೩. ತತಿಯವಗ್ಗೋ

೧. ಛೇತ್ವಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೬೭. ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ ಹೇಟ್ಠಾ ದೇವಪುತ್ತಸಂಯುತ್ತವಣ್ಣನಾಯಂ.

ಛೇತ್ವಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ದುಬ್ಬಣ್ಣಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೬೮. ದುಬ್ಬಣ್ಣೋ ದುದ್ದಸಿಕೋ ವಿರೂಪವಣ್ಣೋ. ಓಕೋಟಿಮಕೋತಿ ರಸ್ಸಭಾವೇನ ಅವರಕೋಟಿಮಕೋ. ಸಕ್ಕೇನ ಗಹಿತನಾಮಮೇವೇತಂ, ನ ಪನ ಸೋ ತಥಾರೂಪೋ ಕೋಚಿ ಯಕ್ಖೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಏಕೋ ರೂಪಾವಚರಬ್ರಹ್ಮಾ’’ತಿ. ಯದಿ ಏವಂ ಕಸ್ಮಾ ಸೋ ತಥಾರೂಪೋ ಹುತ್ವಾ ಆಗತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಸಕ್ಕೋ ಕಿರಾ’’ತಿ. ಕಥಂ ಪನೇತ್ಥ ಞಾಯತಿ ‘‘ಸೋ ಏಕೋ ರೂಪಾವಚರಬ್ರಹ್ಮಾ, ನ ಪನೇಸೋ ಅವರುದ್ಧಕಯಕ್ಖೋ’’ತಿ ಯುತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅವರುದ್ಧಕಯಕ್ಖಾ ಪನಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ದೇವಾನಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ. ಫರುಸೇನಾತಿ ಫರುಸಸಮಾಚಾರೇನ. ‘‘ಕೋ ನಾಮ ಮಯ್ಹಂ ಆಸನೇ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನೋ’’ತಿ ಅಕ್ಖನ್ತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದೇನ್ತೋ ಖನ್ತಿಯಂ ಠತ್ವಾ. ಬಲವಚಿತ್ತೀಕಾರನ್ತಿ ಗರುತರಂ ಸಕ್ಕಾರಬಹುಮಾನಂ. ನೀಚವುತ್ತಿಯಾತಿ ಪರಮನಿಪಚ್ಚಕಾರೇ ಸುವೂಪಸಮನೇ ಚ ದಸ್ಸಿಯಮಾನೇ. ಸಕ್ಕಸ್ಸ ತಾಯ ಏವ ಆಚಾರಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸಕ್ಕಾಸನೇ ಠಾತುಂ, ಅತ್ತನೋ ಚ ಆವಿಕಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಅನ್ತರಧಾಯಿ. ಉಪಹತಚಿತ್ತೋಮ್ಹೀತಿ ಖನ್ತಿಮೇತ್ತಾನುದ್ದಯಾಸಬ್ಭಾವತೋ ಪರಸ್ಮಿಂ ಉಪಹತಚಿತ್ತೋಮ್ಹೀತಿ ಸಕ್ಕೋ ಅತ್ತನೋ ಸಭಾವಂ ವದತಿ. ಕೋಧವಸೇ ವತ್ತೇತುನ್ತಿ ಕೋಧೇನ ಅತ್ತನೋ ವಸೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತುಂ ನ ಸುಕರೋಮ್ಹಿ, ಅಥ ಖೋ ಕೋಧಂ ಮಯ್ಹಂ ವಸೇ ನ ವತ್ತೇಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಚಿರಂ ನ ಕುಜ್ಝಾಮೀತಿ ಯದಿ ಮೇ ಕದಾಚಿ ಕೋಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ತಂ ಕೋಧಂ ಅನುವತ್ತೇನ್ತೋ ಚಿರಕಾಲಂ ನ ಕುಜ್ಝಾಮಿ. ನ ಉಪನಯ್ಹಾಮೀತಿ ಅನ್ತೋ ಸಚೇ ಮೇ ಕೋಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಖಿಪ್ಪಮೇವ ಚ ನಂ ಪಟಿವಿನೇಯ್ಯನ್ತಿ ತಂ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇವ ವತಂ ಪರಿಪೂರಿತಂ.

ದುಬ್ಬಣ್ಣಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಸಮ್ಬರಿಮಾಯಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೬೯. ಆಬಾಧಿಕೋತಿ ಆಬಾಧೋ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಆಬಾಧಿಕೋ. ವಾಚೇಸೀತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪೇಸಿ. ಸಮ್ಬರೋ ನಾಮ ಅಸುರಮಾಯಾಯ ಆದಿಪುರಿಸೋ ಪುರಾತನೋ ಅಸುರಿನ್ದೋ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಯಥಾ ಸಮ್ಬರೋ’’ತಿಆದಿ. ಏವಂ ಪಚ್ಚತಿ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಮಾಯಾವೀ ಮಾಯಂ ಪಯೋಜೇತ್ವಾ. ಉಪವಾದನ್ತರಾಯೋ ನಾಮ ಖಮಾಪನೇ ಸತಿ ವಿಗಚ್ಛತಿ, ಪಾಕತಿಕಮೇವ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಏವಮಸ್ಸ ಫಾಸು ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ತೇನಾತಿ ವೇಪಚಿತ್ತಿನಾ ಸಮ್ಬರವಿಜ್ಜಾಯ ಅದಾನೇನ ವಞ್ಚಿತತ್ತಾ. ತಥಾ ಅಕತ್ವಾತಿ ಇಸೀನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ನೇತ್ವಾ ಖಮಾಪನವಸೇನ ಕಾತಬ್ಬಂ ಅಕತ್ವಾ.

ಸಮ್ಬರಿಮಾಯಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಅಚ್ಚಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೭೦. ಸಮ್ಪಯೋಜೇಸುನ್ತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವಾಚಸಿಕಂ ಫರುಸಂ ಪಯೋಜೇಸುಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಕಲಹಂ ಅಕಂಸೂ’’ತಿ, ವಿವಾದಂ ಅಕಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮವಚನನ್ತಿ ವಚೀಸಂವರಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ವಚನಂ. ಯಸ್ಮಾ ಅಚ್ಚಯೇ ದೇಸಿಯಮಾನೇ ತಂ ಖೀಣಯತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಖಮಮಾನಸ್ಸ ಖಮನಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹತೋ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ನಪ್ಪಟಿಗಣ್ಹಾತೀತಿ ನ ಖಮತೀ’’ತಿ. ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಸೇ ವತ್ತತು, ವಿಸೇವಿತಂ ಅಕತ್ವಾ ಯಥಾಕಾಮಕರಣೀಯೋ ಹೋತು. ಮಿತ್ತಧಮ್ಮೋ ಇಧ ಉತ್ತರಪದಲೋಪೇನ ‘‘ಮಿತ್ತೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಮಿತ್ತಧಮ್ಮೇ’’ತಿ. ಕರಣವಚನನ್ತಿ ‘‘ಮಿತ್ತೇಹೀ’’ತಿ ಕರಣವಚನಂ ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮಿತ್ತೇಸೂ’’ತಿ. ಯಥಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಸಭಾವಸ್ಸ ಭಾವತೋ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ ಜರಾ, ಏವಂ ಮಿತ್ತಭಾವತೋ ವುತ್ತವಿಪರಿಯಾಯೋ ಅಮಿತ್ತಧಮ್ಮೋ ಜರಾಪರಿಯಾಯೇನ ವುತ್ತೋ. ಅಗಾರಯ್ಹಂ ಅನವಜ್ಜಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಪಹೀನಕಿಲೇಸಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಖೀಣಾಸವಪುಗ್ಗಲ’’ನ್ತಿ.

ಅಚ್ಚಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಅಕ್ಕೋಧಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೭೧. ಕೋಧೋ ತುಮ್ಹೇ ಮಾ ಅಭಿಭವೀತಿ ಏತ್ಥ ಕೋಧೇನ ಅನಭಿಭವನೀಯತ್ತಂ ಖನ್ತಿಮೇತ್ತಾಕರುಣಾದಿತಪ್ಪಟಿಪಕ್ಖಧಮ್ಮಪರಿಬ್ರೂಹನೇನ. ತಥಾ ಹಿ ತಂಸಮಙ್ಗಿನೋ ಕೋಧೋ ಅಭಿಭುಯ್ಯತೀತಿ ಆಹ ‘‘ತುಮ್ಹೇವ ಕೋಧಂ ಅಭಿಭವಥ. ಕುಜ್ಝನ್ತಾನಂ ಮಾ ಪಟಿಕುಜ್ಝಿತ್ಥಾ’’ತಿ. ಪಟಿಪದಾತಿ ಏಸಾ ಪಟಿಪತ್ತಿ. ಮೇತ್ತಾತಿ ಅಪ್ಪನಾಪ್ಪತ್ತಾ ಮೇತ್ತಾ. ತದುಪಚಾರೋ ಮೇತ್ತಾಪುಬ್ಬಭಾಗೋ. ನ ವಿಹಿಂಸತಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಏತಾಯಾತಿ ಅವಿಹಿಂಸಾ. ಕರುಣಾತಿ ಅಪ್ಪನಾಪ್ಪತ್ತಕರುಣಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ತದುಪಚಾರೋ ಕರುಣಾಪುಬ್ಬಭಾಗೋ. ಲಾಮಕಜನನ್ತಿ ಖನ್ತಿಆದೀಸು ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಾಭಾವೇನ ಗಾರಯ್ಹಸಮಾಚಾರಸಮಾಯೋಗೇನ ಚ ನಿಹೀನಂ ಜನಂ. ಪಚ್ಚಯಪರಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಕೋಧೋ ಅಭಿಮದ್ದಮಾನೋ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅಭಿಮದ್ದತಿ, ತಸ್ಸ ಸೋ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಭಾವನಾಬಲೇಹಿ ಸಮ್ಮದೇವ ಪಹಾತಬ್ಬೋತಿ.

ಅಕ್ಕೋಧಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ತತಿಯವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸಾರತ್ಥಪ್ಪಕಾಸಿನಿಯಾ ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ

ಸಕ್ಕಸಂಯುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.

ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ಸಾರತ್ಥಪ್ಪಕಾಸಿನಿಯಾ

ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಸಗಾಥಾವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ.

ಪಠಮೋ ಭಾಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.