೫. ಸುದ್ಧಿಕಸಂಸನ್ದನವಣ್ಣನಾ

೧೭-೨೭. ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಸ್ಸ, ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠೇ ವಾ ಸಂಸನ್ದನಂ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಸಂಸನ್ದನನ್ತಿ ಸಮಾಸದ್ವಯಂ ಭವತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸಾತಿ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಸಭಾವಸ್ಸ ಪರಮತ್ಥತೋ ವಿಜ್ಜಮಾನಸಭಾವಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ. ರೂಪಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನನ್ತಿ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠತಾಸಾಮಞ್ಞೇನ ರೂಪಾದೀಹಿ ಸಮೀಕರಣಂ. ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠೇತಿ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಹೇತು, ತತ್ಥ ವಾ ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ ಕತ್ವಾ. ‘‘ತುಲ್ಯಯೋಗೇ ಸಮುಚ್ಚಯೋ’’ತಿ ಸಮುಚ್ಚಯತ್ಥತ್ತಾ ಏವ ಚ-ಕಾರಸ್ಸ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠೇನ ಉಪಲದ್ಧಿಸಾಮಞ್ಞೇನ ಇಧ ರೂಪಮಾಹಟನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಉದಾಹಟಭಾವೋ ಯುತ್ತೋತಿ ‘‘ಯಥಾರೂಪ’’ನ್ತಿ ನಿದಸ್ಸನವಸೇನ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ, ಅಞ್ಞಥಾ ಇಧ ರೂಪಸ್ಸ ಆಹರಣಮೇವ ಕಿಮತ್ಥಿಯಂ. ಏವಂ ಸೇಸಧಮ್ಮೇಸುಪಿ. ಯಾ ಪನೇತ್ಥ ಅಞ್ಞತ್ತಪುಚ್ಛಾ, ಸಾಪಿ ನಿದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಉಪಬ್ರೂಹೇತಿ ಅಞ್ಞತ್ತನಿಬನ್ಧನತ್ತಾ ತಸ್ಸ. ಓಪಮ್ಮಸಂಸನ್ದನೇ ಪನ ನಿದಸ್ಸನತ್ಥೋ ಗಾಹೀಯತೀತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುದ್ಧಿಕಸಂಸನ್ದನೇ ಕೇವಲಂ ಸಮುಚ್ಚಯವಸೇನೇವ ಅತ್ಥದಸ್ಸನಂ ಯುತ್ತನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ರೂಪಾದೀನಿ ಉಪಾದಾಪಞ್ಞತ್ತಿಮತ್ತತ್ತಾ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸೋ ತೇಹಿ ಅಞ್ಞೋ, ಅನಞ್ಞೋ ಚಾತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ ಅಯಂ ಸಾಸನಕ್ಕಮೋತಿ ಆಹ ‘‘ರೂಪಾದೀಹಿ…ಪೇ… ಸಮಯೋ’’ತಿ. ಅನುಞ್ಞಾಯಮಾನೇತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಸುತ್ತೇ ಚ ಅಪ್ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿಯಮಾನೇ. ಅಯಞ್ಚ ಅತ್ಥೋ ಸಾಸನಿಕಸ್ಸ ಪರವಾದಿನೋ ವಸೇನ ವುತ್ತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಆಜಾನಾಹಿ ನಿಗ್ಗಹ’’ನ್ತಿ ಪಾಠೋ ದಿಟ್ಠೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಞ್ಞಥಾ ‘‘ಪಟಿಲೋಮಪಞ್ಚಕಾನಿ ದಸ್ಸಿತಾನಿ, ಪಟಿಕಮ್ಮಚತುಕ್ಕಾದೀನಿ ಸಂಖಿತ್ತಾನೀ’’ತಿ ನ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಚೋದನಾಯ ವಿನಾ ಪರವಾದಿನೋ ಪಟಿಜಾನಾಪನಂ ನತ್ಥೀತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪಟಿಜಾನಾಪನತ್ಥನ್ತಿ…ಪೇ… ಚೋದನತ್ಥ’’ನ್ತಿ. ಚೋದನಾಪುಬ್ಬಕಞ್ಹಿ ತಸ್ಸ ಪಟಿಜಾನಾಪನಂ. ತೇನ ಫಲವೋಹಾರೇನ ಕಾರಣಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಬ್ಯಾಕತತ್ತಾತಿ ಅಬ್ಯಾಕರಣೀಯತ್ತಾ, ಭಗವತಾ ವಾ ನ ಬ್ಯಾಕತತ್ತಾ. ಯದಿ ಠಪನೀಯತ್ತಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪಚ್ಚನೀಕನಯೇ ಠಪನೀಯತ್ತಾ ಪಞ್ಹಸ್ಸ ಸಕವಾದಿನಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಪರೇನಪೀತಿ ಪರವಾದಿನಾಪಿ ಠಪನೀಯತ್ತಾ ಲದ್ಧಿಮೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅನುಲೋಮನಯೇ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಕತೋತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಸುದ್ಧಿಕಸಂಸನ್ದನಾಯ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಯುತ್ತೋ ಅನುಲೋಮೇಪಿ ರೂಪಾದೀಹಿ ಅಞ್ಞತ್ತಚೋದನಾಯಮೇವ ಪರವಾದಿನಾ ಪಟಿಕ್ಖೇಪಸ್ಸ ಕತತ್ತಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಸುದ್ಧಿಕಸಂಸನ್ದನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.