ಸಮಥಭೇದಂ
ಅಧಿಕರಣಪರಿಯಾಯವಾರವಣ್ಣನಾ
೨೯೩. ಛಟ್ಠೇ ಪರಿಯಾಯವಾರೇ ಅಲೋಭೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋತಿಆದಿ ಸಾಸನಟ್ಠಿತಿಯಾ ಅವಿಪರೀತತೋ ಧಮ್ಮವಾದಿಸ್ಸ ವಿವಾದಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಅಟ್ಠಾರಸ ಭೇದಕರವತ್ಥೂನಿ ಠಾನಾನೀತಿ ಧಮ್ಮಾದೀಸು ಅಧಮ್ಮೋತಿಆದಿನಾ ಗಹೇತ್ವಾ ದೀಪನಾನಿ ಇಧೇವ ಭೇದಕರವತ್ಥೂನಿ, ತಾನಿ ಏವ ಕಾಯಕಲಹಾದಿವಿವಾದಸ್ಸ ಕಾರಣತ್ತಾ ಠಾನಾನಿ, ಓಕಾಸತ್ತಾ ವತ್ಥೂನಿ, ಆಧಾರತ್ತಾ ಭೂಮಿಯೋತಿ ಚ ವುತ್ತಾನಿ. ಅಬ್ಯಾಕತಹೇತೂತಿ ಅಸೇಕ್ಖಾನಂ ವಿವಾದಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ದ್ವಾದಸ ಮೂಲಾನೀತಿ ಕೋಧೋ ಉಪನಾಹೋ, ಮಕ್ಖೋ ಪಲಾಸೋ, ಇಸ್ಸಾ ಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಮಾಯಾ ಸಾಠೇಯ್ಯಂ, ಪಾಪಿಚ್ಛತಾ ಮಹಿಚ್ಛತಾ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸಿತಾ ಆಧಾನಗ್ಗಾಹೀದುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಾನೀತಿ ಇಮೇಸಂ ಛನ್ನಂ ಯುಗಳಾನಂ ವಸೇನ ಛ ಧಮ್ಮಾ ಚೇವ ಲೋಭಾದಯೋ ಛ ಹೇತೂ ಚಾತಿ ದ್ವಾದಸ ಧಮ್ಮಾ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಾನಿ.
೨೯೪. ಚುದ್ದಸ ಮೂಲಾನೀತಿ ತಾನೇವ ದ್ವಾದಸ ಕಾಯವಾಚಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚುದ್ದಸ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಮೂಲಾನಿ.
೨೯೫. ಪಥವೀಖಣನಾದೀಸು ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜೇಸು ಕುಸಲಾಬ್ಯಾಕತಚಿತ್ತಮೂಲಿಕಾ ಆಪತ್ತಿ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಲೋಭೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಸತ್ತ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾ ಠಾನಾನೀತಿಆದಿ ಸತ್ತನ್ನಂ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದನಪಚ್ಚಯಾ ಆಪತ್ತಿಸಮ್ಭವತೋ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಪಚ್ಚಯಾ ಚತಸ್ಸೋ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಆಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ (ಪರಿ. ೨೯೦) ಹಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಛ ಹೇತೂ’’ತಿ ಇದಂ ಕುಸಲಾನಂ ಆಪತ್ತಿಹೇತುವೋಹಾರಸ್ಸ ಅಯುತ್ತತಾಯ ವುತ್ತಂ, ನ ಪನ ಕುಸಲಹೇತೂನಂ ಅಭಾವತೋ. ‘‘ಅಲೋಭೋ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ’’ತಿ ಹಿ ಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಆಪತ್ತಿಹೇತವೋ ಏವ ಹಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮನಾಮೇನ ವುತ್ತಾ.
೨೯೬. ಚತ್ತಾರಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಠಾನಾನೀತಿಆದೀಸು ಅಪಲೋಕನವಾಚಾ, ಞತ್ತಿಆದಿವಾಚಾಯೋ ಚ ಕಮ್ಮಾನೀತಿ ವುತ್ತಂ. ತಾ ಏವ ಹಿ ಏಕಸೀಮಾಯಂ ಸಾಮಗ್ಗಿಮುಪಗತಾನಂ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾನಂ ಅನುಮತಿಯಾ ಸಾವನಕಿರಿಯಾನಿಪ್ಫತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಸಙ್ಘಗಣಕಿಚ್ಚಸಭಾವಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಾಭಾವೇನ ‘‘ಠಾನವತ್ಥುಭೂಮಿಯೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಏಕಂ ಮೂಲಂ ಸಙ್ಘೋತಿ ಯೇಭುಯ್ಯವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಗಣಞತ್ತಿಅಪಲೋಕನಾನಞ್ಹಿ ಗಣೋಪಿ ಮೂಲನ್ತಿ. ಞತ್ತಿತೋ ವಾತಿ ಞತ್ತಿಞತ್ತಿದುತಿಯಞತ್ತಿಚತುತ್ಥಕಮ್ಮವಾಚಾನಂ ಞತ್ತಿರೂಪತ್ತಾ, ಞತ್ತಿಪುಬ್ಬಕತ್ತಾ ಚ ವುತ್ತಂ. ಕಮ್ಮಞತ್ತಿಕಮ್ಮವಾಚಾಞತ್ತಿವಸೇನ ಹಿ ದುವಿಧಾಸು ಞತ್ತೀಸು ಅನುಸ್ಸಾವನಾಪಿ ಕಮ್ಮಮೂಲಕನ್ತ್ವೇವ ಸಙ್ಗಯ್ಹನ್ತಿ. ಞತ್ತಿವಿಭಾಗೋ ಚಾಯಂ ಉಪರಿ ಆವಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ.
‘‘ಇಮೇ ಸತ್ತ ಸಮಥಾ…ಪೇ… ಪರಿಯಾಯೇನಾ’’ತಿ ಇದಂ ಪುಚ್ಛಾವಚನಂ. ‘‘ಸಿಯಾ’’ತಿ ಇದಂ ವಿಸಜ್ಜನಂ. ‘‘ಕಥಞ್ಚ ಸಿಯಾ’’ತಿ ಇದಂ ಪುನ ಪುಚ್ಛಾ. ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ದ್ವೇ ಸಮಥಾತಿಆದಿ ಪುನ ವಿಸಜ್ಜನಂ. ತತ್ಥ ‘‘ವತ್ಥುವಸೇನಾ’’ತಿ ಇದಂ ‘‘ಸತ್ತ ಸಮಥಾ ದಸ ಸಮಥಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ಇಮಸ್ಸ ಕಾರಣವಚನಂ. ‘‘ಪರಿಯಾಯೇನಾ’’ತಿ ಇದಂ ‘‘ದಸ ಸಮಥಾ ಸತ್ತ ಸಮಥಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ಇಮಸ್ಸ ಕಾರಣವಚನಂ. ಚತುಬ್ಬಿಧಾಧಿಕರಣಸಙ್ಖಾತವತ್ಥುವಸೇನ ಚ ದೇಸನಾಕ್ಕಮಸಙ್ಖಾತಪರಿಯಾಯವಸೇನ ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ.
ಅಧಿಕರಣಪರಿಯಾಯವಾರವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಸಾಧಾರಣವಾರಾದಿವಣ್ಣನಾ
೨೯೭. ಸತ್ತಮೇ ಸಾಧಾರಣವಾರೇ ಸಾಧಾರಣಾತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ವೂಪಸಮನಕಿಚ್ಚಸಾಧಾರಣಾ. ಏವಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ.
೨೯೮. ಅಟ್ಠಮೇ ತಬ್ಭಾಗಿಯವಾರೇ ತಬ್ಭಾಗಿಯಾತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ವೂಪಸಮನತೋ ತಪ್ಪಕ್ಖಿಕಾ.
ಸಾಧಾರಣವಾರಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಸಮಥಾಸಮಥಸ್ಸಸಾಧಾರಣವಾರವಣ್ಣನಾ
೨೯೯. ನವಮೇ ಸಮಥಾಸಮಥಸಾಧಾರಣವಾರೇ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಮಥಾ ಏಕತೋವ ಅಧಿಕರಣಂ ಸಮೇನ್ತಿ ಉದಾಹು ನಾನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛನ್ತೇನ ‘‘ಸಮಥಾ ಸಮಥಸ್ಸ ಸಾಧಾರಣಾ, ಸಮಥಾ ಸಮಥಸ್ಸ ಅಸಾಧಾರಣಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ವಿವಾದಾದಿಅಧಿಕರಣಕ್ಕಮೇನ ತಬ್ಬೂಪಸಮಹೇತುಭೂತೇ ಸಮಥೇ ಉದ್ಧರನ್ತೋ ‘‘ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಂ ವಿನಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಸಮಥಸ್ಸ ಅಸಮ್ಭವಾ ಸೇಸಾ ಛಪಿ ಸಮಥಾ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಸ್ಸ ಸಾಧಾರಣಾ ವುತ್ತಾ, ತೇಸಂ ಪನ ಛನ್ನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಾಪೇಕ್ಖಾಭಾವತೋ ತೇ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅಸಾಧಾರಣಾ ವುತ್ತಾ. ತಬ್ಭಾಗಿಯವಾರೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.
ಸಮಥಾಸಮಥಸ್ಸಸಾಧಾರಣವಾರವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಸಮಥಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯವಾರಾದಿವಣ್ಣನಾ
೩೦೧-೩. ಏಕಾದಸಮವಾರೇಪಿ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೋತಿಆದಿ ಪುಚ್ಛಾ. ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾ ಸತಿವಿನಯೋತಿಆದಿ ವಿಸಜ್ಜನಂ. ಏವಂ ವಿನಯವಾರೇ ಕುಸಲ-ವಾರೇ ತತೋ ಪರೇಸುಪಿ ಪುಚ್ಛಾವಿಸಜ್ಜನಪರಿಚ್ಛೇದೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.
ತತ್ಥ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೋ ಸಿಯಾ ಕುಸಲೋತಿಆದೀಸು ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ವಿನಯಕಮ್ಮೇ, ವಿವಾದಾದಿಮ್ಹಿ ಚ ನಿಯುತ್ತಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಸಮುಪ್ಪಜ್ಜನಕಕುಸಲಾದೀನಂ ವಸೇನ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಾದೀನಂ, ವಿವಾದಾದೀನಞ್ಚ ಕುಸಲಾದಿಭಾವೋ ತೇನ ತೇನ ಉಪಚಾರೇನ ವುತ್ತೋ. ಯಸ್ಮಾ ಪನೇತಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೋ ನಾಮ ಸಙ್ಘಸಮ್ಮುಖತಾದಯೋ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಞ್ಚ ಅನವಜ್ಜಸಭಾವತ್ತಾ ಅಕುಸಲೇ ವಿಜ್ಜಮಾನೇಪಿ ಅಕುಸಲತ್ತೂಪಚಾರೋ ನ ಯುತ್ತೋ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಅಕುಸಲತ್ತೂಪಚಾರೋ ವಿಯ, ತಸ್ಮಾ ನತ್ಥಿ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೋ ಅಕುಸಲೋತಿ ಅತ್ಥೋ.
೩೦೪. ತತೋ ಪರೇಸು ಯತ್ಥ ಯೇಭುಯ್ಯಸಿಕಾ ಲಬ್ಭತಿ, ತತ್ಥ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೋ ಲಬ್ಭತೀತಿಆದಿ ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯಸ್ಸ ಇತರೇಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ನಿಯಮೇನ ಸಂಸಟ್ಠತಂ, ಇತರೇಸಂ ಪನ ಛನ್ನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಂಸಗ್ಗಾಭಾವಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ.
ಸಮಥಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯವಾರಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಸಂಸಟ್ಠವಾರಾದಿವಣ್ಣನಾ
೩೦೬. ಅಧಿಕರಣನ್ತಿ ವಾ ಸಮಥಾತಿ ವಾ ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಸಂಸಟ್ಠಾತಿಆದಿ ಸಮಥಾನಂ ಅಧಿಕರಣೇಸು ಏವ ಯಥಾರಹಂ ಪವತ್ತಿಂ, ಅಧಿಕರಣಾನಿ ವಿನಾ ತೇಸಂ ವಿಸುಂ ಅಟ್ಠಾನಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ. ವಿನಿಬ್ಭುಜಿತ್ವಾ ನಾನಾಕರಣಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತುನ್ತಿ ಅಧಿಕರಣತೋ ಸಮಥೇಹಿ ವಿಯೋಜೇತ್ವಾ ಅಸಂಸಟ್ಠೇ ಕತ್ವಾ ನಾನಾಕರಣಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅಸಂಸಟ್ಠತಾಯ ಠಿತಭಾವಸಙ್ಖಾತಂ ನಾನತ್ತಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತುಂ ಅಧಿಕರಣವೂಪಸಮಕ್ಖಣೇ ಏವ ತೇಸಂ ಅಸಂಸಗ್ಗಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತುಂ ಕಿಂ ಸಕ್ಕಾತಿ ಪುಚ್ಛತಿ.
ಅಧಿಕರಣನ್ತಿಆದಿ ಗಾರಯ್ಹವಾದದಸ್ಸನಂ. ಸೋ ಮಾ ಹೇವನ್ತಿ ಯೋ ಏವಂ ವದತಿ, ಸೋ ‘‘ಮಾ ಏವಂ ವದಾ’’ತಿ ವಚನೀಯೋ ಅಸ್ಸ, ನ ಚ ಲಬ್ಭತಿ ಸಮಥಾನಂ ಅಞ್ಞತ್ರ ಅಧಿಕರಣಾ ವೂಪಸಮಲಕ್ಖಣನ್ತಿ ಪಹಾನಾವತ್ಥಾನಸಙ್ಖಾತಂ ನಾನಾಕರಣಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಲಕ್ಖಣತೋ ಪನ ಅಧಿಕರಣೇಹಿ ಸಮಥಾನಂ ನಾನಾಕರಣಂ ಅತ್ಥೇವಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸಮಥಾ ಅಧಿಕರಣೇಹಿ ಸಮ್ಮನ್ತೀತಿ ಅಪಲೋಕನಾದೀಹಿ ಚತೂಹಿ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣೇಹಿ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಸಮಥಾ ನಿಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನಾಞ್ಞೇಹೀತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ತೇನೇವ ವಕ್ಖತಿ ‘‘ಸಮ್ಮುಖಾವಿನಯೋ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣೇನ ನ ಸಮ್ಮತಿ. ಅನುವಾದ…ಪೇ… ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣೇನ ನ ಸಮ್ಮತಿ, ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣೇನ ಸಮ್ಮತೀ’’ತಿಆದಿ (ಪರಿ. ೩೧೧).
೩೦೭-೩೧೩. ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮತೀತಿಆದಿಕೋ ಸಮ್ಮತಿವಾರೋ. ತದನನ್ತರೋ ಸಮ್ಮತಿನಸಮ್ಮತಿವಾರೋ ಚ ಅಧಿಕರಣೇಹಿ ಸಮಥಾನಂ ಸಂಸಟ್ಠತಂ, ವಿಸಂಸಟ್ಠತಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತೋ. ಸಮಥಾ ಸಮಥೇಹಿ ಸಮ್ಮನ್ತೀತಿಆದಿಕೋ ಸಮಥಾಧಿಕರಣವಾರೋ ಸಮಥಾನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ, ಅಧಿಕರಣೇಹಿ ಚ ಅಧಿಕರಣಾನಞ್ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ, ಸಮಥೇಹಿ ಚ ವೂಪಸಮಾವೂಪಸಮಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತೋ.
೩೧೪. ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತಿವಾರೋ ಪನ ಅಧಿಕರಣೇಹಿ ಅಧಿಕರಣಾನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಪ್ಪಕಾರದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತೋ. ನ ಕತಮಂ ಅಧಿಕರಣನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಸಮ್ಭವಮತ್ತೇನ ಏಕಮ್ಪಿ ಅಧಿಕರಣಂ ನ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಥಞ್ಚರಹಿ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅಪಿ ಚಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಜಾಯನ್ತೀತಿ ಅನನ್ತರಮೇವ ಅನುಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪರಮ್ಪರಪಚ್ಚಯಾ ಜಾಯನ್ತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ‘‘ಧಮ್ಮೋ ಅಧಮ್ಮೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಉಭಿನ್ನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ವಿವಾದಪಚ್ಚಯಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಖೇಮಭಙ್ಗಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ತೇಸಂ ಪಕ್ಖಂ ಪರಿಯೇಸನೇನ ಕಲಹಂ ವಡ್ಢನ್ತಾನಂ ವಿವಾದೋ ಕಞ್ಚಿ ಮಹಾಪರಿಸಂ ಸಙ್ಘಪರಿಣಾಯಕಂ ಲಜ್ಜಿಂ ಆಗಮ್ಮ ವೂಪಸಮಂ ಗಚ್ಛತಿ. ತಥಾ ಅವೂಪಸಮನ್ತೇ ಪನ ವಿವಾದೋ ಕಮೇನ ವಡ್ಢಿತ್ವಾ ಸಕಲೇಪಿ ಸಙ್ಘೇ ವಿವಾದಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತಿ, ತತೋ ಅನುವಾದಾದೀನೀತಿ ಏವಂ ಪರಮ್ಪರಕ್ಕಮೇನ ವೂಪಸಮಕಾರಣಾಭಾವೇ ಚತ್ತಾರಿ ಅಧಿಕರಣಾನಿ ಜಾಯನ್ತಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಸಙ್ಘೋ ವಿವದತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣ’’ನ್ತಿ. ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಿವದತೋ ಯೋ ವಿವಾದೋ, ತಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ.
ಸಂಸಟ್ಠವಾರಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಭಜತಿವಾರವಣ್ಣನಾ
೩೧೮. ತದನನ್ತರವಾರೇ ಪನ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಚತುನ್ನಂ ಅಧಿಕರಣಾನನ್ತಿಆದಿ ಅಧಿಕರಣಾನಂ ವುತ್ತನಯೇನ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯತ್ತೇಪಿ ಸಂಸಗ್ಗಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಚತುನ್ನಂ ಅಧಿಕರಣಾನಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಭಜತೀತಿಆದೀಸು ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಚತೂಸು ಅಧಿಕರಣೇಸು ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಭಾವಮೇವ ಭಜತಿ, ನಾಞ್ಞಾಧಿಕರಣಭಾವಂ, ಚತೂಸು ಅಧಿಕರಣೇಸು ವಿವಾದಾಧಿಕರಣತ್ತಮೇವ ನಿಸ್ಸಿತಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಮೇವ ಪರಿಯಾಪನ್ನಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಭಾವೇನೇವ ಸಙ್ಗಹಿತನ್ತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ.
೩೧೯. ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಸತ್ತನ್ನಂ ಸಮಥಾನಂ ಕತಿ ಸಮಥೇ ಭಜತೀತಿಆದಿ ಪನ ಚತುನ್ನಂ ಅಧಿಕರಣಾನಂ ವೂಪಸಮನೇ ಸತಿ ನಿಯತಸಮಥೇ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಕತಿ ಸಮಥೇ ಭಜತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಉಪಸಮತ್ಥಾಯ ಕಿತ್ತಕೇ ಸಮಥೇ ಉಪಗಚ್ಛತಿ, ಕಿತ್ತಕೇ ಸಮಥೇ ಆಗಮ್ಮ ವೂಪಸಮಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕತಿ ಸಮಥಪರಿಯಾಪನ್ನನ್ತಿ ಅತ್ತಾನಂ ವೂಪಸಮೇತುಂ ಕತಿಸು ಸಮಥೇಸು ತೇಹಿ ಸಮಾನವಸೇನ ಪವಿಟ್ಠಂ. ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ಸಙ್ಗಹಿತನ್ತಿ ವೂಪಸಮಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಕತಿಹಿ ಸಮಥೇಹಿ ವೂಪಸಮಕರಣತ್ಥಂ ಸಙ್ಗಹಿತಂ.
ಭಜತಿವಾರವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.