೩. ಉಜ್ಝಾಪನಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೧೦೩. ತತಿಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಜ್ಝಾಪೇನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ಕಾರಿತಕಮ್ಮತ್ತಾ ಕರಣತ್ಥೇ ಉಪಯೋಗವಚನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹೀ’’ತಿ. ಓಕಾರವಿಪರೀತೋ ಉಕಾರೋತಿ ಚ ಝೇಸದ್ದೋ ಞಾಣತ್ಥೋತಿ ಚ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅವಜಾನಾಪೇನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ತಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತ’’ನ್ತಿ ಪದಂ ‘‘ಅವಜಾನಾಪೇನ್ತೀ’’ತಿ ಪದೇ ಧಾತುಕಮ್ಮಂ. ಅನೇಕತ್ಥತ್ತಾ ಧಾತೂನಂ ಝೇಸದ್ದೋ ಓಲೋಕನತ್ಥೋ ಚ ಚಿನ್ತನತ್ಥೋ ಚ ಹೋತಿ, ತೇನಾಹ ‘‘ಓಲೋಕಾಪೇನ್ತೀ’’ತಿಆದಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂ ಉಜ್ಝಾಪೇನ್ತೀ’’ತಿ ಪದೇ. ಛನ್ದಾಯಾತಿ ಛನ್ದತ್ಥಂ. ಯೇಸಂ ಸೇನಾಸನಾನಿ ಚ ಪಞ್ಞಪೇತಿ, ಭತ್ತಾನಿ ಚ ಉದ್ದಿಸತಿ, ತೇಸಂ ಅತ್ತನಿ ಪೇಮತ್ಥನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ‘‘ಛನ್ದಾಯಾತಿ ಛನ್ದೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಇಮಿನಾ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸನಯೋ ವುತ್ತೋ. ಪರೇಸಂ ಅತ್ತನೋ ಪೇಮೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಕ್ಖಪಾತೇನಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಪಕ್ಖೇ ಪಾತಾಪನೇನ.

೧೦೫. ಉಜ್ಝಾಪೇನ್ತಿ ಅನೇನಾತಿ ಉಜ್ಝಾಪನಕಂ. ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ಅನೇನಾತಿ ಖಿಯ್ಯನಕನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯೇನ ವಚನೇನಾ’’ತಿಆದಿ.

೧೦೬. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸಙ್ಘೇನ ಸಮ್ಮತಂ ಮಙ್ಕುಕತ್ತುಕಾಮೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸಙ್ಘೇನ ಸಮ್ಮತ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಸಮ್ಬಜ್ಝನಂ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಕಾತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸಙ್ಘೇನ ಸಮ್ಮತಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಕತ್ತುಕಾಮೋ ಅಯಸಂ ಕತ್ತುಕಾಮೋತಿ ವಿಭತ್ತಿವಿಪರಿಣಾಮೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ವಿಭತ್ತಿವಿಪರಿಣಾಮೋ ಕಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ. ‘‘ವಸೇನಾ’’ತಿ ಪದಂ ವಿಭತ್ತಿವಿಪರಿಣಾಮೋ ಕಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ ಪದೇ ವಿಸೇಸನಂ. ಯಸ್ಮಾ ವಿಸೇಸೋ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಕತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ತನ್ತಿ ‘‘ಖಿಯ್ಯನಕ’’ನ್ತಿ ಪದಂ. ಸೋ ಚ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಉಜ್ಝಾಪನಕೋ ಚ ಖಿಯ್ಯನಕೋ ಚ ಸೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು. ಅಥಾತಿ ತಸ್ಮಾ ಉಜ್ಝಾಪನಕಖಿಯ್ಯನಕಕರತ್ತಾ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭವೇಯ್ಯ.

‘‘ಉಪಸಮ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಪದಂ ‘‘ಉಜ್ಝಾಪೇತೀ’’ತಿ ಪದೇ ಧಾತುಕಮ್ಮಂ ‘‘ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಪದಂ ಕಾರಿತಕಮ್ಮಂ, ‘‘ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಪದಂ ‘‘ಉಜ್ಝಾಪೇತೀ’’ತಿ ಕಾರಿತಕಿರಿಯಂ ಅಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಕಮ್ಮಂ ಹೋತಿ. ‘‘ಖಿಯ್ಯತೀ’’ತಿ ಸುದ್ಧಕಿರಿಯಾಯ ಅಪೇಕ್ಖಾಯ ವಿಭತ್ತಿವಿಪಲ್ಲಾಸೋ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ತಸ್ಸ ವಾ’’ತಿಆದಿ. ತಸ್ಸಾತಿ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತನ್ತಿ ಸಙ್ಘೇನ ಸಮ್ಮತಂ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಂ. ‘‘ಸಙ್ಘೇನ ಅಸಮ್ಮತ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ನ ಅಪಲೋಕನಕಮ್ಮೇನ ಅಸಮ್ಮತಂ, ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಪನ ಅಸಮ್ಮತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಕಮ್ಮವಾಚಾಯಾ’’ತಿಆದಿ. ದ್ವೇ ತಯೋ ಹುತ್ವಾ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ಸಮ್ಮನಿತುಮಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ ಅಸಮ್ಮತನ್ತಿ ಚ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯತ್ರಾ’’ತಿಆದಿ. ಯತ್ರಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ. ‘‘ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸಙ್ಘೇನ ಸಮ್ಮತ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸಮ್ಮುತಿಯೋ ದಾತುಮಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ ಪುಬ್ಬವೋಹಾರವಸೇನ ಸಮ್ಮತನ್ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕಿಞ್ಚಾಪೀ’’ತಿಆದಿ. ತನ್ತಿ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಭಾವೇ ಠಿತಂ. ಬ್ಯತ್ತಸ್ಸಾತಿ ವಿಯತ್ತಸ್ಸ. ಸಙ್ಘೇನ ವಾ ಕತೋತಿ ಯೋಜನಾತಿ. ತತಿಯಂ.