೧. ನಿರೋಧಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೫೭೧-೫೭೨. ಸಕಸಮಯೇ ‘‘ಪುರಿಮಚಿತ್ತಸ್ಸ ನಿರೋಧಾನನ್ತರಂ ಪಚ್ಛಿಮಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ ಇಚ್ಛಿತಂ, ಪರವಾದೀ ಪನ ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಭವಙ್ಗಚಿತ್ತಂ, ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಖಣೇ ಕಿರಿಯಮಯಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ ವದತಿ. ಏವಂ ಸತಿ ಪುರಿಮಪಚ್ಛಿಮಚಿತ್ತಾನಂ ಸಹಭಾವೋಪಿ ಅನುಞ್ಞಾತೋ ಹೋತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಭಙ್ಗಕ್ಖಣೇನ ಸಹೇವಾ’’ತಿ. ತಥಾ ಚ ಸತಿ ವಿಪಾಕಕಿರಿಯಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ವಿಯ ಕಿರಿಯವಿಪಾಕಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ವಿಪಾಕವಿಪಾಕಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ಕಿರಿಯಕಿರಿಯಕ್ಖನ್ಧಾನಞ್ಚ ವುತ್ತನಯೇನ ಸಹಭಾವೋ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಭವಙ್ಗಚಿತ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಉಪಪತ್ತಿಭವಭಾವೇನ ಏಸಿಯಾ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಾತಿ ಉಪಪತ್ತೇಸಿಯಾ ವಿಪಾಕಕ್ಖನ್ಧಾ, ತೇ ಚ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಭವಙ್ಗಪರಿಯಾಯಕಾತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಉಪಪತ್ತೇಸಿಯನ್ತಿ ಸಙ್ಖಂ ಗತಸ್ಸ ಭವಙ್ಗಚಿತ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಆದಿಪರಿಯೋಸಾನಮತ್ತಞ್ಹಿ ತಸ್ಸ ಪಟಿಸನ್ಧಿಚುತಿಚಿತ್ತಂ, ತದಾರಮ್ಮಣಂ ಭವಙ್ಗನ್ತ್ವೇವ ವುಚ್ಚತೀತಿ. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಾದೀನಂ ಕಿರಿಯಾವೇಮಜ್ಝೇ ಪತಿತತ್ತಾ ಕಿರಿಯಾಚತುಕ್ಖನ್ಧಗ್ಗಹಣೇನ ಗಹಣಂ ಯುತ್ತನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಾದೀನನ್ತಿ ಹಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ನ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಾದೀನಂಯೇವ ಗಹಣಂ, ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನಸನ್ತೀರಣಾನಮ್ಪೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

ನಿರೋಧಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.