೧೦. ವಿಭಙ್ಗಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೩೨. ಛನ್ದಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾತಿ ಭಾವನಾಛನ್ದಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ. ಲೀನಾಕಾರೋತಿ ಭಾವನಾಚಿತ್ತಸ್ಸ ಲಯಾಪತ್ತಿ. ಕೋಸಜ್ಜೇನ ವೋಕಿಣ್ಣಾಪಜ್ಜನಂ ವುತ್ತಂ.

ಏವಂ ಪಸಾದಾಭಾವೇನ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಕ್ಖೇಪಾಪತ್ತಿ, ತತ್ಥ ಪಸಾದುಪ್ಪಾದನೇನ ಯಂ ಸಮ್ಪಹಂಸನಂ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸೋ ಬುದ್ಧಧಮ್ಮಸಙ್ಘಗುಣೇ ಆವಜ್ಜೇತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ. ವತ್ಥುಕಾಮೇ ಆರಬ್ಭ ವಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಪುನಪ್ಪುನಂ ವಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಹೋತಿಯೇವಾತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅನುವಿಕ್ಖಿತ್ತೋ’’ತಿ. ಉಪ್ಪಥಂ ಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ದಣ್ಡನಟ್ಠೇನ ನಿಗ್ಗಣ್ಹನಟ್ಠೇನ ಸುತ್ತಾನಿ ಏವ ದಣ್ಡೋತಿ ಸುತ್ತದಣ್ಡೋ, ತೇನ ಸುತ್ತದಣ್ಡೇನ ಚಿತ್ತಂ ತಜ್ಜೇತ್ವಾ. ಪಞ್ಚಕಾಮಗುಣೇ ಆರಬ್ಭ ಪವತ್ತೋ ಚಿತ್ತವಿಕ್ಖೇಪೋ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೇವಾತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅನುವಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಅನುವಿಸಟೋ’’ತಿ.

ಪುರೇಪಚ್ಛಾಭಾವೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಮನಸಿಕಾರವಸೇನ ಉಗ್ಗಹವಸೇನ ವಾತಿ ತದುಭಯಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಕಥ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಅತಿಲೀನಾದೀಸು ಚತೂಸು ಠಾನೇಸೂತಿ ಅತಿಲೀನಾತಿಪಗ್ಗಹಿತಸಂಖಿತ್ತಅನುವಿಕ್ಖಿತ್ತಸಞ್ಞಿತೇಸು ಚತೂಸು ಠಾನೇಸು. ತತ್ಥ ಭಾವನಂ ಅನಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾವ ಸಙ್ಕೋಚೋ ಅತಿಲೀನತಾ, ಅಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಅನ್ತೋ ಸಙ್ಕೋಚೋ ಸಂಖಿತ್ತತಾ, ಅನ್ತೋಸಙ್ಖೇಪೋ ಅತಿಪಗ್ಗಹಿತತಾ, ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯತಾ ಅನುವಿಕ್ಖಿತ್ತತಾ. ಬಹಿದ್ಧಾ ವಿಸಮವಿತಕ್ಕಾನುಭಾವನಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತೋ ದ್ವತ್ತಿಂಸಾಕಾರವಸೇನ ಅಟ್ಠಿಕಸಞ್ಞಾವಸೇನ ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಆಹ – ‘‘ಸರೀರವಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಉದ್ಧಂ ಪಾದತಲಾ’’ತಿಆದಿ (ದೀ. ನಿ. ೨.೩೭೭; ಮ. ನಿ. ೧.೧೧೦).

ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅಸಙ್ಕರತೋ ಆಕಿರೀಯನ್ತಿ ಪಕಾರತೋ ಠಪೀಯನ್ತೀತಿ ಆಕಾರಾ, ಭಾಗಾತಿ ಆಹ – ‘‘ಯೇಹಿ ಆಕಾರೇಹೀತಿ ಯೇಹಿ ಕೋಟ್ಠಾಸೇಹೀ’’ತಿ. ಲಿಙ್ಗೀಯತಿ ಸಲ್ಲಕ್ಖೀಯತೀತಿ ಲಿಙ್ಗಂ, ಸಣ್ಠಾನಂ. ನಿಮೀಯತಿ ನಿದ್ಧಾರೇತ್ವಾ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದೀಯತೀತಿ ನಿಮಿತ್ತಂ, ಉಪಟ್ಠಾನಂ. ಯೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿಆದಿ ಆಲೋಕಸಞ್ಞಂ ಯೋ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ತಂ ದಸ್ಸನಂ. ಅಙ್ಗಣೇತಿ ವಿವಟಙ್ಗಣೇ. ಆಲೋಕಸಞ್ಞಂ ಮನಸಿಕರೋತಿ ರತ್ತಿಯಂ. ವೀರಿಯಾದೀಸುಪೀತಿ ಯಥಾ ‘‘ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ’’ತಿ ಛನ್ದೇ ವಿತ್ಥಾರನಯೋ ವುತ್ತೋ, ವೀರಿಯಾದೀಸುಪಿ ಏಸೋ ಏವ ವಿತ್ಥಾರನಯೋ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ.

ಪಾಸಾದಕಮ್ಪನವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.