೭. ಚತುಕ್ಕನಯಸಂಸನ್ದನವಣ್ಣನಾ

೪೬-೫೨. ಏಕಧಮ್ಮತೋಪೀತಿ ಸತ್ತಪಞ್ಞಾಸಾಯ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠೇಸು ಏಕಧಮ್ಮತೋಪಿ. ಏತೇನ ತತೋ ಸಬ್ಬತೋಪಿ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅಞ್ಞತ್ತಾನನುಜಾನನಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇನಾಹ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ಸಕಲಂ ಪರಮತ್ಥಸಚ್ಚಂ ಸನ್ಧಾಯಾ’’ತಿ. ರೂಪಾದಿಏಕೇಕಧಮ್ಮವಸೇನ ನಾನುಯುಞ್ಜಿತಬ್ಬೋ ಅವಯವಬ್ಯತಿರೇಕೇನ ಸಮುದಾಯಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಸಮುದಾಯಾವಯವಾ ಭಿನ್ನಸಭಾವಾ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಸಮುದಾಯತೋ…ಪೇ… ನಿಗ್ಗಹಾರಹೋ ಸಿಯಾ’’ತಿ ಪರವಾದಿನೋ ಆಸಙ್ಕಮಾಹ. ಏತಂ ವಚನೋಕಾಸನ್ತಿ ಯದಿಪಿ ಸತ್ತಪಞ್ಞಾಸಧಮ್ಮಸಮುದಾಯತೋ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅಞ್ಞತ್ತಂ ನ ಇಚ್ಛತಿ ತಬ್ಬಿನಿಮುತ್ತಸ್ಸ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ, ತದೇಕದೇಸತೋ ಪನಸ್ಸ ಅನಞ್ಞತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಇಚ್ಛತೇವ. ನ ಹಿ ಸಮುದಾಯೋ ಅವಯವೋ ಹೋತೀತಿ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ತಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತೋ ಕಿಂ ನಿಗ್ಗಹಟ್ಠಾನನ್ತಿ ವತ್ತುಂ ಮಾ ಲಬ್ಭೇಥಾ’’ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಯಞ್ಚಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ರೂಪಾದಿಧಮ್ಮಪ್ಪಭೇದವಿಭಾಗಮುಖೇನೇವ ಅನವಸೇಸತೋ ಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಗಹಣಾಕಾರದಸ್ಸನವಸೇನ ಪವತ್ತೋ ಪಠಮವಿಕಪ್ಪೋ, ದುತಿಯೋ ಪನ ಅವಿಭಾಗತೋ ಪರಮತ್ಥಸಚ್ಚಭಾವಸಾಮಞ್ಞೇನಾತಿ ಅಯಂ ಇಮೇಸಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ವಿಕಪ್ಪಾನಂ ವಿಸೇಸೋ. ಇತೀತಿ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಪರಾಮಸನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಏವ’’ನ್ತಿ.

ಸಭಾವವಿನಿಬ್ಭೋಗತೋತಿ ಸಭಾವೇನ ವಿನಿಬ್ಭುಜ್ಜಿತಬ್ಬತೋ. ಸಭಾವಭಿನ್ನೋ ಹಿ ಧಮ್ಮೋ ತದಞ್ಞಧಮ್ಮತೋ ವಿನಿಬ್ಭೋಗಂ ಲಭತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ರೂಪತೋ ಅಞ್ಞಸಭಾಗತ್ತಾ’’ತಿ. ರೂಪವಜ್ಜೇತಿ ರೂಪಧಮ್ಮವಜ್ಜೇ. ತೀಸುಪೀತಿ ‘‘ರೂಪಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೋ, ಅಞ್ಞತ್ರ ರೂಪಾ, ಪುಗ್ಗಲಸ್ಮಿಂ ರೂಪ’’ನ್ತಿ ಇಮೇಸು ಏವಂ ಪವತ್ತೇಸು ತೀಸುಪಿ ಅನುಯೋಗೇಸು. ಸಾಸನಿಕೋ ಏವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲವಾದೀತಿ ಕತ್ವಾ ಆಹ ‘‘ನ ಹಿ ಸೋ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಂ ಇಚ್ಛತೀ’’ತಿ. ‘‘ರೂಪವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ರೂಪೇನ ಸಕಿಞ್ಚನತಾವ ಞಾಪೀಯತಿ, ನ ರೂಪಾಯತ್ತವುತ್ತಿತಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ರೂಪಾತಿ ಏತ್ಥ ಚ ರೂಪವಾ ಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಅಯಮತ್ಥೋ ಸಙ್ಗಹಿತೋ’’ತಿ.

ಚತುಕ್ಕನಯಸಂಸನ್ದನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ಸಂಸನ್ದನಕಥಾವಣ್ಣನಾ.