೨. ಅಭಿಸಮಯಸಂಯುತ್ತಂ

೧. ನಖಸಿಖಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೭೪. ಸುಖುಮಾತಿ ತರುಣಾ ಪರಿತ್ತಾ ಕೇಸಗ್ಗಮತ್ತಭಾವತೋ. ಯಥಾ ಕೇಸಾ ದೀಘಸೋ ದ್ವಙ್ಗುಲಮತ್ತಾಯ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಏತಪ್ಪಮಾಣಾವ, ನ ತಚ್ಛಿನ್ದನಂ, ಏವಂ ನಖಗ್ಗಾಪಿ ಕೇಸಗ್ಗಮತ್ತಾವ, ನ ತೇಸಂ ಛಿನ್ದನಂ ಅವಡ್ಢನತೋ. ಪರತೋತಿ ‘‘ಸಹಸ್ಸಿಮಂ ಸತಸಹಸ್ಸಿಮ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಟ್ಠಾನೇ. ಅಭಿಸಮೇತ್ವಾತಿ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ, ತಸ್ಮಾ ಅಭಿಸಮೇತಾವಿನೋ ಪಟಿವಿದ್ಧಸಚ್ಚಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಾಮಂ ಪುರಿಮಪದಂ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಅತೀತಭಾವಂ ಉಪಾದಾಯಪಿ ವತ್ತುಂ ಯುತ್ತಂ. ಪುರೇತರಂಯೇವ ಪನ ವುತ್ತಭಾವಂ ಉಪಾದಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಪುರಿಮಂ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಪುರಿಮಂ ನಾಮ ಪಚ್ಛಿಮಂ ಅಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ. ಪುರಿಮಪಚ್ಛಿಮತಾ ಹಿ ತಂ ತಂ ಉಪಾದಾಯ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಇಧಾಧಿಪ್ಪೇತಂ ಪುರಿಮಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಕತಮಂ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಅತೀತಮ್ಪಿ ಪರಿಕ್ಖೀಣ’’ನ್ತಿ ಇಧಾಧಿಪ್ಪೇತಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಮೇವ ವಿಭಾವೇತುಂ ‘‘ಕತಮಂ ಪನ ಪರಿಕ್ಖೀಣ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಸೋತಾಪನ್ನಸ್ಸ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯೋ ಇಧ ಚೋದಿತೋತಿ ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಪಠಮಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅಭಾವಿತತ್ತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇದಾನಿ ತಂ ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ ಪುನ ‘‘ಕತಮ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಸತ್ತಸು ಅತ್ತಭಾವೇಸು ಯಂ ಅಪಾಯೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ ಅಟ್ಠಮಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಅಪಾಯೇಸು ಚಾತಿ ಯಂ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಸೋತಾಪನ್ನಸ್ಸ, ಯಂ ಪರಿಮಾಣಂ, ತತೋ ಉದ್ಧಞ್ಚ ಉಪಪಾತಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಮಹಾ ಅತ್ಥೋ ಗುಣೋ ಮಹತ್ಥೋ, ಸೋ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಮಹತ್ಥಿಯೋ ಕ-ಕಾರಸ್ಸ ಯ-ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮಹತೋ ಅತ್ಥಸ್ಸ ನಿಪ್ಫಾದಕೋ’’ತಿ.

ನಖಸಿಖಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಪೋಕ್ಖರಣೀಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೭೫. ಉಬ್ಬೇಧೇನಾತಿ ಅವವೇಧೇನ ಅಧೋದಿಸತಾಯ. ತೇನಾಹ ‘‘ಗಮ್ಭೀರತಾಯಾ’’ತಿ.

ಪೋಕ್ಖರಣೀಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಸಂಭೇಜ್ಜಉದಕಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೭೬-೭೭. ಸಮ್ಭಿಜ್ಜಟ್ಠಾನೇತಿ ಸಮ್ಭಿಜ್ಜಸಮೋಧಾನಗತಟ್ಠಾನೇ. ಸಮೇನ್ತಿ ಸಮೇತಾ ಹೋನ್ತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಮಾಗಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ. ಪಾಳಿಯಂ ವಿಭತ್ತಿಲೋಪೇನ ನಿದ್ದೇಸೋತಿ ತಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ತೀಣಿ ವಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸಮ್ಭಿಜ್ಜತಿ ಮಿಸ್ಸೀಭಾವಂ ಗಚ್ಛತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಮ್ಭೇಜ್ಜಂ, ಮಿಸ್ಸಿತಟ್ಠಾನಂ. ತತ್ಥ ಉದಕಂ ಸಮ್ಭೇಜ್ಜಉದಕಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಮ್ಭಿನ್ನಟ್ಠಾನೇ ಉದಕ’’ನ್ತಿ.

ಸಂಭೇಜ್ಜಉದಕಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಪಥವೀಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೭೮-೮೪. ಚಕ್ಕವಾಳಬ್ಭನ್ತರಾಯಾತಿ ಚಕ್ಕವಾಳಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಅನ್ತೋಗಧಾಯ.

ಛಟ್ಠಾದೀಸು ವುತ್ತನಯೇನೇವಾತಿ ಇಧ ಛಟ್ಠಸುತ್ತಾದೀಸು ಪಠಮಸುತ್ತಾದೀಸು ವುತ್ತನಯೇನೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಸೇಸಾಭಾವತೋ.

ಪರಿಯೋಸಾನೇತಿ ಇಮಸ್ಸ ಅಭಿಸಮಯಸಂಯುತ್ತಸ್ಸ ಓಸಾನಟ್ಠಾನೇ. ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನನ್ತಿ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ. ಗುಣಾಧಿಗಮೋತಿ ಝಾನಾಭಿಞ್ಞಾಸಹಿತೋ ಗುಣಾಧಿಗಮೋ. ಸತಭಾಗಮ್ಪಿ…ಪೇ… ನ ಉಪಗಚ್ಛತಿ ಸಚ್ಚಪಟಿವೇಧಸ್ಸ ಮಹಾನುಭಾವತ್ತಾ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ ಪಚ್ಚಕ್ಖಸಬ್ಬಧಮ್ಮೋ ‘‘ಏವಂ ಮಹಾಧಿಗಮೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಏವಂ ಮಹಾಭಿಞ್ಞೋ’’ತಿ.

ಪಥವೀಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸಾರತ್ಥಪ್ಪಕಾಸಿನಿಯಾ ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ

ಅಭಿಸಮಯಸಂಯುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.