೧. ಓವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೪೪. ತತಿಯವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ತಿರಚ್ಛಾನಭೂತನ್ತಿ ತಿರೋಕರಣಭೂತಂ, ಬಾಹಿರಭೂತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮಿದ್ಧೋತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣೋ. ಸಹಿತತ್ಥೋ ಅತ್ಥಯುತ್ತೋ. ಅತ್ಥಗಮ್ಭೀರತಾದಿನಾ ಗಮ್ಭೀರೋ.

೧೪೫-೧೪೭. ಪರತೋತಿ ಉತ್ತರಿ. ಕರೋನ್ತೋವಾತಿ ಪರಿಬಾಹಿರೇ ಕರೋನ್ತೋ. ವಿಭಙ್ಗೇತಿ ಝಾನವಿಭಙ್ಗೇ. ಚರಣನ್ತಿ ನಿಬ್ಬಾನಗಮನಾಯ ಪಾದಂ.

ಯದಸ್ಸಾತಿ ಯಂ ಅಸ್ಸ. ಧಾರೇತೀತಿ ಅವಿನಸ್ಸಮಾನಂ ಧಾರೇತಿ. ಪರಿಕಥನತ್ಥನ್ತಿ ಪಕಿಣ್ಣಕಕಥಾವಸೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಧಮ್ಮಕಥನತ್ಥಂ. ತಿಸ್ಸೋ ಅನುಮೋದನಾತಿ ಸಙ್ಘಭತ್ತಾದೀಸು ದಾನಾನಿಸಂಸಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ನಿಧಿಕುಣ್ಡಸುತ್ತಾದಿ (ಖು. ಪಾ. ೮.೧ ಆದಯೋ) -ಅನುಮೋದನಾ, ಗೇಹಪ್ಪವೇಸಮಙ್ಗಲಾದೀಸು ಮಙ್ಗಲಸುತ್ತಾದಿ (ಖು. ಪಾ. ೫.೧ ಆದಯೋ; ಸು. ನಿ. ಮಙ್ಗಲಸುತ್ತ) -ಅನುಮೋದನಾ, ಮತಕಭತ್ತಾದಿಅಮಙ್ಗಲೇಸು ತಿರೋಕುಟ್ಟಾದಿ (ಖು. ಪಾ. ೭.೧ ಆದಯೋ; ಪೇ. ವ. ೧೪ ಆದಯೋ) -ಅನುಮೋದನಾತಿ ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಅನುಮೋದನಾ. ಕಮ್ಮಾಕಮ್ಮವಿನಿಚ್ಛಯೋತಿ ಪರಿವಾರಾವಸಾನೇ ಕಮ್ಮವಗ್ಗೇ (ಪರಿ. ೪೮೨ ಆದಯೋ) ವುತ್ತವಿನಿಚ್ಛಯೋ. ಸಮಾಧಿವಸೇನಾತಿ ಸಮಥಪುಬ್ಬಕವಸೇನ. ವಿಪಸ್ಸನಾವಸೇನ ವಾತಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಸುದ್ಧಿಆದಿಕಾಯ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸನಾಯ ವಸೇನ. ಅತ್ತನೋ ಸೀಲರಕ್ಖಣತ್ಥಂ ಅಪರಾನಪೇಕ್ಖತಾಯ ಯೇನ ಕಾಮಂ ಗನ್ತುಂ ಚತಸ್ಸೋ ದಿಸಾ ಅರಹತಿ, ಅಸ್ಸ ವಾ ಸನ್ತಿ, ತಾಸು ವಾ ಸಾಧೂತಿ ಚಾತುದ್ದಿಸೋ.

ಅಭಿವಿನಯೇತಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸಙ್ಖಾತೇ ಸಂವರವಿನಯೇ, ತಪ್ಪಕಾಸಕೇ ವಾ ವಿನಯಪಿಟಕೇ. ವಿನೇತುನ್ತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪೇತುಂ ಪಕಾಸೇತುಂ. ಪಗುಣಾ ವಾಚುಗ್ಗತಾತಿ ಪಾಠತೋ ಚ ಅತ್ಥತೋ ಚ ಪಗುಣಾ ಮುಖೇ ಸನ್ನಿಧಾಪನವಸೇನ ವಾಚುಗ್ಗತಾ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಅತ್ಥಮತ್ತವಸೇನಪೇತ್ಥ ಯೋಜನಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಭಿಧಮ್ಮೇತಿ ಲಕ್ಖಣರಸಾದಿವಸೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೇ ನಾಮರೂಪಧಮ್ಮೇ. ಪುಬ್ಬೇ ಕಿರ ಮಹಾಥೇರಾ ಪರಿಯತ್ತಿಅನನ್ತರಧಾನಾಯ ಏಕೇಕಸ್ಸ ಗಣಸ್ಸ ದೀಘನಿಕಾಯಾದಿಏಕೇಕಧಮ್ಮಕೋಟ್ಠಾಸಂ ನಿಯ್ಯಾತೇನ್ತಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಏತಂ ಪಾಳಿತೋ ಚ ಅಟ್ಠಕಥಾತೋ ಚ ಪರಿಹರಥ, ಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ಉತ್ತರಿಪಿ ಉಗ್ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಏವಂ ಸಕಲಧಮ್ಮಂ ಗನ್ಥವಸೇನ ನಿಯ್ಯಾತೇನ್ತಿ, ತತ್ಥ ತೇ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಗನ್ಥನಾಮೇನ ದೀಘಭಾಣಕಾ ಮಜ್ಝಿಮಭಾಣಕಾತಿ ವೋಹರೀಯನ್ತಿ, ತೇ ಚ ಅತ್ತನೋ ಭಾರಭೂತಂ ಕೋಟ್ಠಾಸಂ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಉಗ್ಗಹೇತುಂ ನ ಲಭನ್ತಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಸಚೇ ಮಜ್ಝಿಮಭಾಣಕೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿ.

ತತ್ಥ ಹೇಟ್ಠಿಮಾ ವಾ ತಯೋ ವಗ್ಗಾತಿ ಮಹಾವಗ್ಗತೋ ಹೇಟ್ಠಿಮಾ ಸಗಾಥಕವಗ್ಗೋ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧ ಆದಯೋ), ನಿದಾನವಗ್ಗೋ (ಸಂ. ನಿ. ೨.೧ ಆದಯೋ), ಖನ್ಧವಗ್ಗೋತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೩.೧ ಆದಿಯೋ) ಇಮೇ ತಯೋ ವಗ್ಗಾ. ತಿಕನಿಪಾತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಹೇಟ್ಠಾತಿ ಏಕಕನಿಪಾತದುಕನಿಪಾತೇ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಧಮ್ಮಪದಮ್ಪಿ ಸಹ ವತ್ಥುನಾ ಜಾತಕಭಾಣಕೇನ ಅತ್ತನೋ ಜಾತಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ತತೋ ಓರಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿವಾದಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತತೋ ತತೋತಿ ದೀಘನಿಕಾಯಾದಿತೋ. ಉಚ್ಚಿನಿತ್ವಾ ಉಗ್ಗಹಿತಂ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಠಿತಿಯಾ, ಭಿಕ್ಖುನೋಪಿ ಪುಬ್ಬಾಪರಾನುಸನ್ಧಿಆದಿಕುಸಲತಾಯ ಚ ನ ಹೋತೀತಿ ‘‘ತಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ. ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ವಿನಯೇ ಕುಸಲತ್ತಿಕಾದಿವಿಭಾಗೋ, ಸುತ್ತನ್ತೇಸು ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಮಗ್ಗೋ ಚ ಅಭಿಧಮ್ಮಪಾಠಂ ವಿನಾ ನ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ಪವಿಟ್ಠಕಾಲೋ ವಿಯ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸುತ್ತವಿನಯಾನಂ ಗಹಣವಸೇನ ಅಭಿಧಮ್ಮಗ್ಗಹಣಂ ವುತ್ತಮೇವಾತಿ ವಿಸುಂ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಯಥಾ ‘‘ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಖಾದಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಅವುತ್ತಮ್ಪಿ ವುತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ ತದವಿನಾಭಾವತೋ, ಏವಂಸಮ್ಪದಮಿದಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

ಪರಿಮಣ್ಡಲಪದಬ್ಯಞ್ಜನಾಯಾತಿ ಪರಿಮಣ್ಡಲಾನಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಪದೇಸು ಸಿಥಿಲಧನಿತಾದಿಬ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ಯಸ್ಸಂ, ತಾಯ. ಪುರಸ್ಸ ಏಸಾತಿ ಪೋರೀ, ನಗರವಾಸೀನಂ ಕಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅನೇಲಗಳಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಏಲಾತಿ ಖೇಳಂ ತಗ್ಗಳನವಿರಹಿತಾಯ. ಕಲ್ಯಾಣವಾಕ್ಕರಣೋತಿ ಏತ್ಥ ವಾಚಾ ಏವ ವಾಕ್ಕರಣಂ, ಉದಾಹರಣಘೋಸೋ. ಕಲ್ಯಾಣಂ ಮಧುರಂ ವಾಕ್ಕರಣಮಸ್ಸಾತಿ ಕಲ್ಯಾಣವಾಕ್ಕರಣೋ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಮೇಥುನೇನೇವ ಅಭಬ್ಬೋ ಹೋತಿ, ನ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಸಾಮಣೇರೀಸೂತಿ ಆಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಂ ವಾ’’ತಿಆದಿ.

೧೪೮. ಗರುಕೇಹೀತಿ ಗರುಕಭಣ್ಡೇಹಿ. ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾತಿ ಉಪಯೋಗತ್ಥೇ ಭುಮ್ಮವಚನಂ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ನಾಮ ಪರಿವತ್ತಲಿಙ್ಗಾ ವಾ ಪಞ್ಚಸತಸಾಕಿಯಾನಿಯೋ ವಾ. ಏತಾ ಪನ ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ಓವದನ್ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ.

೧೪೯. ನ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಹುತ್ವಾ ಗನ್ತುಕಾಮಾತಿ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಹುತ್ವಾ ಭೋಜನಪರಿಯೋಸಾನೇ ಗನ್ತುಕಾಮಾ ನ ಹೋನ್ತಿ, ತತ್ಥೇವ ವಸಿತುಕಾಮಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯತೋತಿ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯತೋ. ಯಾಚಿತ್ವಾತಿ ‘‘ತುಮ್ಹೇಹಿ ಆನೀತಓವಾದೇನೇವ ಮಯಮ್ಪಿ ವಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಯಾಚಿತ್ವಾ. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೇ. ಅಭಿಕ್ಖುಕಾವಾಸೇ ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅಪಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ.

ಇಮಾಸು ಕತರಾಪತ್ತಿ ಪರಿಹರಿತಬ್ಬಾತಿ ಚೋದನಂ ಪರಿಹರನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಾ ರಕ್ಖಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ. ಸಾ ವಸ್ಸಾನುಗಮನಮೂಲಿಕಾ ಆಪತ್ತಿ ರಕ್ಖಿತಬ್ಬಾ, ಇತರಾಯ ಅನಾಪತ್ತಿಕಾರಣಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಆಪದಾಸು ಹೀ’’ತಿಆದಿ.

ಓವಾದತ್ಥಾಯಾತಿ ಓವಾದೇ ಯಾಚನತ್ಥಾಯ. ದ್ವೇ ತಿಸ್ಸೋತಿ ದ್ವೀಹಿ ತೀಹಿ, ಕರಣತ್ಥೇ ಚೇತಂ ಪಚ್ಚತ್ತವಚನಂ. ಪಾಸಾದಿಕೇನಾತಿ ಪಸಾದಜನಕೇನ ಕಾಯಕಮ್ಮಾದಿನಾ. ಸಮ್ಪಾದೇತೂತಿ ತಿವಿಧಂ ಸಿಕ್ಖಂ ಸಮ್ಪಾದೇತು. ಅಸಮ್ಮತತಾ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪರಿಪುಣ್ಣೂಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಓವಾದವಸೇನ ಅಟ್ಠಗರುಧಮ್ಮದಾನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಓವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.