೧೨. ರೂಪಿಯಾದಿಪಟಿಗ್ಗಹಣವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ

೫೯. ರೂಪಿಯಾದಿಪಟಿಗ್ಗಹೋತಿ ಜಾತರೂಪಾದಿಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನಂ. ತತ್ಥ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೫೮೩-೪) ಜಾತರೂಪಂ ರಜತಂ ಜಾತರೂಪಮಾಸಕೋ ರಜತಮಾಸಕೋತಿ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವತ್ಥು. ತಮ್ಬಲೋಹಾದೀಹಿ ಕತೋ ಲೋಹಮಾಸಕೋ. ಸಾರದಾರುನಾ ವಾ ವೇಳುಪೇಸಿಕಾಯ ವಾ ಅನ್ತಮಸೋ ತಾಲಪಣ್ಣೇನಪಿ ರೂಪಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕತೋ ದಾರುಮಾಸಕೋ. ಲಾಖಾಯ ವಾ ನಿಯ್ಯಾಸೇನ ವಾ ರೂಪಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕತೋ ಜತುಮಾಸಕೋ. ಯೋ ಯೋ ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಜನಪದೇ ಯದಾ ಯದಾ ವೋಹಾರಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಅನ್ತಮಸೋ ಅಟ್ಠಿಮಯೋಪಿ ಚಮ್ಮಮಯೋಪಿ ರುಕ್ಖಫಲಬೀಜಮಯೋಪಿ ಸಮುಟ್ಠಾಪಿತರೂಪೋಪಿ ಅಸಮುಟ್ಠಾಪಿತರೂಪೋಪೀತಿ ಅಯಂ ಸಬ್ಬೋಪಿ ರಜತಮಾಸಕೇನೇವ ಸಙ್ಗಹಿತೋ. ಮುತ್ತಾ ಮಣಿ ವೇಳುರಿಯೋ ಸಙ್ಖೋ ಸಿಲಾ ಪವಾಳಂ ಲೋಹಿತಙ್ಕೋ ಮಸಾರಗಲ್ಲಂ ಸತ್ತ ಧಞ್ಞಾನಿ ದಾಸಿದಾಸಖೇತ್ತವತ್ಥುಪುಪ್ಫಾರಾಮಫಲಾರಾಮಾದಯೋತಿ ಇದಂ ದುಕ್ಕಟವತ್ಥು. ತತ್ಥ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವತ್ಥುಂ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಸಙ್ಘಗಣಪುಗ್ಗಲಚೇತಿಯಾನಂ ವಾ ಅತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛತೋ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಹೋತಿ, ಸೇಸಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ದುಕ್ಕಟಂ. ದುಕ್ಕಟವತ್ಥುಂ ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛತೋ ದುಕ್ಕಟಮೇವ.

ತತ್ರಾಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೫೩೮-೯) – ಸಚೇ ಕೋಚಿ ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮಿ, ಆರಾಮಂ ವಾ ಕರೋಥ ಚೇತಿಯಂ ವಾ ಭೋಜನಸಾಲಾದೀನಂ ವಾ ಅಞ್ಞತರ’’ನ್ತಿ ವದತಿ, ಇದಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ನಯಿದಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೇ ‘‘ವಡ್ಢಕೀನಂ ವಾ ಕಮ್ಮಕಾರಾನಂ ವಾ ಹತ್ಥೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕೇವಲಂ ತುಮ್ಹೇ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಂ ಜಾನಾಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಸಂ ಹತ್ಥೇ ದತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಅಥಾಪಿ ‘‘ಮಮ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಹತ್ಥೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಮಯ್ಹಮೇವ ವಾ ಹತ್ಥೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕೇವಲಂ ತುಮ್ಹೇ ಯಂ ಯಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಂ, ತದತ್ಥಾಯ ಪೇಸೇಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ಏವಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಸಂಘಂ ವಾ ಗಣಂ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಂ ವಾ ಅನಾಮಸಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಂ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ದೇಮ, ವಿಹಾರಸ್ಸ ದೇಮ, ನವಕಮ್ಮಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ‘‘ಇಮೇ ಇದಂ ಭಣನ್ತೀ’’ತಿ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ‘‘ಚೇತಿಯಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ತುಮ್ಹೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಠಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಗಹೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ.

ಸಚೇ ಪನ ಕೋಚಿ ಬಹುಂ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಂ ಆನೇತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಸಂಘಸ್ಸ ದಮ್ಮಿ, ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ತಞ್ಚೇ ಸಂಘೋ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛತಿ, ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇಪಿ ಪರಿಭೋಗೇಪಿ ಆಪತ್ತಿ. ತತ್ರ ಚೇಕೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ನಯಿದಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಉಪಾಸಕೋ ಚ ‘‘ಯದಿನ ಕಪ್ಪತಿ, ಮಯ್ಹಮೇವ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ತಂ ಆದಾಯ ಗಚ್ಛತಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ತಯಾ ಸಂಘಸ್ಸ ಲಾಭನ್ತರಾಯೋ ಕತೋ’’ತಿ ನ ಕೇನಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಹಿ ತಂ ಚೋದೇತಿ, ಸ್ವೇವ ಸಾಪತ್ತಿಕೋ ಹೋತಿ. ತೇನ ಪನೇಕೇನ ಬಹೂ ಅನಾಪತ್ತಿಕಾ ಕತಾ. ಸಚೇ ಪನ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ‘‘ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೇ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾನಂ ವಾ ಹತ್ಥೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಮಮ ಪುರಿಸಾನಂ ವಾ ಮಯ್ಹಂ ವಾ ಹತ್ಥೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕೇವಲಂ ತುಮ್ಹೇ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ವಟ್ಟತಿ.

ಚತುಪಚ್ಚಯತ್ಥಾಯ ಚ ದಿನ್ನಂ ಯೇನ ಯೇನ ಪಚ್ಚಯೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ತಂ ತದತ್ಥಂ ಉಪನೇತಬ್ಬಂ. ಚಿವರತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನಂ ಚೀವರೇಯೇವ ಉಪನೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಚೀವರೇನ ತಾದಿಸೋ ಅತ್ಥೋ ನತ್ಥಿ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಾದೀಹಿ ಸಂಘೋ ಕಿಲಮತಿ, ಸಂಘಸುಟ್ಠುತಾಯ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ತದತ್ಥಾಯಪಿ ಉಪನೇತಬ್ಬಂ. ಏಸ ನಯೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನೇಪಿ. ಸೇನಾಸನತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನಂ ಪನ ಸೇನಾಸನಸ್ಸ ಗರುಭಣ್ಡತ್ತಾ ಸೇನಾಸನೇಯೇವ ಉಪನೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಸೇನಾಸನಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಗತೇಸು ಸೇನಾಸನಂ ವಿನಸ್ಸತಿ, ಈದಿಸೇ ಕಾಲೇ ಸೇನಾಸನಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾಪಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪರಿಭೋಗೋ ಅನುಞ್ಞಾತೋ, ತಸ್ಮಾ ಸೇನಾಸನಜಗ್ಗನತ್ಥಂ ಮೂಲಚ್ಛೇಜ್ಜಂ ಅಕತ್ವಾ ಯಾಪನಮತ್ತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

೬೦. ಸಚೇ ಕೋಚಿ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ತಿಸಸ್ಸಸಮ್ಪಾದನಕಂ ಮಹಾತಳಾಕಂ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಸಂಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತಞ್ಚೇ ಸಂಘೋ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛತಿ, ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇಪಿ ಪರಿಭೋಗೇಪಿ ಆಪತ್ತಿಯೇವ. ಯೋ ಪನ ತಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಸೋ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ನ ಕೇನಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಹಿ ತಂ ಚೋದೇತಿ, ಸ್ವೇವ ಸಾಪತ್ತಿಕೋ ಹೋತಿ. ತೇನ ಪನೇಕೇನ ಬಹೂ ಅನಾಪತ್ತಿಕಾ ಕತಾ. ಯೋ ಪನ ‘‘ತಾದಿಸಂಯೇವ ತಳಾಕಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ‘‘ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ವದತಿ ‘‘ಅಸುಕಞ್ಚ ಅಸುಕಞ್ಚ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ತಳಾಕಂ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಕಥಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಸೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಕಥಂ ದಿನ್ನಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಹೋತೀತಿ. ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ದಿನ್ನನ್ತಿ. ಸೋ ಸಚೇ ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ದೇತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಅಥಾಪಿ ‘‘ತಳಾಕಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಇದಂ ಅಸುಕೋ ನಾಮ ವಿಚಾರೇಸ್ಸತಿ, ಅಸುಕಸ್ಸ ವಾ ಹತ್ಥೇ ಮಯ್ಹಂ ವಾ ಹತ್ಥೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸಙ್ಘೋ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ಪರಿಭುಞ್ಜತೂ’’ತಿ ವದತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇಪಿ ‘‘ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ‘‘ಉದಕಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ಭಣ್ಡಕಂ ಧೋವಿಸ್ಸತಿ, ಮಿಗಪಕ್ಖಿನೋ ಪಿವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಏವಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಅಥಾಪಿ ‘‘ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ವದತಿ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯಸೀಸೇನ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು ಉಪಾಸಕ, ಸಙ್ಘೋ ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿಸ್ಸತಿ, ಭಣ್ಡಕಂ ಧೋವಿಸ್ಸತಿ, ಮಿಗಪಕ್ಖಿನೋ ಪಿವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಥಾಪಿ ‘‘ಮಮ ತಳಾಕಂ ವಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಸಾಧು ಉಪಾಸಕ, ಸಙ್ಘೋ ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿಆದೀನಿ ವತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ.

ಯದಿ ಪನ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಹತ್ಥಕಮ್ಮಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಸಹತ್ಥೇನ ಚ ಕಪ್ಪಿಯಪಥವಿಂ ಖಣಿತ್ವಾ ಉದಕಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ತಳಾಕಂ ಕಾರಿತಂ ಹೋತಿ, ತಞ್ಚೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಸ್ಸಂ ನಿಪ್ಫಾದೇತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ವಿಹಾರೇ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ದೇನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಅಥ ಮನುಸ್ಸಾ ಏವ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉಪಕಾರತ್ಥಾಯ ಸಙ್ಘಿಕಭೂಮಿಂ ಖಣಿತ್ವಾ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ನಿಪ್ಫನ್ನಸಸ್ಸತೋ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ದೇನ್ತಿ, ಏತಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಏಕಂ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಂ ಠಪೇಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಚ ಠಪೇತುಮ್ಪಿ ಲಬ್ಭತಿ. ಅಥ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ರಾಜಬಲಿನಾ ಉಪದ್ದುತಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನ ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕಿಞ್ಚಿ ದೇನ್ತಿ, ಉದಕಂ ವಾರೇತುಂ ಲಬ್ಭತಿ, ತಞ್ಚ ಖೋ ಕಸಿಕಮ್ಮಕಾಲೇಯೇವ, ನ ಸಸ್ಸಕಾಲೇ. ಸಚೇ ತೇ ವದನ್ತಿ ‘‘ನನು, ಭನ್ತೇ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಇಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಸ್ಸಂ ಅಕಂಸೂ’’ತಿ, ತತೋ ವತ್ತಬ್ಬಾ ‘‘ತೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಇಮಞ್ಚ ಇಮಞ್ಚ ಉಪಕಾರಂ ಅಕಂಸು, ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಕಂ ಅದಂಸೂ’’ತಿ. ಸಚೇ ತೇ ವದನ್ತಿ ‘‘ಮಯಮ್ಪಿ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ, ಏವಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ಕೋಚಿ ಅಬ್ಯತ್ತೋ ಅಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೇನ ತಳಾಕಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ವಾ ಕಾರೇತಿ ವಾ, ತಂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಲದ್ಧಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಮ್ಪಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಮೇವ. ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಪರಿಚ್ಚತ್ತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಸಾಮಿಕೋ ವಾ ತಸ್ಸ ಪುತ್ತಧೀತರೋ ವಾ ಅಞ್ಞೋ ವಾ ಕೋಚಿ ವಂಸೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಪುನ ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೇನ ದೇತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಪಚ್ಛಿನ್ನೇ ಕುಲವಂಸೇ ಯೋ ತಸ್ಸ ಜನಪದಸ್ಸ ಸಾಮಿಕೋ, ಸೋ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೇನ ಪುನ ದೇತಿ ಚಿತ್ತಲಪಬ್ಬತೇ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನೀಹಟಉದಕವಾಹಕಂ ಅಳನಾಗರಾಜಮಹೇಸೀ ವಿಯ, ಏವಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೇಪಿ ಉದಕವಸೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತತಳಾಕೇ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತಾನಂ ಮತ್ತಿಕುದ್ಧರಣಪಾಳಿಬನ್ಧನಾದೀನಿ ಚ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪನ ಸಸ್ಸಂ ಕರೋನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಂ ಠಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಯದಿ ತೇ ಸಯಮೇವ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ದೇನ್ತಿ, ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚೇ ದೇನ್ತಿ, ನ ಚೋದೇತಬ್ಬಂ. ಪಚ್ಚಯವಸೇನ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತತಳಾಕೇ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಂ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಮತ್ತಿಕುದ್ಧರಣಪಾಳಿಬನ್ಧನಾದೀನಿ ಕಾರೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾ ಸಯಮೇವ ಕರೋನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಅಬ್ಯತ್ತೇನ ಪನ ಲಜ್ಜಿಭಿಕ್ಖುನಾ ಕಾರಾಪಿತೇಸು ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಪಟಿಗ್ಗಹಣಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪನ ಪಯೋಗಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪನ್ನೇನ ಮಿಸ್ಸತ್ತಾ ವಿಸಗತಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ವಿಯ ಅಕಪ್ಪಿಯಮಂಸರಸಮಿಸ್ಸಭೋಜನಂ ವಿಯ ಚ ದುಬ್ಬಿನಿಭೋಗಂ ಹೋತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಮೇವ.

೬೧. ಸಚೇ ಪನ ಉದಕಸ್ಸ ಓಕಾಸೋ ಅತ್ಥಿ, ತಳಾಕಸ್ಸ ಪಾಳಿ ಥಿರಾ, ‘‘ಯಥಾ ಬಹುಂ ಉದಕಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಏವಂ ಕರೋಹಿ, ತೀರಸಮೀಪೇ ಉದಕಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಏವಂ ಉದಕಮೇವ ವಿಚಾರೇತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಉದ್ಧನೇ ಅಗ್ಗಿಂ ನ ಪಾತೇನ್ತಿ, ‘‘ಉದಕಕಮ್ಮಂ ಲಬ್ಭತು ಉಪಾಸಕಾ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ‘‘ಸಸ್ಸಂ ಕತ್ವಾ ಆಹರಥಾ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ಪನ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ತಳಾಕೇ ಅತಿಬಹುಂ ಉದಕಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸ್ಸತೋ ವಾ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ವಾ ಮಾತಿಕಂ ನೀಹರಾಪೇತಿ, ವನಂ ಛಿನ್ದಾಪೇತ್ವಾ ಕೇದಾರೇ ಕಾರಾಪೇತಿ, ಪೋರಾಣಕೇದಾರೇಸು ವಾ ಪಕತಿಭಾಗಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅತಿರೇಕಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ನವಸಸ್ಸೇ ವಾ ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಭಾಗೇ ‘‘ಏತ್ತಕೇ ಕಹಾಪಣೇ ದೇಥಾ’’ತಿ ಕಹಾಪಣೇ ಉಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ.

ಯೋ ಪನ ‘‘ಕಸಥ ವಪಥಾ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಏತ್ತಕಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಏತ್ತಕೋ ನಾಮ ಭಾಗೋ’’ತಿ ಏವಂ ಭೂಮಿಂ ವಾ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ, ‘‘ಏತ್ತಕೇ ಭೂಮಿಭಾಗೇ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಸಸ್ಸಂ ಕತಂ, ಏತ್ತಕಂ ನಾಮ ಭಾಗಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತೇಸು ಕಸ್ಸಕೇಸು ಭೂಮಿಪ್ಪಮಾಣಗಹಣತ್ಥಂ ರಜ್ಜುಯಾ ವಾ ದಣ್ಡೇನ ವಾ ಮಿನಾತಿ, ಖಲೇ ವಾ ಠತ್ವಾ ರಕ್ಖತಿ, ಖಲತೋ ವಾ ನೀಹರಾಪೇತಿ, ಕೋಟ್ಠಾಗಾರೇ ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತಿ, ತಸ್ಸೇವ ತಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ. ಸಚೇ ಕಸ್ಸಕಾ ಕಹಾಪಣೇ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಆಹಟಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ನ ಸಙ್ಘೋ ಕಹಾಪಣೇ ಖಾದತೀ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ‘‘ಏತ್ತಕೇಹಿ ಕಹಾಪಣೇಹಿ ಸಾಟಕೇ ಆಹರಥ, ಏತ್ತಕೇಹಿ ಯಾಗುಆದೀನಿ ಸಮ್ಪಾದೇಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ಯಂ ತೇ ಆಹರನ್ತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ. ಕಸ್ಮಾ? ಕಹಾಪಣಾನಂ ವಿಚಾರಿತತ್ತಾ. ಸಚೇ ಧಞ್ಞಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಆಹಟ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ‘‘ಏತ್ತಕೇಹಿ ವೀಹೀಹಿ ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಆಹರಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ಯಂ ತೇ ಆಹರನ್ತಿ, ತಂ ತಸ್ಸೇವ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ. ಕಸ್ಮಾ? ಧಞ್ಞಸ್ಸ ವಿಚಾರಿತತ್ತಾ. ಸಚೇ ತಣ್ಡುಲಂ ವಾ ಅಪರಣ್ಣಂ ವಾ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಆಹಟ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ‘‘ಏತ್ತಕೇಹಿ ತಣ್ಡುಲೇಹಿ ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಆಹರಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ಯಂ ತೇ ಆಹರನ್ತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ. ಕಸ್ಮಾ? ಕಪ್ಪಿಯಾನಂ ತಣ್ಡುಲಾದೀನಂ ವಿಚಾರಿತತ್ತಾ. ಕಯವಿಕ್ಕಯೇಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಿತತ್ತಾ.

೬೨. ಪುಬ್ಬೇ ಪನ ಚಿತ್ತಲಪಬ್ಬತೇ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಚತುಸಾಲದ್ವಾರೇ ‘‘ಅಹೋ ವತ ಸ್ವೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಏತ್ತಕಪ್ಪಮಾಣೇ ಪೂವೇ ಪಚೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ ಆರಾಮಿಕಾನಂ ಸಞ್ಞಾಜನನತ್ಥಂ ಭೂಮಿಯಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಅಕಾಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಛೇಕೋ ಆರಾಮಿಕೋ ತಥೇವ ಕತ್ವಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಭೇರಿಯಾ ಆಕೋಟಿತಾಯ ಸನ್ನಿಪತಿತೇ ಸಙ್ಘೇ ಪೂವಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಂ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಅಮ್ಹೇಹಿ ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ನೇವ ಪಿತೂನಂ, ನ ಪಿತಾಮಹಾನಂ ಏವರೂಪಂ ಸುತಪುಬ್ಬಂ, ಏಕೇನ ಅಯ್ಯೇನ ಚತುಸಾಲದ್ವಾರೇ ಪೂವತ್ಥಾಯ ಸಞ್ಞಾ ಕತಾ, ಇತೋ ದಾನಿ ಪಭುತಿ ಅಯ್ಯಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಚಿತ್ತಾನುರೂಪಂ ವದನ್ತು, ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಫಾಸುವಿಹಾರೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಮಹಾಥೇರೋ ತತೋವ ನಿವತ್ತಿ, ಏಕಭಿಕ್ಖುನಾಪಿ ಪೂವೋ ನ ಗಹಿತೋ. ಏವಂ ಪುಬ್ಬೇ ತತ್ರುಪ್ಪಾದಂ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಂಸು. ತಸ್ಮಾ –

ಸಲ್ಲೇಖಂ ಅಚ್ಚಜನ್ತೇನ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ;

ಕಪ್ಪಿಯೇಪಿ ನ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಆಮಿಸತ್ಥಾಯ ಲೋಲತಾತಿ. (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೫೩೮-೯);

ಯೋ ಚಾಯಂ ತಳಾಕೇ ವುತ್ತೋ, ಪೋಕ್ಖರಣೀಉದಕವಾಹಕಮಾತಿಕಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

೬೩. ಪುಬ್ಬಣ್ಣಾಪರಣ್ಣಉಚ್ಛುಫಲಾಫಲಾದೀನಂ ವಿರುಹನಟ್ಠಾನಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಖೇತ್ತಂ ವಾ ವತ್ಥುಂ ವಾ ‘‘ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ‘‘ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ತಳಾಕೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಯದಾ ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೇನ ‘‘ಚತುಪಚ್ಚಯಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತದಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ‘‘ವನಂ ದಮ್ಮಿ ಅರಞ್ಞಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಅನಾಣತ್ತಾಯೇವ ತತ್ಥ ರುಕ್ಖೇ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅಪರಣ್ಣಾದೀನಿ ಸಮ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭಾಗಂ ದೇನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ, ಅದೇನ್ತಾ ನ ಚೋದೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ಕೇನಚಿದೇವ ಅನ್ತರಾಯೇನ ತೇಸು ಪಕ್ಕನ್ತೇಸು ಅಞ್ಞೇ ಕರೋನ್ತಿ, ನ ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕಿಞ್ಚಿ ದೇನ್ತಿ, ತೇ ವಾರೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ವದನ್ತಿ ‘‘ನನು, ಭನ್ತೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಇಧ ಸಸ್ಸಾನಿ ಅಕಂಸೂ’’ತಿ, ತತೋ ವತ್ತಬ್ಬಾ ‘‘ತೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ಅದಂಸೂ’’ತಿ. ಸಚೇ ವದನ್ತಿ ‘‘ಮಯಮ್ಪಿ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ, ಏವಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಕಿಞ್ಚಿ ಸಸ್ಸುಟ್ಠಾನಕಂ ಭೂಮಿಪ್ಪದೇಸಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಸೀಮಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಸೀಮಪರಿಚ್ಛೇದನತ್ಥಂ ಪನ ಥಮ್ಭಾ ವಾ ಪಾಸಾಣಾ ವಾ ಸಯಂ ನ ಠಪೇತಬ್ಬಾ, ಭೂಮಿ ನಾಮ ಅನಗ್ಘಾ, ಅಪ್ಪಕೇನಪಿ ಪಾರಾಜಿಕೋ ಭವೇಯ್ಯ. ಆರಾಮಿಕಾನಂ ಪನ ವತ್ತಬ್ಬಂ ‘‘ಇಮಿನಾ ಠಾನೇನ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸೀಮಾ ಗತಾ’’ತಿ. ಸಚೇಪಿ ಹಿ ತೇ ಅಧಿಕಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಪರಿಯಾಯೇನ ಕಥಿತತ್ತಾ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಯದಿ ಪನ ರಾಜರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾದಯೋ ಸಯಮೇವ ಥಮ್ಭೇ ಠಪಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ದೇನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿಯೇವ.

ಸಚೇ ಕೋಚಿ ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯಂ ತಳಾಕಂ ವಾ ಖಣತಿ, ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇನ ವಾ ಮಾತಿಕಂ ನೇತಿ, ಚೇತಿಯಙ್ಗಣಬೋಧಿಯಙ್ಗಣಾದೀನಿ ದುಸ್ಸನ್ತಿ, ವಾರೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಲಭಿತ್ವಾ ಆಮಿಸಗರುಕತಾಯ ನ ವಾರೇತಿ, ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ವಾರೇತಿ, ಸೋವ ಭಿಕ್ಖು ಇಸ್ಸರೋ. ಸಚೇ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ವಾರೇತಿ ‘‘ನೇಥ ತುಮ್ಹೇ’’ತಿ, ತೇಸಂಯೇವ ಪಕ್ಖೋ ಹೋತಿ. ಸಙ್ಘೋ ವಾರೇತಿ, ಸಙ್ಘೋವ ಇಸ್ಸರೋ. ಸಙ್ಘಿಕೇಸು ಹಿ ಕಮ್ಮೇಸು ಯೋ ಧಮ್ಮಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ಸೋವ ಇಸ್ಸರೋ. ಸಚೇ ವಾರಿಯಮಾನೋಪಿ ಕರೋತಿ, ಹೇಟ್ಠಾ ಗಹಿತಂ ಪಂಸುಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ, ಉಪರಿ ಗಹಿತಂ ಪಂಸುಂ ಉಪರಿ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪೂರೇತಬ್ಬಾ.

ಸಚೇ ಕೋಚಿ ಯಥಾಜಾತಮೇವ ಉಚ್ಛುಂ ವಾ ಅಪರಣ್ಣಂ ವಾ ಅಲಾಬುಕುಮ್ಭಣ್ಡಾದಿಕಂ ವಾ ವಲ್ಲಿಫಲಂ ದಾತುಕಾಮೋ ‘‘ಏತಂ ಸಬ್ಬಂ ಉಚ್ಛುಖೇತ್ತಂ ಅಪರಣ್ಣವತ್ಥುಂ ವಲ್ಲಿಫಲಾವಾಟಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಸಹ ವತ್ಥುನಾ ಪರಾಮಟ್ಠತ್ತಾ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಮಹಾಸುಮತ್ಥೇರೋ ಆಹ. ಮಹಾಪದುಮತ್ಥೇರೋ ಪನ ‘‘ಅಭಿಲಾಪಮತ್ತಮೇತಂ, ಸಾಮಿಕಾನಂಯೇವ ಹಿ ಸೋ ಭೂಮಿಭಾಗೋ, ತಸ್ಮಾ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ದಾಸಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ನ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಆರಾಮಿಕಂ ದಮ್ಮಿ, ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಂ ದಮ್ಮಿ, ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಆರಾಮಿಕೋ ಪುರೇಭತ್ತಮ್ಪಿ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ವಿಯ ಸಬ್ಬಂ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಪಟಿಜಗ್ಗನಮ್ಪಿ ತಸ್ಸ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪುರೇಭತ್ತಮೇವ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಅತ್ತನೋ ಕರೋತಿ, ಸಾಯಂ ನಿವಾಪೋ ನ ದಾತಬ್ಬೋ. ಯೇಪಿ ಪಞ್ಚದಿವಸವಾರೇನ ವಾ ಪಕ್ಖವಾರೇನ ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಸೇಸಕಾಲೇ ಅತ್ತನೋ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ, ತೇಸಮ್ಪಿ ಕರಣಕಾಲೇಯೇವ ಭತ್ತಞ್ಚ ನಿವಾಪೋ ಚ ದಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ನತ್ಥಿ, ಅತ್ತನೋಯೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಜೀವನ್ತಿ, ತೇ ಚೇ ಹತ್ಥಕಮ್ಮಮೂಲಂ ಆನೇತ್ವಾ ದೇನ್ತಿ, ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚೇ ದೇನ್ತಿ, ನ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ರಜಕದಾಸಮ್ಪಿ ಪೇಸಕಾರದಾಸಮ್ಪಿ ಆರಾಮಿಕನಾಮೇನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಸಚೇ ‘‘ಗಾವೋ ದೇಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ‘‘ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಾ. ಇಮಾ ಗಾವೋ ಕುತೋತಿ. ಪಣ್ಡಿತೇಹಿ ಪಞ್ಚಗೋರಸಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನಾತಿ. ‘‘ಮಯಮ್ಪಿ ಪಞ್ಚಗೋರಸಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ದೇಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ಅಜಿಕಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ‘‘ಹತ್ಥಿಂ ದೇಮ, ಅಸ್ಸಂ, ಮಹಿಂಸಂ, ಕುಕ್ಕುಟಂ, ಸೂಕರಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಕೇಚಿ ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕಾ, ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹೇ ಹೋಥ, ಮಯಂ ಇಮೇ ಗಹೇತ್ವಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಕುಕ್ಕುಟಸೂಕರೇ ‘‘ಸುಖಂ ಜೀವನ್ತೂ’’ತಿ ಅರಞ್ಞೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಾಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಇಮಂ ತಳಾಕಂ, ಇಮಂ ಖೇತ್ತಂ, ಇಮಂ ವತ್ಥುಂ ವಿಹಾರಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ.

೬೪. ಸಚೇ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ದೂತೇನ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಾದಿಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಂ ಪಹಿಣೇಯ್ಯ ‘‘ಇಮಿನಾ ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನೇನ ಚೀವರಂ ಚೇತಾಪೇತ್ವಾ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಚೀವರೇನ ಅಚ್ಛಾದೇಹೀ’’ತಿ, ಸೋ ಚೇ ದೂತೋ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ ‘‘ಇದಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಂ ಆಭತಂ, ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹತು ಆಯಸ್ಮಾ ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನ’’ನ್ತಿ, ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸೋ ದೂತೋ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ ‘‘ನ ಖೋ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮ, ಚೀವರಞ್ಚ ಖೋ ಮಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮ ಕಾಲೇನ ಕಪ್ಪಿಯ’’ನ್ತಿ. ಸೋ ಚೇ ದೂತೋ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ ಕೋಚಿ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರೋ’’ತಿ, ಚೀವರತ್ಥಿಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರೋ ನಿದ್ದಿಸಿತಬ್ಬೋ ಆರಾಮಿಕೋ ವಾ ಉಪಾಸಕೋ ವಾ ‘‘ಏಸೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರೋ’’ತಿ. ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ತಸ್ಸ ದೇಹೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಸೋ ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿಸ್ಸತಿ, ಸೋ ವಾ ಪರಿವತ್ತೇಸ್ಸತಿ, ಸೋ ವಾ ಚೇತಾಪೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸೋ ಚೇ ದೂತೋ ತಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಂ ಸಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ ‘‘ಯಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮಾ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಂ ನಿದ್ದಿಸಿ, ಆಣತ್ತೋ ಸೋ ಮಯಾ, ಉಪಸಙ್ಕಮತು ಆಯಸ್ಮಾ ಕಾಲೇನ, ಚೀವರೇನ ತಂ ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಚೀವರತ್ಥಿಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ದ್ವತ್ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ ಸಾರೇತಬ್ಬೋ ‘‘ಅತ್ಥೋ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಚೀವರೇನಾ’’ತಿ. ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ದೇಹಿ ಮೇ ಚೀವರಂ, ಆಹರ ಮೇ ಚೀವರಂ, ಪರಿವತ್ತೇಹಿ ಮೇ ಚೀವರಂ, ಚೇತಾಪೇಹಿ ಮೇ ಚೀವರ’’ನ್ತಿ. ಸಚೇ ದ್ವತ್ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಚೋದಯಮಾನೋ ಸಾರಯಮಾನೋ ತಂ ಚೀವರಂ ಅಭಿನಿಪ್ಫಾದೇತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಅಭಿನಿಪ್ಫಾದೇತಿ, ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಚತುಕ್ಖತ್ತುಂ ಪಞ್ಚಕ್ಖತ್ತುಂ ಛಕ್ಖತ್ತುಪರಮಂ ತುಣ್ಹೀಭೂತೇನ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಠಾತಬ್ಬಂ, ನ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ, ನ ಆಮಿಸಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ನ ಧಮ್ಮೋ ಭಾಸಿತಬ್ಬೋ. ‘‘ಕಿಂ ಕಾರಣಾ ಆಗತೋಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿಯಮಾನೇನ ‘‘ಜಾನಾಹಿ, ಆವುಸೋ’’ತಿ ಏತ್ತಕಮೇವ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

ಸಚೇ ಆಸನೇ ವಾ ನಿಸೀದತಿ, ಆಮಿಸಂ ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಧಮ್ಮಂ ವಾ ಭಾಸತಿ, ಠಾನಂ ಭಞ್ಜತಿ. ಸಚೇ ಚತುಕ್ಖತ್ತುಂ ಚೋದೇತಿ, ಚತುಕ್ಖತ್ತುಂ ಠಾತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಕ್ಖತ್ತುಂ ಚೋದೇತಿ, ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಠಾತಬ್ಬಂ. ಛಕ್ಖತ್ತುಂ ಚೋದೇತಿ, ನ ಠಾತಬ್ಬಂ. ಏಕಾಯ ಹಿ ಚೋದನಾಯ ಠಾನದ್ವಯಂ ಭಞ್ಜತಿ. ಯಥಾ ಛಕ್ಖತ್ತುಂ ಚೋದೇತ್ವಾ ನ ಠಾತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ದ್ವಾದಸಕ್ಖತ್ತುಂ ಠತ್ವಾ ನ ಚೋದೇತಬ್ಬಂ. ತಸ್ಮಾ ಸಚೇ ಚೋದೇತಿಯೇವ ನ ತಿಟ್ಠತಿ, ಛ ಚೋದನಾ ಲಬ್ಭನ್ತಿ. ಸಚೇ ತಿಟ್ಠತಿಯೇವ ನ ಚೋದೇತಿ, ದ್ವಾದಸ ಠಾನಾನಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ. ಸಚೇ ಚೋದೇತಿಪಿ ತಿಟ್ಠತಿಪಿ, ಏಕಾಯ ಚೋದನಾಯ ದ್ವೇ ಠಾನಾನಿ ಹಾಪೇತಬ್ಬಾನಿ. ತತ್ಥ ಯೋ ಏಕದಿವಸಮೇವ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಛಕ್ಖತ್ತುಂ ಚೋದೇತಿ, ಸಕಿಂಯೇವ ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಅತ್ಥೋ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಚೀವರೇನಾ’’ತಿ ಛಕ್ಖತ್ತುಂ ವದತಿ, ತತ್ಥ ಏಕದಿವಸಮೇವ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದ್ವಾದಸಕ್ಖತ್ತುಂ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸಕಿಮೇವ ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ರ ತತ್ರ ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸೋಪಿ ಸಬ್ಬಚೋದನಾಯೋ ಸಬ್ಬಟ್ಠಾನಾನಿ ಚ ಭಞ್ಜತಿ, ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ನಾನಾದಿವಸೇಸು. ತತೋ ಚೇ ಉತ್ತರಿ ವಾಯಮಮಾನೋ ತಂ ಚೀವರಂ ಅಭಿನಿಪ್ಫಾದೇತಿ, ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಪಟಿಲಾಭೇನ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ. ನೋ ಚೇ ಸಕ್ಕೋತಿ ತಂ ಅಭಿನಿಪ್ಫಾದೇತುಂ, ಯತೋ ರಾಜತೋ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತತೋ ವಾ ಅಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ತಂ ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಂ ಆನೀತಂ, ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಸಾಮಂ ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ದೂತೋ ವಾ ಪಾಹೇತಬ್ಬೋ ‘‘ಯಂ ಖೋ ತುಮ್ಹೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಂ ಪಹಿಣಿತ್ಥ, ನ ತಂ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಅತ್ಥಂ ಅನುಭೋತಿ, ಯುಞ್ಜನ್ತಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಸಕಂ, ಮಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಕಂ ವಿನಸ್ಸತೂ’’ತಿ. ಅಯಂ ತತ್ಥ ಸಾಮೀಚಿ. ಯೋ ಪನ ನೇವ ಸಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ನ ದೂತಂ ಪಾಹೇತಿ, ವತ್ತಭೇದೇ ದುಕ್ಕಟಂ ಆಪಜ್ಜತಿ.

೬೫. ಕಿಂ ಪನ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೫೩೮-೯) ಸಬ್ಬಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೇಸು ಏವಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ? ನ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಅಯಞ್ಹಿ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ ನಾಮ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ದುವಿಧೋ ನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ ಅನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ ಚ. ತತ್ಥ ನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ ದುವಿಧೋ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ ದೂತೇನ ನಿದ್ದಿಟ್ಠೋತಿ. ಅನಿದ್ದಿಟ್ಠೋಪಿ ದುವಿಧೋ ಮುಖವೇವಟಿಕಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ ಪರಮ್ಮುಖಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋತಿ. ತೇಸು ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ ಸಮ್ಮುಖಾಸಮ್ಮುಖವಸೇನ ಚತುಬ್ಬಿಧೋ ಹೋತಿ, ತಥಾ ದೂತೇನ ನಿದ್ದಿಟ್ಠೋಪಿ. ಕಥಂ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಚೀವರತ್ಥಾಯ ದೂತೇನ ಅಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ಪಹಿಣತಿ, ದೂತೋ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ, ಭನ್ತೇ, ಇತ್ಥನ್ನಾಮೇನ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಚೀವರತ್ಥಾಯ ಪಹಿತಂ, ಗಣ್ಹಥ ನ’’ನ್ತಿ ವದತಿ, ಭಿಕ್ಖು ‘‘ನಯಿದಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ದೂತೋ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛತಿ, ಪುಞ್ಞತ್ಥಿಕೇಹಿ ಚ ಉಪಾಸಕೇಹಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ಆಣತ್ತಾ ವಾ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಸಮ್ಭತ್ತಾ ಕೇಚಿ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತರೋ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಭಿಕ್ಖು ತಂ ನಿದ್ದಿಸತಿ ‘‘ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರೋ’’ತಿ, ದೂತೋ ತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಅಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಥೇರಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಕಿಣಿತ್ವಾ ದೇಹೀ’’ತಿ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಮ್ಮುಖಾನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ.

ನೋ ಚೇ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ನಿದ್ದಿಸತಿ ‘‘ಅಸುಕಸ್ಮಿಂ ನಾಮ ಗಾಮೇ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರೋ’’ತಿ, ಸೋ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಅಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಥೇರಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಕಿಣಿತ್ವಾ ದದೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಯಮೇಕೋ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅಸಮ್ಮುಖಾನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ.

ನ ಹೇವ ಖೋ ಸೋ ದೂತೋ ಅತ್ತನಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಆರೋಚೇತಿ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಅಞ್ಞಂ ಪಹಿಣತಿ ‘‘ದಿನ್ನಂ ಮಯಾ, ಭನ್ತೇ, ತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಂ, ತುಮ್ಹೇ ಚೀವರಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ, ಅಯಂ ದುತಿಯೋ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅಸಮ್ಮುಖಾನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ.

ನ ಹೇವ ಖೋ ಅಞ್ಞಂ ಪಹಿಣತಿ, ಅಪಿಚ ಗಚ್ಛನ್ತೋವ ಭಿಕ್ಖುಂ ವದತಿ ‘‘ಅಹಂ ತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಂ ದಸ್ಸಾಮಿ, ತುಮ್ಹೇ ಚೀವರಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ, ಅಯಂ ತತಿಯೋ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅಸಮ್ಮುಖಾನಿದ್ದಿಟ್ಠೋತಿ ಏವಂ ಏಕೋ ಸಮ್ಮುಖಾನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ ತಯೋ ಅಸಮ್ಮುಖಾನಿದ್ದಿಟ್ಠಾತಿ ಇಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿದ್ದಿಟ್ಠವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಾ ನಾಮ. ಏತೇಸು ಇಧ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

ಅಪರೋ ಭಿಕ್ಖು ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ದೂತೇನ ಪುಚ್ಛಿತೋ ನತ್ಥಿತಾಯ ವಾ ಅವಿಚಾರೇತುಕಾಮತಾಯ ವಾ ‘‘ನತ್ಥಮ್ಹಾಕಂ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ’’ತಿ ವದತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಕೋಚಿ ಮನುಸ್ಸೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ದೂತೋ ತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಅಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಹತ್ಥತೋ ಚೀವರಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಯಂ ದೂತೇನ ಸಮ್ಮುಖಾನಿದ್ದಿಟ್ಠೋತಿ ಏವಂ ಏಕೋ ಸಮ್ಮುಖಾನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ.

ಅಪರೋ ದೂತೋ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ಅಭಿರುಚಿತಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಹತ್ಥೇ ಅಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ದತ್ವಾ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಆಗನ್ತ್ವಾ ವಾ ಆರೋಚೇತಿ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಪಹಿಣತಿ ‘‘ಅಹಂ ಅಸುಕಸ್ಸ ನಾಮ ಹತ್ಥೇ ಚೀವರಚೇತಾಪನ್ನಂ ದಸ್ಸಾಮಿ, ತುಮ್ಹೇ ಚೀವರಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಯಂ ತತಿಯೋ ದೂತೇನ ಅಸಮ್ಮುಖಾನಿದ್ದಿಟ್ಠೋತಿ ಏವಂ ಏಕೋ ಸಮ್ಮುಖಾನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ ತಯೋ ಅಸಮ್ಮುಖಾನಿದ್ದಿಟ್ಠಾತಿ ಇಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ದೂತೇನ ನಿದ್ದಿಟ್ಠವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಾ ನಾಮ. ಏತೇಸು ಮೇಣ್ಡಕಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮನುಸ್ಸಾ ಸದ್ಧಾ ಪಸನ್ನಾ, ತೇ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾನಂ ಹತ್ಥೇ ಹಿರಞ್ಞಂ ಉಪನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಿ ‘ಇಮಿನಾ ಯಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಕಪ್ಪಿಯಂ, ತಂ ದೇಥಾ’ತಿ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ತತೋ ಕಪ್ಪಿಯಂ, ತಂ ಸಾದಿತುಂ, ನ ತ್ವೇವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಕೇನಚಿ ಪರಿಯಾಯೇನ ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಾದಿತಬ್ಬಂ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೨೯೯).

ಏತ್ಥ ಚೋದನಾಯ ಪರಿಮಾಣಂ ನತ್ಥಿ, ಮೂಲಂ ಅಸಾದಿಯನ್ತೇನ ಸಹಸ್ಸಕ್ಖತ್ತುಮ್ಪಿ ಚೋದನಾಯ ವಾ ಠಾನೇನ ವಾ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ಸಾದಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ನೋ ಚೇ ದೇತಿ, ಅಞ್ಞಂ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಂ ಠಪೇತ್ವಾಪಿ ಆಹರಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಇಚ್ಛತಿ, ಮೂಲಸಾಮಿಕಾನಮ್ಪಿ ಕಥೇತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚೇ ಇಚ್ಛತಿ, ನ ಕಥೇತಬ್ಬಂ.

ಅಪರೋ ಭಿಕ್ಖು ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ದೂತೇನ ಪುಚ್ಛಿತೋ ‘‘ನತ್ಥಮ್ಹಾಕಂ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ’’ತಿ ವದತಿ, ತದಞ್ಞೋ ಸಮೀಪೇ ಠಿತೋ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಆಹರ ಭೋ, ಅಹಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಚೇತಾಪೇತ್ವಾ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವದತಿ. ದೂತೋ ‘‘ಹನ್ದ ಭೋ ದದೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ದತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಅನಾರೋಚೇತ್ವಾವ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಯಂ ಮುಖವೇವಟಿಕಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ. ಅಪರೋ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಪಟ್ಠಾಕಸ್ಸ ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ವಾ ಹತ್ಥೇ ಅಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಥೇರಸ್ಸ ಚೀವರಂ ದದೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ಏತ್ತೋವ ಪಕ್ಕಮತಿ, ಅಯಂ ಪರಮ್ಮುಖಾಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋತಿ ಇಮೇ ದ್ವೇ ಅನಿದ್ದಿಟ್ಠಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಾ ನಾಮ. ಏತೇಸು ಅಞ್ಞಾತಕಅಪ್ಪವಾರಿತೇಸು ವಿಯ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸಯಮೇವ ಚೀವರಂ ಆನೇತ್ವಾ ದದನ್ತಿ, ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚೇ, ನ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ಯಥಾ ಚ ದೂತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಚೀವರತ್ಥಾಯ ಅಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಮ್ಹಿ ಪೇಸಿತೇ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವುತ್ತೋ, ಏವಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಾದೀನಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಾಯ ಪೇಸಿತೇ ಸಯಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ದೀಯಮಾನೇ ಚ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೬೬. ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಸಾದಿಯನೇ ಪನ ಅಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೫೮೩-೪) – ಕಿಞ್ಚಿ ಅಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥುಂ ಪಾದಮೂಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಹೋತೂ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಚೇಪಿ ಚಿತ್ತೇನ ಸಾದಿಯತಿ, ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಕಾಯೇನ ವಾ ವಾಚಾಯ ವಾ ‘‘ನಯಿದಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಕಾಯವಾಚಾಹಿ ವಾ ಅಪ್ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾಪಿ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ನಯಿದಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ ನ ಸಾದಿಯತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿಯೇವ. ತೀಸು ದ್ವಾರೇಸು ಹಿ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಕಾಯವಾಚಾಹಿ ಅಪ್ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಚಿತ್ತೇನ ಅಧಿವಾಸೇತಿ, ಕಾಯವಾಚಾಹಿ ಕತ್ತಬ್ಬಸ್ಸ ಪಟಿಕ್ಖೇಪಸ್ಸ ಅಕರಣತೋ ಅಕಿರಿಯಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಕಾಯದ್ವಾರೇ ಚ ವಚೀದ್ವಾರೇ ಚ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಮನೋದ್ವಾರೇ ಪನ ಆಪತ್ತಿ ನಾಮ ನತ್ಥಿ.

ಏಕೋ ಸತಂ ವಾ ಸಹಸ್ಸಂ ವಾ ಪಾದಮೂಲೇ ಠಪೇತಿ ‘‘ತುಯ್ಹಿದಂ ಹೋತೂ’’ತಿ, ಭಿಕ್ಖು ‘‘ನಯಿದಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಉಪಾಸಕೋ ‘‘ಪರಿಚ್ಚತ್ತಂ ಮಯಾ ತುಮ್ಹಾಕ’’ನ್ತಿ ಗತೋ, ಅಞ್ಞೋ ತತ್ಥ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛತಿ ‘‘ಕಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಇದ’’ನ್ತಿ, ಯಂ ತೇನ ಚ ಅತ್ತನಾ ಚ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಸೋ ಚೇ ವದತಿ ‘‘ಗೋಪಯಿಸ್ಸಾಮಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಗುತ್ತಟ್ಠಾನಂ ದಸ್ಸೇಥಾ’’ತಿ, ಸತ್ತಭೂಮಿಕಮ್ಪಿ ಪಾಸಾದಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಗುತ್ತಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ, ‘‘ಇಧ ನಿಕ್ಖಿಪಾಹೀ’’ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಏತ್ತಾವತಾ ಕಪ್ಪಿಯಞ್ಚ ಅಕಪ್ಪಿಯಞ್ಚ ನಿಸ್ಸಾಯ ಠಿತಂ ಹೋತಿ, ದ್ವಾರಂ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ರಕ್ಖನ್ತೇನ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಕಿಞ್ಚಿ ವಿಕ್ಕಾಯಿಕಭಣ್ಡಂ ಪತ್ತಂ ವಾ ಚೀವರಂ ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ‘‘ಇದಂ ಗಹೇಸ್ಸಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಉಪಾಸಕ, ಅತ್ಥಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಇಮಿನಾ ಅತ್ಥೋ, ವತ್ಥು ಚ ಏವರೂಪಂ ನಾಮ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ, ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೋ ವದತಿ ‘‘ಅಹಂ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ, ದ್ವಾರಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ದೇಥಾ’’ತಿ, ದ್ವಾರಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಓಕಾಸೇ ಠಪಿತ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ‘‘ಇದಂ ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಏವಮ್ಪಿ ಕಪ್ಪಿಯಞ್ಚ ಅಕಪ್ಪಿಯಞ್ಚ ನಿಸ್ಸಾಯ ಠಿತಮೇವ ಹೋತಿ. ಸೋ ಚೇ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ ದೇತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಅಧಿಕಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ‘‘ನ ಮಯಂ ತವ ಭಣ್ಡಂ ಗಣ್ಹಾಮ, ನಿಕ್ಖಮಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ.

೬೭. ಯೇನ ಪನ ಜಾತರೂಪಾದಿಚತುಬ್ಬಿಧಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವತ್ಥು ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ತೇನ ಕಿಂ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ? ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕಥಂ? ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ (ಪಾರಾ. ೫೮೪) ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ವುಡ್ಢಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ ‘‘ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ರೂಪಿಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸಿಂ, ಇದಂ ಮೇ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ, ಇಮಾಹಂ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಆಪತ್ತಿ ದೇಸೇತಬ್ಬಾ. ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಆಪತ್ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ತತ್ಥ ಆಗಚ್ಛತಿ ಆರಾಮಿಕೋ ವಾ ಉಪಾಸಕೋ ವಾ, ಸೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ಆವುಸೋ, ಇದಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ಸಚೇ ಸೋ ಭಣತಿ ‘‘ಇಮಿನಾ ಕಿಂ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ, ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ಇಮಂ ವಾ ಇಮಂ ವಾ ಆಹರಾ’’ತಿ, ಕಪ್ಪಿಯಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ ಸಪ್ಪಿಂ ವಾ ತೇಲಂ ವಾ ಮಧುಂ ವಾ ಫಾಣಿತಂ ವಾ. ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೇನ ಚ ‘‘ಇಮಿನಾ ಸಪ್ಪಿಂ ವಾ ತೇಲಂ ವಾ ಮಧುಂ ವಾ ಫಾಣಿತಂ ವಾ ಆಹರಾ’’ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ‘‘ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಪ್ಪಿಯ’’ನ್ತಿ ಏತ್ತಕಮೇವ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಸೋ ತೇನ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಆಹರತಿ, ರೂಪಿಯಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇಹೇವ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ರೂಪಿಯಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇನ ಭಾಗೋ ನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ.

ಅಞ್ಞೇಸಂ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೫೮೩-೪) ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಾ ಆರಾಮಿಕಾನಂ ವಾ ಪತ್ತಭಾಗಮ್ಪಿ ಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಅನ್ತಮಸೋ ಮಕ್ಕಟಾದೀಹಿ ತತೋ ಹರಿತ್ವಾ ಅರಞ್ಞೇ ಠಪಿತಂ ವಾ ತೇಸಂ ಹತ್ಥತೋ ಗಳಿತಂ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಪಟಿಗ್ಗಹಿತಮ್ಪಿ ಪಂಸುಕೂಲಮ್ಪಿ ನ ವಟ್ಟತಿಯೇವ. ತತೋ ಆಹಟೇನ ಫಾಣಿತೇನ ಸೇನಾಸನಧೂಪನಮ್ಪಿ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಪ್ಪಿನಾ ವಾ ತೇಲೇನ ವಾ ಪದೀಪಂ ಕತ್ವಾ ದೀಪಾಲೋಕೇ ನಿಪಜ್ಜಿತುಂ, ಕಸಿಣಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ, ಪೋತ್ಥಕಮ್ಪಿ ವಾಚೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ತೇಲಮಧುಫಾಣಿತೇಹಿ ಪನ ಸರೀರೇ ವಣಂ ಮಕ್ಖೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿಯೇವ. ತೇನ ವತ್ಥುನಾ ಮಞ್ಚಪೀಠಾದೀನಿ ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಉಪೋಸಥಾಗಾರಂ ವಾ ಭೋಜನಸಾಲಂ ವಾ ಕರೋನ್ತಿ, ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಛಾಯಾಪಿ ಗೇಹಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಠಿತಾವ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಪರಿಚ್ಛೇದಾತಿಕ್ಕನ್ತಾ ಆಗನ್ತುಕತ್ತಾ ವಟ್ಟತಿ. ತಂ ವತ್ಥುಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಕತೇನ ಮಗ್ಗೇನಪಿ ಸೇತುನಾಪಿ ನಾವಾಯಪಿ ಉಳುಮ್ಪೇನಾಪಿ ಗನ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ತೇನ ವತ್ಥುನಾ ಖಣಾಪಿತಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ಉಬ್ಭಿದೋದಕಂ ಪಾತುಂ ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಅನ್ತೋ ಉದಕೇ ಪನ ಅಸತಿ ಅಞ್ಞಂ ಆಗನ್ತುಕಂ ಉದಕಂ ವಾ ವಸ್ಸೋದಕಂ ವಾ ಪವಿಟ್ಠಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕೀತಾಯ ಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಕೀತಾ, ತಂ ಆಗನ್ತುಕಮ್ಪಿ ನ ವಟ್ಟತಿ. ತಂ ವತ್ಥುಂ ಉಪನಿಕ್ಖೇಪಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘೋ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ತೇಪಿ ಪಚ್ಚಯಾ ತಸ್ಸ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ಆರಾಮೋ ಗಹಿತೋ ಹೋತಿ, ಸೋಪಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಯದಿ ಭೂಮಿಪಿ ಬೀಜಮ್ಪಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಂ, ನೇವ ಭೂಮಿಂ, ನ ಫಲಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಭೂಮಿಂಯೇವ ಕಿಣಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಾನಿ ಬೀಜಾನಿ ರೋಪಿತಾನಿ, ಫಲಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಥ ಬೀಜಾನಿ ಕಿಣಿತ್ವಾ ಕಪ್ಪಿಯಭೂಮಿಯಂ ರೋಪಿತಾನಿ, ಫಲಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಭೂಮಿಯಂ ನಿಸೀದಿತುಂ ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿತುಂ ವಾ ವಟ್ಟತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ತತ್ಥ ಆಗತೋ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೋ ತಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಸಪ್ಪಿತೇಲಾದಿಂ ಆಹರಿತುಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಸೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ಆವುಸೋ, ಇಮಂ ಛಡ್ಡೇಹೀ’’ತಿ. ಸಚೇ ಸೋ ಛಡ್ಡೇತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಛಡ್ಡೇತಿ, ಪಞ್ಚಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ರೂಪಿಯಛಡ್ಡಕೋ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ ಯೋ ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಛಡ್ಡಿತಾಛಡ್ಡಿತಞ್ಚ ಜಾನೇಯ್ಯ. ಏವಞ್ಚ ಪನ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ, ಪಠಮಂ ಭಿಕ್ಖು ಯಾಚಿತಬ್ಬೋ, ಯಾಚಿತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಟಿಬಲೇನ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ರೂಪಿಯಛಡ್ಡಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯ, ಏಸಾ ಞತ್ತಿ. ಸುಣಾತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ರೂಪಿಯಛಡ್ಡಕಂ ಸಮ್ಮನ್ನತಿ, ಯಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ರೂಪಿಯಛಡ್ಡಕಸ್ಸ ಸಮ್ಮುತಿ, ಸೋ ತುಣ್ಹಸ್ಸ. ಯಸ್ಸ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ. ಸಮ್ಮತೋ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ರೂಪಿಯಛಡ್ಡಕೋ, ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೮೫).

೬೮. ತೇನ ಸಮ್ಮತೇನ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೫೮೫) ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿಮಿತ್ತಂ ಅಕತ್ವಾ ಅಕ್ಖೀನಿ ನಿಮೀಲೇತ್ವಾ ನದಿಯಾ ವಾ ಪಪಾತೇ ವಾ ವನಗಹನೇ ವಾ ಗೂಥಂ ವಿಯ ಅನಪೇಕ್ಖೇನ ಪತಿತೋಕಾಸಂ ಅಸಮನ್ನಾರಹನ್ತೇನ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಪಾತೇತಿ, ದುಕ್ಕಟಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಏವಂ ಜಿಗುಚ್ಛಿತಬ್ಬೇಪಿ ರೂಪಿಯೇ ಭಗವಾ ಪರಿಯಾಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪರಿಭೋಗಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ರೂಪಿಯಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಸ್ಸ ಪನ ಕೇನಚಿ ಪರಿಯಾಯೇನ ತತೋ ಉಪ್ಪನ್ನಪಚ್ಚಯಪರಿಭೋಗೋ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಯಥಾ ಚಾಯಂ ಏತಸ್ಸ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಏವಂ ಅಸನ್ತಸಮ್ಭಾವನಾಯ ವಾ ಕುಲದೂಸಕಕಮ್ಮೇನ ವಾ ಕುಹನಾದೀಹಿ ವಾಉಪ್ಪನ್ನಪಚ್ಚಯಾ ನೇವ ತಸ್ಸ, ನ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ವಟ್ಟನ್ತಿ, ಧಮ್ಮೇನ ಸಮೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಾಪಿ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ಚತ್ತಾರೋ ಹಿ ಪರಿಭೋಗಾ – ಥೇಯ್ಯಪರಿಭೋಗೋ ಇಣಪರಿಭೋಗೋ ದಾಯಜ್ಜಪರಿಭೋಗೋ ಸಾಮಿಪರಿಭೋಗೋತಿ. ತತ್ಥ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇಪಿ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಪರಿಭೋಗೋ ಥೇಯ್ಯಪರಿಭೋಗೋ ನಾಮ. ಸೀಲವತೋ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಪರಿಭೋಗೋ ಇಣಪರಿಭೋಗೋ ನಾಮ. ತಸ್ಮಾ ಚೀವರಂ ಪರಿಭೋಗೇ ಪರಿಭೋಗೇ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ, ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಆಲೋಪೇ ಆಲೋಪೇ, ತಥಾ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೇನ ಪುರೇಭತ್ತಪಚ್ಛಾಭತ್ತಪುರಿಮಯಾಮಮಜ್ಝಿಮಯಾಮಪಚ್ಛಿಮಯಾಮೇಸು. ಸಚಸ್ಸ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತೋ ಅರುಣೋ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ, ಇಣಪರಿಭೋಗಟ್ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠತಿ. ಸೇನಾಸನಮ್ಪಿ ಪರಿಭೋಗೇ ಪರಿಭೋಗೇ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಭೇಸಜ್ಜಸ್ಸ ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇಪಿ ಪರಿಭೋಗೇಪಿ ಸತಿಪಚ್ಚಯತಾ ವಟ್ಟತಿ, ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ಸತಿಂ ಕತ್ವಾ ಪರಿಭೋಗೇ ಅಕರೋನ್ತಸ್ಸೇವ ಆಪತ್ತಿ, ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ಪನ ಸತಿಂ ಅಕತ್ವಾ ಪರಿಭೋಗೇ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಚತುಬ್ಬಿಧಾ ಹಿ ಸುದ್ಧಿ – ದೇಸನಾಸುದ್ಧಿ ಸಂವರಸುದ್ಧಿ ಪರಿಯೇಟ್ಠಿಸುದ್ಧಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಸುದ್ಧೀತಿ.

ತತ್ಥ ದೇಸನಾಸುದ್ಧಿ ನಾಮ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸೀಲಂ. ತಞ್ಹಿ ದೇಸನಾಯ ಸುಜ್ಝನತೋ ‘‘ದೇಸನಾಸುದ್ಧೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಸಂವರಸುದ್ಧಿ ನಾಮ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಸೀಲಂ. ತಞ್ಹಿ ‘‘ನ ಪುನೇವಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿತ್ತಾಧಿಟ್ಠಾನಸಂವರೇನೇವ ಸುಜ್ಝನತೋ ‘‘ಸಂವರಸುದ್ಧೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಪರಿಯೇಟ್ಠಿಸುದ್ಧಿ ನಾಮ ಆಜೀವಪಾರಿಸುದ್ಧಿಸೀಲಂ. ತಞ್ಹಿ ಅನೇಸನಂ ಪಹಾಯ ಧಮ್ಮೇನ ಸಮೇನ ಪಚ್ಚಯೇ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತಸ್ಸ ಪರಿಯೇಸನಾಯ ಸುದ್ಧತ್ತಾ ‘‘ಪರಿಯೇಟ್ಠಿಸುದ್ಧೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಸುದ್ಧಿ ನಾಮ ಪಚ್ಚಯಪರಿಭೋಗಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಸೀಲಂ. ತಞ್ಹಿ ‘‘ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ಯೋನಿಸೋ ಚೀವರಂ ಪಟಿಸೇವಾಮೀ’’ತಿಆದಿನಾ (ಮ. ನಿ. ೧.೨೩; ಅ. ನಿ. ೬.೫೮) ನಯೇನ ವುತ್ತೇನ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣೇನ ಸುಜ್ಝನತೋ ‘‘ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಸುದ್ಧೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ಪನ ಸತಿಂ ಅಕತ್ವಾ ಪರಿಭೋಗೇ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀ’’ತಿ.

ಸತ್ತನ್ನಂ ಸೇಕ್ಖಾನಂ ಪಚ್ಚಯಪರಿಭೋಗೋ ದಾಯಜ್ಜಪರಿಭೋಗೋ ನಾಮ. ತೇ ಹಿ ಭಗವತೋ ಪುತ್ತಾ, ತಸ್ಮಾ ಪಿತುಸನ್ತಕಾನಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ದಾಯಾದಾ ಹುತ್ವಾ ತೇ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಕಿಂ ಪನ ತೇ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಗಿಹೀನಂ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ? ಗಿಹೀಹಿ ದಿನ್ನಾಪಿ ಭಗವತಾ ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಕಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಧಮ್ಮದಾಯಾದಸುತ್ತ (ಮ. ನಿ. ೧.೨೯ ಆದಯೋ) ಞ್ಚೇತ್ಥ ಸಾಧಕಂ. ಖೀಣಾಸವಾನಂ ಪರಿಭೋಗೋ ಸಾಮಿಪರಿಭೋಗೋ ನಾಮ. ತೇ ಹಿ ತಣ್ಹಾಯ ದಾಸಬ್ಯಂ ಅತೀತತ್ತಾ ಸಾಮಿನೋ ಹುತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ಇತಿ ಇಮೇಸು ಪರಿಭೋಗೇಸು ಸಾಮಿಪರಿಭೋಗೋ ಚ ದಾಯಜ್ಜಪರಿಭೋಗೋ ಚ ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ, ಇಣಪರಿಭೋಗೋ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಥೇಯ್ಯಪರಿಭೋಗೇ ಕಥಾಯೇವ ನತ್ಥಿ.

ಅಪರೇಪಿ ಚತ್ತಾರೋ ಪರಿಭೋಗಾ – ಲಜ್ಜಿಪರಿಭೋಗೋ ಅಲಜ್ಜಿಪರಿಭೋಗೋ ಧಮ್ಮಿಯಪರಿಭೋಗೋ ಅಧಮ್ಮಿಯಪರಿಭೋಗೋತಿ. ತತ್ಥ ಅಲಜ್ಜಿನೋ ಲಜ್ಜಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಪರಿಭೋಗೋ ವಟ್ಟತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಲಜ್ಜಿನೋ ಅಲಜ್ಜಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಯಾವ ನ ಜಾನಾತಿ, ತಾವ ವಟ್ಟತಿ. ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಹಿ ಅಲಜ್ಜೀ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಯದಾಸ್ಸ ಅಲಜ್ಜಿಭಾವಂ ಜಾನಾತಿ, ತದಾ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಕಾಯದ್ವಾರೇ ವಚೀದ್ವಾರೇ ಚ ವೀತಿಕ್ಕಮಂ ಕರೋಥ, ತಂ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ, ಮಾ ಏವಮಕತ್ಥಾ’’ತಿ. ಸಚೇ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ಕರೋತಿಯೇವ, ಯದಿ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪರಿಭೋಗಂ ಕರೋತಿ, ಸೋಪಿ ಅಲಜ್ಜೀಯೇವ ಹೋತಿ. ಯೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ಭಾರಭೂತೇನ ಅಲಜ್ಜಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಪರಿಭೋಗಂ ಕರೋತಿ, ಸೋಪಿ ನಿವಾರೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ನ ಓರಮತಿ, ಅಯಮ್ಪಿ ಅಲಜ್ಜೀಯೇವ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಏಕೋ ಅಲಜ್ಜೀ ಅಲಜ್ಜಿಸತಮ್ಪಿ ಕರೋತಿ. ಅಲಜ್ಜಿನೋ ಪನ ಅಲಜ್ಜಿನಾವ ಸದ್ಧಿಂ ಪರಿಭೋಗೇ ಆಪತ್ತಿ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಲಜ್ಜಿನೋ ಲಜ್ಜಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಪರಿಭೋಗೋ ದ್ವಿನ್ನಂ ಖತ್ತಿಯಕುಮಾರಾನಂ ಸುವಣ್ಣಪಾತಿಯಂ ಭೋಜನಸದಿಸೋ. ಧಮ್ಮಿಯಾಧಮ್ಮಿಯಪರಿಭೋಗೋ ಪಚ್ಚಯವಸೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಸಚೇ ಪುಗ್ಗಲೋಪಿ ಅಲಜ್ಜೀ, ಪಿಣ್ಡಪಾತೋಪಿ ಅಧಮ್ಮಿಯೋ, ಉಭೋ ಜೇಗುಚ್ಛಾ. ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಲಜ್ಜೀ, ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಧಮ್ಮಿಯೋ, ಪುಗ್ಗಲಂ ಜಿಗುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ‘‘ದುಸ್ಸೀಲೋ ಸಙ್ಘತೋ ಉದ್ದೇಸಭತ್ತಾದೀನಿ ಲಭಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ದೇತಿ, ಏತಾನಿ ಯಥಾದಾನಮೇವ ಗಹಿತತ್ತಾ ವಟ್ಟನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಜ್ಜೀ, ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಅಧಮ್ಮಿಯೋ, ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಜೇಗುಚ್ಛೋ ನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಜ್ಜೀ, ಪಿಣ್ಡಪಾತೋಪಿ ಧಮ್ಮಿಯೋ, ವಟ್ಟತಿ.

ಅಪರೇ ದ್ವೇ ಪಗ್ಗಹಾ ದ್ವೇ ಚ ಪರಿಭೋಗಾ – ಲಜ್ಜಿಪಗ್ಗಹೋ ಅಲಜ್ಜಿಪಗ್ಗಹೋ, ಧಮ್ಮಪರಿಭೋಗೋ ಆಮಿಸಪರಿಭೋಗೋತಿ. ತತ್ಥ ಅಲಜ್ಜಿನೋ ಲಜ್ಜಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ನ ಸೋ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪನ ಲಜ್ಜೀ ಅಲಜ್ಜಿಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಅನುಮೋದನಾಯ ಅಜ್ಝೇಸತಿ, ಧಮ್ಮಕಥಾಯ ಅಜ್ಝೇಸತಿ, ಕುಲೇಸು ಉಪತ್ಥಮ್ಭೇತಿ, ಇತರೋಪಿ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಆಚರಿಯೋ ಈದಿಸೋ ಚ ಈದಿಸೋ ಚಾ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಪರಿಸತಿ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಅಯಂ ಸಾಸನಂ ಓಸಕ್ಕಾಪೇತಿ ಅನ್ತರಧಾಪೇತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಧಮ್ಮಪರಿಭೋಗಆಮಿಸಪರಿಭೋಗೇಸು ಪನ ಯತ್ಥ ಆಮಿಸಪರಿಭೋಗೋ ವಟ್ಟತಿ, ಧಮ್ಮಪರಿಭೋಗೋಪಿ ತತ್ಥ ವಟ್ಟತಿ. ಯೋ ಪನ ಕೋಟಿಯಂ ಠಿತೋ, ಗನ್ಥೋ ತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ನಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ, ತಂ ಧಮ್ಮಾನುಗ್ಗಹೇನ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ರಿದಂ ವತ್ಥು – ಮಹಾಭಯೇ ಕಿರ ಏಕಸ್ಸೇವ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮಹಾನಿದ್ದೇಸೋ ಪಗುಣೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಚತುನಿಕಾಯಿಕತಿಸ್ಸತ್ಥೇರಸ್ಸ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಮಹಾತಿಪಿಟಕತ್ಥೇರೋ ನಾಮ ಮಹಾರಕ್ಖಿತತ್ಥೇರಂ ಆಹ ‘‘ಆವುಸೋ ಮಹಾರಕ್ಖಿತ, ಏತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಮಹಾನಿದ್ದೇಸಂ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಪಾಪೋ ಕಿರಾಯಂ, ಭನ್ತೇ, ನ ಗಣ್ಹಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಗಣ್ಹಾವುಸೋ, ಅಹಂ ತೇ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಸೀದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹೇಸು ನಿಸಿನ್ನೇಸು ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ನಿರನ್ತರಂ ಪರಿಯಾಪುಣನ್ತೋ ಓಸಾನದಿವಸೇ ಹೇಟ್ಠಾಮಞ್ಚೇ ಇತ್ಥಿಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಸುತಂಯೇವ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇ, ಸಚಾಹಂ ಏವಂ ಜಾನೇಯ್ಯಂ, ನ ಈದಿಸಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಪರಿಯಾಪುಣೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ತಸ್ಸ ಪನ ಸನ್ತಿಕೇ ಬಹೂ ಮಹಾಥೇರಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಮಹಾನಿದ್ದೇಸಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸುನ್ತಿ.

ಇತಿ ಪಾಳಿಮುತ್ತಕವಿನಯವಿನಿಚ್ಛಯಸಙ್ಗಹೇ

ರೂಪಿಯಾದಿಪಟಿಗ್ಗಹಣವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ ಸಮತ್ತಾ.