೧೪೦. ದ್ವೇವಾಚಿಕಾದಿಪವಾರಣಾ
೨೩೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ತದಹು ಪವಾರಣಾಯ ಸವರಭಯಂ ಅಹೋಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇತುಂ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇತುನ್ತಿ.
ಬಾಳ್ಹತರಂ ಸವರಭಯಂ ಅಹೋಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇತುಂ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇತುನ್ತಿ.
ಬಾಳ್ಹತರಂ ಸವರಭಯಂ ಅಹೋಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು ಏಕವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇತುಂ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಂ ಪವಾರೇತುನ್ತಿ.
ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ತದಹು ಪವಾರಣಾಯ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ದಾನಂ ದೇನ್ತೇಹಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ರತ್ತಿ ಖೇಪಿತಾ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ದಾನಂ ದೇನ್ತೇಹಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ರತ್ತಿ ಖೇಪಿತಾ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪವಾರಿತೋವ ಸಙ್ಘೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಯಂ ರತ್ತಿ ವಿಭಾಯಿಸ್ಸತಿ. ಕಥಂ ನು ಖೋ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ತದಹು ಪವಾರಣಾಯ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ದಾನಂ ದೇನ್ತೇಹಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ರತ್ತಿ ಖೇಪಿತಾ ಹೋತಿ. ತತ್ರ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ದಾನಂ ದೇನ್ತೇಹಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ರತ್ತಿ ಖೇಪಿತಾ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪವಾರಿತೋವ ಸಙ್ಘೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಯಂ ರತ್ತಿ ವಿಭಾಯಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ದಾನಂ ದೇನ್ತೇಹಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ರತ್ತಿ ಖೇಪಿತಾ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪವಾರಿತೋವ ಸಙ್ಘೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಯಂ ರತ್ತಿ ವಿಭಾಯಿಸ್ಸತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ, ಏಕವಾಚಿಕಂ, ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.
ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ತದಹು ಪವಾರಣಾಯ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಧಮ್ಮಂ ಭಣನ್ತೇಹಿ…ಪೇ… ಸುತ್ತನ್ತಿಕೇಹಿ ಸುತ್ತನ್ತಂ ಸಙ್ಗಾಯನ್ತೇಹಿ… ವಿನಯಧರೇಹಿ ವಿನಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನನ್ತೇಹಿ… ಧಮ್ಮಕಥಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಂ ಸಾಕಚ್ಛನ್ತೇಹಿ… ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಕಲಹಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ರತ್ತಿ ಖೇಪಿತಾ ಹೋತಿ. ತತ್ರ ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಕಲಹಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ರತ್ತಿ ಖೇಪಿತಾ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪವಾರಿತೋವ ಸಙ್ಘೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಯಂ ರತ್ತಿ ವಿಭಾಯಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಕಲಹಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ರತ್ತಿ ಖೇಪಿತಾ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪವಾರಿತೋವ ಸಙ್ಘೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಯಂ ರತ್ತಿ ವಿಭಾಯಿಸ್ಸತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ, ಏಕವಾಚಿಕಂ, ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.
ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಕೋಸಲೇಸು ಜನಪದೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ತದಹು ಪವಾರಣಾಯ ಮಹಾಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಸನ್ನಿಪತಿತೋ ಹೋತಿ, ಪರಿತ್ತಞ್ಚ ಅನೋವಸ್ಸಿಕಂ [ಅನೋವಸ್ಸಕಂ (ಕ.)] ಹೋತಿ, ಮಹಾ ಚ ಮೇಘೋ ಉಗ್ಗತೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮಹಾಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಸನ್ನಿಪತಿತೋ, ಪರಿತ್ತಞ್ಚ ಅನೋವಸ್ಸಿಕಂ, ಮಹಾ ಚ ಮೇಘೋ ಉಗ್ಗತೋ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪವಾರಿತೋವ ಸಙ್ಘೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಯಂ ಮೇಘೋ ಪವಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ. ಕಥಂ ನು ಖೋ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ತದಹು ಪವಾರಣಾಯ ಮಹಾಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಸನ್ನಿಪತಿತೋ ಹೋತಿ, ಪರಿತ್ತಞ್ಚ ಅನೋವಸ್ಸಿಕಂ ಹೋತಿ, ಮಹಾ ಚ ಮೇಘೋ ಉಗ್ಗತೋ ಹೋತಿ. ತತ್ರ ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮಹಾಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಸನ್ನಿಪತಿತೋ, ಪರಿತ್ತಞ್ಚ ಅನೋವಸ್ಸಿಕಂ, ಮಹಾ ಚ ಮೇಘೋ ಉಗ್ಗತೋ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪವಾರಿತೋವ ಸಙ್ಘೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಯಂ ಮೇಘೋ ಪವಸ್ಸಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಮಹಾಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಸನ್ನಿಪತಿತೋ, ಪರಿತ್ತಞ್ಚ ಅನೋವಸ್ಸಿಕಂ, ಮಹಾ ಚ ಮೇಘೋ ಉಗ್ಗತೋ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪವಾರಿತೋವ ಸಙ್ಘೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಯಂ ಮೇಘೋ ಪವಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ, ಏಕವಾಚಿಕಂ, ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.
ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ತದಹು ಪವಾರಣಾಯ ರಾಜನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಚೋರನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ… ಅಗ್ಯನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ… ಉದಕನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ… ಮನುಸ್ಸನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ… ಅಮನುಸ್ಸನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ… ವಾಳನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ… ಸರೀಸಪನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ… ಜೀವಿತನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ… ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೋ ಹೋತಿ. ತತ್ರ ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೋ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪವಾರಿತೋವ ಸಙ್ಘೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ, ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –
‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೋ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಸ್ಸತಿ, ಅಪ್ಪವಾರಿತೋವ ಸಙ್ಘೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ, ಏಕವಾಚಿಕಂ, ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.
ದ್ವೇವಾಚಿಕಾದಿಪವಾರಣಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.