೧೧. ಸಚ್ಚವಿಭಙ್ಗಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೭೧. ಆಚಿಕ್ಖನಾತಿ – ‘‘ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ, ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ಅರಿಯಸಚ್ಚ’’ನ್ತಿ ಆದಿತೋ ಕಥನಂ. ದೇಸನಾತಿ ತಸ್ಸೇವ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಅತಿಸಜ್ಜನಂ ಪಬೋಧನಂ. ಪಞ್ಞಾಪನಾತಿ ಪಕಾರೇಹಿ ಞಾಪನಾ, ಸಾ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಇತ್ಥಮಿದನ್ತಿ ವೇನೇಯ್ಯಾನಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ದಸ್ಸನಾ, ತೇಸಂ ವಾ ಸನ್ತಾನೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪನಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಆಹ – ‘‘ದುಕ್ಖಸಚ್ಚಾದೀನಂ ಠಪನಾ’’ತಿ. ಪಟ್ಠಪನಾತಿ ಪತಿಟ್ಠಾಪನಾ. ಯಸ್ಮಾ ಪಟ್ಠಪಿಯಮಾನಸಭಾವಾ ದೇಸನಾ ಭಾಜನಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತೀ ವಿಯ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಪಞ್ಞಾಪನಾ’’ತಿ, ಜಾನಾಪನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿವಟಕರಣಾತಿ ದೇಸಿಯಮಾನಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿವಟಭಾವಕರಣಂ. ವಿಭಾಗಕಿರಿಯಾತಿ ಯಥಾವುತ್ತಸ್ಸ ಅತ್ಥವಿಭಾಗಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರಕರಣಂ. ಪಾಕಟಭಾವಕರಣನ್ತಿ ಅಗಮ್ಭೀರಭಾವಾಪಾದನಂ. ಅಪರೋ ನಯೋ – ಚತುಸಚ್ಚಸಞ್ಞಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸನವಸೇನ ಇದನ್ತಿ ಆದಿತೋ ಸಿಕ್ಖಾಪನಂ ಕಥನಂ ಆಚಿಕ್ಖನಾ, ಏವಂ ಪರಸನ್ತಾನೇ ಪಬೋಧನವಸೇನ ಪವತ್ತಾಪನಾ ದೇಸನಾ, ಏವಂ ವಿನೇಯ್ಯಾನಂ ಚಿತ್ತಪರಿತೋಸಜನನೇನ ತೇಸಂ ಬುದ್ಧಿಪರಿಪಾಚನಂ ‘‘ಪಞ್ಞಾಪನಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಏವಂ ಪಞ್ಞಾಪೇನ್ತೀ ಚ ಸಾ ದೇಸಿಯಮಾನಂ ಅತ್ಥಂ ವೇನೇಯ್ಯಸನ್ತಾನೇ ಪಕಾರತೋ ಠಪೇತಿ ಪತಿಟ್ಠಪೇತೀತಿ ‘‘ಪಟ್ಠಪನಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಪಕಾರತೋ ಠಪೇನ್ತೀ ಪನ ಸಂಖಿತ್ತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಪಟಿವುತ್ತಸ್ಸ ಪುನಾಭಿಧಾನತೋ ‘‘ವಿವರಣಾ’’ತಿ, ತಸ್ಸೇವತ್ಥಸ್ಸ ವಿಭಾಗಕರಣತೋ ‘‘ವಿಭಜನಾ’’ತಿ, ವುತ್ತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನಾಭಿಧಾನತೋ ವಿಭತ್ತಸ್ಸ ಹೇತುದಾಹರಣದಸ್ಸನತೋ, ‘‘ಉತ್ತಾನೀಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಪಾಕಟಭಾವಕರಣ’’ನ್ತಿ, ಹೇತೂಪಮಾವಸೇನತ್ಥಸ್ಸ ಪಾಕಟಭಾವಕರಣತೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಅನುಗ್ಗಾಹಕಾತಿ ಅನುಗ್ಗಣ್ಹನಕಾಮಾ. ಸ್ವಾಯಮನುಗ್ಗಹೋ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥುವಸೇನ ಪಾಕಟೋ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಆಮಿಸಸಙ್ಗಹೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ಜನೇತಾ ಜನೇತ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಜನಿಕಾ ಮಾತಾ’’ತಿ. ವುದ್ಧಿಂ ಪರಿಸಂ ಆಪಾದೇತೀತಿ ಆಪಾದೇತಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪೋಸೇತಾ’’ತಿ. ಇದಾನಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಮಹಾಥೇರಾನಂ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀನಂ ಭಗವತಾ ವುತ್ತೇಹಿ ಜನಿಕಪೋಸಿಕಮಾತುಟ್ಠಾನಿಯೇಹಿ ಸಙ್ಗಾಹಕತಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ, ‘‘ಜನಿಕಮಾತಾ ಹೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಪರತೋಘೋಸೇನ ವಿನಾಪಿ ಉಪರಿಮಗ್ಗಾಧಿಗಮೋ ಹೋತೀತಿ ‘‘ಪಚ್ಚತ್ತಪುರಿಸಕಾರೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಪಠಮಮಗ್ಗೋ ಏವ ಹಿ ಸಾವಕಾನಂ ಏಕನ್ತತೋ ಘೋಸಾಪೇಕ್ಖೋತಿ. ಪತ್ತೇಸುಪೀತಿ ಪಿ-ಸದ್ದೇನ ಪಗೇವ ಅಪ್ಪತ್ತೇಸೂತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಭವಸ್ಸ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕತಾ ನಾಮ ಇತ್ತರಕಾಲತಾಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘಾತಮತ್ತಮ್ಪೀ’’ತಿ. ಜನೇತಾತಿ ಜನಕೋ, ಥೇರೋ ಪನ ಅರಿಯಾಯ ಜನಯಿತಾ. ಆಪಾದೇತಾತಿ ವಡ್ಢೇತಾ ಪರಿಬ್ರೂಹೇತಾ. ಪುರಿಮಸ್ಮಿಂ ಸಚ್ಚದ್ವಯೇ ಸಮ್ಮಸನಗ್ಗಹಣಂ ಲೋಕಿಯತ್ತಾ ತಸ್ಸ, ಇತರಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಸ ಅಗ್ಗಹಣಂ ಲೋಕುತ್ತರತ್ತಾ.

ಕಾಮೇಹಿ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪೋ. ಸ್ವಾಯಮಸ್ಸ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮನತ್ಥೋ ತೇಸಂ ಪಟಿಪಕ್ಖಭಾವತೋ ತೇಹಿ ವಿಸಂಸಗ್ಗತೋ ವಿರಜ್ಜನತೋ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದನತೋ ಸಬ್ಬಸೋ ವಿವಿತ್ತಭಾವತೋ ಚ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ, ‘‘ಕಾಮಪಚ್ಚನೀಕಟ್ಠೇನಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಕಾಮಪದಘಾತನ್ತಿ ಯಥಾ ಕಾಮೋ ಪದಂ ಪತಿಟ್ಠಂ ನ ಲಭತಿ, ಏವಂ ಹನನಂ, ಕಾಮಸಮುಚ್ಛೇದನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಾಮೇಹಿ ಸಬ್ಬಸೋ ವಿವಿತ್ತತ್ತಾ ಕಾಮವಿವಿತ್ತೋ, ಅರಿಯಮಗ್ಗೋ, ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋ, ಅರಿಯಫಲಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಮವಿವಿತ್ತನ್ತೇ. ಏಸೇವ ನಯೋತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಬ್ಯಾಪಾದಪಚ್ಚನೀಕಟ್ಠೇನಾ’’ತಿಆದಿಯೋಜನಂ ಅತಿದಿಸತಿ. ಸಬ್ಬೇ ಚೇತೇ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪಾದಯೋ ನಾನಾಚಿತ್ತೇಸು ಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಯದಿ ಏಕಚಿತ್ತೇ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಕಥಂ ತಿವಿಧಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾನಂ ಸಮುಗ್ಘಾತೋತಿ ಆಹ ‘‘ತತ್ರ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ನ ನಾನಾ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಇಮಿನಾ ತಿವಿಧಕಿಚ್ಚಕಾರಿತಂ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಸ್ಸ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕಿಚ್ಚವಸೇನ ಹಿ ತಸ್ಸ ನಾಮಸ್ಸ ಲಾಭೋ. ಸಮ್ಮಾವಾಚಾದೀನಮ್ಪಿ ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಏಕಚಿತ್ತೇ ಲಬ್ಭಮಾನಾನಮ್ಪಿ ಚತುಕಿಚ್ಚಕಾರಿತಾಯ ಚತುಬ್ಬಿಧನಾಮಾದಿತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಸಚ್ಚವಿಭಙ್ಗಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.