೭. ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೮೪೭. ಯಂ ‘‘ಏಕವಾರಂ ನಿಮುಗ್ಗೋ ತಥಾ ನಿಮುಗ್ಗೋವ ಹೋತಿ, ಏತಸ್ಸ ಪುನ ಭವತೋ ವುಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಆಗತಂ, ಸೋ ಪನ ಆಚರಿಯವಾದೋ, ನ ಅಟ್ಠಕಥಾನಯೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ತಾಯ ಜಾತಿಯಾ…ಪೇ… ಮಞ್ಞಮಾನೋ’’ತಿ ಆಹ. ತತ್ಥ ತಾಯ ಜಾತಿಯಾತಿ ಯಸ್ಸಂ ಜಾತಿಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕಮ್ಮಾವರಣಾದಿಆವರಣೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ತಾಯ ಜಾತಿಯಾ. ಸಂಸಾರಖಾಣುಕಭಾವೋ ವಸ್ಸಭಞ್ಞಾದೀನಂ ವಿಯ ಮಕ್ಖಲಿಆದೀನಂ ವಿಯ ಚ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಸೋ ಚ ಅಹೇತುಕಾದಿಮಿಚ್ಛಾದಸ್ಸನಸ್ಸ ಫಲಭಾವೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ನ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮಸ್ಸ ನಾಮ ಕಸ್ಸಚಿ ಅತ್ಥಿಭಾವತೋ. ಯಥಾ ಹಿ ವಿಮುಚ್ಚನ್ತಸ್ಸ ಕೋಚಿ ನಿಯಾಮೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗೇನ ಭವಪರಿಚ್ಛೇದಂ, ಏವಂ ಅವಿಮುಚ್ಚನ್ತಸ್ಸಪಿ ಕೋಚಿ ಸಂಸಾರನಿಯಾಮೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ತಾದಿಸಸ್ಸ ಪನ ಮಿಚ್ಛಾದಸ್ಸನಸ್ಸ ಬಲವಭಾವೇ ಅಪರಿಮಿತಕಪ್ಪಪರಿಚ್ಛೇದೇ ಚಿರತರಂ ಸಂಸಾರಪ್ಪಬನ್ಧೋ ಹೋತಿ, ಅಪಾಯೂಪಪತ್ತಿ ಚ ಯತ್ಥ ಸಂಸಾರಖಾಣುಸಮಞ್ಞಾ.

ಯಂ ಪನೇಕೇ ವದನ್ತಿ ‘‘ಅತ್ಥೇವ ಅಚ್ಚನ್ತಂ ಸಂಸರಿತಾ ಅನನ್ತತ್ತಾ ಸತ್ತನಿಕಾಯಸ್ಸಾ’’ತಿ, ತಮ್ಪಿ ಅಪುಞ್ಞಬಹುಲಂ ಸತ್ತಸನ್ತಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ಸಿಯಾ. ನ ಹಿ ಮಾತುಘಾತಕಾದೀನಂ ತೇನತ್ತಭಾವೇನ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯಾಮೋಕ್ಕಮನನ್ತರಾಯಭೂತೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯಾಮೋ ವಿಯ ಸತ್ತಾನಂ ವಿಮುತ್ತನ್ತರಾಯಕರೋ ಸಂಸಾರನಿಯಾಮೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಯಾವ ಪನ ನ ಮಗ್ಗಫಲಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯೋ ಉಪಲಬ್ಭತಿ, ತಾವ ಸಂಸಾರೋ ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೋ. ಯದಾ ಚ ಸೋ ಉಪಲದ್ಧೋ, ತದಾ ಸೋ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೋ ಏವಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

ಯಥಾ ನಿಯತಸಮ್ಮಾದಸ್ಸನಂ, ಏವಂ ನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಸ್ಸನೇನಪಿ ಸವಿಸಯೇ ಏಕಂಸಗಾಹವಸೇನ ಉಕ್ಕಂಸಗತೇನ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿ ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸತಿ ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮೇ ಕಥಂ ತಸ್ಮಿಂ ಅಭಿನಿವೇಸವಿಸಯೇ ಅನೇಕಂಸಗಾಹೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಅಭಿನಿವೇಸನ್ತರಂ ವಾ ವಿರುದ್ಧಂ ಯದಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮೋ ಏವ ನ ಸಿಯಾತಿ ಪಾಳಿಯಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛುಪ್ಪತ್ತಿನಿಯಾಮನ್ತರುಪ್ಪತ್ತಿಚೋದನಾ ಕತಾ. ನ ಹಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಯ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ಮಿಚ್ಛತ್ತಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಸಮ್ಮತ್ತಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಧಮ್ಮಾ ಕದಾಚಿಪಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಅವಿರುದ್ಧಂ ಪನ ನಿಯಾಮನ್ತರಮೇವ ಹೋತೀತಿ ಆನನ್ತರಿಕನ್ತರಂ ವಿಯ ಮಿಚ್ಛಾದಸ್ಸನನ್ತರಂ ಸಮಾನಜಾತಿಕಂ ನ ನಿವತ್ತೇತೀತಿ ವಿರುದ್ಧಂಯೇವ ದಸ್ಸೇತುಂ ಪಾಳಿಯಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಯ ಸಸ್ಸತುಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಯೋ ಏವ ಉದ್ಧಟಾ. ಏವಮೇತ್ಥ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛುಪ್ಪತ್ತಿನಿಯಾಮನ್ತರುಪ್ಪತ್ತೀನಂ ನಿಯಾಮನ್ತರುಪ್ಪತ್ತಿನಿವತ್ತಕಭಾವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮೋ ಚ ನಿವತ್ತಿಸ್ಸತೀತಿ ಚ ವಿರುದ್ಧಮೇತನ್ತಿ ಪನ ‘‘ವಿಚಾರೇತ್ವಾವ ಗಹೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ಸಿಯಾ.

ಅಚ್ಚನ್ತನಿಯಾಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.