೧೯. ಪಟಿವೇಧಾನುಯೋಗಾದಿವಣ್ಣನಾ

೨೧೮. ಪಜಾನನಂ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ ನಿಬ್ಬಿದಾದೀನಂ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯತ್ತಾ. ಪರಿಚ್ಛೇದನಸಮತ್ಥತಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೨೨೮. ಸಹರೂಪಭಾವೋ ರೂಪೇನ ಸಮಙ್ಗಿತಾ, ವಿನಾರೂಪಭಾವೋ ತತೋ ವಿನಿಸ್ಸಟತಾತಿ ತದುಭಯಂ ರೂಪಸ್ಸ ಅಬ್ಭನ್ತರಗಮನಂ ಬಹಿನಿಕ್ಖಮನಞ್ಚ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ತಂ ದ್ವಯಂ ಸಹರೂಪಭಾವವಿನಾರೂಪಭಾವಾನಂ ಲಕ್ಖಣವಚನನ್ತಿ ವುತ್ತಂ.

೨೩೭. ಓಳಾರಿಕೋತಿ ಥೂಲೋ. ಆಹಿತೋ ಅಹಂ ಮಾನೋ ಏತ್ಥಾತಿ ಅತ್ತಾ, ಅತ್ತಭಾವೋ. ಸೋ ಏವ ಯಥಾಸಕಂ ಕಮ್ಮುನಾ ಪಟಿಲಭಿತಬ್ಬತೋ ಪಟಿಲಾಭೋ. ಪದದ್ವಯೇನಪಿ ಕಾಮಾವಚರತ್ತಭಾವೋ ಕಥಿತೋ. ಮನೋಮಯೋ ಅತ್ತಪಟಿಲಾಭೋ ರೂಪಾವಚರತ್ತಭಾವೋ. ಸೋ ಹಿ ಝಾನಮನೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತತ್ತಾ ಮನೋಮಯೋ. ಅರೂಪೋ ಅತ್ತಪಟಿಲಾಭೋತಿ ಅರೂಪಾವಚರತ್ತಭಾವೋ. ಸೋ ಹಿ ರೂಪೇನ ಅಮಿಸ್ಸಿತತ್ತಾ ಅರೂಪೋತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ‘‘ಅತ್ತಾ’’ತಿ ಪನ ಜೀವೇ ಲೋಕವೋಹಾರೋ ನಿರುಳ್ಹೋ, ಅಸತಿಪಿ ಜೀವೇ ತಥಾನಿರುಳ್ಹಂ ಲೋಕವೋಹಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾಪಿ ವೋಹರನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಇತಿ ಇಮಾ ಲೋಕಸ್ಸ ಸಮಞ್ಞಾ, ಯಾಹಿ ತಥಾಗತೋ ವೋಹರತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಯಥಾ ವೋಹರನ್ತಿ, ತಂ ಪಕಾರಂ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ ‘‘ಅಪರಾಮಸ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ.

ಪಚ್ಚತ್ತಸಾಮಞ್ಞಲಕ್ಖಣವಸೇನಾತಿ ಕಕ್ಖಳಫುಸನಾದಿಸಲಕ್ಖಣವಸೇನ ಅನಿಚ್ಚತಾದಿಸಾಮಞ್ಞಲಕ್ಖಣವಸೇನ ಚ. ಇಮಿನಾತಿ ‘‘ಪಚ್ಚತ್ತಸಾಮಞ್ಞಲಕ್ಖಣವಸೇನಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತೇನ ಪರಮತ್ಥತೋ ಪುಗ್ಗಲಾಭಾವವಚನೇನ. ಇತೋ ಪುರಿಮಾತಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಸಕವಾದಿಪಟಿಕ್ಖೇಪಾದಿವಿಭಾವನವಸೇನ ಪವತ್ತಾ ಇತೋ ಅತ್ಥಸಂವಣ್ಣನತೋ ಪುರಿಮಾ. ಇಮಿನಾತಿ ವಾ ‘‘ಯಥಾ ರೂಪಾದಯೋ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತವಚನೇನ. ಯಥಾ ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಚ-ಸದ್ದೋ ಸಮುಚ್ಚಯತ್ಥೋ. ತೇನ ಸಮಞ್ಞಾನತಿಧಾವನಂ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತಿ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಥಾ ಪರಾಮಾಸೋ ಚ ನ ಹೋತಿ ಜನಪದನಿರುತ್ತಿಯಾ ಅಭಿನಿವಿಸಿತಬ್ಬತೋ, ಯಥಾ ಚ ಸಮಞ್ಞಾತಿಧಾವನಂ ನ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಇತೋ ಪುರಿಮಾ ಚ ಅತ್ಥವಣ್ಣನಾ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾ. ಸಮಞ್ಞಾತಿಧಾವನೇ ಹಿ ಸತಿ ಸಬ್ಬಲೋಕವೋಹಾರೂಪಚ್ಛೇದೋ ಸಿಯಾತಿ.

ತಸ್ಮಾ ಸಚ್ಚನ್ತಿ ಯಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ಪರಮತ್ಥಾಕಾರಂ ಅನಾರೋಪೇತ್ವಾ ಸಮಞ್ಞಂ ನಾತಿಧಾವನ್ತೋ ಕೇವಲಂ ಲೋಕಸಮ್ಮುತಿಯಾವ ವೋಹರತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸಚ್ಚಂ ಪರೇಸಂ ಅವಿಸಂವಾದನತೋ. ತಥಕಾರಣನ್ತಿ ತಥೋ ಅವಿತಥೋ ಧಮ್ಮಸಭಾವೋ ಕಾರಣಂ ಪವತ್ತಿಹೇತು ಏತಸ್ಸಾತಿ ತಥಕಾರಣಂ, ಪರಮತ್ಥವಚನಂ, ಅವಿಪರೀತಧಮ್ಮಸಭಾವವಿಸಯನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಧಮ್ಮಾನಂ ತಥತಾಯ ಪವತ್ತ’’ನ್ತಿ.

ಪಟಿವೇಧಾನುಯೋಗಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಪುಗ್ಗಲಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.