೬. ಇಸಿಗಿಲಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೩. ಸಮಞ್ಞಾಯತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಸಮಞ್ಞಾ, ನಾಮನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಯಮಯಂ ನಾಮಾತಿ ಪಞ್ಞಾಪೇನ್ತಿ ಏತಾಯ, ತಥಾಪಞ್ಞಾಪನಮತ್ತನ್ತಿ ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ, ನಾಮಮೇವ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪುರಿಮಪದಸ್ಸೇವ ವೇವಚನ’’ನ್ತಿ. ಸೇಸೇಸುಪೀತಿ ‘‘ಪಣ್ಡವಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದೀಸು ತೀಸು ವಾರೇಸುಪಿ.

ಸಮುಟ್ಠಾನಂ ತಾವ ಸುತ್ತಸ್ಸ ಕಥೇತ್ವಾ ಅತ್ಥಸಂವಣ್ಣನಂ ಕಾತುಂ ‘‘ತದಾ ಕಿರಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ನ ಪಬ್ಬತೇಹಿ ಅತ್ಥೋತಿ ನ ಭಗವತೋ ಪಬ್ಬತೇಹಿ ಕಥಿತೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ಅತ್ಥಿ. ಇಸಿಗಿಲಿಭಾವೋತಿ ಇಸಿಗಿಲಿನಾಮತಾ. ಇತೀತಿ ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ, ಇಮಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಅವೇಕ್ಖನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಚೇತಿಯಗಬ್ಭೇತಿ ಚೇತಿಯಘರೇ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ. ಯಮಕಮಹಾದ್ವಾರನ್ತಿ ಯಮಕಕವಾಟಯುತ್ತಂ ಮಹನ್ತಂ ದ್ವಾರಂ. ದ್ವೇಧಾ ಕತ್ವಾತಿ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಮಣ್ಡಪಸಙ್ಖೇಪೇನ ಲೇಣಂ ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ದ್ವೇಧಾ ಕತ್ವಾ ತದಾ ತೇ ತತ್ಥ ವಸಿಂಸು.

ವಸಿತಕಾಲಞ್ಚ ಕಥೇನ್ತೋ ತೇಸಂ ಮಾತುಯಾ ಯಾವ ತತಿಯಭವತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಮುದಾಗಮಂ ದಸ್ಸೇತುಂ, ‘‘ಅತೀತೇ ಕಿರಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಪತ್ಥೇಸೀತಿ ತಸ್ಸಾ ಕಿರ ಖೇತ್ತಕುಟಿಯಾ ವೀಹಯೋ ಭಜ್ಜನ್ತಿಯಾ ತತ್ಥ ಮಹಾಕರಞ್ಜಪುಪ್ಫಪ್ಪಮಾಣಾ ಮಹನ್ತಾ ಮನೋಹರಾ ಪಞ್ಚಸತಮತ್ತಾ ಲಾಜಾ ಜಾಯಿಂಸು. ಸಾ ತಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಮಹನ್ತೇ ಪದುಮಿನಿಪತ್ತೇ ಠಪೇಸಿ. ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ಸಮಯೇ ಏಕೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ತಸ್ಸಾ ಅನುಗ್ಗಹತ್ಥಂ ಅವಿದೂರೇ ಖೇತ್ತಪಾಳಿಯಾ ಗಚ್ಛತಿ. ಸಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸಾ ಸುಪುಪ್ಫಿತಂ ಮಹನ್ತಂ ಏಕಂ ಪದುಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಲಾಜೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ, ‘‘ಇಮಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆನುಭಾವೇನ ಆನುಭಾವಸಮ್ಪನ್ನೇ ಪಞ್ಚಸತಪುತ್ತೇ ಲಭೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪಞ್ಚ ಪುತ್ತಸತಾನಿ ಪತ್ಥೇಸಿ. ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಖಣೇತಿ ಯದಾ ಸಾ ಯಥಾವುತ್ತಂ ಪತ್ಥನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ; ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಖಣೇ ಪಞ್ಚಸತಾ ಮಿಗಲುದ್ದಕಾ ಸಮ್ಭತಸಮ್ಭಾರಾ ಪರಿಪಕ್ಕಪಚ್ಚೇಕಬೋಧಿಞಾಣಾ ತಸ್ಸೇವ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಮಧುರಮಂಸಂ ದತ್ವಾ, ‘‘ಏತಿಸ್ಸಾ ಪುತ್ತಾ ಭವೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ ಪತ್ಥಯಿಂಸು. ಅತೀತಾಸು ಅನೇಕಜಾತೀಸು ತಸ್ಸಾ ಪುತ್ತಭಾವೇನ ಆಗತತ್ತಾ ತಥಾ ತೇಸಂ ಅಹೋಸೀತಿ ವದನ್ತಿ. ಪಾದುದ್ಧಾರೇತಿ ಪಾದುದ್ಧಾರೇ ಪಾದುದ್ಧಾರೇ. ಪಾದುದ್ಧಾರಸೀಸೇನ ಚೇತ್ಥ ನಿಕ್ಖಿಪನಂ ಆಹ.

ಗಬ್ಭಮಲಂ ನಿಸ್ಸಾಯಾತಿ ಬಹಿ ನಿಕ್ಖನ್ತಂ ಗಬ್ಭಮಲಂ ನಿಸ್ಸಯಂ ಕತ್ವಾ ಸಂಸೇದಜಭಾವೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ. ಓಪಪಾತಿಕಭಾವೇನಾತಿ ಕೇಚಿ. ಖಯವಯಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾತಿ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಆರಭಿತ್ವಾ. ವಿಪಸ್ಸನಾತಿ ಅನಿಚ್ಚಾನುಪಸ್ಸನಾಪುಬ್ಬಿಕಾ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯನಾಮರೂಪದಸ್ಸನಪುಬ್ಬಿಕಾ ಚ, ಸಙ್ಖಾರೇ ಸಮ್ಮಸನ್ತಸ್ಸ ಅನಿಚ್ಚಲಕ್ಖಣೇ ದಿಟ್ಠೇ, ‘‘ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖಂ, ಯಂ ದುಕ್ಖಂ ತದನತ್ತಾ’’ತಿ ಸೇಸಲಕ್ಖಣಾನಿ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ. ಪಚ್ಚೇಕಬೋಧಿಞಾಣಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಯಿಂಸೂತಿ ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾನಿ ಕಪ್ಪಾನಂ ಸತಸಹಸ್ಸಞ್ಚ ಪಚ್ಚೇಕಬೋಧಿಪಾರಮಿತಾಯ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನತ್ತಾ ಞಾಣಸ್ಸ ಪರಿಪಾಕತ್ತಾ ವುತ್ತನಯೇನ ಸಯಮೇವ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪವತ್ತೇತ್ವಾ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಬೋಧಿಞಾಣಂ ಅಧಿಗಚ್ಛಿಂಸು. ಸಬ್ಬೇಪಿ ತೇ ತಂಯೇವ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿಂಸೂತಿ ಆಹ – ‘‘ಅಯಂ ತೇಸಂ ಬ್ಯಾಕರಣಗಾಥಾ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ.

ಸರೋರುಹನ್ತಿ ಸರಸಿ ಜಾತಂ. ಪದುಮಪಲಾಸಪತ್ತಜನ್ತಿ ಖುದ್ದಕಮಹನ್ತೇಹಿ ಕಮಲದಲೇಹಿ ಸಹಜಾತಂ. ಖುದ್ದಕಮಹನ್ತಕಮಲದಲಸಙ್ಖಾತಾನಿ ವಾ ಪದುಮಪಲಾಸಪತ್ತಾನಿ ಏತ್ಥ ಸನ್ತೀತಿ ಪದುಮಪಲಾಸಪತ್ತಂ, ಪದುಮಗಚ್ಛಂ. ತತ್ಥ ಜಾತನ್ತಿ ಪದುಮಪಲಾಸಪತ್ತಜಂ. ಸುಪುಪ್ಫಿತನ್ತಿ ಸುಟ್ಠು ಪುಪ್ಫಿತಂ ಸಮ್ಮಾ ವಿಕಸಿತಂ. ಭಮರಗಣಾನುಚಿಣ್ಣನ್ತಿ ಭಮರಗಣೇಹಿ ಅನುಕುಲಞ್ಚೇವ ಅನುಪರಿಬ್ಭಮಿತಞ್ಚ. ಅನಿಚ್ಚತಾಯುಪಗತನ್ತಿ ಖಣೇ ಖಣೇ ವಣ್ಣಭೇದಾದಿವಸೇನ ಅನಿಚ್ಚತಾಯ ಉಪಗತಂ. ವಿದಿತ್ವಾತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಞ್ಞಾಸಹಿತಾಯ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾಯ ಜಾನಿತ್ವಾ. ಏಕೋ ಚರೇತಿ ತಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಮಾದಿಸೋ ಹೋತುಕಾಮೋ ಏವಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಏಕೋ ಚರೇ ಖಗ್ಗವಿಸಾಣಕಪ್ಪೋತಿ.

೧೩೫. ಸತಿಸಾರಸೀಲಸಾರಾದಿಸಮನ್ನಾಗಮನೇನ ಸತ್ತೇಸು ಸಾರಭೂತಾ. ಸಬ್ಬಸೋ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಸ್ಸ ವಿಗತತ್ತಾ ನಿದ್ದುಕ್ಖಾ. ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನತಣ್ಹತಾಯ ನಿತ್ತಣ್ಹಾ. ಮಾನಚ್ಛಿದೋತಿ ಥುತಿವಚನಂ.

ಏತೇಸಂ ಏಕನಾಮಕಾಯೇವಾತಿ ಏತೇಸಂ ಆಗತಾನಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ಪಾಳಿಯಂ ಅನಾಗತಾ ಅಞ್ಞೇ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ಸಮಾನನಾಮಕಾ ಏವ. ವುತ್ತಮೇವತ್ಥಂ ಪಾಕಟೀಕರಣತ್ಥಂ ‘‘ಇಮೇಸು ಹೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಅವತ್ವಾತಿ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಸರೂಪತೋ ಅವತ್ವಾ. ಅಞ್ಞೇ ಚಾತಿ ಅಸಾಧಾರಣತ್ತಾ ಆಹ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಇಸಿಗಿಲಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.