೩. ಓವಾದವಗ್ಗೋ

೧. ಓವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೪೪. ತತಿಯವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ತಿರಚ್ಛಾನಭೂತನ್ತಿ ತಿರೋಕರಣಭೂತಂ, ಬಾಹಿರಭೂತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮಿದ್ಧೋತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣೋ. ಸಹಿತತ್ಥೋ ಅತ್ಥಯುತ್ತೋ. ಅತ್ಥಗಮ್ಭೀರತಾದಿನಾ ಗಮ್ಭೀರೋ.

೧೪೫-೧೪೭. ಪರತೋತಿ ಉತ್ತರಿ. ಕರೋನ್ತೋವಾತಿ ಪರಿಬಾಹಿರೇ ಕರೋನ್ತೋ. ವಿಭಙ್ಗೇತಿ ಝಾನವಿಭಙ್ಗೇ. ಚರಣನ್ತಿ ನಿಬ್ಬಾನಗಮನಾಯ ಪಾದಂ.

ಯದಸ್ಸಾತಿ ಯಂ ಅಸ್ಸ. ಧಾರೇತೀತಿ ಅವಿನಸ್ಸಮಾನಂ ಧಾರೇತಿ. ಪರಿಕಥನತ್ಥನ್ತಿ ಪಕಿಣ್ಣಕಕಥಾವಸೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಧಮ್ಮಕಥನತ್ಥಂ. ತಿಸ್ಸೋ ಅನುಮೋದನಾತಿ ಸಙ್ಘಭತ್ತಾದೀಸು ದಾನಾನಿಸಂಸಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ನಿಧಿಕುಣ್ಡಸುತ್ತಾದಿ (ಖು. ಪಾ. ೮.೧ ಆದಯೋ) -ಅನುಮೋದನಾ, ಗೇಹಪ್ಪವೇಸಮಙ್ಗಲಾದೀಸು ಮಙ್ಗಲಸುತ್ತಾದಿ (ಖು. ಪಾ. ೫.೧ ಆದಯೋ; ಸು. ನಿ. ಮಙ್ಗಲಸುತ್ತ) -ಅನುಮೋದನಾ, ಮತಕಭತ್ತಾದಿಅಮಙ್ಗಲೇಸು ತಿರೋಕುಟ್ಟಾದಿ (ಖು. ಪಾ. ೭.೧ ಆದಯೋ; ಪೇ. ವ. ೧೪ ಆದಯೋ) -ಅನುಮೋದನಾತಿ ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಅನುಮೋದನಾ. ಕಮ್ಮಾಕಮ್ಮವಿನಿಚ್ಛಯೋತಿ ಪರಿವಾರಾವಸಾನೇ ಕಮ್ಮವಗ್ಗೇ (ಪರಿ. ೪೮೨ ಆದಯೋ) ವುತ್ತವಿನಿಚ್ಛಯೋ. ಸಮಾಧಿವಸೇನಾತಿ ಸಮಥಪುಬ್ಬಕವಸೇನ. ವಿಪಸ್ಸನಾವಸೇನ ವಾತಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಸುದ್ಧಿಆದಿಕಾಯ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸನಾಯ ವಸೇನ. ಅತ್ತನೋ ಸೀಲರಕ್ಖಣತ್ಥಂ ಅಪರಾನಪೇಕ್ಖತಾಯ ಯೇನ ಕಾಮಂ ಗನ್ತುಂ ಚತಸ್ಸೋ ದಿಸಾ ಅರಹತಿ, ಅಸ್ಸ ವಾ ಸನ್ತಿ, ತಾಸು ವಾ ಸಾಧೂತಿ ಚಾತುದ್ದಿಸೋ.

ಅಭಿವಿನಯೇತಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸಙ್ಖಾತೇ ಸಂವರವಿನಯೇ, ತಪ್ಪಕಾಸಕೇ ವಾ ವಿನಯಪಿಟಕೇ. ವಿನೇತುನ್ತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪೇತುಂ ಪಕಾಸೇತುಂ. ಪಗುಣಾ ವಾಚುಗ್ಗತಾತಿ ಪಾಠತೋ ಚ ಅತ್ಥತೋ ಚ ಪಗುಣಾ ಮುಖೇ ಸನ್ನಿಧಾಪನವಸೇನ ವಾಚುಗ್ಗತಾ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಅತ್ಥಮತ್ತವಸೇನಪೇತ್ಥ ಯೋಜನಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಭಿಧಮ್ಮೇತಿ ಲಕ್ಖಣರಸಾದಿವಸೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೇ ನಾಮರೂಪಧಮ್ಮೇ. ಪುಬ್ಬೇ ಕಿರ ಮಹಾಥೇರಾ ಪರಿಯತ್ತಿಅನನ್ತರಧಾನಾಯ ಏಕೇಕಸ್ಸ ಗಣಸ್ಸ ದೀಘನಿಕಾಯಾದಿಏಕೇಕಧಮ್ಮಕೋಟ್ಠಾಸಂ ನಿಯ್ಯಾತೇನ್ತಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಏತಂ ಪಾಳಿತೋ ಚ ಅಟ್ಠಕಥಾತೋ ಚ ಪರಿಹರಥ, ಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ಉತ್ತರಿಪಿ ಉಗ್ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಏವಂ ಸಕಲಧಮ್ಮಂ ಗನ್ಥವಸೇನ ನಿಯ್ಯಾತೇನ್ತಿ, ತತ್ಥ ತೇ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಗನ್ಥನಾಮೇನ ದೀಘಭಾಣಕಾ ಮಜ್ಝಿಮಭಾಣಕಾತಿ ವೋಹರೀಯನ್ತಿ, ತೇ ಚ ಅತ್ತನೋ ಭಾರಭೂತಂ ಕೋಟ್ಠಾಸಂ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಉಗ್ಗಹೇತುಂ ನ ಲಭನ್ತಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಸಚೇ ಮಜ್ಝಿಮಭಾಣಕೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿ.

ತತ್ಥ ಹೇಟ್ಠಿಮಾ ವಾ ತಯೋ ವಗ್ಗಾತಿ ಮಹಾವಗ್ಗತೋ ಹೇಟ್ಠಿಮಾ ಸಗಾಥಕವಗ್ಗೋ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧ ಆದಯೋ), ನಿದಾನವಗ್ಗೋ (ಸಂ. ನಿ. ೨.೧ ಆದಯೋ), ಖನ್ಧವಗ್ಗೋತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೩.೧ ಆದಿಯೋ) ಇಮೇ ತಯೋ ವಗ್ಗಾ. ತಿಕನಿಪಾತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಹೇಟ್ಠಾತಿ ಏಕಕನಿಪಾತದುಕನಿಪಾತೇ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಧಮ್ಮಪದಮ್ಪಿ ಸಹ ವತ್ಥುನಾ ಜಾತಕಭಾಣಕೇನ ಅತ್ತನೋ ಜಾತಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ತತೋ ಓರಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿವಾದಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತತೋ ತತೋತಿ ದೀಘನಿಕಾಯಾದಿತೋ. ಉಚ್ಚಿನಿತ್ವಾ ಉಗ್ಗಹಿತಂ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಠಿತಿಯಾ, ಭಿಕ್ಖುನೋಪಿ ಪುಬ್ಬಾಪರಾನುಸನ್ಧಿಆದಿಕುಸಲತಾಯ ಚ ನ ಹೋತೀತಿ ‘‘ತಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ. ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ವಿನಯೇ ಕುಸಲತ್ತಿಕಾದಿವಿಭಾಗೋ, ಸುತ್ತನ್ತೇಸು ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಮಗ್ಗೋ ಚ ಅಭಿಧಮ್ಮಪಾಠಂ ವಿನಾ ನ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ಪವಿಟ್ಠಕಾಲೋ ವಿಯ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸುತ್ತವಿನಯಾನಂ ಗಹಣವಸೇನ ಅಭಿಧಮ್ಮಗ್ಗಹಣಂ ವುತ್ತಮೇವಾತಿ ವಿಸುಂ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಯಥಾ ‘‘ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಖಾದಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಅವುತ್ತಮ್ಪಿ ವುತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ ತದವಿನಾಭಾವತೋ, ಏವಂಸಮ್ಪದಮಿದಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

ಪರಿಮಣ್ಡಲಪದಬ್ಯಞ್ಜನಾಯಾತಿ ಪರಿಮಣ್ಡಲಾನಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಪದೇಸು ಸಿಥಿಲಧನಿತಾದಿಬ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ಯಸ್ಸಂ, ತಾಯ. ಪುರಸ್ಸ ಏಸಾತಿ ಪೋರೀ, ನಗರವಾಸೀನಂ ಕಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅನೇಲಗಳಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಏಲಾತಿ ಖೇಳಂ ತಗ್ಗಳನವಿರಹಿತಾಯ. ಕಲ್ಯಾಣವಾಕ್ಕರಣೋತಿ ಏತ್ಥ ವಾಚಾ ಏವ ವಾಕ್ಕರಣಂ, ಉದಾಹರಣಘೋಸೋ. ಕಲ್ಯಾಣಂ ಮಧುರಂ ವಾಕ್ಕರಣಮಸ್ಸಾತಿ ಕಲ್ಯಾಣವಾಕ್ಕರಣೋ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಮೇಥುನೇನೇವ ಅಭಬ್ಬೋ ಹೋತಿ, ನ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಸಾಮಣೇರೀಸೂತಿ ಆಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಂ ವಾ’’ತಿಆದಿ.

೧೪೮. ಗರುಕೇಹೀತಿ ಗರುಕಭಣ್ಡೇಹಿ. ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾತಿ ಉಪಯೋಗತ್ಥೇ ಭುಮ್ಮವಚನಂ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ನಾಮ ಪರಿವತ್ತಲಿಙ್ಗಾ ವಾ ಪಞ್ಚಸತಸಾಕಿಯಾನಿಯೋ ವಾ. ಏತಾ ಪನ ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ಓವದನ್ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ.

೧೪೯. ನ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಹುತ್ವಾ ಗನ್ತುಕಾಮಾತಿ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಹುತ್ವಾ ಭೋಜನಪರಿಯೋಸಾನೇ ಗನ್ತುಕಾಮಾ ನ ಹೋನ್ತಿ, ತತ್ಥೇವ ವಸಿತುಕಾಮಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯತೋತಿ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯತೋ. ಯಾಚಿತ್ವಾತಿ ‘‘ತುಮ್ಹೇಹಿ ಆನೀತಓವಾದೇನೇವ ಮಯಮ್ಪಿ ವಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಯಾಚಿತ್ವಾ. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೇ. ಅಭಿಕ್ಖುಕಾವಾಸೇ ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅಪಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ.

ಇಮಾಸು ಕತರಾಪತ್ತಿ ಪರಿಹರಿತಬ್ಬಾತಿ ಚೋದನಂ ಪರಿಹರನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಾ ರಕ್ಖಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ. ಸಾ ವಸ್ಸಾನುಗಮನಮೂಲಿಕಾ ಆಪತ್ತಿ ರಕ್ಖಿತಬ್ಬಾ, ಇತರಾಯ ಅನಾಪತ್ತಿಕಾರಣಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಆಪದಾಸು ಹೀ’’ತಿಆದಿ.

ಓವಾದತ್ಥಾಯಾತಿ ಓವಾದೇ ಯಾಚನತ್ಥಾಯ. ದ್ವೇ ತಿಸ್ಸೋತಿ ದ್ವೀಹಿ ತೀಹಿ, ಕರಣತ್ಥೇ ಚೇತಂ ಪಚ್ಚತ್ತವಚನಂ. ಪಾಸಾದಿಕೇನಾತಿ ಪಸಾದಜನಕೇನ ಕಾಯಕಮ್ಮಾದಿನಾ. ಸಮ್ಪಾದೇತೂತಿ ತಿವಿಧಂ ಸಿಕ್ಖಂ ಸಮ್ಪಾದೇತು. ಅಸಮ್ಮತತಾ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪರಿಪುಣ್ಣೂಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಓವಾದವಸೇನ ಅಟ್ಠಗರುಧಮ್ಮದಾನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಓವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಅತ್ಥಙ್ಗತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೫೩. ದುತಿಯೇ ಕೋಕನದನ್ತಿ ಪದುಮವಿಸೇಸಂ, ತಂ ಕಿರ ಬಹುಪತ್ತಂ ವಣ್ಣಸಮ್ಪನ್ನಂ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ – ಯಥಾ ಕೋಕನದಸಙ್ಖಾತಂ ಪದುಮಂ, ಏವಂ ಫುಲ್ಲಮುಖಪದುಮಂ ಅವೀತಗುಣಗನ್ಧಂ ನಿಮ್ಮಲೇ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಆದಿಚ್ಚಂ ವಿಯ ಚ ಅತ್ತನೋ ತೇಜಸಾ ತಪನ್ತಂ ತತೋ ಏವ ವಿರೋಚಮಾನಂ ಅಙ್ಗೇಹಿ ನಿಚ್ಛರಣಕಜುತಿಯಾ ಅಙ್ಗೀರಸಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಪಸ್ಸಾತಿ. ರಜೋಹರಣನ್ತಿ ಸರೀರೇ ರಜಂ ಪುಞ್ಛತೀತಿ ರಜೋಹರಣನ್ತಿ ಪುಞ್ಛನಚೋಳಸ್ಸ ನಾಮಂ. ಓಭಾಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನಪುಬ್ಬಕಾ ಭಾಸಿತಗಾಥಾ ಓಭಾಸಗಾಥಾ ನಾಮ. ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗಾದೀಸು (ವಿಸುದ್ಧಿ. ೨.೩೮೬) ಪನ ‘‘ರಾಗೋ ರಜೋ ನ ಚ ಪನ ರೇಣು ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿಆದಿ ಓಭಾಸಗಾಥಾ ವುತ್ತಾ, ನ ಪನೇಸಾ ‘‘ಅಧಿಚೇತಸೋ’’ತಿ ಗಾಥಾ. ಅಯಞ್ಚ ಚೂಳಪನ್ಥಕತ್ಥೇರಸ್ಸ ಉದಾನಗಾಥಾತಿ ಉದಾನಪಾಳಿಯಂ ನತ್ಥಿ, ಏಕುದಾನಿಯತ್ಥೇರಸ್ಸ (ಥೇರಗಾ. ೧.೬೭ ಏಕುದಾನಿಯತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ) ನಾಯಂ ಉದಾನಗಾಥಾತಿ ತತ್ಥ ವುತ್ತಂ. ಇಧ ಪನ ಪಾಳಿಯಾ ಏವ ವುತ್ತತ್ತಾ ಥೇರಸ್ಸಾಪಿ ಉದಾನಗಾಥಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಇಧ ಚ ಅಗರುಧಮ್ಮೇನಾಪಿ ಓವದತೋ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ. ಅತ್ಥಙ್ಗತಸೂರಿಯತಾ, ಪರಿಪುಣ್ಣೂಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಓವದನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಅತ್ಥಙ್ಗತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೬೨. ತತಿಯಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಉಪಸ್ಸಯೂಪಗಮನಂ, ಪರಿಪುಣ್ಣೂಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಸಮಯಾಭಾವೋ, ಗರುಧಮ್ಮೇಹಿ ಓವದನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಆಮಿಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೬೪. ಚತುತ್ಥೇ ಆಮಿಸನಿರಪೇಕ್ಖಮ್ಪಿ ಆಮಿಸಹೇತು ಓವದತೀತಿಸಞ್ಞಾಯ ಭಣನ್ತಸ್ಸಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ ಸಚಿತ್ತಕತ್ತಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಧಮ್ಮೇನ ಲದ್ಧಸಮ್ಮುತಿತಾ, ಅನಾಮಿಸನ್ತರತಾ, ಅವಣ್ಣಕಾಮತಾಯ ಏವಂ ಭಣನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಆಮಿಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೬೯. ಪಞ್ಚಮಂ ಚೀವರದಾನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

೬. ಚೀವರಸಿಬ್ಬನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೭೬. ಛಟ್ಠೇ ಕಥಿನವತ್ತನ್ತಿ ಕಥಿನಮಾಸೇ ಚೀವರಂ ಕರೋನ್ತಾನಂ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀನಂ ಸಹಾಯಭಾವೂಪಗಮನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ವಞ್ಚೇತ್ವಾತಿ ‘‘ತವ ಞಾತಿಕಾಯಾ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಏಕಿಸ್ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ’’ತಿ ಏತ್ತಕಮೇವ ವತ್ವಾ ‘‘ಏಕಿಸ್ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ತೇ ಅಞ್ಞಾತಿಕಸಞ್ಞಿನೋ ಅಹೇಸುನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅಕಪ್ಪಿಯೇ ನಿಯೋಜಿತತ್ತಾ’’ತಿ. ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸನ್ತಕತಾ, ನಿವಾಸನಪಾರುಪನೂಪಗತಾ, ವುತ್ತನಯೇನ ಸಿಬ್ಬನಂ ವಾ ಸಿಬ್ಬಾಪನಂ ವಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಚೀವರಸಿಬ್ಬನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಸಂವಿಧಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೮೩. ಸತ್ತಮೇ ಪಾಳಿಯಂ ಗಚ್ಛಾಮ ಭಗಿನಿ ಗಚ್ಛಾಮಾಯ್ಯಾತಿ ಭಿಕ್ಖುಪುಬ್ಬಕಂ ಸಂವಿಧಾನಂ, ಇತರಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಪುಬ್ಬಕಂ. ಏಕದ್ಧಾನಮಗ್ಗನ್ತಿ ಏಕತೋ ಅದ್ಧಾನಸಙ್ಖಾತಂ ಮಗ್ಗಂ. ಹಿಯ್ಯೋತಿ ಸುವೇ. ಪರೇತಿ ತತಿಯೇ ದಿವಸೇ.

ದ್ವಿಧಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೋತಿ ಪಾದಗಮನೇ ಪಕ್ಖಗಮನೇತಿ ದ್ವಿಧಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೋ. ಉಪಚಾರೋ ನ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಯೋ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾದಿಗಾಮಸ್ಸ ಏಕಲೇಡ್ಡುಪಾತಾದಿಉಪಚಾರೋ ವುತ್ತೋ, ಸೋ ಇಧ ನ ಲಬ್ಭತಿ ಆಸನ್ನತ್ತಾ. ಏತೇನ ಚ ಅನ್ತರಘರೇಯೇವೇತ್ಥ ಗಾಮೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ, ನ ಸಕಲಂ ಗಾಮಖೇತ್ತಂ. ತತ್ಥಾಪಿ ಯತ್ಥ ಉಪಚಾರೋ ಲಬ್ಭತಿ, ತತ್ಥ ಉಪಚಾರೋಕ್ಕಮನೇ ಏವ ಆಪತ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ರತನಮತ್ತನ್ತರೋ’’ತಿಆದಿ. ಉಪಚಾರೋಕ್ಕಮನಞ್ಚೇತ್ಥ ಉಪಚಾರಬ್ಭನ್ತರೇ ಪವಿಸನಮೇವ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಅಪ್ಪವಿಸಿತ್ವಾಪಿ ಉಪಚಾರತೋ ಬಹಿ ಅದ್ಧಯೋಜನಬ್ಭನ್ತರಗತೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೋಪಿ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ದ್ವೀಸು ಪಸ್ಸೇಸು ಅದ್ಧಯೋಜನಬ್ಭನ್ತರಗತಂ ಗಾಮೂಪಚಾರಂ ಸಬ್ಬಂ ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿಚ್ಚೇವ ವುಚ್ಚತಿ. ಅದ್ಧಯೋಜನತೋ ಬಹಿ ಗತೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ನ ಗಾಮೂಪಚಾರಗಣನಾಯ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ, ಅದ್ಧಯೋಜನಗಣನಾಯೇವ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಏವಞ್ಚ ಸತಿ ಅನನ್ತರಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ನಾವಾಯೇವ ಗಾಮತೀರಪಸ್ಸೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಗಾಮೂಪಚಾರಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತಿ ಸಮತ್ಥಿತಾ ಹೋತಿ. ನ ಹಿ ಸಕ್ಕಾ ನಾವಾಯ ಗಾಮೂಪಚಾರಬ್ಭನ್ತರೇ ಪವಿಸಿತುಂ. ತಿಣ್ಣಂ ಮಗ್ಗಾನಂ ಸಮ್ಬನ್ಧಟ್ಠಾನಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ. ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಸಂವಿದಹಿತೇತಿ ಏತ್ಥ ನ ಕೇವಲಂ ಯಥಾವುತ್ತರಥಿಕಾದೀಸು ಏವ ಸಂವಿದಹನೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇಪೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಅದ್ಧಯೋಜನಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಅಸತಿ ಗಾಮೇ ಅದ್ಧಯೋಜನಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ. ಯಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಗಾಮಖೇತ್ತಭೂತೇಪಿ ಅರಞ್ಞೇ ಅದ್ಧಯೋಜನಬ್ಭನ್ತರೇ ಗಾಮೋ ನ ಹೋತಿ, ತಮ್ಪಿ ಇಧ ಅಗಾಮಕಂ ಅರಞ್ಞನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ, ನ ವಿಞ್ಝಾಟವಾದಯೋ.

೧೮೫. ರಟ್ಠಭೇದೇತಿ ರಟ್ಠವಿಲೋಪೇ. ಚಕ್ಕಸಮಾರುಳ್ಹಾತಿ ಇರಿಯಾಪಥಚಕ್ಕಂ, ಸಕಟಚಕ್ಕಂ ವಾ ಸಮಾರುಳ್ಹಾ. ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಸಂವಿದಹಿತ್ವಾ ಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿ, ಅವಿಸಙ್ಕೇತಂ, ಸಮಯಾಭಾವೋ, ಅನಾಪದಾ, ಗಾಮನ್ತರೋಕ್ಕಮನಂ ವಾ ಅದ್ಧಯೋಜನಾತಿಕ್ಕಮೋ ವಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಿಧಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಮಾತುಗಾಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಆಪತ್ತಿ.

ಸಂವಿಧಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ನಾವಾಭಿರುಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೮೯. ಅಟ್ಠಮೇ ಏಕಂ ತೀರಂ…ಪೇ… ನಿರನ್ತರನ್ತಿ ನದಿತೋ ಅದ್ಧಯೋಜನಬ್ಭನ್ತರೇ ಪದೇಸೇ ನಿವಿಟ್ಠಗಾಮೇಹಿ ನಿರನ್ತರತಾ ವುತ್ತಾ. ಏಕಂ ಅಗಾಮಕಂ ಅರಞ್ಞನ್ತಿ ತಥಾ ನಿವಿಟ್ಠಗಾಮಾಭಾವೇನ ವುತ್ತಂ. ಅಗಾಮಕತೀರಪಸ್ಸೇನಾತಿಆದಿ ಪನ ಅತಿರೇಕಅದ್ಧಯೋಜನವಿತ್ಥತಂ ನದಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ತತೋ ಊನವಿತ್ಥಾರಾಯ ಹಿ ನದಿಯಾ ಮಜ್ಝೇನಾಪಿ ಗಮನೇ ತೀರದ್ವಯಸ್ಸಾಪಿ ಅದ್ಧಯೋಜನಬ್ಭನ್ತರೇ ಗತತ್ತಾ ಗಾಮನ್ತರಗಣನಾಯ, ಅದ್ಧಯೋಜನಗಣನಾಯ ಚ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತಬ್ಬಾ. ತೇನೇವ ‘‘ಯೋಜನವಿತ್ಥತಾ…ಪೇ… ಅದ್ಧಯೋಜನಗಣನಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತೇನೇವ ಹಿ ಯೋಜನತೋ ಊನಾಯ ನದಿಯಾ ಅದ್ಧಯೋಜನಬ್ಭನ್ತರಗತತೀರವಸೇನೇವ ಆಪತ್ತಿಗಣನಂ ವುತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ. ‘‘ಸಬ್ಬಅಟ್ಠಕಥಾಸೂ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಮೇವತ್ಥಂ ಸಮತ್ಥೇತಿ. ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಸಮುದ್ದತಳಾಕಾದೀಸು ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ನ ವುತ್ತಂ, ತಥಾಪಿ ಕೀಳಾಪುರೇಕ್ಖಾರಸ್ಸ ತತ್ಥ ದುಕ್ಕಟಮೇವಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಪಠಮಂ ಕೀಳಾಪುರೇಕ್ಖಾರಸ್ಸಾಪಿ ಪಚ್ಛಾ ನಾವಾಯ ನಿದ್ದುಪಗತಸ್ಸ, ಯೋನಿಸೋ ವಾ ಮನಸಿ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಗಾಮನ್ತರೋಕ್ಕಮನಾದೀಸುಪಿ ಆಪತ್ತಿಸಮ್ಭವತೋ ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜತಾ, ತಿಚಿತ್ತತಾ ಚಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ ವುತ್ತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ನಾವಾಭಿರುಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ಪರಿಪಾಚಿತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೯೭. ನವಮೇ ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ಸಿಕ್ಖಮಾನಾ…ಪೇ… ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅನಾಪತ್ತೀ’’ತಿ ಇದಂ ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಅನಾಪತ್ತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಪಞ್ಚಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಕತವಿಞ್ಞತ್ತಿಪರಿಕಥಾದೀಹಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪರಿಪಾಚಿತತಾ, ತಥಾ ಜಾನನಂ, ಗಿಹಿಸಮಾರಮ್ಭಾಭಾವೋ, ಭೋಜನತಾ, ತಸ್ಸ ಅಜ್ಝೋಹರಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಪರಿಪಾಚಿತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ರಹೋನಿಸಜ್ಜಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೯೮. ದಸಮೇ ಉಪನನ್ದಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದೇನಾತಿ ಮಾತುಗಾಮೇನ ರಹೋನಿಸಜ್ಜಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಪನ ಅಚೇಲಕವಗ್ಗೇ ಪಞ್ಚಮಮ್ಪಿ ಉಪನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಪಞ್ಞತ್ತೇಸು ಚತುತ್ಥತ್ತಾ ಏವಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

ರಹೋನಿಸಜ್ಜಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಿಟ್ಠಿತೋ ಓವಾದವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.