೇಸಜ್ಜಂ ದಾತುಂ, ಧುವಯಾಗುಂ ದಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉದಕಸಾಟಿಕಂ ದಾತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ, ವಿಸಾಖೇ, ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ತಥಾಗತಂ ಅಟ್ಠ ವರಾನಿ ಯಾಚಸೀ’’ತಿ?

‘‘ಇಧಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾಸಿಂ ಆಣಾಪೇಸಿಂ – ‘ಗಚ್ಛ, ಜೇ. ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಆರೋಚೇಹಿ – ಕಾಲೋ, ಭನ್ತೇ, ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾ, ಭನ್ತೇ, ದಾಸೀ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅದ್ದಸ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಚೀವರೇ ಕಾಯಂ ಓವಸ್ಸಾಪೇನ್ತೇ, ದಿಸ್ವಾನ ‘‘ನತ್ಥಿ ಆರಾಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಆಜೀವಕಾ ಕಾಯಂ ಓವಸ್ಸಾಪೇನ್ತೀ’’ತಿ ಯೇನಾಹಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನತ್ಥಯ್ಯೇ, ಆರಾಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಆಜೀವಕಾ ಕಾಯಂ ಓವಸ್ಸಾಪೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಸುಚಿ, ಭನ್ತೇ, ನಗ್ಗಿಯಂ ಜೇಗುಚ್ಛಂ ಪಟಿಕೂಲಂ. ಇಮಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಯಾವಜೀವಂ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ದಾತುಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭನ್ತೇ, ಆಗನ್ತುಕೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ವೀಥಿಕುಸಲೋ ನ ಗೋಚರಕುಸಲೋ ಕಿಲನ್ತೋ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರತಿ. ಸೋ ಮೇ ಆಗನ್ತುಕಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ವೀಥಿಕುಸಲೋ ಗೋಚರಕುಸಲೋ ಅಕಿಲನ್ತೋ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿಸ್ಸತಿ. ಇಮಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಯಾವಜೀವಂ ಆಗನ್ತುಕಭತ್ತಂ ದಾತುಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭನ್ತೇ, ಗಮಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಮಾನೋ ಸತ್ಥಾ ವಾ ವಿಹಾಯಿಸ್ಸತಿ, ಯತ್ಥ ವಾ ವಾಸಂ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ತತ್ಥ ವಿಕಾಲೇ ಉಪಗಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ, ಕಿಲನ್ತೋ ಅದ್ಧಾನಂ ಗಮಿಸ್ಸತಿ. ಸೋ ಮೇ ಗಮಿಕಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಸತ್ಥಾ ನ ವಿಹಾಯಿಸ್ಸತಿ, ಯತ್ಥ ವಾಸಂ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ತತ್ಥ ಕಾಲೇ ಉಪಗಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ, ಅಕಿಲನ್ತೋ ಅದ್ಧಾನಂ ಗಮಿಸ್ಸತಿ. ಇಮಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಯಾವಜೀವಂ ಗಮಿಕಭತ್ತಂ ದಾತುಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭನ್ತೇ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಆಬಾಧೋ ವಾ ಅಭಿವಡ್ಢಿಸ್ಸತಿ, ಕಾಲಂಕಿರಿಯಾ ವಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಮೇ ಗಿಲಾನಭತ್ತಂ ಭುತ್ತಸ್ಸ ಆಬಾಧೋ ನ ಅಭಿವಡ್ಢಿಸ್ಸತಿ, ಕಾಲಂಕಿರಿಯಾ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಇಮಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಯಾವಜೀವಂ ಗಿಲಾನಭತ್ತಂ ದಾತುಂ. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭನ್ತೇ, ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಮಾನೋ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಉಸ್ಸೂರೇ ಭತ್ತಂ ನೀಹರಿಸ್ಸತಿ, ಭತ್ತಚ್ಛೇದಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ. ಸೋ ಮೇ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಕಾಲೇನ ಭತ್ತಂ ನೀಹರಿಸ್ಸತಿ, ಭತ್ತಚ್ಛೇದಂ ನ ಕರಿಸ್ಸತಿ. ಇಮಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಯಾವಜೀವಂ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಭತ್ತಂ ದಾತುಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭನ್ತೇ, ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಆಬಾಧೋ ವಾ ಅಭಿವಡ್ಢಿಸ್ಸತಿ, ಕಾಲಂಕಿರಿಯಾ ವಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಮೇ ಗಿಲಾನಭೇಸಜ್ಜಂ ಪರಿಭುತ್ತಸ್ಸ ಆಬಾಧೋ ನ ಅಭಿವಡ್ಢಿಸ್ಸತಿ, ಕಾಲಂಕಿರಿಯಾ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಇಮಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಯಾವಜೀವಂ ಗಿಲಾನಭೇಸಜ್ಜಂ ದಾತುಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಅನ್ಧಕವಿನ್ದೇ ದಸಾನಿಸಂಸೇ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೇನ ಯಾಗು ಅನುಞ್ಞಾತಾ. ತ್ಯಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಆನಿಸಂಸೇ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಯಾವಜೀವಂ ಧುವಯಾಗುಂ ದಾತುಂ.

‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅಚಿರವತಿಯಾ ನದಿಯಾ ವೇಸಿಯಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಗ್ಗಾ ಏಕತಿತ್ಥೇ ನಹಾಯನ್ತಿ. ತಾ, ಭನ್ತೇ, ವೇಸಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಉಪ್ಪಣ್ಡೇಸುಂ – ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ನಾಮ ತುಮ್ಹಾಕಂ, ಅಯ್ಯೇ, ದಹರಾನಂ [ದಹರಾನಂ ದಹರಾನಂ (ಸೀ.)] ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚಿಣ್ಣೇನ, ನನು ನಾಮ ಕಾಮಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾ; ಯದಾ ಜಿಣ್ಣಾ ಭವಿಸ್ಸಥ ತದಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿಸ್ಸಥ. ಏವಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಉಭೋ ಅತ್ಥಾ ಪರಿಗ್ಗಹಿತಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’ತಿ. ತಾ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ವೇಸಿಯಾಹಿ ಉಪ್ಪಣ್ಡಿಯಮಾನಾ ಮಙ್ಕೂ ಅಹೇಸುಂ. ಅಸುಚಿ, ಭನ್ತೇ, ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ನಗ್ಗಿಯಂ ಜೇಗುಚ್ಛಂ ಪಟಿಕೂಲಂ. ಇಮಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ಥವಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಯಾವಜೀವಂ ಉದಕಸಾಟಿಕಂ ದಾತು’’ನ್ತಿ.

೩೫೧. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ, ವಿಸಾಖೇ, ಆನಿಸಂಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ತಥಾಗತಂ ಅಟ್ಠ ವರಾನಿ ಯಾಚಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ದಿಸಾಸು ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಆಗಚ್ಛಿಸ್ಸನ್ತಿ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ. ತೇ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸನ್ತಿ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖು ಕಾಲಙ್ಕತೋ, ತಸ್ಸ ಕಾ ಗತಿ ಕೋ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯೋ’ತಿ? ತಂ ಭಗವಾ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸತಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ವಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇ ವಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇ ವಾ ಅರಹತ್ತೇ ವಾ. ತ್ಯಾಹಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ – ‘ಆಗತಪುಬ್ಬಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ತೇನ ಅಯ್ಯೇನ ಸಾವತ್ಥೀ’ತಿ? ಸಚೇ ಮೇ ವಕ್ಖನ್ತಿ – ‘ಆಗತಪುಬ್ಬಾ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಾವತ್ಥೀ’ತಿ ನಿಟ್ಠಮೇತ್ಥ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ – ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಮೇ ಪರಿಭುತ್ತಂ ತೇನ ಅಯ್ಯೇನ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾ ವಾ ಆಗನ್ತುಕಭತ್ತಂ ವಾ ಗಮಿಕಭತ್ತಂ ವಾ ಗಿಲಾನಭತ್ತಂ ವಾ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಭತ್ತಂ ವಾ ಗಿಲಾನಭೇಸಜ್ಜಂ ವಾ ಧುವಯಾಗು ವಾತಿ. ತಸ್ಸಾ ಮೇ ತದನುಸ್ಸರನ್ತಿಯಾ ಪಾಮುಜ್ಜಂ ಜಾಯಿಸ್ಸತಿ, ಪಮುದಿತಾಯ ಪೀತಿ ಜಾಯಿಸ್ಸತಿ, ಪೀತಿಮನಾಯ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭಿಸ್ಸತಿ, ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯಾ ಸುಖಂ ವೇದಿಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ಸುಖಿನಿಯಾ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯಿಸ್ಸತಿ. ಸಾ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಭಾವನಾ ಬಲಭಾವನಾ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಭಾವನಾ. ಇಮಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಆನಿಸಂಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ತಥಾಗತಂ ಅಟ್ಠ ವರಾನಿ ಯಾಚಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ವಿಸಾಖೇ; ಸಾಧು ಖೋ ತ್ವಂ, ವಿಸಾಖೇ, ಇಮಂ ಆನಿಸಂಸಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನಾ ತಥಾಗತಂ ಅಟ್ಠ ವರಾನಿ ಯಾಚಸಿ. ಅನುಜಾನಾಮಿ ತೇ, ವಿಸಾಖೇ, ಅಟ್ಠ ವರಾನೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ವಿಸಾಖಂ ಮಿಗಾರಮಾತರಂ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅನುಮೋದಿ –

‘‘ಯಾ ಅನ್ನಪಾನಂ ದದತಿಪ್ಪಮೋದಿತಾ;

ಸೀಲೂಪಪನ್ನಾ ಸುಗತಸ್ಸ ಸಾವಿಕಾ;

ದದಾತಿ ದಾನಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಮಚ್ಛರಂ;

ಸೋವಗ್ಗಿಕಂ ಸೋಕನುದಂ ಸುಖಾವಹಂ.

‘‘ದಿಬ್ಬಂ ಸಾ ಲಭತೇ ಆಯುಂ [ದಿಬ್ಬಂ ಬಲಂ ಸಾ ಲಭತೇ ಚ ಆಯುಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)];

ಆಗಮ್ಮ ಮಗ್ಗಂ ವಿರಜಂ ಅನಙ್ಗಣಂ;

ಸಾ ಪುಞ್ಞಕಾಮಾ ಸುಖಿನೀ ಅನಾಮಯಾ;

ಸಗ್ಗಮ್ಹಿ ಕಾಯಮ್ಹಿ ಚಿರಂ ಪಮೋದತೀ’’ತಿ.

೩೫೨. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ವಿಸಾಖಂ ಮಿಗಾರಮಾತರಂ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ, ಆಗನ್ತುಕಭತ್ತಂ, ಗಮಿಕಭತ್ತಂ, ಗಿಲಾನಭತ್ತಂ, ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಭತ್ತಂ, ಗಿಲಾನಭೇಸಜ್ಜಂ, ಧುವಯಾಗುಂ, ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉದಕಸಾಟಿಕ’’ನ್ತಿ.

ವಿಸಾಖಾವತ್ಥು ನಿಟ್ಠಿತಂ.

ವಿಸಾಖಾಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

೨೨೦. ನಿಸೀದನಾದಿಅನುಜಾನನಾ

೩೫೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಣೀತಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಿ. ತೇಸಂ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀನಂ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾನಂ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಾನಂ ಸುಪಿನನ್ತೇನ ಅಸುಚಿ ಮುಚ್ಚತಿ, ಸೇನಾಸನಂ ಅಸುಚಿನಾ ಮಕ್ಖಿಯತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಆನನ್ದೇನ ಪಚ್ಛಾಸಮಣೇನ ಸೇನಾಸನಚಾರಿಕಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋ ಅದ್ದಸ ಸೇನಾಸನಂ ಅಸುಚಿನಾ ಮಕ್ಖಿತಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ಏತಂ, ಆನನ್ದ, ಸೇನಾಸನಂ ಮಕ್ಖಿತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏತರಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಪಣೀತಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಿ. ತೇಸಂ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀನಂ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾನಂ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಾನಂ ಸುಪಿನನ್ತೇನ ಅಸುಚಿ ಮುಚ್ಚತಿ; ತಯಿದಂ, ಭಗವಾ, ಸೇನಾಸನಂ ಅಸುಚಿನಾ ಮಕ್ಖಿತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಮೇತಂ, ಆನನ್ದ, ಏವಮೇತಂ, ಆನನ್ದ. ಮುಚ್ಚತಿ ಹಿ, ಆನನ್ದ, ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀನಂ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾನಂ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಾನಂ ಸುಪಿನನ್ತೇನ ಅಸುಚಿ. ಯೇ ತೇ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತೀ ಸಮ್ಪಜಾನಾ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಅಸುಚಿ ನ ಮುಚ್ಚತಿ. ಯೇಪಿ ತೇ, ಆನನ್ದ, ಪುಥುಜ್ಜನಾ ಕಾಮೇಸು ವೀತರಾಗಾ, ತೇಸಮ್ಪಿ ಅಸುಚಿ ನ ಮುಚ್ಚತಿ. ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ, ಆನನ್ದ, ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಮುಚ್ಚೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಧಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನನ್ದೇನ ಪಚ್ಛಾಸಮಣೇನ ಸೇನಾಸನಚಾರಿಕಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋ ಅದ್ದಸಂ ಸೇನಾಸನಂ ಅಸುಚಿನಾ ಮಕ್ಖಿತಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿಂ ‘ಕಿಂ ಏತಂ, ಆನನ್ದ, ಸೇನಾಸನಂ ಮಕ್ಖಿತ’ನ್ತಿ? ‘ಏತರಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಪಣೀತಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಿ. ತೇಸಂ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀನಂ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾನಂ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಾನಂ ಸುಪಿನನ್ತೇನ ಅಸುಚಿ ಮುಚ್ಚತಿ; ತಯಿದಂ, ಭಗವಾ, ಸೇನಾಸನಂ ಅಸುಚಿನಾ ಮಕ್ಖಿತ’ನ್ತಿ. ‘ಏವಮೇತಂ, ಆನನ್ದ, ಏವಮೇತಂ, ಆನನ್ದ, ಮುಚ್ಚತಿ ಹಿ, ಆನನ್ದ, ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀನಂ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾನಂ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಾನಂ ಸುಪಿನನ್ತೇನ ಅಸುಚಿ. ಯೇ ತೇ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತೀ ಸಮ್ಪಜಾನಾ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಅಸುಚಿ ನ ಮುಚ್ಚತಿ. ಯೇಪಿ ತೇ, ಆನನ್ದ, ಪುಥುಜ್ಜನಾ ಕಾಮೇಸು ವೀತರಾಗಾ ತೇಸಮ್ಪಿ ಅಸುಚಿ ನ ಮುಚ್ಚತಿ. ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ, ಆನನ್ದ, ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಅರಹತೋ ಅಸುಚಿ ಮುಚ್ಚೇಯ್ಯಾ’’’ತಿ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸ ಅಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮತೋ – ದುಕ್ಖಂ ಸುಪತಿ, ದುಕ್ಖಂ ಪಟಿಬುಜ್ಝತಿ, ಪಾಪಕಂ ಸುಪಿನಂ ಪಸ್ಸತಿ, ದೇವತಾ ನ ರಕ್ಖನ್ತಿ, ಅಸುಚಿ ಮುಚ್ಚತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆದೀನವಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸ ಅಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮತೋ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಿಸಂಸಾ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿಸ್ಸ ಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮತೋ – ಸುಖಂ ಸುಪತಿ, ಸುಖಂ ಪಟಿಬುಜ್ಝತಿ, ನ ಪಾಪಕಂ ಸುಪಿನಂ ಪಸ್ಸತಿ, ದೇವತಾ ರಕ್ಖನ್ತಿ, ಅಸುಚಿ ನ ಮುಚ್ಚತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆನಿಸಂಸಾ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿಸ್ಸ ಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮತೋ.

‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಯಗುತ್ತಿಯಾ ಚೀವರಗುತ್ತಿಯಾ ಸೇನಾಸನಗುತ್ತಿಯಾ ನಿಸೀದನ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅತಿಖುದ್ದಕಂ ನಿಸೀದನಂ ನ ಸಬ್ಬಂ ಸೇನಾಸನಂ ಸಂಗೋಪೇತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವಮಹನ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ಆಕಙ್ಖತಿ ತಾವಮಹನ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ ಕಾತುನ್ತಿ.

೩೫೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಬೇಲಟ್ಠಸೀಸಸ್ಸ ಥುಲ್ಲಕಚ್ಛಾಬಾಧೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಲಸಿಕಾಯ ಚೀವರಾನಿ ಕಾಯೇ ಲಗ್ಗನ್ತಿ. ತಾನಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಉದಕೇನ ತೇಮೇತ್ವಾ ತೇಮೇತ್ವಾ ಅಪಕಡ್ಢನ್ತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಸೇನಾಸನಚಾರಿಕಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಉದಕೇನ ತೇಮೇತ್ವಾ ತೇಮೇತ್ವಾ ಅಪಕಡ್ಢನ್ತೇ, ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಂ ಇಮಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಬಾಧೋ’’ತಿ? ‘‘ಇಮಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮತೋ ಥುಲ್ಲಕಚ್ಛಾಬಾಧೋ. ಲಸಿಕಾಯ ಚೀವರಾನಿ ಕಾಯೇ ಲಗ್ಗನ್ತಿ. ತಾನಿ ಮಯಂ ಉದಕೇನ ತೇಮೇತ್ವಾ ತೇಮೇತ್ವಾ ಅಪಕಡ್ಢಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಣ್ಡು ವಾ ಪಿಳಕಾ ವಾ ಅಸ್ಸಾವೋ ವಾ ಥುಲ್ಲಕಚ್ಛು ವಾ ಆಬಾಧೋ ಕಣ್ಡುಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿ’’ನ್ತಿ.

೩೫೫. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ಮುಖಪುಞ್ಛನಚೋಳಂ [ಮುಖಪುಞ್ಜನಚೋಳಂ (ಕ.)] ಆದಾಯ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಮುಖಪುಞ್ಛನಚೋಳಂ, ಯಂ ಮಮಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’’ತಿ. ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸಿ ಭಗವಾ ಮುಖಪುಞ್ಛನಚೋಳಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ವಿಸಾಖಂ ಮಿಗಾರಮಾತರಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ವಿಸಾಖಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತಾ ಸಮಾದಪಿತಾ ಸಮುತ್ತೇಜಿತಾ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ನಿದಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಕರಣೇ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮುಖಪುಞ್ಛನಚೋಳಕ’’ನ್ತಿ [ಮುಖಪುಞ್ಛನಚೋಲನ್ತಿ (ಸ್ಯಾ.)].

೩೫೬. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರೋಜೋ ಮಲ್ಲೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಸಹಾಯೋ ಹೋತಿ. ರೋಜಸ್ಸ ಮಲ್ಲಸ್ಸ ಖೋಮಪಿಲೋತಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಹೋತಿ. ಆಯಸ್ಮತೋ ಚ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಖೋಮಪಿಲೋತಿಕಾಯ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ವಿಸ್ಸಾಸಂ ಗಹೇತುಂ – ಸನ್ದಿಟ್ಠೋ ಚ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಭತ್ತೋ ಚ, ಆಲಪಿತೋ ಚ, ಜೀವತಿ ಚ, ಜಾನಾತಿ ಚ, ಗಹಿತೇ ಮೇ ಅತ್ತಮನೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ವಿಸ್ಸಾಸಂ ಗಹೇತುನ್ತಿ.