೩. ತತಿಯಭಾಣವಾರೋ

ಸಙ್ಘಭೇದಕಥಾ

೩೪೪. ಅಥ ಖೋ ದೇವದತ್ತೋ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇಸಿ – ‘‘ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ಸಮಣಂ ಗೋತಮಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚ ವತ್ಥೂನಿ ಯಾಚಿಮ್ಹಾ – ‘ಭಗವಾ, ಭನ್ತೇ, ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಸ್ಸ…ಪೇ… ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದೀ. ಇಮಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಪಞ್ಚ ವತ್ಥೂನಿ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಯ…ಪೇ… ವೀರಿಯಾರಮ್ಭಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ. ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಯಾವಜೀವಂ ಆರಞ್ಞಿಕಾ ಅಸ್ಸು; ಯೋ ಗಾಮನ್ತಂ ಓಸರೇಯ್ಯ, ವಜ್ಜಂ ನಂ ಫುಸೇಯ್ಯ…ಪೇ… ಯಾವಜೀವಂ ಮಚ್ಛಮಂಸಂ ನ ಖಾದೇಯ್ಯುಂ; ಯೋ ಮಚ್ಛಮಂಸಂ ಖಾದೇಯ್ಯ, ವಜ್ಜಂ ನಂ ಫುಸೇಯ್ಯಾ’ತಿ. ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ವತ್ಥೂನಿ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ನಾನುಜಾನಾತಿ. ತೇ ಮಯಂ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ವತ್ಥೂಹಿ ಸಮಾದಾಯ ವತ್ತಾಮ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಇಮಾನಿ ಪಞ್ಚ ವತ್ಥೂನಿ ಖಮನ್ತಿ, ಸೋ ಸಲಾಕಂ ಗಣ್ಹಾತೂ’’ತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ವೇಸಾಲಿಕಾ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕಾ ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ನವಕಾ ಚೇವ ಹೋನ್ತಿ ಅಪ್ಪಕತಞ್ಞುನೋ ಚ. ತೇ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನ’ನ್ತಿ – ಸಲಾಕಂ ಗಣ್ಹಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ದೇವದತ್ತೋ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಆದಾಯ ಯೇನ ಗಯಾಸೀಸಂ ತೇನ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದೇವದತ್ತೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಆದಾಯ ಯೇನ ಗಯಾಸೀಸಂ ತೇನ ಪಕ್ಕನ್ತೋ’’ತಿ. ‘‘ನ ಹಿ ನಾಮ ತುಮ್ಹಾಕಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತಾ, ತೇಸು ನವಕೇಸು ಭಿಕ್ಖೂಸು ಕಾರುಞ್ಞಮ್ಪಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ? ಗಚ್ಛಥ ತುಮ್ಹೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತಾ, ಪುರಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಾ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಯೇನ ಗಯಾಸೀಸಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ರೋದಮಾನೋ ಠಿತೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಸ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ರೋದಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಯೇಪಿ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಾ ತೇಪಿ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ರೋಚೇನ್ತಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಅನವಕಾಸೋ, ಯಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಾ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ರೋಚೇಯ್ಯುಂ, ಅಪಿ ಚ ತೇ ಗತಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಞ್ಞತ್ತಿಯಾ’’ತಿ [ಭಿಕ್ಖುಸಞ್ಞತ್ತಿಯಾತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.), ಭಿಕ್ಖೂ ಸಞ್ಞತ್ತಿಯಾ (ಕ.)].

೩೪೫. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ದೇವದತ್ತೋ ಮಹತಿಯಾ ಪರಿಸಾಯ ಪರಿವುತ್ತೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ದೇವದತ್ತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ. ದಿಸ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪಸ್ಸಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾವ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ, ಯೇಪಿ ತೇ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಾ ತೇಪಿ ಮಮ ಸನ್ತಿಕೇ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಮಮ ಧಮ್ಮಂ ರೋಚೇನ್ತಾ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಕೋಕಾಲಿಕೋ ದೇವದತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಾ, ಆವುಸೋ ದೇವದತ್ತ, ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇ ವಿಸ್ಸಸಿ. ಪಾಪಿಚ್ಛಾ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಾ, ಪಾಪಿಕಾನಂ ಇಚ್ಛಾನಂ ವಸಂ ಗತಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ. ಸ್ವಾಗತಂ ತೇಸಂ ಯತೋ ಮೇ ಧಮ್ಮಂ ರೋಚೇನ್ತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ದೇವದತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಉಪಡ್ಢಾಸನೇನ ನಿಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಹಾವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಇಧ ನಿಸೀದಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ ಆವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಆಸನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಆಸನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ದೇವದತ್ತೋ ಬಹುದೇವ ರತ್ತಿಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಅಜ್ಝೇಸಿ – ‘‘ವಿಗತಥಿನಮಿದ್ಧೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ. ಪಟಿಭಾತು ತಂ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮೀ ಕಥಾ, ಪಿಟ್ಠಿ ಮೇ ಆಗಿಲಾಯತಿ, ತಮಹಂ ಆಯಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ದೇವದತ್ತೋ ಚತುಗ್ಗುಣಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕಿಲಮನ್ತಸ್ಸ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸ ಅಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ಮುಹುತ್ತಕೇನೇವ ನಿದ್ದಾ ಓಕ್ಕಮಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಾನುಸಾಸನಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಓವದಿ ಅನುಸಾಸಿ. ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಇದ್ಧಿಪಾಟಿಹಾರಿಯಾನುಸಾಸನಿಯಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಓವದಿ ಅನುಸಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಯಸ್ಮತಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಆದೇಸನಾಪಾಟಿಹಾರಿಯಾನುಸಾಸನಿಯಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಚ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಇದ್ಧಿಪಾಟಿಹಾರಿಯಾನುಸಾಸನಿಯಾ ಓವದಿಯಮಾನಾನಂ ಅನುಸಾಸಿಯಮಾನಾನಂ ವಿರಜಂ ವೀತಮಲಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ – ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛಾಮ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ. ಯೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಧಮ್ಮಂ ರೋಚೇಸಿ ಸೋ ಆಗಚ್ಛತೂ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಾ ತಾನಿ ಪಞ್ಚಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಆದಾಯ ಯೇನ ವೇಳುವನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಕೋಕಾಲಿಕೋ ದೇವದತ್ತಂ ಉಟ್ಠಾಪೇಸಿ – ‘‘ಉಟ್ಠೇಹಿ, ಆವುಸೋ ದೇವದತ್ತ, ನೀತಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇಹಿ. ನನು ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ದೇವದತ್ತ, ಮಯಾ ವುತ್ತೋ – ‘ಮಾ, ಆವುಸೋ ದೇವದತ್ತ, ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇ ವಿಸ್ಸಾಸಿ. ಪಾಪಿಚ್ಛಾ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಾ, ಪಾಪಿಕಾನಂ ಇಚ್ಛಾನಂ ವಸಂ ಗತಾ’’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ತತ್ಥೇವ ಉಣ್ಹಂ ಲೋಹಿತಂ ಮುಖತೋ ಉಗ್ಗಞ್ಛಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಸುಂ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಭೇದಕಾನುವತ್ತಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪುನ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ. ಮಾ ತೇ ರುಚ್ಚಿ ಭೇದಕಾನುವತ್ತಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪುನ ಉಪಸಮ್ಪದಾ. ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಭೇದಕಾನುವತ್ತಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಂ ದೇಸಾಪೇಹಿ. ಕಥಂ ಪನ ತೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದೇವದತ್ತೋ ಪಟಿಪಜ್ಜೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥೇವ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಬಹುದೇವ ರತ್ತಿಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಮಂ ಅಜ್ಝೇಸತಿ – ‘ವಿಗತಥಿನಮಿದ್ಧೋ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ; ಪಟಿಭಾತು ತಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧಮ್ಮೀ ಕಥಾ, ಪಿಟ್ಠಿ ಮೇ ಆಗಿಲಾಯತಿ, ತಮಹಂ ಆಯಮಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ದೇವದತ್ತೋ ಪಟಿಪಜ್ಜೀ’’ತಿ.

೩೪೬. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಞ್ಞಾಯತನೇ ಮಹಾಸರಸೀ. ತಂ ನಾಗಾ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಹರಿಂಸು. ತೇ ತಂ ಸರಸಿಂ ಓಗಾಹೇತ್ವಾ, ಸೋಣ್ಡಾಯ ಭಿಸಮುಳಾಲಂ ಅಬ್ಬುಹಿತ್ವಾ, ಸುವಿಕ್ಖಾಲಿತಂ ವಿಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ, ಅಕದ್ದಮಂ ಸಙ್ಖಾದಿತ್ವಾ, ಅಜ್ಝೋಹರನ್ತಿ. ತೇಸಂ ತಂ ವಣ್ಣಾಯ ಚೇವ ಹೋತಿ, ಬಲಾಯ ಚ. ನ ಚ ತತೋನಿದಾನಂ ಮರಣಂ ವಾ ನಿಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮರಣಮತ್ತಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ. ತೇಸಂಯೇವ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾನಾಗಾನಂ ಅನುಸಿಕ್ಖಮಾನಾ ತರುಣಾ ಭಿಙ್ಕಚ್ಛಾಪಾ. ತೇ ತಂ ಸರಸಿಂ ಓಗಾಹೇತ್ವಾ, ಸೋಣ್ಡಾಯ ಭಿಸಮುಳಾಲಂ ಅಬ್ಬುಹಿತ್ವಾ, ನ ಸುವಿಕ್ಖಾಲಿತಂ ವಿಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ, ಸಕದ್ದಮಂ ಸಙ್ಖಾದಿತ್ವಾ, ಅಜ್ಝೋಹರನ್ತಿ. ತೇಸಂ ತಂ ನೇವ ವಣ್ಣಾಯ ಹೋತಿ, ನ ಬಲಾಯ. ತತೋನಿದಾನಞ್ಚ ಮರಣಂ ವಾ ನಿಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಮರಣಮತ್ತಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತೋ ಮಮಾನುಕ್ರುಬ್ಬಂ [ಮಮಾನುಕುಬ್ಬಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಕಪಣೋ ಮರಿಸ್ಸತೀತಿ.

‘‘ಮಹಾವರಾಹಸ್ಸ ಮಹಿಂ ವಿಕ್ರುಬ್ಬತೋ [ವಿಕುಬ್ಬತೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)], ಭಿಸಂ ಘಸಾನಸ್ಸ [ಘಸಮಾನಸ್ಸ (ಕ.)] ನದೀಸು ಜಗ್ಗತೋ;

ಭಿಙ್ಕೋವ ಪಙ್ಕಂ ಅಭಿಭಕ್ಖಯಿತ್ವಾ, ಮಮಾನುಕ್ರುಬ್ಬಂ ಕಪಣೋ ಮರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

೩೪೭. [ಅ. ನಿ. ೮.೧೬] ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ದೂತೇಯ್ಯಂ ಗನ್ತುಮರಹತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೋತಾ ಚ ಹೋತಿ, ಸಾವೇತಾ ಚ, ಉಗ್ಗಹೇತಾ ಚ, ಧಾರೇತಾ ಚ, ವಿಞ್ಞಾತಾ ಚ, ವಿಞ್ಞಾಪೇತಾ ಚ, ಕುಸಲೋ ಚ ಸಹಿತಾಸಹಿತಸ್ಸ, ನೋ ಚ ಕಲಹಕಾರಕೋ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ದೂತೇಯ್ಯಂ ಗನ್ತುಮರಹತಿ.

[ಅ. ನಿ. ೮.೧೬] ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ದೂತೇಯ್ಯಂ ಗನ್ತುಮರಹತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸೋತಾ ಚ ಹೋತಿ, ಸಾವೇತಾ ಚ, ಉಗ್ಗಹೇತಾ ಚ, ಧಾರೇತಾ ಚ, ವಿಞ್ಞಾತಾ ಚ, ವಿಞ್ಞಾಪೇತಾ ಚ, ಕುಸಲೋ ಚ ಸಹಿತಾಸಹಿತಸ್ಸ, ನೋ ಚ ಕಲಹಕಾರಕೋ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ದೂತೇಯ್ಯಂ ಗನ್ತುಮರಹತೀತಿ.

[ಅ. ನಿ. ೮.೧೬] ‘‘ಯೋ ವೇ ನ ಬ್ಯಥತಿ [ಬ್ಯಾಧತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಪತ್ವಾ, ಪರಿಸಂ ಉಗ್ಗವಾದಿನಿಂ;

ನ ಚ ಹಾಪೇತಿ ವಚನಂ, ನ ಚ ಛಾದೇತಿ ಸಾಸನಂ.

‘‘ಅಸನ್ದಿದ್ಧೋ ಚ ಅಕ್ಖಾತಿ [ಅಕ್ಖಾತಾ (ಕ.)], ಪುಚ್ಛಿತೋ ಚ ನ ಕುಪ್ಪತಿ;

ಸ ವೇ ತಾದಿಸಕೋ ಭಿಕ್ಖು, ದೂತೇಯ್ಯಂ ಗನ್ತುಮರಹತೀ’’ತಿ.

೩೪೮. [ಅ. ನಿ. ೮.೭] ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸದ್ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತೋ ದೇವದತ್ತೋ ಆಪಾಯಿಕೋ ನೇರಯಿಕೋ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ಲಾಭೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತೋ ದೇವದತ್ತೋ ಆಪಾಯಿಕೋ ನೇರಯಿಕೋ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ; ಅಲಾಭೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಯಸೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಅಯಸೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಸಕ್ಕಾರೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಅಸಕ್ಕಾರೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಪಾಪಿಚ್ಛತಾಯ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಪಾಪಮಿತ್ತತಾಯ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತೋ ದೇವದತ್ತೋ ಆಪಾಯಿಕೋ ನೇರಯಿಕೋ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಿ ಅಸದ್ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತೋ ದೇವದತ್ತೋ ಆಪಾಯಿಕೋ ನೇರಯಿಕೋ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ.

೩೪೯. ‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಲಾಭಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರೇಯ್ಯ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಲಾಭಂ…ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಯಸಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಯಸಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಸಕ್ಕಾರಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಸಕ್ಕಾರಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಾಪಿಚ್ಛತಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಾಪಮಿತ್ತತಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರೇಯ್ಯ. ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅತ್ಥವಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಲಾಭಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರೇಯ್ಯ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಲಾಭಂ…ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಯಸಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಯಸಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಸಕ್ಕಾರಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಸಕ್ಕಾರಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಾಪಿಚ್ಛತಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಾಪಮಿತ್ತತಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರೇಯ್ಯ? ಯಂ ಹಿಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಲಾಭಂ ಅನಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಆಸವಾ ವಿಘಾತಪರಿಳಾಹಾ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಲಾಭಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರತೋ ಏವಂಸತೇ ಆಸವಾ ವಿಘಾತಪರಿಳಾಹಾ ನ ಹೋನ್ತಿ. ಯಂ ಹಿಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಲಾಭಂ…ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಯಸಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಯಸಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಸಕ್ಕಾರಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಸಕ್ಕಾರಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಾಪಿಚ್ಛತಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಾಪಮಿತ್ತತಂ ಅನಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಆಸವಾ ವಿಘಾತಪರಿಳಾಹಾ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಾಪಮಿತ್ತತಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರತೋ ಏವಂಸತೇ ಆಸವಾ ವಿಘಾತಪರಿಳಾಹಾ ನ ಹೋನ್ತಿ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತ್ಥವಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಲಾಭಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರೇಯ್ಯ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಲಾಭಂ…ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಯಸಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಯಸಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಸಕ್ಕಾರಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಸಕ್ಕಾರಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಾಪಿಚ್ಛತಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಾಪಮಿತ್ತತಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರೇಯ್ಯ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಲಾಭಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಲಾಭಂ…ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಯಸಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಯಸಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಸಕ್ಕಾರಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಸಕ್ಕಾರಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಾಪಿಚ್ಛತಂ… ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪಾಪಮಿತ್ತತಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮಾತಿ; ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

೩೫೦. ‘‘ತೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸದ್ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತೋ ದೇವದತ್ತೋ ಆಪಾಯಿಕೋ ನೇರಯಿಕೋ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ. ಕತಮೇಹಿ ತೀಹಿ? ಪಾಪಿಚ್ಛತಾ, ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ, ಓರಮತ್ತಕೇನ ವಿಸೇಸಾಧಿಗಮೇನ ಅನ್ತರಾ ವೋಸಾನಂ ಆಪಾದಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಹಿ ಅಸದ್ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತೋ ದೇವದತ್ತೋ ಆಪಾಯಿಕೋ ನೇರಯಿಕೋ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋತಿ.

‘‘ಮಾ ಜಾತು ಕೋಚಿ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಉದಪಜ್ಜಥ;

ತದಮಿನಾಪಿ ಜಾನಾಥ, ಪಾಪಿಚ್ಛಾನಂ ಯಥಾಗತಿ.

‘‘ಪಣ್ಡಿತೋತಿ ಸಮಞ್ಞಾತೋ, ಭಾವಿತತ್ತೋತಿ ಸಮ್ಮತೋ;

ಜಲಂವ ಯಸಸಾ ಅಟ್ಠಾ, ದೇವದತ್ತೋತಿ ಮೇ ಸುತಂ.

‘‘ಸೋ ಪಮಾದಂ ಅನುಚಿಣ್ಣೋ, ಆಸಜ್ಜ ನಂ ತಥಾಗತಂ;

ಅವೀಚಿನಿರಯಂ ಪತ್ತೋ, ಚತುದ್ವಾರಂ ಭಯಾನಕಂ.

‘‘ಅದುಟ್ಠಸ್ಸ ಹಿ ಯೋ ದುಬ್ಭೇ, ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಅಕ್ರುಬ್ಬತೋ;

ತಮೇವ ಪಾಪಂ ಫುಸತಿ, ದುಟ್ಠಚಿತ್ತಂ ಅನಾದರಂ.

‘‘ಸಮುದ್ದಂ ವಿಸಕುಮ್ಭೇನ, ಯೋ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ ಪದೂಸಿತುಂ [ಪದುಸ್ಸಿತುಂ (ಕ.)];

ನ ಸೋ ತೇನ ಪದೂಸೇಯ್ಯ, ಭೇಸ್ಮಾ ಹಿ ಉದಧೀ ಮಹಾ.

‘‘ಏವಮೇವ ತಥಾಗತಂ, ಯೋ ವಾದೇನುಪಹಿಂಸತಿ;

ಸಮಗ್ಗತಂ [ಸಮ್ಮಾಗತಂ (ಸೀ.), ಸಮಗತಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಸನ್ತಚಿತ್ತಂ, ವಾದೋ ತಮ್ಹಿ ನ ರೂಹತಿ.

‘‘ತಾದಿಸಂ ಮಿತ್ತಂ ಕ್ರುಬ್ಬೇಥ [ಕುಬ್ಬೇಥ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)], ತಞ್ಚ ಸೇವೇಥ ಪಣ್ಡಿತೋ;

ಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗಾನುಗೋ ಭಿಕ್ಖು, ಖಯಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪಾಪುಣೇ’’ತಿ.

ಉಪಾಲಿಪಞ್ಹಾ

೩೫೧. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪಾಲಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪಾಲಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಸಙ್ಘರಾಜೀತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ಸಙ್ಘಭೇದೋ? ಕಿತ್ತಾವತಾ ಚ ಪನ ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಚೇವ ಹೋತಿ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಚಾ’’ತಿ?

‘‘ಏಕತೋ, ಉಪಾಲಿ, ಏಕೋ ಹೋತಿ, ಏಕತೋ ದ್ವೇ, ಚತುತ್ಥೋ ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ಸಙ್ಘಭೇದೋ. ಏಕತೋ, ಉಪಾಲಿ, ದ್ವೇ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕತೋ ದ್ವೇ, ಪಞ್ಚಮೋ ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ಸಙ್ಘಭೇದೋ. ಏಕತೋ, ಉಪಾಲಿ, ದ್ವೇ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕತೋ ತಯೋ, ಛಟ್ಠೋ ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ಸಙ್ಘಭೇದೋ. ಏಕತೋ, ಉಪಾಲಿ, ತಯೋ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕತೋ ತಯೋ, ಸತ್ತಮೋ ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ಸಙ್ಘಭೇದೋ. ಏಕತೋ, ಉಪಾಲಿ, ತಯೋ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕತೋ ಚತ್ತಾರೋ, ಅಟ್ಠಮೋ ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ಸಙ್ಘಭೇದೋ. ಏಕತೋ, ಉಪಾಲಿ, ಚತ್ತಾರೋ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕತೋ ಚತ್ತಾರೋ, ನವಮೋ ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಚೇವ ಹೋತಿ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಚ. ನವನ್ನಂ ವಾ, ಉಪಾಲಿ, ಅತಿರೇಕನವನ್ನಂ ವಾ ಸಙ್ಘರಾಜಿ ಚೇವ ಹೋತಿ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಚ. ನ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖುನೀ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತಿ, ಅಪಿ ಚ ಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮತಿ, ನ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತಿ…ಪೇ… ನ ಸಾಮಣೇರೋ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತಿ, ನ ಸಾಮಣೇರೀ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತಿ, ನ ಉಪಾಸಕೋ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತಿ, ನ ಉಪಾಸಿಕಾ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತಿ, ಅಪಿ ಚ ಭೇದಾಯ ಪರಕ್ಕಮತಿ. ಭಿಕ್ಖು ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಪಕತತ್ತೋ, ಸಮಾನಸಂವಾಸಕೋ, ಸಮಾನಸೀಮಾಯಂ ಠಿತೋ, ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತೀ’’ತಿ.

೩೫೨. [ಅ. ನಿ. ೧೦.೩೭] ‘‘ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಸಙ್ಘಭೇದೋತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ?

‘‘ಇಧುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ವಿನಯಂ ಅವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿಂ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಆಪತ್ತಿಂ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಲಹುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಗರುಕಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಗರುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಲಹುಕಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಸಾವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಅನವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅನವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಸಾವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಅದುಟ್ಠುಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ. ತೇ ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ವತ್ಥೂಹಿ ಅಪಕಸ್ಸನ್ತಿ, ಅವಪಕಸ್ಸನ್ತಿ, ಆವೇನಿಂ [ಆವೇಣಿ (ಸೀ.), ಆವೇಣಿಕಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಉಪೋಸಥಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಆವೇನಿಂ ಪವಾರಣಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಆವೇನಿಂ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘೋ ಭಿನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ.

೩೫೩. [ಅ. ನಿ. ೧೦.೩೭] ‘‘ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗೀ ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗೀತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ ಸಮಗ್ಗೋ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅವಿನಯಂ ಅವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿಂ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಲಹುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಲಹುಕಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಗರುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಗರುಕಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಸಾವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಸಾವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅನವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಅನವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ, ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇನ್ತಿ. ತೇ ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ವತ್ಥೂಹಿ ನ ಅಪಕಸ್ಸನ್ತಿ, ನ ಅವಪಕಸ್ಸನ್ತಿ, ನ ಆವೇನಿಂ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೋನ್ತಿ, ನ ಆವೇನಿಂ ಪವಾರಣಂ ಕರೋನ್ತಿ, ನ ಆವೇನಿಂ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘೋ ಸಮಗ್ಗೋ ಹೋತೀ’’ತಿ.

೩೫೪. ‘‘ಸಮಗ್ಗಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕಿಂ ಸೋ ಪಸವತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಮಗ್ಗಂ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕಪ್ಪಟ್ಠಿಕಂ ಕಿಬ್ಬಿಸಂ ಪಸವತಿ, ಕಪ್ಪಂ ನಿರಯಮ್ಹಿ ಪಚ್ಚತೀ’’ತಿ.

[ಇತಿವು. ೧೮; ಅ. ನಿ. ೧೦.೩೯] ‘‘ಆಪಾಯಿಕೋ ನೇರಯಿಕೋ, ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ;

ವಗ್ಗರತೋ ಅಧಮ್ಮಟ್ಠೋ, ಯೋಗಕ್ಖೇಮಾ ಪಧಂಸತಿ;

ಸಙ್ಘಂ ಸಮಗ್ಗಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ, ಕಪ್ಪಂ ನಿರಯಮ್ಹಿ ಪಚ್ಚತೀ’’ತಿ.

‘‘ಭಿನ್ನಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಂ ಸಮಗ್ಗಂ ಕತ್ವಾ ಕಿಂ ಸೋ ಪಸವತೀ’’ತಿ? ‘‘ಭಿನ್ನಂ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಂ ಸಮಗ್ಗಂ ಕತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಂ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸವತಿ, ಕಪ್ಪಂ ಸಗ್ಗಮ್ಹಿ ಮೋದತೀ’’ತಿ.

[ಇತ್ತಿವು. ೧೮; ಅ. ನಿ. ೧೦.೪೦] ‘‘ಸುಖಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಾಮಗ್ಗೀ, ಸಮಗ್ಗಾನಞ್ಚ ಅನುಗ್ಗಹೋ;

ಸಮಗ್ಗರತೋ ಧಮ್ಮಟ್ಠೋ, ಯೋಗಕ್ಖೇಮಾ ನ ಧಂಸತಿ;

ಸಙ್ಘಂ ಸಮಗ್ಗಂ ಕತ್ವಾನ, ಕಪ್ಪಂ ಸಗ್ಗಮ್ಹಿ ಮೋದತೀ’’ತಿ.

೩೫೫. [ಪರಿ. ೪೫೯] ‘‘ಸಿಯಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನೇರಯಿಕೋ, ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ’’ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನೇರಯಿಕೋ, ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ’’ತಿ.

[ಪರಿ. ೪೫೯] ‘‘ಸಿಯಾ [ಸಿಯಾ ನು ಖೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ನ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನ ನೇರಯಿಕೋ, ನ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ನ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ’’ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ನ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನ ನೇರಯಿಕೋ, ನ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ನ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ’’ತಿ.

‘‘ಕತಮೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನೇರಯಿಕೋ, ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ’’ತಿ? ‘‘ಇಧುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ವಿನಿಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ಖನ್ತಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ರುಚಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ಭಾವಂ, ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನೇರಯಿಕೋ, ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ವಿನಿಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ಖನ್ತಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ರುಚಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ಭಾವಂ, ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನೇರಯಿಕೋ, ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ವೇಮತಿಕೋ, ವಿನಿಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ಖನ್ತಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ರುಚಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ಭಾವಂ, ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನೇರಯಿಕೋ, ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… (ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ) [( ) ಸ್ಯಾಮಪೋತ್ಥಕೇ ನತ್ಥಿ, ವಿಮತಿವಿನೋದನೀಟೀಕಾಯ ಸಮೇತಿ]. ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ ಭೇದೇ ವೇಮತಿಕೋ. ತಸ್ಮಿಂ ವೇಮತಿಕೋ ಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ. ತಸ್ಮಿಂ ವೇಮತಿಕೋ ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ. ತಸ್ಮಿಂ ವೇಮತಿಕೋ ಭೇದೇ ವೇಮತಿಕೋ ವಿನಿಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ಖನ್ತಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ರುಚಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ಭಾವಂ, ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನೇರಯಿಕೋ, ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇತಿ…ಪೇ… ಅವಿನಯಂ ವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇತಿ… ವಿನಯಂ ಅವಿನಯೋತಿ ದೀಪೇತಿ… ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇತಿ… ಭಾಸಿತಂ ಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಭಾಸಿತಂ ಅಲಪಿತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇತಿ… ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇತಿ… ಆಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನ ಅನಾಚಿಣ್ಣಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇತಿ… ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇತಿ… ಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನ ಅಪಞ್ಞತ್ತಂ ತಥಾಗತೇನಾತಿ ದೀಪೇತಿ… ಅನಾಪತ್ತಿಂ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ… ಆಪತ್ತಿಂ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ… ಲಹುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಗರುಕಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ… ಗರುಕಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಲಹುಕಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ… ಸಾವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಅನವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ… ಅನವಸೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಸಾವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ… ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ… ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ… ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ … ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ವೇಮತಿಕೋ… ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ… (ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ) [( ) ಸ್ಯಾಮಪೋತ್ಥಕೇ ನತ್ಥಿ] … ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ವೇಮತಿಕೋ… ತಸ್ಮಿಂ ವೇಮತಿಕೋ, ಭೇದೇ ಅಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ… ತಸ್ಮಿಂ ವೇಮತಿಕೋ, ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ… ತಸ್ಮಿಂ ವೇಮತಿಕೋ, ಭೇದೇ ವೇಮತಿಕೋ, ವಿನಿಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ಖನ್ತಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ರುಚಿಂ, ವಿನಿಧಾಯ ಭಾವಂ, ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನೇರಯಿಕೋ, ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ’’ತಿ.

‘‘ಕತಮೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ನ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನ ನೇರಯಿಕೋ, ನ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ನ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ’’ತಿ? ‘‘ಇಧುಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಅಧಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಅವಿನಿಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಂ, ಅವಿನಿಧಾಯ ಖನ್ತಿಂ, ಅವಿನಿಧಾಯ ರುಚಿಂ, ಅವಿನಿಧಾಯ ಭಾವಂ, ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ನ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನ ನೇರಯಿಕೋ, ನ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ನ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪಾಲಿ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮೋತಿ ದೀಪೇತಿ…ಪೇ… ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಅದುಟ್ಠುಲ್ಲಾ ಆಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಭೇದೇ ಧಮ್ಮದಿಟ್ಠಿ, ಅವಿನಿಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಂ, ಅವಿನಿಧಾಯ ಖನ್ತಿಂ, ಅವಿನಿಧಾಯ ರುಚಿಂ, ಅವಿನಿಧಾಯ ಭಾವಂ, ಅನುಸ್ಸಾವೇತಿ, ಸಲಾಕಂ ಗಾಹೇತಿ – ‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಅಯಂ ವಿನಯೋ, ಇದಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ, ಇಮಂ ಗಣ್ಹಥ, ಇಮಂ ರೋಚೇಥಾ’ತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪಾಲಿ, ಸಙ್ಘಭೇದಕೋ ನ ಆಪಾಯಿಕೋ, ನ ನೇರಯಿಕೋ, ನ ಕಪ್ಪಟ್ಠೋ, ನ ಅತೇಕಿಚ್ಛೋ’’ತಿ.

ತತಿಯಭಾಣವಾರೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.

ಸಙ್ಘಭೇದಕಕ್ಖನ್ಧಕೋ ಸತ್ತಮೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಅನುಪಿಯೇ ಅಭಿಞ್ಞಾತಾ, ಸುಖುಮಾಲೋ ನ ಇಚ್ಛತಿ;

ಕಸಾ ವಪಾ ಅಭಿ ನಿನ್ನೇ, ನಿದ್ಧಾ ಲಾವೇ ಚ ಉಬ್ಬಹೇ.

ಪುಞ್ಜಮದ್ದಪಲಾಲಞ್ಚ, ಭುಸಓಫುಣನೀಹರೇ;

ಆಯತಿಮ್ಪಿ ನ ಖೀಯನ್ತಿ, ಪಿತರೋ ಚ ಪಿತಾಮಹಾ.

ಭದ್ದಿಯೋ ಅನುರುದ್ಧೋ ಚ, ಆನನ್ದೋ ಭಗು ಕಿಮಿಲೋ;

ಸಕ್ಯಮಾನೋ ಚ ಕೋಸಮ್ಬಿಂ, ಪರಿಹಾಯಿ ಕಕುಧೇನ ಚ.

ಪಕಾಸೇಸಿ ಪಿತುನೋ ಚ, ಪುರಿಸೇ ಸಿಲಂ ನಾಳಾಗಿರಿಂ;

ತಿಕಪಞ್ಚಗರುಕೋ ಖೋ, ಭಿನ್ದಿ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯೇನ ಚ;

ತಯೋ ಅಟ್ಠ ಪುನ ತೀಣಿ, ರಾಜಿ ಭೇದಾ ಸಿಯಾ ನು ಖೋತಿ.

ಸಙ್ಘಭೇದಕಕ್ಖನ್ಧಕಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.