೨. ಮುದುತರವಗ್ಗೋ

೧. ಪಟಿಲಾಭಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೮೧. ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನೇ ಆರಬ್ಭಾತಿ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನೇ ಭಾವನಾವಸೇನ ಆರಬ್ಭ. ತೇನಾಹ ‘‘ಭಾವೇನ್ತೋ’’ತಿ. ಯಥಾ ವೀರಿಯಿನ್ದ್ರಿಯನಿದ್ದೇಸೇ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನೇ ಆರಬ್ಭ ವೀರಿಯಂ ಪಟಿಲಭತೀ’’ತಿ ದೇಸನಾ ಆಗತಾ, ಏವಂ ಸತಿನ್ದ್ರಿಯನಿದ್ದೇಸೇ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಆರಬ್ಭ ಸತಿಂ ಪಟಿಲಭತೀ’’ತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಸತಿನ್ದ್ರಿಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಾದಿನಿದ್ದೇಸೇಸು ಪನ ನ ತಥಾ ದೇಸೇತಿ.

೨. ಪಠಮಸಂಖಿತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೮೨. ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ತಿಕ್ಖಾದಿಭಾವೋ ವಿಪಸ್ಸನಾವಸೇನ ವಾ ಮಗ್ಗವಸೇನ ವಾ ಫಲವಸೇನ ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ತತೋತಿ…ಪೇ… ವೇದಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ನನು ಚೇತ್ಥ ಮುದುಭಾವೋ ಏವ ಪಾಳಿಯಂ ಗಹಿತೋತಿ? ಸಚ್ಚಮೇತಂ, ತಂ ಪನ ತಿಕ್ಖಭಾವೇ ಅಸತಿ ನ ಹೋತಿ ತಿಕ್ಖಾದಿಭಾವೋತಿ ವುತ್ತಂ. ಯತೋ ಹಿ ಅಯಂ ಮುದು, ಇತೋ ತಂ ತಿಕ್ಖನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬತಂ ಲಭತಿ ಅಪೇಕ್ಖಾಸಿದ್ಧತ್ತಾ ತಿಕ್ಖಮುದುಭಾವಾನಂ ಪಾರಾಪಾರಂ ವಿಯ. ಇದಾನಿ ‘‘ತತೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸಮತ್ತಾನೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಸಮತ್ತಾನೀತಿ ಸಮ್ಪನ್ನಾನಿ. ಇತರಂ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ಸಮತ್ತಾನೀತಿ ವಾ ಪರಿಯತ್ತಾನಿ, ಸಮತ್ತಾನೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ತತೋ ಮುದುತರಾನಿ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀಮಗ್ಗಸ್ಸಾ’’ತಿ ಕಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ? ತತೋತಿ ಹಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾನಿಯೇವ, ‘‘ತತೋ ಮುದುತರಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಪಠಮಮಗ್ಗೋ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀ ವಾ ಸಿಯಾ ಸದ್ಧಾನುಸಾರೀ ವಾತಿ ಬ್ಯಭಿಚರತಿ? ನಾಯಂ ದೋಸೋ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇಕದೇಸವಸೇನೇವ ಲದ್ಧಬ್ಬಪಠಮಮಗ್ಗಾಪೇಕ್ಖಾಯ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ವಿಭಾಗಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ. ಯೋ ಹಿ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಹುತ್ವಾ ಇರಿಯಾಪಥಂ ಅಕೋಪೇತ್ವಾ ಯಥಾನಿಸಿನ್ನೋವ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತಸ್ಸ ವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಸನ್ಧಾಯ ಅವಿಭಾಗೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ತತೋ ಮುದುತರಾನಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಸ್ಸ ವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ನಾಮಾ’’ತಿ. ಯೋ ಪನ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಹುತ್ವಾ ಕಾಲನ್ತರೇನ ಸಕದಾಗಾಮೀ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗತ್ಥಾಯ ಪವತ್ತಾನಿ ವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ. ಸೋ ಚೇ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀಗೋತ್ತೋ, ತಸ್ಸ ಯಥಾವುತ್ತವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯತೋ ಮುದುತರಾನೀತಿ ‘‘ತತೋ ಮುದುತರಾನಿ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀಮಗ್ಗಸ್ಸಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ನಾಮಾತಿ ಆನೇತ್ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯತೋ ಸದ್ಧಾನುಸಾರೀವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಮುದುಭಾವಸ್ಸ ಕಾರಣಂ ಸಯಮೇವ ವಕ್ಖತಿ. ಧಮ್ಮೇನ ಪಞ್ಞಾಯ ಮಗ್ಗಸೋತಂ ಅನುಸ್ಸರತೀತಿ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀ, ಪಞ್ಞುತ್ತರೋ ಅರಿಯೋ. ಸದ್ಧಾಯ ಮಗ್ಗಸೋತಂ ಅನುಸ್ಸರತೀತಿ ಸದ್ಧಾನುಸಾರೀ, ಸದ್ಧುತ್ತರೋ ಅರಿಯೋ.

ಏವಂ ವಿಪಸ್ಸನಾವಸೇನ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗವಸೇನ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ತಥಾ’’ತಿಆದಿ ಆರದ್ಧಂ. ಸಮ್ಪಯೋಗತೋ ಸಭಾವತೋ ಚ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಾನಿ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ. ಅರಹತ್ತಫಲಿನ್ದ್ರಿಯಾನೀತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಇದಾನಿ ಫಲವಸೇನ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸಮತ್ತಾನಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಾನೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಟ್ಠಪುಗ್ಗಲವಸೇನ ನಾನತ್ತಂ ಜಾತಂ, ತಸ್ಮಾ ತೇ ದ್ವೇಪಿ ಇಧ ತತಿಯವಾರೇ ನ ಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀಸದ್ಧಾನುಸಾರೀನಂ ನಾನತ್ತಂ ಕಥಂ ಜಾತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಆಗಮನೇನಪಿ ಮಗ್ಗೇನಪೀ’’ತಿ. ತದುಭಯಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸದ್ಧಾನುಸಾರೀಪುಗ್ಗಲೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಉದ್ದಿಸಾಪೇನ್ತೋತಿ ಉದ್ದೇಸಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋ.

ಮಗ್ಗೋ ತಿಕ್ಖೋ ಹೋತಿ ಉಪನಿಸ್ಸಯಿನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ತಿಕ್ಖವಿಸದಭಾವತೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸೂರಂ ಞಾಣಂ ವಹತೀ’’ತಿ. ಅಸಙ್ಖಾರೇನಾತಿ ಸರಸೇನೇವ. ಅಪ್ಪಯೋಗೇನಾತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀಪುಗ್ಗಲೋ ಹಿ ಆಗಮನಮ್ಹಿ ಕಿಲೇಸೇ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇನ್ತೋ ಅಪ್ಪದುಕ್ಖೇನ ಅಪ್ಪಕಸಿರೇನ ಅಕಿಲಮನ್ತೋವ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ. ಸದ್ಧಾನುಸಾರೀಪುಗ್ಗಲೋ ಪನ ದುಕ್ಖೇನ ಕಸಿರೇನ ಕಿಲಮನ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರಿಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಕಿಲೇಸಚ್ಛೇದಕಞಾಣಂ ಅದನ್ಧಂ ತಿಖಿಣಂ ಹುತ್ವಾ ವಹತಿ, ಯಥಾ ನಾಮ ತಿಖಿಣೇನ ಅಸಿನಾ ಕದಲಿಂ ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ಛಿನ್ನಟ್ಠಾನಂ ಮಟ್ಠಂ ಹೋತಿ, ಅಸಿ ಖಿಪ್ಪಂ ವಹತಿ, ಸದ್ದೋ ನ ಸುಯ್ಯತಿ, ಬಲವವಾಯಾಮಕಿಚ್ಚಂ ನ ಹೋತಿ, ಏವರೂಪಾ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರಿನೋ ಪುಬ್ಬಭಾಗಭಾವನಾ ಹೋತಿ, ಸದ್ಧಾನುಸಾರಿನೋ ಪನ ಪುಬ್ಬಭಾಗಕ್ಖಣೇ ಕಿಲೇಸಚ್ಛೇದಕಞಾಣಂ ದನ್ಧಂ ನ ತಿಖಿಣಂ ಅಸೂರಂ ಹುತ್ವಾ ವಹತಿ, ಯಥಾ ನಾಮ ನಾತಿತಿಖಿಣೇನ ಅಸಿನಾ ಕದಲಿಂ ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ಛಿನ್ನಟ್ಠಾನಂ ನ ಮಟ್ಠಂ ಹೋತಿ, ಅಸಿ ಸೀಘಂ ನ ವಹತಿ, ಸದ್ದೋ ಸುಯ್ಯತಿ, ಬಲವವಾಯಾಮಕಿಚ್ಚಂ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಏವರೂಪಾ ಸದ್ಧಾನುಸಾರಿನೋ ಪುಬ್ಬಭಾಗಭಾವನಾ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಕಿಲೇಸಕ್ಖಯೇ ನಾನತ್ತಂ ನತ್ಥಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಕಿಲೇಸಕ್ಖಯೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ಅವಸೇಸಾ ಚ ಕಿಲೇಸಾ ಖೀಯನ್ತಿ ಸಂಯೋಜನಕ್ಖಯಾಯ ಯೋಗತ್ತಾ.

೩. ದುತಿಯಸಂಖಿತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೮೩. ತತೋತಿ ಫಲತೋ ಫಲವೇಮತ್ತತಾಯ ಚರಿಯಮಾನತ್ತಾ. ಇನ್ದ್ರಿಯವೇಮತ್ತತಾ ಸದ್ಧಾದೀನಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ನಾನತ್ತೇನ. ಫಲನಾನತ್ತನ್ತಿ ಅರಹತ್ತಫಲಾದಿನಾನತ್ತಂ. ಪುಗ್ಗಲನಾನತ್ತನ್ತಿ ಅನಾಗಾಮಿಆದಿಪುಗ್ಗಲನಾನತ್ತಂ.

೪. ತತಿಯಸಂಖಿತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೮೪. ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಾದೀಹಿ ಚ ಪರಿತೋ ಪೂರಣೇನ ಪರಿಪೂರಂ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ಕರೋನ್ತೋ ನಿಪ್ಫತ್ತಿತೋ ಅರಹತ್ತಫಲಂ ಆರಾಧೇತಿ ನಿಪ್ಫಾದೇತಿ. ತಯೋ ಪದೇಸಮಗ್ಗೇತಿ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧಾದೀನಂ ಅಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಏಕದೇಸಭೂತೇ ತಯೋ ಹೇಟ್ಠಿಮಮಗ್ಗೇ. ಪದೇಸಂ ಹೇಟ್ಠಿಮಫಲತ್ತಯಂ. ಚತೂಸೂತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಗ್ಗೇ ಪಠಮಾದೀಸು ಚತೂಸು ಸುತ್ತೇಸು. ಕಾಮಞ್ಚೇತ್ಥ ತತಿಯೇ ‘‘ತತೋತಿ ಫಲವಸೇನ ನಿಸ್ಸಕ್ಕ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ಚತುತ್ಥೇ ‘‘ಪರಿಪೂರಂ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಆರಾಧೇತಿ, ಪದೇಸಂ ಪದೇಸಕಾರೀ’’ತಿ, ‘‘ಚತೂಸುಪಿ ಸುತ್ತೇಸು ಮಿಸ್ಸಕಾನೇವ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಕಥಿತಾನೀ’’ತಿ ಪನ ವಚನತೋ ವಿಪಸ್ಸನಾವಸೇನಪಿ ಯೋಜನಾ ಲಬ್ಭತೇವಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

೫-೭. ಪಠಮವಿತ್ಥಾರಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೪೮೫-೪೮೭. ವಿಪಸ್ಸನಾವಸೇನ ನಿಸ್ಸಕ್ಕಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ನ ಮಗ್ಗಫಲವಸೇನ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ಸಬ್ಬಸೋವ ವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಏವ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ. ಇದಾನಿ ತಮತ್ಥಂ ಪಾಕಟಂ ಕಾತುಂ ‘‘ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಹೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಅವಿಹಾದೀಸು ಪಞ್ಚಸು ಸುದ್ಧಾವಾಸೇಸು ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಆಯುವೇಮಜ್ಝಂ ಅನತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅನ್ತರಾ ಕಿಲೇಸಪರಿನಿಬ್ಬಾನೇನ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನತೋ ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಅಸಙ್ಖಾರೇನ ಅಪ್ಪಯೋಗೇನ ಸರಸತೋವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನತೋ ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ತಬ್ಬಿಪರಿಯಾಯತೋ ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಉದ್ಧಂ ವಾಹಿಭಾವೇನ ಉದ್ಧಮಸ್ಸ ತಣ್ಹಾಸೋತಂ ವಟ್ಟಸೋತಂ ವಾತಿ ಉದ್ಧಂಸೋತೋ, ಉದ್ಧಂ ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಟಿಲಭಿತಬ್ಬತೋ ಉದ್ಧಮಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸೋತನ್ತಿ ಉದ್ಧಂಸೋತೋ, ಅಕನಿಟ್ಠಭವಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮೀತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಸದ್ದತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ.

ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಠಾನೇತಿ ‘‘ವಿಪಸ್ಸನಾವಸೇನ ನಿಸ್ಸಕ್ಕ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಟ್ಠಾನೇ. ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇಯೇವ ಠತ್ವಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಭವೇ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇಯೇವ, ನ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಚ ಠತ್ವಾ. ಪಞ್ಚ ನಿಸ್ಸಕ್ಕಾನಿ ನೀಹರಿತಬ್ಬಾನೀತಿ ‘‘ತತೋ ಮುದುತರೇಹಿ ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತೀ’’ತಿಆದೀನಿ ಪಞ್ಚ ನಿಸ್ಸಕ್ಕಾನಿ ನಿದ್ಧಾರೇತ್ವಾ ಕಥೇತಬ್ಬಾನಿ. ಇದಾನಿ ತಮತ್ಥಂ ವಿವರನ್ತೋ ‘‘ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಹೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಅವಿಹಾದೀಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಉಪ್ಪನ್ನಸಮನನ್ತರಾಯ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನತೋ ಪಠಮಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ. ತತ್ಥ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣವೇಮಜ್ಝಂ ಅಪ್ಪತ್ವಾವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನತೋ ದುತಿಯಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಆಯುವೇಮಜ್ಝಂ ಪತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನತೋ ತತೋ ಪರಂ ತತಿಯಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ‘‘ಪಞ್ಚ ನಿಸ್ಸಕ್ಕಾನೀ’’ತಿ ಕಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ? ನನು ಅಸಙ್ಖಾರಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀತಿ ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ? ನ ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿನೋಪಿ ಏತೇವ ಪಞ್ಚ ಜನಾ’’ತಿ.

ತೀಣಿ ನಿಸ್ಸಕ್ಕಾನೀತಿ ‘‘ತತೋ ಮುದುತರೇಹಿ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದೀನಿ ತೀಣಿ ನಿಸ್ಸಕ್ಕಪದಾನಿ. ಇಧ ಸಕದಾಗಾಮೀ ನ ಗಹಿತೋ, ಸೋ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇ ಠತ್ವಾ ನೀಹರಿತಬ್ಬೋ, ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಸ್ಸ ವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯೇಹಿ ಮುದುತರೇಹಿ ಸಕದಾಗಾಮೀ ಹೋತಿ. ಸಕದಾ…ಪೇ… ಮುದುತರಾನೀತಿ ಇದಂ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಸ್ಸ ವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯೇಹಿ ಏಕಬೀಜಿಸಙ್ಖಾತಸೋತಾಪನ್ನವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಮುದುತರಾನಿ ಹೋನ್ತೀತಿ ತೀಣಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀತಿಆದಿದ್ವಯಂ ಕೋಲಂಕೋಲಾದಿದ್ವಯೇನ ಗಹಿತಂ ಹೋತೀತಿ. ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಸ್ಸ ಹೀತಿಆದಿ ವುತ್ತಸ್ಸೇವ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿವರಣಂ. ಸೇಸಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ಛಟ್ಠಸತ್ತಮಾನಿ ವುತ್ತನಯಾನೇವಾತಿ ಛಟ್ಠಸತ್ತಮಾನಿ ಸುತ್ತಾನಿ ದುತಿಯತತಿಯೇಸು ವುತ್ತನಯಾನೇವ. ತತ್ಥ ಪನ ಮಿಸ್ಸಕಾನಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಕಥಿತಾನಿ, ಇಧ ಪುಬ್ಬಭಾಗವಿಪಸ್ಸನಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಕಥಿತಾನೀತಿ ಅಯಮೇವ ವಿಸೇಸೋ.

೮. ಪಟಿಪನ್ನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೮೮. ತನ್ತಿ ಮಗ್ಗಫಲವಸೇನ ನಿಸ್ಸಕ್ಕಂ. ಪಾಳಿಯಂ ವುತ್ತಮೇವ ‘‘ಅರಹತ್ತಫಲಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿನಾ. ಅಟ್ಠಹೀತಿ ಚತೂಹಿ ಫಲೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಚ ಮಗ್ಗೇಹೀತಿ ಅಟ್ಠಹಿ. ಬಹಿಭೂತೋ ನ ಅನ್ತೋಭಾವೋ. ಲೋಕುತ್ತರಾನೇವ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಕಥಿತಾನಿ ಮಗ್ಗಫಲಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಪರಿಯಾಪನ್ನತ್ತಾ.

೯-೧೦. ಸಮ್ಪನ್ನಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೪೮೯-೪೯೦. ಇನ್ದ್ರಿಯಸಮ್ಪನ್ನೋತಿ ಏತ್ಥ ಸಮ್ಪನ್ನಸದ್ದೋ ಪರಿಪೂರಿಅತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಪರಿಪುಣ್ಣಿನ್ದ್ರಿಯೋ’’ತಿ. ಮಿಸ್ಸಕಾನಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಕಥಿತಾನಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋವ ದೇಸಿತತ್ತಾ.

ಮುದುತರವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.