೯. ಧಮ್ಮಚೇತಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೬೪. ಮೇದವಣ್ಣಾ ಉಳುಪವಣ್ಣಾ ಚ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪಾಸಾಣಾ ಉಸ್ಸನ್ನಾ ಅಹೇಸುನ್ತಿ ಮೇದಾಳುಪನ್ತಿ ಗಾಮಸ್ಸ ಸಮಞ್ಞಾ ಜಾತಾ. ಉಳುಪವಣ್ಣಾತಿ ಚನ್ದಸಮಾನವಣ್ಣತಾಯ ಮೇದಪಾಸಾಣಾ ವುತ್ತಾತಿ ಕೇಚಿ. ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ‘‘ಮೇದವಣ್ಣಾ ಪಾಸಾಣಾ ಕಿರೇತ್ಥ ಉಸ್ಸನ್ನಾ ಅಹೇಸು’’ನ್ತಿ ಇದಂ ವುತ್ತಂ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಸೇನಾಪತಿಸ್ಸ. ಕಥಾಸಮುಟ್ಠಾಪನತ್ಥನ್ತಿ ಮಲ್ಲಿಕಾಯ ಸೋಕವಿನೋದನಧಮ್ಮಕಥಾಸಮುಟ್ಠಾಪನತ್ಥಂ.

ರಞ್ಞಾತಿ ಪಸೇನದೀಕೋಸಲರಞ್ಞಾ. ಮಹಚ್ಚಾತಿ ಮಹತಿಯಾ. ಪದವಿಪಲ್ಲಾಸೇನ ಚೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಪಸಾದಮರಹನ್ತೀತಿ ಪಾಸಾದಿಕಾನಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಹ ರಞ್ಜನಕಾನೀ’’ತಿ. ಯಾನಿ ಪನ ಪಾಸಾದಿಕಾನಿ, ತಾನಿ ಪಸ್ಸಿತುಂ ಯುತ್ತಾನಿ. ಪಾಸಾದಿಕಾನೀತಿ ವಾ ಸದ್ದಹನಸಹಿತಾನಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪಸಾದಜನಕಾನೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಪ್ಪಾಬಾಧ’’ನ್ತಿ ಆದೀಸು ವಿಯ ಅಪ್ಪಸದ್ದೋ ಅಭಾವತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ನಿಸ್ಸದ್ದಾನೀ’’ತಿ. ಅನಿಯಮತ್ಥವಾಚೀ ಯ-ಸದ್ದೋ ಅನಿಯಮಾಕಾರವಾಚಕೋಪಿ ಹೋತೀತಿ ‘‘ಯತ್ಥಾ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ‘‘ಯಾದಿಸೇಸೂ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಥಾ ಹಿ ಅಙ್ಗುಲಿಮಾಲಸುತ್ತೇ (ಮ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೨.೩೪೭ ಆದಯೋ) ‘‘ಯಸ್ಸ ಖೋ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ‘‘ಯಾದಿಸಸ್ಸ ಖೋ’’ತಿ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ.

೩೬೬. ಪಟಿಚ್ಛದನ್ತಿ ಪಟಿಚ್ಛಾದಕಂ. ರಾಜಕಕುಧಭಣ್ಡಾನೀತಿ ರಾಜಭಣ್ಡಭೂತಾನಿ. ರಹಾಯತೀತಿ ರಹೋ ಕರೋತಿ, ಮಂ ಅಜ್ಝೇಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೬೭. ಯಥಾಸಭಾವತೋ ಞೇಯ್ಯಂ ಧಾರೇತಿ ಅವಧಾರೇತೀತಿ ಧಮ್ಮೋ, ಞಾಣನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಪಚ್ಚಕ್ಖಞಾಣಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಅನುನಯೋತಿ ಅನುಗಚ್ಛನಕೋ. ದಿಟ್ಠೇನ ಹಿ ಅದಿಟ್ಠಸ್ಸ ಅನುಮಾನಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅನುಮಾನಂ ಅನುಬುದ್ಧೀ’’ತಿ. ಆಪಾಣಕೋಟಿಕನ್ತಿ ಯಾವ ಪಾಣಕೋಟಿ, ತಾವ ಜೀವಿತಪರಿಯೋಸಾನಂ. ಏತನ್ತಿ ಧಮ್ಮನ್ವಯಸಙ್ಖಾತಂ ಅನುಮಾನಂ. ಏವನ್ತಿ ‘‘ಇಧ ಪನಾಹ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇನ.

೩೬೯. ಚಕ್ಖುಂ ಅಬನ್ಧನ್ತೇ ವಿಯಾತಿ ಅಪಾಸಾದಿಕತಾಯ ಪಸ್ಸನ್ತಾನಂ ಚಕ್ಖುಂ ಅತ್ತನಿ ಅಬನ್ಧನ್ತೇ ವಿಯ. ಕುಲಸನ್ತಾನಾನುಬನ್ಧೋ ರೋಗೋ ಕುಲರೋಗೋ. ಉಳಾರನ್ತಿ ಸಾನುಭಾವಂ. ಯೋ ಹಿ ಆನುಭಾವಸಮ್ಪನ್ನೋ, ತಂ ‘‘ಮಹೇಸಕ್ಖ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ. ಅರಹತ್ತಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋತಿ ಉಕ್ಕಟ್ಠನಿದ್ದೇಸೋಯಂ, ಹೇಟ್ಠಿಮಫಲಾನಿ ಗಣ್ಹನ್ತೋಪಿ.

೩೭೩. ಜೀವಿಕಾ ಜೀವಿತವುತ್ತಿ.

೩೭೪. ಧಮ್ಮಂ ಚೇತೇತಿ ಸಂವೇದೇತಿ ಏತೇಹೀತಿ ಧಮ್ಮಚೇತಿಯಾನಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪೂಜಾವಚನಾನಿ. ನನು ಚೇತಾನಿ ಬುದ್ಧಸಙ್ಘಗುಣದೀಪನಾನಿಪಿ ಸನ್ತಿ? ಕಥಂ ‘‘ಧಮ್ಮಚೇತಿಯಾನೀತಿ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಿತ್ತೀಕಾರವಚನಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ತೀಸು ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಬುದ್ಧರತನಮೂಲಕಾನಿ ಸೇಸರತನಾನಿ ತಸ್ಸ ವಸೇನ ಲದ್ಧಬ್ಬತೋ. ಕೋಸಲರಞ್ಞಾ ಚೇತ್ಥ ಬುದ್ಧಗಾರವೇನ ಧಮ್ಮಸಙ್ಘಗಾರವಂ ಪವೇದಿತಂ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಭಗವತಿ ಚಿತ್ತೀಕಾರೇ ಕತೇ ಧಮ್ಮೋಪಿ ಕತೋವ ಹೋತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ರತನತ್ತಯಪಸಾದಪುಬ್ಬಿಕಾ ಸಾಸನೇ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಕಾನೀತಿ ಮಗ್ಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಆದಿಭೂತಾನೀ’’ತಿ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಧಮ್ಮಚೇತಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.