೧೦. ವಚ್ಚಕುಟಿವತ್ತಕಥಾ

೩೭೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಜಾತಿಕೋ ವಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ನ ಇಚ್ಛತಿ ಆಚಮೇತುಂ – ಕೋ ಇಮಂ ವಸಲಂ ದುಗ್ಗನ್ಧಂ ಆಮಸಿಸ್ಸತೀತಿ [ಆಚಮಿಸ್ಸತೀತಿ (ಕ.)]. ತಸ್ಸ ವಚ್ಚಮಗ್ಗೇ ಕಿಮಿ ಸಣ್ಠಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ವಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ನ ಆಚಮೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ವಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ನ ಆಚಮೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ವಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ನ ಆಚಮೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾ’’ತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ಸತಿ ಉದಕೇ ನಾಚಮೇತಬ್ಬಂ. ಯೋ ನಾಚಮೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ವಚ್ಚಕುಟಿಯಾ ಯಥಾವುಡ್ಢಂ ವಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ. ನವಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಠಮತರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ವಚ್ಚಿತಾ ಆಗಮೇನ್ತಿ. ತೇ ವಚ್ಚಂ ಸನ್ಧಾರೇನ್ತಾ ಮುಚ್ಛಿತಾ ಪಪತನ್ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾತಿ…ಪೇ… ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಚ್ಚಕುಟಿಯಾ ಯಥಾವುಡ್ಢಂ ವಚ್ಚೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಕರೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಗತಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ವಚ್ಚಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ವಚ್ಚಕುಟಿಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾಪಿ [ಉಬ್ಭುಜ್ಜಿತ್ವಾಪಿ (ಸೀ.), ಉಬ್ಭುಜಿತ್ವಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಪವಿಸನ್ತಿ, ನಿತ್ಥುನನ್ತಾಪಿ ವಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ, ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ಖಾದನ್ತಾಪಿ ವಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ವಚ್ಚದೋಣಿಕಾಯ ವಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯ ಪಸ್ಸಾವಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯಪಿ ಖೇಳಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಫರುಸೇನಪಿ ಕಟ್ಠೇನ ಅವಲೇಖನ್ತಿ, ಅವಲೇಖನಕಟ್ಠಮ್ಪಿ ವಚ್ಚಕೂಪಮ್ಹಿ ಪಾತೇನ್ತಿ, ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿ, ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿ, ಚಪುಚಪುಕಾರಕಮ್ಪಿ ಆಚಮೇನ್ತಿ, ಆಚಮನಸರಾವಕೇಪಿ ಉದಕಂ ಸೇಸೇನ್ತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ…ಪೇ… ತೇ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ವಚ್ಚಕುಟಿಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾಪಿ ಪವಿಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ನಿತ್ಥುನನ್ತಾಪಿ ವಚ್ಚಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ಖಾದನ್ತಾಪಿ ವಚ್ಚಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ವಚ್ಚದೋಣಿಕಾಯ ವಚ್ಚಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯ ಪಸ್ಸಾವಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯಪಿ ಖೇಳಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಫರುಸೇನಪಿ ಕಟ್ಠೇನ ಅವಲೇಖಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅವಲೇಖನಕಟ್ಠಮ್ಪಿ ವಚ್ಚಕೂಪಮ್ಹಿ ಪಾತೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಅತಿಸಹಸಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾಪಿ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಚಪುಚಪುಕಾರಕಮ್ಪಿ ಆಚಮೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಆಚಮನಸರಾವಕೇಪಿ ಉದಕಂ ಸೇಸೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಸಚ್ಚಂ ಭಗವಾತಿ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –

೩೭೪. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಚ್ಚಕುಟಿವತ್ತಂ ಪಞ್ಞಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಚ್ಚಕುಟಿಯಾ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ವಚ್ಚಕುಟಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ತೇನ ಬಹಿ ಠಿತೇನ [ಬಹಿ ಠಿತೇನ (ಸೀ. ಕ.)] ಉಕ್ಕಾಸಿತಬ್ಬಂ. ಅನ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನೇನಪಿ ಉಕ್ಕಾಸಿತಬ್ಬಂ. ಚೀವರವಂಸೇ ವಾ ಚೀವರರಜ್ಜುಯಾ ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ಅತರಮಾನೇನ ವಚ್ಚಕುಟೀ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಾ. ನಾತಿಸಹಸಾ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಾ. ನ ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಾ. ವಚ್ಚಪಾದುಕಾಯ ಠಿತೇನ ಉಬ್ಭಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ನಿತ್ಥುನನ್ತೇನ ವಚ್ಚೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ನ ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ಖಾದನ್ತೇನ ವಚ್ಚೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ನ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಚ್ಚದೋಣಿಕಾಯ ವಚ್ಚೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ನ ಬಹಿದ್ಧಾ ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯ ಪಸ್ಸಾವೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ನ ಪಸ್ಸಾವದೋಣಿಕಾಯ ಖೇಳೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ನ ಫರುಸೇನ ಕಟ್ಠೇನ ಅವಲೇಖಿತಬ್ಬಂ. ನ ಅವಲೇಖನಕಟ್ಠಂ ವಚ್ಚಕೂಪಮ್ಹಿ ಪಾತೇತಬ್ಬಂ. ವಚ್ಚಪಾದುಕಾಯ ಠಿತೇನ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಬ್ಬಂ. ನಾತಿಸಹಸಾ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬಂ. ನ ಉಬ್ಭಜಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬಂ. ಆಚಮನಪಾದುಕಾಯ ಠಿತೇನ ಉಬ್ಭಜಿತಬ್ಬಂ. ನ ಚಪುಚಪುಕಾರಕಂ ಆಚಮೇತಬ್ಬಂ. ನ ಆಚಮನಸರಾವಕೇ ಉದಕಂ ಸೇಸೇತಬ್ಬಂ. ಆಚಮನಪಾದುಕಾಯ ಠಿತೇನ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಚೇ ವಚ್ಚಕುಟಿ ಉಹತಾ [ಊಹತಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಹೋತಿ, ಧೋವಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಅವಲೇಖನಪಿಧರೋ ಪೂರೋ ಹೋತಿ, ಅವಲೇಖನಕಟ್ಠಂ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವಚ್ಚಕುಟಿ ಉಕ್ಲಾಪಾ ಹೋತಿ, ವಚ್ಚಕುಟಿ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಪರಿಭಣ್ಡಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಪರಿಭಣ್ಡಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪರಿವೇಣಂ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಹೋತಿ, ಪರಿವೇಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕೋಟ್ಠಕೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ ಹೋತಿ, ಕೋಟ್ಠಕೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ನ ಹೋತಿ, ಆಚಮನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಚ್ಚಕುಟಿವತ್ತಂ ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವಚ್ಚಕುಟಿಯಾ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.