೧. ಮುಸಾವಾದವಗ್ಗೋ

೧. ಮುಸಾವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧. ಮುಸಾವಾದವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ಖುದ್ದಕಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಖುದ್ದಕ-ಸದ್ದೋ ಬಹು-ಸದ್ದಪರಿಯಾಯೋ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ತೇಸು ವಗ್ಗೇಸು, ಖುದ್ದಕೇಸು ವಾ. ‘‘ಜಾನಿತಬ್ಬತೋ’’ತಿ ಹೇತುನೋ ವಿಪಕ್ಖೇಪಿ ನಿಬ್ಬಾನೇ ವತ್ತನತೋ ಅನೇಕನ್ತಿಕತ್ತೇ ಪರೇಹಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ ಮಯಾ ಅಯಂ ಹೇತು ವುತ್ತೋ’’ತಿ ತಂ ಕಾರಣಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತುಂ ಪುನ ‘‘ಜಾತಿಧಮ್ಮತೋತಿ ಮಯಾ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿಆದೀನಿ ವದತಿ. ‘‘ಸಮ್ಪಜಾನ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಅನುನಾಸಿಕಲೋಪೇನ ನಿದ್ದೇಸೋತಿ ಆಹ ‘‘ಜಾನನ್ತೋ’’ತಿ.

೨. ಸಮ್ಪಜಾನಮುಸಾವಾದೇತಿ ಅತ್ತನಾ ವುಚ್ಚಮಾನಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿತಥಭಾವಂ ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಜಾನಿತ್ವಾ, ವಚನಕ್ಖಣೇ ಚ ಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಮುಸಾವಾದಭಣನೇ. ತೇನಾಹ ‘‘ಜಾನಿತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಮುಸಾವಾದೇತಿ ಚ ನಿಮಿತ್ತತ್ಥೇ ಭುಮ್ಮಂ, ತಸ್ಮಾ ಮುಸಾಭಣನನಿಮಿತ್ತಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಏವಮೇತ್ಥ, ಇತೋ ಪರೇಸುಪಿ ಈದಿಸೇಸು ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೩. ವದನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ವಾಚಾತಿ ಆಹ ‘‘ಮಿಚ್ಛಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಧನುನಾ ವಿಜ್ಝತೀ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ ‘‘ಚಕ್ಖುನಾ ದಿಟ್ಠ’’ನ್ತಿ ಪಾಕಟವಸೇನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಓಳಾರಿಕೇನಾ’’ತಿ.

೧೧. ಗತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನತೋ ವುತ್ತತ್ತಾ ಮುಸಾವಾದೋ ಜಾತೋ. ಆಪತ್ತಿನ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾಪತ್ತಿಂ, ನ ದುಬ್ಭಾಸಿತಂ. ಜಾತಿಆದೀಹಿ ದಸಹಿ ಅಕ್ಕೋಸವತ್ಥೂಹಿ ಪರಂ ದವಾ ವದನ್ತಸ್ಸ ಹಿ ತಂ ಹೋತಿ. ಚಾರೇಸುನ್ತಿ ಉಪನೇಸುಂ. ವತ್ಥುವಿಪರೀತತಾ, ವಿಸಂವಾದನಪುರೇಕ್ಖಾರತಾ, ಯಮತ್ಥಂ ವತ್ಥುಕಾಮೋ, ತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಪನಪಯೋಗೋ ಚಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ವತ್ಥುವಿಪರೀತತಾಯ ಹಿ ಅಸತಿ ವಿಸಂವಾದನಪುರೇಕ್ಖಾರತಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪಿತೇಪಿ ಮುಸಾವಾದೋ ನ ಹೋತಿ, ದುಕ್ಕಟಮತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ಸಾಪಿ ಅಙ್ಗಮೇವಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಾರೋಚನತ್ಥಂ ಮುಸಾ ಭಣನ್ತಸ್ಸ ಪಾರಾಜಿಕಂ, ಪರಿಯಾಯೇನ ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಂ, ಅಮೂಲಕೇನ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಅನುದ್ಧಂಸನತ್ಥಂ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋ, ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇನಾನುದ್ಧಂಸನಓಮಸವಾದಾದೀಸು ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇಸು ದುಕ್ಕಟಂ, ಉಕ್ಕಟ್ಠಹೀನಜಾತಿಆದೀಹಿ ದವಾ ಅಕ್ಕೋಸನ್ತಸ್ಸ ದುಬ್ಭಾಸಿತಂ, ಕೇವಲಂ ಮುಸಾ ಭಣನ್ತಸ್ಸ ಇಧ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ವುತ್ತಂ.

ಮುಸಾವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಓಮಸವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೩. ದುತಿಯೇ ಪುಬ್ಬೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾರಪ್ಪದೇಸಂ ಪುನ ಅರೇ ಪತ್ತೇತಿ ಪಠಮಂ ಭೂಮಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಿತನೇಮಿಪ್ಪದೇಸೇ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಪುನ ಭೂಮಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಿತೇತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೫. ಪುಬ್ಬೇತಿ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಯಂ. ಪುಪ್ಫಛಡ್ಡಕಾ ನಾಮ ಗಬ್ಭಮಲಾದಿಹಾರಕಾ. ತಚ್ಛಕಕಮ್ಮನ್ತಿ ಪಾಸಾಣಕೋಟ್ಟನಾದಿವಡ್ಢಕೀಕಮ್ಮಂ. ಹತ್ಥಮುದ್ದಾಗಣನಾತಿ ಅಙ್ಗುಲಿಸಙ್ಕೋಚನೇನೇವ ಗಣನಾ. ಅಚ್ಛಿದ್ದಕಗಣನಾ ನಾಮ ಏಕಟ್ಠಾನದಸಟ್ಠಾನಾದೀಸು ಸಾರಿಯೋ ಠಪೇತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಗಣನಾ. ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಸಙ್ಕಲನಪಟಉಪ್ಪಾದನವೋಕ್ಲನಭಾಗಹಾರಾದಿವಸೇನ ಪವತ್ತಾ ಪಿಣ್ಡಗಣನಾ ಗಹಿತಾ. ಯಸ್ಸ ಸಾ ಪಗುಣಾ, ಸೋ ರುಕ್ಖಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಏತ್ತಕಾನಿ ಏತ್ಥ ಪಣ್ಣಾನೀ’’ತಿ ಜಾನಾತಿ. ಯಭ-ಮೇಥುನೇತಿ ವಚನತೋ ಆಹ ‘‘ಯ-ಕಾರ-ಭ-ಕಾರೇ’’ತಿಆದಿ.

೧೬. ನ ಪುರಿಮೇನಾತಿ ಮುಸಾವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ. ಸೋಪಿ ಆಪತ್ತಿಯಾತಿ ಉಪಸಗ್ಗಾದಿವಿಸಿಟ್ಠೇಹಿಪಿ ವದನ್ತೋ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾಪತ್ತಿಯಾವ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ.

೨೬. ದುಬ್ಭಾಸಿತನ್ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ವುತ್ತತ್ತಾ ಪಾಳಿಯಂ ಅನಾಗತೇಹಿಪಿ ಪರಮ್ಮುಖಾ ವದನ್ತಸ್ಸಪಿ ದುಬ್ಭಾಸಿತಮೇವಾತಿ ಆಚರಿಯಾ ವದನ್ತಿ ತತೋ ಲಾಮಕಾಪತ್ತಿಯಾ ಅಭಾವಾ, ಅನಾಪತ್ತಿಯಾಪೇತ್ಥ ಭವಿತುಂ ಅಯುತ್ತತ್ತಾ. ಸಬ್ಬಸತ್ತಾತಿ ಏತ್ಥ ವಚನತ್ಥವಿದೂಹಿ ತಿರಚ್ಛಾನಾದಯೋಪಿ ಗಹಿತಾ.

೩೫. ಅನುಸಾಸನೀಪುರೇಕ್ಖಾರತಾಯ ವಾ ಪಾಪಗರಹಿತಾಯ ವಾ ವದನ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಲಹುಪರಿವತ್ತಿಭಾವತೋ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಕೋಪೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಕಾಯವಿಕಾರಮತ್ತೇನಪಿ ಓಮಸನಸಮ್ಭವತೋ ‘‘ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ಚ ವುತ್ತಂ. ಪರಿವಾರೇ ಪನ ‘‘ಚತುತ್ಥೇನ ಆಪತ್ತಿಸಮುಟ್ಠಾನೇನ…ಪೇ… ದುಬ್ಭಾಸಿತಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ. ನ ಹೀತಿ ವತ್ತಬ್ಬ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ಪರಿ. ೨೭೬) ಇತರಾನಿ ಸಮುಟ್ಠಾನಾನಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಮಸ್ಸೇವ ವುತ್ತತ್ತಾ ಆಹ ‘‘ದುಬ್ಭಾಸಿತಾಪತ್ತಿ ಪನೇತ್ಥ ವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಸಮುಟ್ಠಾತೀ’’ತಿ. ದವಕಮ್ಯತಾಯ ಹಿ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತೇಹಿ ಓಮಸನ್ತಸ್ಸಪಿ ವಾಚಾಚಿತ್ತಮೇವ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಅಙ್ಗಂ ಹೋತಿ, ನ ಪನ ಕಾಯೋ ವಿಜ್ಜಮಾನೋಪಿ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಪತ್ತಿ ವಿಯ ಕೇವಲಂ ಕಾಯವಿಕಾರೇನೇವ. ಓಮಸನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಇಧ ದುಬ್ಭಾಸಿತಾಪತ್ತಿಯಾ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಅಥ ಖೋ ಕಾಯಕೀಳಾಪಟಿಕ್ಖೇಪಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ದುಕ್ಕಟಮೇವಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಜಾತಿಆದೀಹಿ ಅನಞ್ಞಾಪದೇಸೇನ ಅಕ್ಕೋಸನಂ, ತಸ್ಸ ಜಾನನಂ, ಅತ್ಥಪುರೇಕ್ಖಾರತಾದೀನಂ ಅಭಾವೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಓಮಸವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಪೇಸುಞ್ಞಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೬. ತತಿಯೇ ಭಣ್ಡನಂ ಜಾತಂ ಏತೇಸನ್ತಿ ಭಣ್ಡನಜಾತಾ. ಪಿಸತೀತಿ ಪಿಸುಣಾ, ವಾಚಾ, ಸಮಗ್ಗೇ ಭಿನ್ನೇ ಕರೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಾಯ ವಾಚಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪಿಸುಣೋ, ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ಪೇಸುಞ್ಞನ್ತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಇಧಾಪಿ ಜಾತಿಆದೀಹಿ ದಸಹಿ ವತ್ಥೂಹಿ ಪೇಸುಞ್ಞಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತಸ್ಸೇವ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಇತರೇಹಿ ಅಕ್ಕೋಸವತ್ಥೂಹಿ ದುಕ್ಕಟಂ. ಅನಕ್ಕೋಸವತ್ಥೂಹಿ ಪನ ಉಪಸಂಹರನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಮೇವಾತಿ ವದನ್ತಿ. ಜಾತಿಆದೀಹಿ ಅನಞ್ಞಾಪದೇಸೇನ ಅಕ್ಕೋಸನ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಉಪಸಂಹರಣಂ, ಪಿಯಕಮ್ಯತಾಭೇದಾಧಿಪ್ಪಾಯೇಸು ಅಞ್ಞತರತಾ, ತಸ್ಸ ವಿಜಾನನಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಪೇಸುಞ್ಞಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಪದಸೋಧಮ್ಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೪೫. ಚತುತ್ಥೇ ಪುರಿಮಬ್ಯಞ್ಜನೇನ ಸದಿಸನ್ತಿ ‘‘ರೂಪಂ ಅನಿಚ್ಚ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅನಿಚ್ಚ-ಸದ್ದೇನ ಸದಿಸಂ ‘‘ವೇದನಾ ಅನಿಚ್ಚಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಅನಿಚ್ಚ-ಸದ್ದಂ ವದತಿ. ಅಕ್ಖರಸಮೂಹೋತಿ ಅವಿಭತ್ತಿಕೋ ವುತ್ತೋ. ಪದನ್ತಿ ವಿಭತ್ತಿಅನ್ತಂ ವುತ್ತಂ.

ಏಕಂ ಪದನ್ತಿ ಗಾಥಾಪದಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಪದಗಣನಾಯಾತಿ ಗಾಥಾಪದಗಣನಾಯ. ಅಪಾಪುಣಿತ್ವಾತಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅಕಥೇತ್ವಾ. ಏತೇನ ಗಾಥಾಯ ಪಚ್ಛಿಮಪಾದೇ ವುಚ್ಚಮಾನೇ ಸಾಮಣೇರೋ ಪಠಮಪಾದಾದಿಂ ವದತಿ, ಆಪತ್ತಿಯೇವ, ತಸ್ಮಿಂ ನಿಸ್ಸದ್ದೇ ಏವ ಇತರೇನ ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಅಟ್ಠಕಥಾನಿಸ್ಸಿತೋತಿ ಸಙ್ಗೀತಿತ್ತಯಾರುಳ್ಹಂ ಪೋರಾಣಟ್ಠಕಥಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಇದಾನಿಪಿ ‘‘ಯಥಾಪಿ ದೀಪಿಕೋ ನಾಮ, ನಿಲೀಯಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹತೇ ಮಿಗೇ’’ತಿ (ಮಿ. ಪ. ೬.೧.೫; ವಿಸುದ್ಧಿ. ೧.೨೧೭; ದೀ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೨.೩೭೪; ಮ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೧.೧೦೭; ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೧೬೫; ಪಟಿ. ಮ. ಅಟ್ಠ. ೨.೧.೧೬೩) ಏವಮಾದಿಕಂ ಅಟ್ಠಕಥಾವಚನಂ ಅತ್ಥೇವ, ಬುದ್ಧಘೋಸಾಚರಿಯಾದೀಹಿ ಪೋರಾಣಟ್ಠಕಥಾನಯೇನ ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಇಧ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ ವದನ್ತಿ. ಪಾಳಿನಿಸ್ಸಿತೋತಿ ಉದಾನವಗ್ಗಸಙ್ಗಹಾದಿಕೋ. ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಿತನ್ತಿ ನಿಬ್ಬಾನನಿಸ್ಸಿತಂ. ಥೇರಸ್ಸಾತಿ ನಾಗಸೇನತ್ಥೇರಸ್ಸ. ಮಗ್ಗಕಥಾದೀನಿ ಪಕರಣಾನಿ.

೪೬. ಪಾಳಿಯಂ ಅಕ್ಖರಾಯಾತಿಆದಿ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಅಕ್ಖರೇನಾತಿಆದಿನಾ ಅತ್ಥೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ.

೪೮. ಉಪಚಾರಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾತಿ ಪರಿಸಾಯ ದ್ವಾದಸಹತ್ಥಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಏಕತೋ ಠಿತಸ್ಸ ವಾ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ವಾ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಅಕಥೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಭಣನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಚೇ ಪನ ದೂರೇ ನಿಸಿನ್ನಮ್ಪಿ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಭಣತಿ, ಆಪತ್ತಿ ಏವ. ಓಪಾತೇತೀತಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕಥೇತಿ. ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ವುತ್ತಲಕ್ಖಣಧಮ್ಮಂ ಪದಸೋ ವಾಚನತಾ, ಏಕತೋ ಭಣನಞ್ಚಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಪದಸೋಧಮ್ಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಸಹಸೇಯ್ಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೫೦-೫೧. ಪಞ್ಚಮೇ ತತ್ರಿದಂ ನಿದಸ್ಸನನ್ತಿ ಸೇಸೋ. ದಿರತ್ತತಿರತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ದಿರತ್ತಗ್ಗಹಣಂ ವಚನಾಲಙ್ಕಾರತ್ಥಂ, ನಿರನ್ತರಂ ತಿಸ್ಸೋವ ರತ್ತಿಯೋ ವಸಿತ್ವಾ ಚತುತ್ಥದಿವಸಾದೀಸು ಸಯನ್ತಸ್ಸೇವ ಆಪತ್ತಿ, ನ ಏಕನ್ತರಿಕಾದಿವಸೇನ ಸಯನ್ತಸ್ಸಾತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಮ್ಪೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ದಿರತ್ತವಿಸಿಟ್ಠಞ್ಹಿ ತಿರತ್ತಂ ವುಚ್ಚಮಾನಂ, ತೇನ ಅನನ್ತರಿಕಮೇವ ತಿರತ್ತಂ ದೀಪೇತೀತಿ. ಪಞ್ಚಹಿ ಛದನೇಹೀತಿ ಇಟ್ಠಕಸಿಲಾಸುಧಾತಿಣಪಣ್ಣೇಹಿ. ವಾಚುಗ್ಗತವಸೇನಾತಿ ಪಗುಣವಸೇನ. ದಿಯಡ್ಢಹತ್ಥುಬ್ಬೇಧೋ ವಡ್ಢಕೀಹತ್ಥೇನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಏಕೂಪಚಾರೋ ಏಕೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅಬ್ಭೋಕಾಸಂ ಅನುಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅನುಪರಿಗಮನಯೋಗ್ಗೋ, ಏತಂ ಬಹುದ್ವಾರಮ್ಪಿ ಏಕೂಪಚಾರೋವ. ತತ್ಥ ಪನ ಕುಟ್ಟಾದೀಹಿ ರುನ್ಧಿತ್ವಾ ವಿಸುಂ ದ್ವಾರಂ ಯೋಜೇನ್ತಿ, ನಾನೂಪಚಾರೋ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ ರುನ್ಧತಿ ಏವ, ವಿಸುಂ ದ್ವಾರಂ ನ ಯೋಜೇನ್ತಿ, ‘‘ಏತಮ್ಪಿ ಏಕೂಪಚಾರಮೇವ ಮತ್ತಿಕಾದೀಹಿ ಪಿಹಿತದ್ವಾರೋ ವಿಯ ಗಬ್ಭೋ’’ತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಅಞ್ಞಥಾ ಗಬ್ಭೇ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪಮುಖಾದೀಸು ನಿಪನ್ನಾನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇಹಿ ಸಹಸೇಯ್ಯಾಪರಿಮುತ್ತಿಯಾ ಗಬ್ಭದ್ವಾರಂ ಮತ್ತಿಕಾದೀಹಿ ಪಿದಹಾಪೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಿತೇ ಅರುಣೇ ವಿವರಾಪೇನ್ತಸ್ಸಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ.

ತೇಸಂ ಪಯೋಗೇ ಪಯೋಗೇ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆಪತ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಕೇಚಿ ‘‘ಅನುಟ್ಠಹನೇನ ಅಕಿರಿಯಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಆಪತ್ತಿ ವುತ್ತಾ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಸಯನ್ತಸ್ಸ ಕಿರಿಯಾಭಾವಾ. ಇದಞ್ಹಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಸಿಯಾ ಕಿರಿಯಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಸಿಯಾ ಅಕಿರಿಯಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ. ಕಿರಿಯಾಸಮುಟ್ಠಾನತಾ ಚಸ್ಸ ತಬ್ಬಹುಲವಸೇನ ವುತ್ತಾತಿ ವದತಿ. ಯಥಾ ಚೇತಂ, ಏವಂ ದಿವಾಸಯನಮ್ಪಿ. ಅನುಟ್ಠಹನೇನ, ಹಿ ದ್ವಾರಾಸಂವರಣೇನ ಚೇತಂ ಅಕಿರಿಯಸಮಉಟ್ಠಾನಮ್ಪಿ ಹೋತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ಇದಞ್ಚ ಯುತ್ತಂ ವಿಯ ದಿಸ್ಸತಿ, ವೀಮಂಸಿತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಉಪರಿಮತಲೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಸಮ್ಬದ್ಧಭಿತ್ತಿಕಸ್ಸಾ’’ತಿ ಇದಂ ಸಮ್ಬದ್ಧಭಿತ್ತಿಕೇ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಉಪರಿಮತಲೇ ಸಯಿತಸ್ಸ ಸಙ್ಕಾ ಏವ ನತ್ಥೀತಿ ‘‘ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದೇ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ನಾನೂಪಚಾರೇತಿ ಬಹಿ ನಿಸ್ಸೇಣಿಯಾ ಆರೋಹಣೀಯೇ.

ಸಭಾಸಙ್ಖೇಪೇನಾತಿ ಸಭಾಕಾರೇನ. ‘‘ಅಡ್ಢಕುಟ್ಟಕೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಣ್ಠಾನಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಯತ್ಥ ತೀಸು ದ್ವೀಸು ವಾ ಪಸ್ಸೇಸು ಭಿತ್ತಿಯೋ ಬದ್ಧಾ, ಛದನಂ ವಾ ಅಸಮ್ಪತ್ತಾ ಅಡ್ಢಭಿತ್ತಿ, ಇದಂ ಅಡ್ಢಕುಟ್ಟಕಂ ನಾಮ. ವಾಳಸಙ್ಘಾಟೋ ನಾಮ ಪರಿಕ್ಖೇಪಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಥಮ್ಭಾದೀನಂ ಉಪರಿ ವಾಳರೂಪೇಹಿ ಕತಸಙ್ಘಾಟೋ. ಪರಿಕ್ಖೇಪಸ್ಸ ಬಹಿಗತೇತಿ ಏತ್ಥ ಯಸ್ಮಿಂ ಪಸ್ಸೇ ಪರಿಕ್ಖೇಪೋ ನತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಸಚೇ ಭೂಮಿತೋ ವತ್ಥು ಉಚ್ಚಂ ಹೋತಿ, ಉಭತೋ ಉಚ್ಚವತ್ಥುತೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಭೂಮಿಯಂ ನಿಬ್ಬಕೋಸಬ್ಭನ್ತರೇಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ ಏವ ತತ್ಥ ಸೇನಾಸನವೋಹಾರಾಭಾವತೋ. ಅಥ ವತ್ಥು ನೀಚಂ ಭೂಮಿಸಮಮೇವ ಸೇನಾಸನಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಿಮತಲೇ ತಿಟ್ಠತಿ, ತತ್ಥ ಪರಿಕ್ಖೇಪರಹಿತದಿಸಾಯ ನಿಬ್ಬಕೋಸಬ್ಭನ್ತರೇ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಆಪತ್ತಿ ಹೋತಿ, ಪರಿಚ್ಛೇದಾಭಾವತೋ ಪರಿಕ್ಖೇಪಸ್ಸ ಬಹಿ ಏವ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಪರಿಮಣ್ಡಲಂ ವಾತಿಆದಿ ಮಜ್ಝೇ ಉದಕಪತನತ್ಥಾಯ ಆಕಾಸಙ್ಗಣವನ್ತಂ ಸೇನಾಸನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಅಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಗಬ್ಭೂಪಚಾರೇತಿ ಏಕೇಕಗಬ್ಭಸ್ಸ ದ್ವೀಸು ಪಸ್ಸೇಸು ಪಮುಖೇನ ಗಮನಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ದಿಯಡ್ಢಹತ್ಥುಬ್ಬೇಧತೋ ಅನೂನಂ ಕುಟ್ಟಂ ಕತ್ವಾ ಆಕಾಸಙ್ಗಣೇನ ಪವೇಸಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಏವಂ ಅಕತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಗಬ್ಭಪರಿಕ್ಖೇಪೋತಿ ಚತುರಸ್ಸಪಾಸಾದಾದೀಸು ಸಮನ್ತಾ ಠಿತಗಬ್ಭಭಿತ್ತಿಯೋ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ.

ಪಾಟೇಕ್ಕಸನ್ನಿವೇಸಾತಿ ಏಕೇಕದಿಸಾಯ ಗಬ್ಭಪಾಳಿಯೋ ಇತರದಿಸಾಸು ಗಬ್ಭಪಾಳೀನಂ ಅಭಾವೇನ, ಭಾವೇಪಿ ವಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಭಿತ್ತಿಚ್ಛದನೇಹಿ ಅಸಮ್ಬನ್ಧತಾಯ ಪಾಟೇಕ್ಕಸನ್ನಿವೇಸಾ ನಾಮ ವುಚ್ಚತಿ. ತಂ…ಪೇ… ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ ತತ್ಥ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇನ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ವುತ್ತಂ, ನ ದುಕ್ಕಟೇನ. ತಾದಿಸಾಯ ಹಿ ಗಬ್ಭಪಾಳಿಯಾ ಪಮುಖಂ ತೀಸು ದಿಸಾಸು ಭಿತ್ತೀನಂ ಅಭಾವೇನ ಏಕದಿಸಾಯ ಗಬ್ಭಭಿತ್ತಿಮತ್ತೇನ ಸಬ್ಬಚ್ಛನ್ನಂ ಚೂಳಪರಿಚ್ಛನ್ನಂ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಯದಿ ಪನ ತಸ್ಸ ಪಮುಖಸ್ಸ ಇತರದಿಸಾಸುಪಿ ಏಕಿಸ್ಸಂ, ಸಬ್ಬಾಸು ವಾ ಭಿತ್ತಿಂ ಕರೋನ್ತಿ, ತದಾ ಸಬ್ಬಚ್ಛನ್ನಉಪಡ್ಢಪರಿಚ್ಛನ್ನಾದಿಭಾವತೋ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ ಹೋತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಭೂಮಿಯಂ ವಿನಾ ಜಗತಿಯಾ ಪಮುಖಂ ಸನ್ಧಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಉಚ್ಚವತ್ಥುಂ ಅಕತ್ವಾ ಭೂಮಿಯಂ ಕತಗೇಹಸ್ಸ ಪಮುಖಂ ಸನ್ಧಾಯ ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇನ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಇದಂ ಕಥಿತಂ. ಉಚ್ಚವತ್ಥುಕಂ ಚೇ ಪಮುಖಂ ಹೋತಿ, ತೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಪಮುಖಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಅನ್ಧಕಟ್ಠಕಥಾಯಂ. ಜಗತಿಯಾ ಪಮಾಣಂ ವತ್ವಾತಿ ಪಕತಿಭೂಮಿಯಾ ನಿಪನ್ನೋ ಯಥಾ ಜಗತಿಯಾ ಉಪರಿ ಸಯಿತಂ ನ ಪಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ಉಚ್ಚಾತಿಉಚ್ಚವತ್ಥುಸ್ಸ ಉಬ್ಬೇಧಪ್ಪಮಾಣಂ ವತ್ವಾ. ಏಕದಿಸಾಯ ಉಜುಕಮೇವ ದೀಘಂ ಕತ್ವಾ ಸನ್ನಿವೇಸಿತೋ ಪಾಸಾದೋ ಏಕಸಾಲಸನ್ನಿವೇಸೋ. ದ್ವೀಸು, ತೀಸು ವಾ ಚತೂಸುಪಿ ವಾ ದಿಸಾಸು ಸಿಙ್ಘಾಟಕಸಣ್ಠಾನಾದಿವಸೇನ ಕತಾ ದ್ವಿಸಾಲಾದಿಸನ್ನಿವೇಸಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸಾಲಪ್ಪಭೇದದೀಪನಮೇವ ಚೇತ್ಥ ಪುರಿಮತೋ ವಿಸೇಸೋತಿ. ಪರಿಕ್ಖೇಪೋ ವಿದ್ಧಸ್ತೋತಿ ಪಮುಖಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ.

೫೩. ಉಪಡ್ಢಚ್ಛನ್ನಉಪಡ್ಢಪರಿಚ್ಛನ್ನಂ ಸೇನಾಸನಂ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ ಆದಿಂ ವತ್ವಾ ಪಾಳಿಯಂ ದಸ್ಸಿತತ್ತಾ ತತೋ ಅಧಿಕಂ ಸಬ್ಬಚ್ಛನ್ನಉಪಡ್ಢಪರಿಚ್ಛನ್ನಾದಿಕಮ್ಪಿ ಸಬ್ಬಂ ಪಾಳಿಯಂ ಅವುತ್ತಮ್ಪಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸೇವ ವತ್ಥುಭಾವೇನ ದಸ್ಸಿತಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜತ್ತಾ, ಗರುಕೇ ಠಾತಬ್ಬತೋ ಚಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸತ್ತ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನೀತಿ ಪಾಳಿಯಂ ವುತ್ತಪಾಚಿತ್ತಿಯದ್ವಯಂ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ಏಕತ್ತೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ.

೫೪. ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ತತಿಯಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಪುರಾರುಣಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪುನ ವಸತೀ’’ತಿ ಇದಂ ಉಕ್ಕಟ್ಠವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಅನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪನ ಪುರಾರುಣಾ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಅನ್ತೋಛದನೇ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸಾಪಿ ಪುನದಿವಸೇ ಸಹಸೇಯ್ಯೇನ ಅನಾಪತ್ತಿ ಏವ. ಸೇನಮ್ಬಮಣ್ಡಪವಣ್ಣಂ ಹೋತೀತಿ ಸೀಹಳದೀಪೇ ಕಿರ ಉಚ್ಚವತ್ಥುಕೋ ಸಬ್ಬಚ್ಛನ್ನೋ ಸಬ್ಬಅಪರಿಚ್ಛನ್ನೋ ಏವಂನಾಮಕೋ ಸನ್ನಿಪಾತಮಣ್ಡಪೋ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಏತ್ಥ ಚತುತ್ಥಭಾಗೋ ಚೂಳಕಂ, ದ್ವೇ ಭಾಗಾ ಉಪಡ್ಢಂ, ತೀಸು ಭಾಗೇಸು ದ್ವೇ ಭಾಗಾ ಯೇಭುಯ್ಯನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಚೂಳಕಚ್ಛನ್ನಪರಿಚ್ಛನ್ನತಾದೀನಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯವತ್ಥುಕಸೇನಾಸನಂ, ತತ್ಥ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇನ ಸಹ ನಿಪಜ್ಜನಂ, ಚತುತ್ಥದಿವಸೇ ಸೂರಿಯತ್ಥಙ್ಗಮನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಸಹಸೇಯ್ಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ದುತಿಯಸಹಸೇಯ್ಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೫೫. ಛಟ್ಠೇ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಚತುತ್ಥದಿವಸೇ ಸಯನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಏಕಾವ ಆಪತ್ತಿ. ಕೇಚಿ ಪನ ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನಾಪೀತಿ ದ್ವೇ ಆಪತ್ತಿಯೋ ವದನ್ತಿ, ತಂ ನ ಯುತ್ತಂ ‘‘ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇನಾ’’ತಿ ಅನಿತ್ಥಿಲಿಙ್ಗೇನ ವುತ್ತತ್ತಾ ನಪುಂಸಕೇನ ಪನ ಚತುತ್ಥದಿವಸೇ ಸಯನ್ತಸ್ಸ ಸದುಕ್ಕಟಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ವತ್ತುಂ ಯುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚಾಪೇತ್ಥ ಪಾಳಿಯಂ ಪಣ್ಡಕವಸೇನೇವ ದುಕ್ಕಟಂ ವುತ್ತಂ, ತದನುಲೋಮಿಕಾ ಪನ ಪುರಿಸಉಭತೋಬ್ಯಞ್ಜನಕೇನ ಸಹ ಸಯನ್ತಸ್ಸ ಇಮಿನಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ಪುರಿಮೇನ ಚತುತ್ಥದಿವಸೇ ಸದುಕ್ಕಟಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಇತ್ಥಿಉಭತೋಬ್ಯಞ್ಜನಕೋ ಇತ್ಥಿಗತಿಕೋವಾತಿ ಅಯಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಖನ್ತಿ. ಮತಿತ್ಥಿಯಾ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ವದನ್ತಿ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯವತ್ಥುಕಸೇನಾಸನಂ, ತತ್ಥ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಪಜ್ಜನಂ, ಸೂರಿಯತ್ಥಙ್ಗಮನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ದುತಿಯಸಹಸೇಯ್ಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಧಮ್ಮದೇಸನಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೬೦. ಸತ್ತಮೇ ನ ಯಕ್ಖೇನಾತಿಆದೀನಂ ‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ವಿಞ್ಞುನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಞ್ಞತ್ರ ವಿಞ್ಞುನಾ ಪುರಿಸವಿಗ್ಗಹೇನ, ನ ಯಕ್ಖಾದಿನಾಪೀತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತಾದಿಸೇನಪಿ ಹಿ ಸಹ ಠಿತಾಯ ದೇಸೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ತಂತಂದೇಸಭಾಸಾಯ ಅತ್ಥಂ ಯಥಾರುಚಿ ವಟ್ಟತಿ ಏವ.

ಇರಿಯಾಪಥಾಪರಿವತ್ತನಂ, ಪುರಿಸಂ ವಾ ದ್ವಾದಸಹತ್ಥೂಪಚಾರೇ ಅಪಕ್ಕೋಸಾಪನಂ ಏತ್ಥ ಅಕಿರಿಯಾ. ವುತ್ತಲಕ್ಖಣಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಛನ್ನಂ ವಾಚಾನಂ ಉಪರಿ ದೇಸನಾ, ವುತ್ತಲಕ್ಖಣೋ ಮಾತುಗಾಮೋ, ಇರಿಯಾಪಥಪಅವತ್ತನಾಭಾವೋ, ವಿಞ್ಞೂಪುರಿಸಾಭಾವೋ, ಅಪಞ್ಹವಿಸ್ಸಜ್ಜನಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಧಮ್ಮದೇಸನಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಭೂತಾರೋಚನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೭೭. ಅಟ್ಠಮೇ ಅನ್ತರಾತಿ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಕಾಲತೋ ಪುಬ್ಬೇಪಿ. ಅತಿಕಡ್ಢಿಯಮಾನೇನಾತಿ ‘‘ವದಥ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಂ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಅಧಿಗತ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ನಿಪ್ಪೀಳಿಯಮಾನೇನ ಅತಿಬದ್ಧಿಯಮಾನೇನ. ತಥಾರೂಪೇ ಪಚ್ಚಯೇ ಸತಿ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ. ಸುತಪರಿಯತ್ತಿಸೀಲಗುಣನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅತ್ಥಕುಸಲತಾ ಸುತಗುಣೋ, ಪಾಳಿಪಾಠಕುಸಲತಾ ಪರಿಯತ್ತಿಗುಣೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ‘‘ಚಿತ್ತಕ್ಖೇಪಸ್ಸ ವಾ ಅಭಾವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಖಿತ್ತಚಿತ್ತವೇದನಾಟ್ಟತಾಪಿ ಅರಿಯಾನಂ ನತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಪುಬ್ಬೇ ಅವುತ್ತೇಹೀತಿ ಚತುತ್ಥಪಾರಾಜಿಕೇ ಅವುತ್ತೇಹಿ. ಇದಞ್ಚ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಣ್ಣತ್ತಿಅಜಆನನವಸೇನ ಏಕನ್ತತೋ ಅಚಿತ್ತಕಸಮುಟ್ಠಾನಮೇವ ಹೋತಿ ಅರಿಯಾನಂ ಪಣ್ಣತ್ತಿವೀತಿಕ್ಕಮಾಭಾವಾ. ಝಾನಲಾಭೀನಞ್ಚ ಸತ್ಥು ಆಣಾವೀತಿಕ್ಕಮಪಟಿಘಚಿತ್ತಸ್ಸ ಝಾನಪರಿಹಾನತೋ ಭೂತಾರೋಚನಂ ನ ಸಮ್ಭವತಿ. ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ಭೂತತಾ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಆರೋಚನಂ, ತಙ್ಖಣವಿಜಾನನಾ, ಅನಞ್ಞಾಪದೇಸೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಭೂತಾರೋಚನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾರೋಚನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೭೮. ನವಮೇ ತತ್ಥ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ತತ್ಥ ಕಸ್ಸಚಿ ಮತಿ ಏವಂ ಭವೇಯ್ಯ. ಅಟ್ಠಕಥಾವಚನಮೇವ ಉಪಪತ್ತಿತೋ ದಳ್ಹಂ ಕತ್ವಾ ಪತಿಟ್ಠಪೇನ್ತೋ ‘‘ಇಮಿನಾಪಿ ಚೇತ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ.

೮೨. ಆದಿತೋ ಪಞ್ಚ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀತಿ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದೀನಿ ಪಞ್ಚ. ಸೇಸಾನೀತಿ ವಿಕಾಲಭೋಜನಾದೀನಿ. ಸುಕ್ಕವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಆದಿ ಅಜ್ಝಾಚಾರೋವ. ಅನ್ತಿಮವತ್ಥುಂ ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸವತ್ಥುಕೋ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಆರೋಚನಂ, ಭಿಕ್ಖುಸಮ್ಮುತಿಯಾ ಅಭಾವೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾರೋಚನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ಪಥವೀಖಣನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೬. ದಸಮೇ ಅಪ್ಪಪಂಸುಮತ್ತಿಕಾಯ ಪಥವಿಯಾ ಅನಾಪತ್ತಿವತ್ಥುಭಾವೇನ ವುತ್ತತ್ತಾ ಉಪಡ್ಢಪಂಸುಮತ್ತಿಕಾಯಪಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವಾತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ನ ಹೇತಂ ದುಕ್ಕಟವತ್ಥೂತಿ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುಂ ಜಾತಾಜಾತವಿನಿಮುತ್ತಾಯ ತತಿಯಪಥವಿಯಾ ಅಭಾವತೋ.

ವಟ್ಟತೀತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಖಣಾತಿ ಓಕಾಸಸ್ಸ ಅನಿಯಮಿತತ್ತಾ ವಟ್ಟತಿ. ಇಮಂ ವಲ್ಲಿಂ ಖಣಾತಿ ಪಥವೀಖಣನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತತ್ತಾ ಇಮಿನಾವ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಆಪತ್ತಿ, ನ ಭೂತಗಾಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ. ಉಭಯಮ್ಪಿ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತೇ ಪನ ದ್ವೇಪಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾ ಹೋನ್ತಿ. ಉದಕಪಪ್ಪಟಕೋತಿ ಉದಕೇ ಅನ್ತೋಭೂಮಿಯಂ ಪವಿಟ್ಠೇ ತಸ್ಸ ಉಪರಿಭಾಗಂ ಛಾದೇತ್ವಾ ತನುಕಪಂಸು ವಾ ಮತ್ತಿಕಾ ವಾ ಪಟಲಂ ಹುತ್ವಾ ಪತಮಾನಾ ತಿಟ್ಠತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಉದಕೇ ಸುಕ್ಖೇಪಿ ತಂ ಪಟಲಂ ವಾತೇನ ಚಲಮಾನಾ ತಿಟ್ಠತಿ, ತಂ ಉದಕಪಪ್ಪಟಕೋ ನಾಮ.

ಅಕತಪಬ್ಭಾರೇತಿ ಅವಳಞ್ಜನಟ್ಠಾನದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ತಾದಿಸೇ ಏವ ಹಿ ವಮ್ಮಿಕಸ್ಸ ಸಮ್ಭವೋತಿ. ಮೂಸಿಕುಕ್ಕರಂ ನಾಮ ಮೂಸಿಕಾಹಿ ಖನಿತ್ವಾ ಬಹಿ ಕತಪಂಸುರಾಸಿ. ಅಚ್ಛದನನ್ತಿಆದಿವುತ್ತತ್ತಾ ಉಜುಕಂ ಆಕಾಸತೋ ಪತಿತವಸ್ಸೋದಕೇನ ಓವಟ್ಠಮೇವ ಜಾತಪಥವೀ ಹೋತಿ, ನ ಛದನಾದೀಸು ಪತಿತ್ವಾ ತತೋ ಪವತ್ತಉದಕೇನ ತಿನ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಮಣ್ಡಪತ್ಥಮ್ಭನ್ತಿ ಸಾಖಾಮಣ್ಡಪತ್ಥಮ್ಭಂ. ಉಚ್ಚಾಲೇತ್ವಾತಿ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ. ತತೋತಿ ಪುರಾಣಸೇನಾಸನತೋ.

೮೮. ಮಹಾಮತ್ತಿಕನ್ತಿ ಭಿತ್ತಿಲೇಪನಂ. ಜಾತಪಥವಿತಾ, ತಥಾಸಞ್ಞಿತಾ, ಖಣನಖಣಾಪನಾನಂ ಅಞ್ಞತರನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಪಥವೀಖಣನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಿಟ್ಠಿತೋ ಮುಸಾವಾದವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.