೩. ಮಿಚ್ಛತ್ತವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ
೨೧-೩೦. ಮಿಚ್ಛಾಸಭಾವನ್ತಿ ಅಯಾಥಾವಸಭಾವಂ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕಸಭಾವಂ. ಸಮ್ಮಾಸಭಾವನ್ತಿ ಯಾಥಾವಸಭಾವಂ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಸಭಾವಂ. ಮಿಚ್ಛಾಪಟಿಪತ್ತಾಧಿಕರಣಹೇತೂತಿ ಏತ್ಥ ಅಧಿ-ಸದ್ದೋ ಅನತ್ಥಕೋತಿ ಆಹ – ‘‘ಮಿಚ್ಛಾಪಟಿಪತ್ತಿಕರಣಹೇತೂ’’ತಿ. ಞಾಯತಿ ಪಟಿವಿದ್ಧವಸೇನ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಞಾಯೋ. ಸೋ ಏವ ತಂಸಮಙ್ಗೀನಂ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಪಾತತೋ ಧಾರಣಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋತಿ ಆಹ – ‘‘ಞಾಯಂ ಧಮ್ಮನ್ತಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗಧಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ಞಾಣಸ್ಸ ಮಿಚ್ಛಾಸಭಾವೋ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಮೇವೇತ್ಥ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣವಸೇನ ಪವತ್ತಂ ಞಾಣ-ಸದ್ದೇನ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಮಿಚ್ಛಾವಿಞ್ಞಾಣೋ’’ತಿ. ಮಿಚ್ಛಾಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣೋತಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಪಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅಹೋ ಮಯಾ ಕತಂ ಸುಕತ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ಪವತ್ತೋ ಮಿಚ್ಛಾಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣೋ. ಗೋಸೀಲಗೋವತಾದಿಪೂರಣಂ ಮುತ್ತೀತಿ ಏವಂ ಗಣ್ಹತೋ ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತಿ ನಾಮ. ಮಿಚ್ಛಾಪಟಿಪದಾದೀಹಿ ವಿವಟ್ಟನ್ತಿ ಏವಂ ವಟ್ಟವಿವಟ್ಟಂ ಕಥಿತಂ. ಪುಗ್ಗಲೋ ಪುಚ್ಛಿತೋತಿ ನಿಗಮಿತೋ ಚ ‘‘ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಪ್ಪುರಿಸೋ’’ತಿಆದಿನಾ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ‘‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಪುಗ್ಗಲೋವ ನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ, ತಥಾಪಿ ಪುಗ್ಗಲಸೀಸೇನಾಯಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾತಿ ಆಹ ‘‘ಧಮ್ಮೋ ವಿಭತ್ತೋ’’ತಿ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಧಮ್ಮೇನ ಪುಗ್ಗಲೋ ದಸ್ಸಿತೋ’’ತಿ. ಧಮ್ಮೇನಾತಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಆದಿಕೇನ ಧಮ್ಮೇನ. ಕಲ್ಯಾಣಪುಥುಜ್ಜನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಬ್ಬಸೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಾ ನಾಮ, ಖೀಣಾಸವೋ ಸಪ್ಪುರಿಸತರೋ. ಸುಪ್ಪವತ್ತನಿಯೋತಿ ಸುಖೇನ ಪವತ್ತೇತುಂ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯೋ. ಧಾವತೀತಿ ಗಚ್ಛತಿ. ಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನೇನ ಉಪೇಚ್ಚ ನಿಸ್ಸಿತಬ್ಬತೋ ಉಪನಿಸಾ, ಪಚ್ಚಯೋ, ಏಕಸ್ಸ ಸ-ಕಾರಸ್ಸ ಲೋಪಂ ಕತ್ವಾ ವಾತಿ ಆಹ – ‘‘ಸಉಪನಿಸಂ ಸಪಚ್ಚಯ’’ನ್ತಿ. ಪರಿಕರಣತೋ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ, ಪರಿವಾರೋತಿ ಆಹ – ‘‘ಸಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಸಪರಿವಾರ’’ನ್ತಿ. ಸಹಜಾತವಸೇನ ಉಪನಿಸ್ಸಯವಸೇನ ಚ ಸಪಚ್ಚಯತಾ ಕಿಚ್ಚಸಾಧನೇ ನಿಪ್ಫಾದನೇ ಸಹಾಯಭಾವೂಪಗಮನೇ ಚ ಸಪರಿವಾರತಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ.
ಮಿಚ್ಛತ್ತವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.