೪. ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ

೩೩. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಸುಧಮ್ಮೋ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡೇ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ಆವಾಸಿಕೋ ಹೋತಿ, ನವಕಮ್ಮಿಕೋ ಧುವಭತ್ತಿಕೋ. ಯದಾ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಸಙ್ಘಂ ವಾ ಗಣಂ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಂ ವಾ ನಿಮನ್ತೇತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ ತದಾ ನ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸುಧಮ್ಮಂ ಅನಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘಂ ವಾ ಗಣಂ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಂ ವಾ ನಿಮನ್ತೇತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಕಚ್ಚಾನೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಕಪ್ಪಿನೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಚುನ್ದೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಅನುರುದ್ಧೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ರೇವತೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಉಪಾಲಿ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಆನನ್ದೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ರಾಹುಲೋ, ಕಾಸೀಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನಾ ಯೇನ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡೋ ತದವಸರುಂ.

ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಥೇರಾ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖೂ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಆಯಸ್ಮತಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ ಸಮಾದಪಿತೋ ಸಮುತ್ತೇಜಿತೋ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತೋ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇನ್ತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಥೇರಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ಆಗನ್ತುಕಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸುಂ ಖೋ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ [ಅಧಿವಾಸೇಸುಂ ಖೋ ತೇ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ (ಸ್ಯಾ.)] ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ.

ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಧಿವಾಸನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಸುಧಮ್ಮೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸುಧಮ್ಮಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸುಧಮ್ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೋ ಸುಧಮ್ಮೋ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತಂ ಸದ್ಧಿಂ ಥೇರೇಹೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸುಧಮ್ಮೋ ‘ಪುಬ್ಬೇ ಖ್ವಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಯದಾ ಸಙ್ಘಂ ವಾ ಗಣಂ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಂ ವಾ ನಿಮನ್ತೇತುಕಾಮೋ ನ ಮಂ ಅನಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘಂ ವಾ ಗಣಂ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಂ ವಾ ನಿಮನ್ತೇತಿ; ಸೋದಾನಿ ಮಂ ಅನಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಮನ್ತೇಸಿ; ದುಟ್ಠೋದಾನಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಅನಪೇಕ್ಖೋ ವಿರತ್ತರೂಪೋ ಮಯೀ’ತಿ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಲಂ, ಗಹಪತಿ, ನಾಧಿವಾಸೇಮೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸುಧಮ್ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೋ ಸುಧಮ್ಮೋ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತಂ ಸದ್ಧಿಂ ಥೇರೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಗಹಪತಿ, ನಾಧಿವಾಸೇಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ‘ಕಿಂ ಮೇ ಕರಿಸ್ಸತಿ ಅಯ್ಯೋ ಸುಧಮ್ಮೋ ಅಧಿವಾಸೇನ್ತೋ ವಾ ಅನಧಿವಾಸೇನ್ತೋ ವಾ’ತಿ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸುಧಮ್ಮಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

೩೪. ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಣೀತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸುಧಮ್ಮೋ ‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಟಿಯತ್ತಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಸುಧಮ್ಮೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸುಧಮ್ಮಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಸುಧಮ್ಮೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಹೂತಂ ಖೋ ತೇ ಇದಂ, ಗಹಪತಿ, ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯತ್ತಂ; ಏಕಾ ಚ ಖೋ ಇಧ ನತ್ಥಿ ಯದಿದಂ ತಿಲಸಙ್ಗುಳಿಕಾ’’ತಿ. ‘‘ಬಹುಮ್ಹಿ ವತ, ಭನ್ತೇ, ರತನೇ ಬುದ್ಧವಚನೇ [ಭನ್ತೇ ಬುದ್ಧವಚನೇ (ಸ್ಯಾ.)] ವಿಜ್ಜಮಾನೇ ಅಯ್ಯೇನ ಸುಧಮ್ಮೇನ ಯದೇವ ಕಿಞ್ಚಿ ಭಾಸಿತಂ ಯದಿದಂ ತಿಲಸಙ್ಗುಳಿಕಾತಿ. ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭನ್ತೇ, ದಕ್ಖಿಣಾಪಥಕಾ ವಾಣಿಜಾ ಪುರತ್ಥಿಮಂ ಜನಪದಂ ಅಗಮಂಸು ವಾಣಿಜ್ಜಾಯ. ತೇ ತತೋ ಕುಕ್ಕುಟಿಂ ಆನೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ಸಾ, ಭನ್ತೇ, ಕುಕ್ಕುಟೀ ಕಾಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ. ಸಾ ಪೋತಕಂ ಜನೇಸಿ. ಯದಾ ಖೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಕುಕ್ಕುಟಪೋತಕೋ ಕಾಕವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಕಾಕಕುಕ್ಕುಟೀತಿ ವಸ್ಸತಿ; ಯದಾ ಕುಕ್ಕುಟಿವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಕುಕ್ಕುಟಿಕಾಕಾತಿ ವಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುಮ್ಹಿ ರತನೇ ಬುದ್ಧವಚನೇ ವಿಜ್ಜಮಾನೇ ಅಯ್ಯೇನ ಸುಧಮ್ಮೇನ ಯದೇವ ಕಿಞ್ಚಿ ಭಾಸಿತಂ ಯದಿದಂ ತಿಲಸಂಗುಳಿಕಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಕ್ಕೋಸಸಿ ಮಂ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಪರಿಭಾಸಸಿ ಮಂ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ. ಏಸೋ ತೇ, ಗಹಪತಿ, ಆವಾಸೋ, ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಂ ಸುಧಮ್ಮಂ ಅಕ್ಕೋಸಾಮಿ, ಪರಿಭಾಸಾಮಿ [ನ ಪರಿಭಾಸಾಮಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]. ವಸತು, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೋ ಸುಧಮ್ಮೋ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡೇ. ರಮಣೀಯಂ ಅಮ್ಬಾಟಕವನಂ. ಅಹಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸುಧಮ್ಮೋ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಕ್ಕೋಸಸಿ ಮಂ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಪರಿಭಾಸಸಿ ಮಂ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ. ಏಸೋ ತೇ, ಗಹಪತಿ, ಆವಾಸೋ, ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೋ ಸುಧಮ್ಮೋ ಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಾವತ್ಥಿಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಯಞ್ಚ ಅತ್ತನಾ ಭಣಿತಂ, ಯಞ್ಚ ಮಯಾ ಭಣಿತಂ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಹಿ. ಅನಚ್ಛರಿಯಂ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಭನ್ತೇ, ಯಂ ಅಯ್ಯೋ ಸುಧಮ್ಮೋ ಪುನದೇವ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡಂ ಪಚ್ಚಾಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

೩೫. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸುಧಮ್ಮೋ ಸೇನಾಸನಂ ಸಂಸಾಮೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿ ತೇನ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿ ಜೇತವನಂ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸುಧಮ್ಮೋ ಯಞ್ಚ ಅತ್ತನಾ ಭಣಿತಂ ಯಞ್ಚ ಚಿತ್ತೇನ ಗಹಪತಿನಾ ಭಣಿತಂ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ.

ವಿಗರಹಿ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ – ‘‘ಅನನುಚ್ಛವಿಕಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅನನುಲೋಮಿಕಂ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ ಅಸ್ಸಾಮಣಕಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ ಅಕರಣೀಯಂ. ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಸದ್ಧಂ ಪಸನ್ನಂ ದಾಯಕಂ ಕಾರಕಂ ಸಙ್ಘುಪಟ್ಠಾಕಂ ಹೀನೇನ ಖುಂಸೇಸ್ಸಸಿ, ಹೀನೇನ ವಮ್ಭೇಸ್ಸಸಿ? ನೇತಂ, ಮೋಘಪುರಿಸ, ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಂ ವಾ ಪಸಾದಾಯ…ಪೇ… ವಿಗರಹಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಘೋ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೋತು – ಚಿತ್ತೋ ತೇ ಗಹಪತಿ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾತಬ್ಬಂ – ಪಠಮಂ ಸುಧಮ್ಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಚೋದೇತಬ್ಬೋ, ಚೋದೇತ್ವಾ ಸಾರೇತಬ್ಬೋ, ಸಾರೇತ್ವಾ ಆಪತ್ತಿಂ ಆರೋಪೇತಬ್ಬೋ, ಆಪತ್ತಿಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

೩೬. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಸುಧಮ್ಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಸದ್ಧಂ ಪಸನ್ನಂ ದಾಯಕಂ ಕಾರಕಂ ಸಙ್ಘುಪಟ್ಠಾಕಂ ಹೀನೇನ ಖುಂಸೇತಿ, ಹೀನೇನ ವಮ್ಭೇತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ – ಚಿತ್ತೋ ತೇ ಗಹಪತಿ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಸುಧಮ್ಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಸದ್ಧಂ ಪಸನ್ನಂ ದಾಯಕಂ ಕಾರಕಂ ಸಙ್ಘುಪಟ್ಠಾಕಂ ಹೀನೇನ ಖುಂಸೇತಿ, ಹೀನೇನ ವಮ್ಭೇತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ – ಚಿತ್ತೋ ತೇ ಗಹಪತಿ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕರಣಂ – ಚಿತ್ತೋ ತೇ ಗಹಪತಿ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ – ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಸುಧಮ್ಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಸದ್ಧಂ ಪಸನ್ನಂ ದಾಯಕಂ ಕಾರಕಂ ಸಙ್ಘುಪಟ್ಠಾಕಂ ಹೀನೇನ ಖುಂಸೇತಿ, ಹೀನೇನ ವಮ್ಭೇತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ – ಚಿತ್ತೋ ತೇ ಗಹಪತಿ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕರಣಂ – ಚಿತ್ತೋ ತೇ ಗಹಪತಿ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಕತಂ ಸಙ್ಘೇನ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ – ಚಿತ್ತೋ ತೇ ಗಹಪತಿ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮದ್ವಾದಸಕಂ

೩೭. ‘‘ತೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಞ್ಚ ಹೋತಿ, ಅವಿನಯಕಮ್ಮಞ್ಚ, ದುವೂಪಸನ್ತಞ್ಚ. ಅಸಮ್ಮುಖಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಪುಚ್ಛಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಞ್ಞಾಯ ಕತಂ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಞ್ಚ ಹೋತಿ, ಅವಿನಯಕಮ್ಮಞ್ಚ, ದುವೂಪಸನ್ತಞ್ಚ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಞ್ಚ ಹೋತಿ, ಅವಿನಯಕಮ್ಮಞ್ಚ, ದುವೂಪಸನ್ತಞ್ಚ. ಅನಾಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅದೇಸನಾಗಾಮಿನಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ದೇಸಿತಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅಚೋದೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಸಾರೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಆಪತ್ತಿಂ ಅನಾರೋಪೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅಸಮ್ಮುಖಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ವಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅಪ್ಪಟಿಪುಚ್ಛಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ವಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅಪ್ಪಟಿಞ್ಞಾಯ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ವಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅನಾಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ವಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅದೇಸನಾಗಾಮಿನಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ವಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ದೇಸಿತಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ವಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅಚೋದೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ವಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅಸಾರೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ವಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಆಪತ್ತಿಂ ಅನಾರೋಪೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ವಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಞ್ಚ ಹೋತಿ, ಅವಿನಯಕಮ್ಮಞ್ಚ, ದುವೂಪಸನ್ತಞ್ಚ.

ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮೇ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮದ್ವಾದಸಕಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.

ಧಮ್ಮಕಮ್ಮದ್ವಾದಸಕಂ

೩೮. ‘‘ತೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಞ್ಚ ಹೋತಿ, ವಿನಯಕಮ್ಮಞ್ಚ, ಸುವೂಪಸನ್ತಞ್ಚ. ಸಮ್ಮುಖಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಪಟಿಪುಚ್ಛಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಪಟಿಞ್ಞಾಯ ಕತಂ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಞ್ಚ ಹೋತಿ, ವಿನಯಕಮ್ಮಞ್ಚ, ಸುವೂಪಸನ್ತಞ್ಚ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಞ್ಚ ಹೋತಿ, ವಿನಯಕಮ್ಮಞ್ಚ, ಸುವೂಪಸನ್ತಞ್ಚ. ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ದೇಸನಾಗಾಮಿನಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅದೇಸಿತಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಚೋದೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಸಾರೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಆಪತ್ತಿಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮುಖಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಸಮಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಪಟಿಪುಚ್ಛಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಸಮಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಪಟಿಞ್ಞಾಯ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಸಮಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಸಮಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ದೇಸನಾಗಾಮಿನಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಸಮಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅದೇಸಿತಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಸಮಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಚೋದೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಸಮಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಾರೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಸಮಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಆಪತ್ತಿಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಸಮಗ್ಗೇನ ಕತಂ ಹೋತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಞ್ಚ ಹೋತಿ, ವಿನಯಕಮ್ಮಞ್ಚ, ಸುವೂಪಸನ್ತಞ್ಚ.

ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮೇ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮದ್ವಾದಸಕಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.

ಆಕಙ್ಖಮಾನಚತುಕ್ಕಂ

೩೯. ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ, ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಗಿಹೀನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಗಿಹೀನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಗಿಹೀನಂ ಅನಾವಾಸಾಯ [ಅವಾಸಾಯ (ಸೀ.)] ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಗಿಹೀ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ, ಗಿಹೀ ಗಿಹೀಹಿ ಭೇದೇತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ, ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ, ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಗಿಹೀನಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಗಿಹೀನಂ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಗಿಹೀನಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಗಿಹೀ ಹೀನೇನ ಖುಂಸೇತಿ ಹೀನೇನ ವಮ್ಭೇತಿ, ಗಿಹೀನಂ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಸ್ಸವಂ ನ ಸಚ್ಚಾಪೇತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ, ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ.

‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಏಕೋ ಗಿಹೀನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಏಕೋ ಗಿಹೀನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಏಕೋ ಗಿಹೀನಂ ಅನಾವಾಸಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಏಕೋ ಗಿಹೀ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ, ಏಕೋ ಗಿಹೀ ಗಿಹೀಹಿ ಭೇದೇತಿ – ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ.

‘‘ಅಪರೇಸಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಏಕೋ ಗಿಹೀನಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಏಕೋ ಗಿಹೀನಂ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಏಕೋ ಗಿಹೀನಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಏಕೋ ಗಿಹೀ ಹೀನೇನ ಖುಂಸೇತಿ ಹೀನೇನ ವಮ್ಭೇತಿ, ಏಕೋ ಗಿಹೀನಂ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಪಟಿಸ್ಸವಂ ನ ಸಚ್ಚಾಪೇತಿ – ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ.

ಆಕಙ್ಖಮಾನಚತುಕ್ಕಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.

ಅಟ್ಠಾರಸವತ್ತಂ

೪೦. ‘‘ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಕತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ರಾಯಂ ಸಮ್ಮಾವತ್ತನಾ – ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ, ನ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕಸಮ್ಮುತಿ ಸಾದಿತಬ್ಬಾ, ಸಮ್ಮತೇನಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ನ ಓವದಿತಬ್ಬಾ. ಯಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಸಙ್ಘೇನ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕತಂ ಹೋತಿ ಸಾ ಆಪತ್ತಿ ನ ಆಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಾ, ಅಞ್ಞಾ ವಾ ತಾದಿಸಿಕಾ, ತತೋ ವಾ ಪಾಪಿಟ್ಠತರಾ; ಕಮ್ಮಂ ನ ಗರಹಿತಬ್ಬಂ, ಕಮ್ಮಿಕಾ ನ ಗರಹಿತಬ್ಬಾ. ನ ಪಕತತ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಪೋಸಥೋ ಠಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ಪವಾರಣಾ ಠಪೇತಬ್ಬಾ, ನ ಸವಚನೀಯಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ನ ಅನುವಾದೋ ಪಟ್ಠಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ಓಕಾಸೋ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ, ನ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ, ನ ಸಾರೇತಬ್ಬೋ, ನ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಪಯೋಜೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮೇ ಅಟ್ಠಾರಸವತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೪೧. ಅಥ ಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಅಕಾಸಿ – ‘‘ಚಿತ್ತೋ ತೇ ಗಹಪತಿ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ. ಸೋ ಸಙ್ಘೇನ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಕತೋ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಙ್ಕುಭೂತೋ ನಾಸಕ್ಖಿ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಖಮಾಪೇತುಂ. ಪುನದೇವ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಪಚ್ಚಾಗಞ್ಛಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಖಮಾಪಿತೋ ತಯಾ, ಆವುಸೋ ಸುಧಮ್ಮ, ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಙ್ಕುಭೂತೋ ನಾಸಕ್ಖಿಂ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಖಮಾಪೇತು’’ನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ…. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಘೋ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುದೂತಂ ದೇತು – ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಖಮಾಪೇತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ ಭಿಕ್ಖವೇ ದಾತಬ್ಬೋ – ಪಠಮಂ ಭಿಕ್ಖು ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ, ಯಾಚಿತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುದೂತಂ ದದೇಯ್ಯ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಖಮಾಪೇತುಂ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುದೂತಂ ದೇತಿ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಖಮಾಪೇತುಂ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುದೂತಸ್ಸ ದಾನಂ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಖಮಾಪೇತುಂ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ದಿನ್ನೋ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುದೂತೋ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಖಮಾಪೇತುಂ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

೪೨. ‘‘ತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಧಮ್ಮೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅನುದೂತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಖಮಾಪೇತಬ್ಬೋ – ‘ಖಮ, ಗಹಪತಿ, ಪಸಾದೇಮಿ ತ’ನ್ತಿ. ಏವಞ್ಚೇ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಖಮತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಖಮತಿ, ಅನುದೂತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘ಖಮ, ಗಹಪತಿ, ಇಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ, ಪಸಾದೇತಿ ತ’ನ್ತಿ. ಏವಞ್ಚೇ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಖಮತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಖಮತಿ, ಅನುದೂತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘ಖಮ, ಗಹಪತಿ, ಇಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ, ಅಹಂ ತಂ ಪಸಾದೇಮೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಚೇ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಖಮತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಖಮತಿ, ಅನುದೂತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘ಖಮ, ಗಹಪತಿ, ಇಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಚನೇನಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಚೇ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಖಮತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಖಮತಿ, ಅನುದೂತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸುಧಮ್ಮೋ ಭಿಕ್ಖು [ಸುಧಮ್ಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ… ಸಾ ಆಪತ್ತಿ ದೇಸಾಪೇತಬ್ಬಾತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ದಸ್ಸನೂಪಚಾರಂ ಅವಿಜಹಾಪೇತ್ವಾ ಸವನೂಪಚಾರಂ ಅವಿಜಹಾಪೇತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಆಪತ್ತಿಂ ದೇಸಾಪೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ [ಸುಧಮ್ಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ… ಸಾ ಆಪತ್ತಿ ದೇಸಾಪೇತಬ್ಬಾತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)].

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸುಧಮ್ಮೋ ಅನುದೂತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಖಮಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತತಿ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇತಿ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವದೇತಿ – ‘‘ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘೇನ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಕತೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಾಮಿ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇಮಿ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತಾಮಿ. ಕಥಂ ನು ಖೋ ಮಯಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ…ಪೇ… ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಘೋ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತು.

ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಅಟ್ಠಾರಸಕಂ

೪೩. ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ. ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ, ನಿಸ್ಸಯಂ ದೇತಿ, ಸಾಮಣೇರಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕಸಮ್ಮುತಿಂ ಸಾದಿಯತಿ, ಸಮ್ಮತೋಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವದತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ.

[ಪರಿ. ೪೨೦] ‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ. ಯಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಸಙ್ಘೇನ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕತಂ ಹೋತಿ ತಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ತಾದಿಸಿಕಂ, ತತೋ ವಾ ಪಾಪಿಟ್ಠತರಂ; ಕಮ್ಮಂ ಗರಹತಿ, ಕಮ್ಮಿಕೇ ಗರಹತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ. ಪಕತತ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಪೋಸಥಂ ಠಪೇತಿ, ಪವಾರಣಂ ಠಪೇತಿ, ಸವಚನೀಯಂ ಕರೋತಿ, ಅನುವಾದಂ ಪಟ್ಠಪೇತಿ, ಓಕಾಸಂ ಕಾರೇತಿ, ಚೋದೇತಿ, ಸಾರೇತಿ, ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಪಯೋಜೇತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ’’.

ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮೇ ನಪ್ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಅಟ್ಠಾರಸಕಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.

ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಅಟ್ಠಾರಸಕಂ

೪೪. ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ. ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಿ, ನ ನಿಸ್ಸಯಂ ದೇತಿ, ನ ಸಾಮಣೇರಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕಸಮ್ಮುತಿಂ ಸಾದಿಯತಿ, ಸಮ್ಮತೋಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ನ ಓವದತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಪರೇಹಿಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ. ಯಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಸಙ್ಘೇನ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕತಂ ಹೋತಿ ತಂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ತಾದಿಸಿಕಂ, ತತೋ ವಾ ಪಾಪಿಟ್ಠತರಂ; ಕಮ್ಮಂ ನ ಗರಹತಿ, ಕಮ್ಮಿಕೇ ನ ಗರಹತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ. ನ ಪಕತತ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಪೋಸಥಂ ಠಪೇತಿ, ನ ಪವಾರಣಂ ಠಪೇತಿ, ನ ಸವಚನೀಯಂ ಕರೋತಿ, ನ ಅನುವಾದಂ ಪಟ್ಠಪೇತಿ, ನ ಓಕಾಸಂ ಕಾರೇತಿ, ನ ಚೋದೇತಿ, ನ ಸಾರೇತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಪಯೋಜೇತಿ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ.

ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮೇ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಅಟ್ಠಾರಸಕಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.

೪೫. ‘‘ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಬ್ಬಂ. ತೇನ [ತೇನ ಹಿ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಧಮ್ಮೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ವುಡ್ಢಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೇನ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಕತೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಾಮಿ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇಮಿ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತಾಮಿ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿಂ ಯಾಚಾಮೀ’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಯಾಚಿತಬ್ಬಾ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಯಾಚಿತಬ್ಬಾ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಸುಧಮ್ಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇನ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಕತೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತತಿ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇತಿ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತತಿ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿಂ ಯಾಚತಿ. ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇಯ್ಯ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಸುಧಮ್ಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇನ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಕತೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತತಿ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇತಿ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತತಿ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿಂ ಯಾಚತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಏತಮತ್ಥಂ ವದಾಮಿ – ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ. ಅಯಂ ಸುಧಮ್ಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘೇನ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಕತೋ ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತತಿ, ಲೋಮಂ ಪಾತೇತಿ, ನೇತ್ಥಾರಂ ವತ್ತತಿ, ಪಟಿಸಾರಣೀಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿಂ ಯಾಚತಿ. ಸಙ್ಘೋ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತಿ. ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಂ ಸಙ್ಘೇನ ಸುಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ.

ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಚತುತ್ಥಂ.