೭. ಸತ್ತಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೨೦-೮೨೨. ‘‘ನಗರಂ ಅತಿಹರನ್ತೀ’’ತಿ ಪಾಠೋ. ‘‘ನಗರದ್ವಾರೇ ಅತಿಹರನ್ತೀ’’ತಿ ಕತ್ಥಚಿ, ತತ್ಥ ದ್ವಾರೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ. ತಂ ಪುಬ್ಬಾಪರವಿರುದ್ಧನ್ತಿ ‘‘ಪುನಪಿ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ವಾದಂ ಸನ್ಧಾಯ, ನ ತತೋ ಪುಬ್ಬೇ ತತ್ಥ ವುತ್ತಂ ವಾದಂ. ಏತ್ಥ ‘‘ಮಾತರಮ್ಪಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾತಿ ವಚನೇನ ವಿರುಜ್ಝತೀ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ, ತಂ ದುಲ್ಲಿಖಿತಂ, ನ ಹಿ ತೇನ ವಿರೋಧಂ ಸನ್ಧಾಯ ಇದಂ ವುತ್ತನ್ತಿ. ಕರಣೇ ಚೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಕಾರಾಪನೇಪಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇನೇವ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಅಥ ಕಾರಾಪನೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಕರಣೇಪಿ ದುಕ್ಕಟೇನೇವ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ನ ಹಿ ಕರಣೇ ವಾ ಕಾರಾಪನೇ ವಾ ವಿಸೇಸೋ ಅತ್ಥಿ ಆಪಜ್ಜನೇ ಸತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

೮೨೩. ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅಪ್ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ನ ಹಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅನಾಮಾಸತ್ತಾ ‘‘ಆಮಕಧಞ್ಞಂ ಪನ ಞಾತಕಪವಾರಿತಟ್ಠಾನೇಪಿ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅನುಗಣ್ಠಿಪದೇ ಪನ ‘‘ಕಪ್ಪಿಯೇನ ಲದ್ಧಂ ಧಞ್ಞಂ ಭಜ್ಜಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ. ಅಪರಣ್ಣೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ ಚ ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ ಆಬಾಧಪಚ್ಚಯಾತಿ ವಚನತೋ ಸತ್ತ ಧಞ್ಞಾನಿಪಿ ಅನಾಮಾಸಾನೀತಿ ಸಿದ್ಧಂ, ತೇನೇವ ಹೇಟ್ಠಾ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ದುಕ್ಕಟವತ್ಥುಮ್ಹಿ ಸತ್ತ ಧಞ್ಞಾನಿಪಿ ಗಹಿತಾನಿ ಅನಾಮಾಸಾನೀ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತಾನಿ. ಆಮಾಸಾನಿ ಕಪ್ಪಿಯವತ್ಥೂನಿ ಚ ಯದಿ ಭವೇಯ್ಯುಂ, ಯಥಾ ಞಾತಕಪವಾರಿತೇ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಅಪರಣ್ಣಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತೀ’’ತಿ ಅವಿಸೇಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಏವಂ ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ ಞಾತಕಾನಂ ಪವಾರಿತಾನಂ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾಯ ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಾಯಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಯಸ್ಮಾ ದುಕ್ಕಟವತ್ಥುತ್ತಾ ಚ ಅನಾಮಾಸತ್ತಾ ಚ ಮಾತರಮ್ಪಿ ಸತ್ತವಿಧಂ ಧಞ್ಞಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ತಸ್ಮಾ ತದತ್ಥದೀಪನತ್ಥಂ ಸತ್ತವಿಧಂ ಧಞ್ಞಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ ಆಬಾಧಪಚ್ಚಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ಯಥಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಆಬಾಧಪಚ್ಚಯಾ ವಟ್ಟತಿ, ತಥಾ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸಾಪೀತಿ ಚ. ಯಥಾ ವಾ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಭಜ್ಜನಾದೀನಿ ಕಾರಾಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಏವಂ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸಾಪಿ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ಅನ್ಧಕಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ಅಞ್ಞತರೋ ಬಾಲಭಿಕ್ಖು ಕಪ್ಪಿಯಂ ಅಜಾನನ್ತೋ ಏತದವೋಚ ‘ಆಮಕಧಞ್ಞಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಏತಂ ಧಞ್ಞಂ ಭಜ್ಜಿತ್ವಾ ಕೋಟ್ಟೇತ್ವಾ ಪಚಿತ್ವಾ ಯಾಗುಖಜ್ಜಕಂ ಭತ್ತಞ್ಚ ದೇಥಾ’ತಿ, ಆಣಾಪಕಸ್ಸೇವ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅನಾಪತ್ತೀ’’ತಿ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಸಙ್ಘವಾರಿಕಾನಂ ಧಞ್ಞಂ ಕೋಟ್ಟೇಥಾ’’ತಿ ಆರಾಮಿಕಾನಂ ವತ್ತುಞ್ಚ ನ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ದಿವಸಂ ಪರಿಬ್ಬಯಂ ಗಣ್ಹಥ, ತಣ್ಡುಲೇ ಸಮ್ಪಾದೇಥ, ತ್ವಂ ಏತ್ತಕೇ ಗಣ್ಹ, ತ್ವಂ ಏತ್ತಕೇ’’ತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಪನ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಚ. ಯಂ ಪನ ‘‘ಅವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಲಬ್ಭಮಾನಂ ಪನ ನವಕಮ್ಮತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಮ್ಪಿ ಹೇಟ್ಠಾ ‘‘ಇಮಂ ತಳಾಕಂ ಖೇತ್ತಂ ವತ್ಥುಂ ವಿಹಾರಸ್ಸ ದೇಮಾ’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ನಯಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತತ್ತಾ ಸುವುತ್ತಮೇವ. ‘‘ನವಕಮ್ಮತ್ಥಾಯ ಧಞ್ಞಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಯಂ ಪನ ಹೇಟ್ಠಾ ‘‘ತತ್ಥ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವತ್ಥುಂ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಸಙ್ಘಗಣಪುಗ್ಗಲಚೇತಿಯಾನಂ ವಾ ಅತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ…ಪೇ… ದುಕ್ಕಟವತ್ಥುಂ ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛತೋ ದುಕ್ಕಟಮೇವಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಮ್ಪಿ ಸುವುತ್ತಮೇವ. ಕಸ್ಮಾ? ‘‘ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಧಞ್ಞಂ ದಾತುಕಾಮೋಮ್ಹಿ, ತುಮ್ಹೇ ಭನ್ತೇ ತದತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಂ ಅಕಪ್ಪಿಯತ್ತಾ. ‘‘ಇದಂ ಪನ ತಾದಿಸಂ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತಂ. ಸಬ್ಬೋಪಾಯಂ ಉಪತಿಸ್ಸತ್ಥೇರವಾದೋ ಕಿರ. ಧಮ್ಮಸಿರಿತ್ಥೇರೋ ಪನೇವಮಾಹ ‘‘ಪುಬ್ಬೇಪಿ ನವಕಮ್ಮತ್ಥಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಹೋ ನ ವಾರಿತೋ, ಸಙ್ಘಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಮ್ಪಿ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಸ್ಸೇವ ಅಕಪ್ಪಿಯ’’ನ್ತಿ.

ಸತ್ತಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.