೬. ಅಙ್ಗುಲಿಮಾಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೪೭. ಅಙ್ಗುಲೀನಂ ಮಾಲಂ ಧಾರೇತೀತಿ ಇಮಿನಾ ಅನ್ವತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ಸಮಞ್ಞಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತತ್ರಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಆಚರಿಯವಚನೇನ ಅಙ್ಗುಲಿಮಾಲಸ್ಸ ಧಾರಣೇ. ಕರೀಸಸಹಸ್ಸಖೇತ್ತೇ ಏಕಸಾಲಿಸೀಸಂ ವಿಯ ಅಪಞ್ಞಾಯಮಾನಸಕಕಿಚ್ಚೋ ಹೋತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತಕ್ಕಸೀಲಂ ಪೇಸಯಿಂಸು ‘‘ತಾದಿಸಸ್ಸ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಸಿಪ್ಪುಗ್ಗಹಸಮ್ಮಾಪಯೋಗೇನ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕೇ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕೇ ಚ ಅತ್ಥೇ ಜಾನನ್ತೋ ಭಾರಿಯಂ ನ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಬಾಹಿರಕಾ ಅಹೇಸುಂ ಅಹಿಂಸಕಸ್ಸ ವತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸಭಾವತೋ ನಿಬ್ಬತ್ತನತಿಭಾವೇನ. ಸಿನೇಹೇನೇವ ವದನ್ತೇತಿ ಸಿನೇಹೇನ ವಿಯ ವದನ್ತೇ.

ಗಣನಮ್ಪಿ ನ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಗಣನವಿಧಿಮ್ಪಿ ನ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಿ. ತತ್ಥ ಕಾರಣಮಾಹ ‘‘ಪಕತಿಯಾ’’ತಿಆದಿನಾ. ಠಪಿತಟ್ಠಾನೇತಿ ರುಕ್ಖಗಚ್ಛನ್ತರಾದಿಕೇ ಠಪಿತಟ್ಠಾನೇ ಸಕುನ್ತಸಿಙ್ಗಾಲಾನಂ ವಸೇನ ಅಙ್ಗುಲಿಯೋ ವಿನಸ್ಸನ್ತಿ. ಭಗ್ಗವೋತಿ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಪುರೋಹಿತಂ ಗೋತ್ತೇನ ವದತಿ. ಚೋರೋ ಅವಿಸ್ಸಾಸನೀಯೋ ಸಾಹಸಿಕಭಾವತೋ. ಪುರಾಣಸನ್ಥತಾ ಸಾಖಾ ಅವಿಸ್ಸಾಸನೀಯಾ ವಿಚ್ಛಿಕಾದೀನಂ ಪವೇಸನಯೋಗ್ಯತ್ತಾ. ರಾಜಾ ಅವಿಸ್ಸಾಸನೀಯೋ ಇಸ್ಸರಿಯಮದೇನ ಧನಲೋಭೇನ ಚ ಕದಾಚಿ ಜೀವಿತೇ ಸಙ್ಕಾಭಾವತೋ. ಇತ್ಥೀ ಅವಿಸ್ಸಾಸನೀಯಾ ಲೋಲಸೀಲಚಿತ್ತಭಾವತೋ. ಅನುದ್ಧರಣೀಯೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಸಂಸಾರಪಙ್ಕತೋ.

೩೪೮. ಸಙ್ಕರಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಮಯಂ ಏಕಜ್ಝಂ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಚೋರಂ ಮಾರೇತ್ವಾ ವಾ ಪಲಾಪೇತ್ವಾ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸಙ್ಕರಂ ಕತ್ವಾ. ಇದ್ಧಾಭಿಸಙ್ಖಾರನ್ತಿ ಅಭಿಸಙ್ಖರಣಂ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ. ಅಭಿಸಙ್ಖಾಸೀತಿ ಅಧಿಟ್ಠಹಿ. ಸಂಹರಿತ್ವಾತಿ ಸಂಖಿಪಿತ್ವಾ. ಓರಭಾಗೇತಿ ಚೋರಸ್ಸ ಓರಭಾಗೇ.

೩೪೯. ದಣ್ಡೋತಿ ಪಹರಣಹತ್ಥಚ್ಛೇದನಾದಿಕೋ ದಣ್ಡನಸಙ್ಖಾತೋ ದಣ್ಡೋ. ಪವತ್ತಯಿತಬ್ಬೋತಿ ಆನೇತಬ್ಬೋ. ಅಪನೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಾನತೋ ಸಮುಚ್ಛೇದವಸೇನ ಪಹಾಯ. ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯಾತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನೇನ. ಅವಿಹಿಂಸಾಯಾತಿ ಕರುಣಾಯ. ಸಾರಣೀಯಧಮ್ಮೇಸೂತಿ ಛಸುಪಿ ಸಾರಣೀಯಧಮ್ಮೇಸು, ಠಿತೋ ಅಟ್ಠಿತಾನಂ ಪಾಪಧಮ್ಮಾನಂ ಬೋಧಿಮೂಲೇ ಏವ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನತ್ತಾ. ಯಥಾ ಅತೀತೇ ಅಪರಿಮಿತಂ ಕಾಲಂ ಸನ್ಧಾವಿತಂ, ಏವಂ ಇಮಾಯ ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಅನಾಗತೇಪಿ ಸನ್ಧಾವಿಸ್ಸತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಇದಾನೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ.

ಇತ್ವೇವಾತಿ ಇತಿ ಏವ, ಇತಿ-ಸದ್ದೋ ನಿದಸ್ಸನತ್ಥೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಏವಂ ವತ್ವಾ ಯೇವಾ’’ತಿ. ಅಕಿರೀತಿ ಆಕಿರಿ, ಪಞ್ಚಪಿ ಆವುಧಾನಿ ವಿಕಿರಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಖಿಪಿ ಛಡ್ಡೇಸೀ’’ತಿ.

೩೫೦. ಏತ್ತೋವಾತಿ ಅತೋ ಏವ ಆಗತಮಗ್ಗೇನೇವ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗತಾ. ಅಧಿವಾಸೇಸ್ಸತೀತಿ ‘‘ಚೋರಂ ಪಟಿಸೇಧೇತುಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತುಣ್ಹೀ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ದಾರುಣಕಮ್ಮೇನ ಉಪ್ಪನ್ನನಾಮನ್ತಿ ‘‘ಅಙ್ಗುಲಿಮಾಲೋ’’ತಿ ಇಮಂ ನಾಮಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ.

೩೫೧. ಹತ್ಥೀ ಅರಞ್ಞಹತ್ಥೀ ಹೋನ್ತಿ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ತತ್ಥ ಗನ್ತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ, ಏವಂ ಅಸ್ಸಾಪಿ. ಕೂಟಸಹಸ್ಸಾನಂ ಭಿಜ್ಜನಕಾರಣಂ ಹೋತಿ ಥೇರಸ್ಸ ಆಗಮನಭಯೇನ ಘಟೇ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಪಲಾಯನೇನ. ಗಬ್ಭಮೂಳ್ಹಾಯಾತಿ ಬ್ಯಾಕುಲಗಬ್ಭಾಯ. ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಬಲೇನಾತಿ ವುತ್ತಂ, ಸತ್ಥು ದೇಸನಾನುಭಾವೇನಾತಿ ಪನ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸೋ ಹಿ ತಸ್ಸಾಪಿ ಕಾರಣನ್ತಿ. ಅರಿಯಾ ನಾಮ ಜಾತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ಅರಿಯಭಾವತ್ಥಾಯ ಜಾತೀತಿ ಕತ್ವಾ.

ಮಹಾಪರಿತ್ತಂ ನಾಮೇತನ್ತಿ ಮಹಾನುಭಾವಂ ಪರಿತ್ತಂ ನಾಮೇತಂ. ತಥಾ ಹಿ ನಂ ಥೇರೋ ಸಬ್ಬಭಾವೇನ ಅರಿಯಾಯ ಜಾತೋ ಸಚ್ಚಾಧಿಟ್ಠಾನೇನ ಅಕಾಸಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಚ್ಚಕಿರಿಯಕತಟ್ಠಾನೇ’’ತಿ. ಗಬ್ಭಮೂಳ್ಹನ್ತಿ ಮೂಳ್ಹಗಬ್ಭಂ. ಗಬ್ಭೋ ಹಿ ಪರಿಪಕ್ಕೋ ಸಮ್ಪಜ್ಜಮಾನೋ ವಿಜಾಯನಕಾಲೇ ಕಮ್ಮಜವಾತೇಹಿ ಸಞ್ಚಾಲೇತ್ವಾ ಪರಿವತ್ತಿತೋ ಉದ್ಧಂಪಾದೋ ಅಧೋಸೀಸೋ ಹುತ್ವಾ ಯೋನಿಮುಖಾಭಿಮುಖೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಸೋ ಕಸ್ಸಚಿ ಅಲಗ್ಗೋ ಸೋತ್ಥಿನಾ ಬಹಿ ನಿಕ್ಖಮತಿ, ವಿಪಜ್ಜಮಾನೋ ಪನ ವಿಪರಿವತ್ತನವಸೇನ ಯೋನಿಮಗ್ಗಂ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ತಿರಿಯಂ ನಿಪಜ್ಜತಿ, ತಥಾ ಯಸ್ಸಾ ಯೋನಿಮಗ್ಗೋ ಪಿದಹತಿ, ಸಾ ತತ್ಥ ಕಮ್ಮಜವಾತೇಹಿ ಅಪರಾಪರಂ ಪರಿವತ್ತಮಾನಾ ಬ್ಯಾಕುಲಾ ಮೂಳ್ಹಗಬ್ಭಾತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಗಬ್ಭಮೂಳ್ಹ’’ನ್ತಿ.

ಸಚ್ಚಕಿರಿಯಾ ನಾಮ ಬುದ್ಧಾಸಯಂ ಅತ್ತನೋ ಸೀಲಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಕತಾ, ತಸ್ಮಾ ಸಚ್ಚಕಿರಿಯಾ ವೇಜ್ಜಕಮ್ಮಂ ನ ಹೋತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಥೇರಸ್ಸಪಿ ಚಾತಿಆದಿನಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬಕಾರಣಂ ವದತಿ. ಇಮೇ ದ್ವೇ ಹೇತೂ ಪಟಿಚ್ಚ ಭಗವಾ ಥೇರಂ ಸಚ್ಚಕಿರಿಯಂ ಕಾರೇಸಿ. ಜಾತಿನ್ತಿ ಮೂಲಜಾತಿಂ.

೩೫೨. ಪರಿಯಾದಾಯ ಆಹಚ್ಚ ಭಿನ್ನೇನ ಸೀಸೇನ. ಸಭಾಗದಿಟ್ಠಧಮ್ಮವೇದನೀಯಕಮ್ಮನ್ತಿ ನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತನಸಕಕಮ್ಮಸಭಾಗಭೂತಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮವೇದನೀಯಕಮ್ಮಂ. ಸಭಾಗತಾ ಚ ಸಮಾನವತ್ಥುಕತಾ ಸಮಾನಾರಮ್ಮಣತಾಏಕವೀಥಿಪರಿಯಾಪನ್ನತಾದಿವಸೇನ ಸಬ್ಬಥಾ ಸರಿಕ್ಖತಾ, ಸದಿಸಮ್ಪಿ ಚ ನಾಮ ತದೇವಾಹರೀಯತಿ ಯಥಾ ‘‘ತಸ್ಸೇವ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ ಚ ‘‘ಸಾ ಏವ ತಿತ್ತಿರೀ ತಾನೇವ ಓಸಧಾನೀ’’ತಿ ಚ. ಇದಾನಿ ತಮೇವ ಸಭಾಗತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಕಮ್ಮಂ ಹೀ’’ತಿಆದಿ ಆರದ್ಧಂ. ಕರಿಯಮಾನಮೇವಾತಿ ಪಚ್ಚಯಸಮವಾಯೇನ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಯಮಾನಮೇವ. ತಯೋ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಪೂರೇತಿ, ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮವೇದನೀಯಅಪರಾಪರಿಯಾಯವೇದನೀಯಉಪಪಜ್ಜವೇದನೀಯಸಙ್ಖಾತೇ ತಯೋ ಭಾಗೇ ಪೂರೇತಿ, ತೇಸಂ ತಿಣ್ಣಂ ಭಾಗಾನಂ ವಸೇನ ಪವತ್ತತಿ.

ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೋ ವುಚ್ಚತಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖಭೂತೋ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೋ ಅತ್ತಭಾವೋ, ತತ್ಥ ವೇದಿತಬ್ಬಫಲಂ ಕಮ್ಮಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮವೇದನೀಯಂ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಭವತೋ ಅನನ್ತರಂ ವೇದಿತಬ್ಬಫಲಂ ಕಮ್ಮಂ ಉಪಪಜ್ಜವೇದನೀಯಂ. ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಾನನ್ತರಭವತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಭಾವಪರಿಯಾಯೇ ಅತ್ತಭಾವಪರಿವತ್ತೇ ವೇದಿತಬ್ಬಫಲಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಪರಾಪರಿಯಾಯವೇದನೀಯಂ. ಪಟಿಪಕ್ಖೇಹಿ ಅನಭಿಭೂತತಾಯ, ಪಚ್ಚಯವಿಸೇಸೇನ ಪಟಿಲದ್ಧವಿಸೇಸತಾಯ ಚ ಬಲವಭಾವಪ್ಪತ್ತಾ ತಾದಿಸಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಾಭಿಸಙ್ಖಾರಸ್ಸ ವಸೇನ ಸಾತಿಸಯಾ ಹುತ್ವಾ ಪವತ್ತಾ ಪಠಮಜವನಚೇತನಾ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅತ್ತಭಾವೇ ಫಲದಾಯಿನೀ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮವೇದನೀಯಾ ನಾಮ. ಸಾ ಹಿ ವುತ್ತಾಕಾರೇನ ಬಲವತಿ ಜವನಸನ್ತಾನೇ ಗುಣವಿಸೇಸಯುತ್ತೇಸು ಉಪಕಾರಾನುಪಕಾರವಸಪ್ಪವತ್ತಿಯಾ ಆಸೇವನಾಲಾಭೇನ ಅಪ್ಪವಿಪಾಕತಾಯ ಚ ಇತರದ್ವಯಂ ವಿಯ ಪವತ್ತಸನ್ತಾನುಪರಮಾಪೇಕ್ಖಂ ಓಕಾಸಲಾಭಾಪೇಕ್ಖಞ್ಚ ಕಮ್ಮಂ ನ ಹೋತೀತಿ ಇಧೇವ ಪುಪ್ಫಮತ್ತಂ ವಿಯ ಪವತ್ತಿವಿಪಾಕಮತ್ತಂ ಫಲಂ ದೇತಿ.

ತಥಾ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತನ್ತಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಫಲದಾನಂ ನಾಮ ಉಪಧಿಪಯೋಗಾದಿಪಚ್ಚಯನ್ತರಸಮವಾಯೇನೇವ ಹೋತೀತಿ ತದಭಾವತೋ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅತ್ತಭಾವೇ ವಿಪಾಕಂ ದಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಂ. ಅಹೋಸಿಕಮ್ಮನ್ತಿ ಕಮ್ಮಂಯೇವ ಅಹೋಸಿ, ನ ತಸ್ಸ ವಿಪಾಕೋ ಅಹೋಸಿ, ಅತ್ಥಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ ವಾತಿ ಏವಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮಂ. ಅತ್ಥಸಾಧಿಕಾತಿ ದಾನಾದಿಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿಅತ್ಥಸ್ಸ ನಿಪ್ಫಾದಿಕಾ. ಕಾ ಪನ ಸಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸತ್ತಮಜವನಚೇತನಾ’’ತಿ. ಸಾ ಹಿ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾಪಕಚೇತನಾ ವುತ್ತನಯೇನ ಪಟಿಲದ್ಧವಿಸೇಸಾ ಪುರಿಮಜವನಚೇತನಾಹಿ ಲದ್ಧಾಸೇವನಾ ಚ ಸಮಾನಾ ಅನನ್ತರೇ ಅತ್ತಭಾವೇ ವಿಪಾಕದಾಯಿನೀ ಉಪಪಜ್ಜವೇದನೀಯಕಮ್ಮಂ ನಾಮ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅನನ್ತರೇ ಅತ್ತಭಾವೇ ವಿಪಾಕಂ ದೇತೀ’’ತಿ. ಸತಿ ಸಂಸಾರಪ್ಪವತ್ತಿಯಾತಿ ಇಮಿನಾ ಅಸತಿ ಸಂಸಾರಪ್ಪವತ್ತಿಯಾ ಅಹೋಸಿಕಮ್ಮಪಕ್ಖೇ ತಿಟ್ಠತಿ ವಿಪಚ್ಚನೋಕಾಸಸ್ಸ ಅಭಾವತೋತಿ.

ಸಮುಗ್ಘಾಟಿತಾನಿ ವಿಪಚ್ಚನೋಕಾಸಸ್ಸ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಧಮ್ಮತಾಪಾದನೇನ. ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮವೇದನೀಯಂ ಅತ್ಥಿ ವಿಪಾಕಾರಹಾಭಾವಸ್ಸ ಅನಿಬ್ಬತ್ತಿತತ್ತಾ ವಿಪಚ್ಚನೋಕಾಸಸ್ಸ ಅನುಪಚ್ಛಿನ್ನತ್ತಾ. ಕತೂಪಚಿತಞ್ಹಿ ಕಮ್ಮಂ ಸತಿ ವಿಪಚ್ಚನೋಕಾಸೇ ಯಾವ ನ ಫಲಂ ದೇತಿ, ತಾವ ಅತ್ಥೇವ ನಾಮ ವಿಪಾಕಾರಹಭಾವತೋ. ‘‘ಯಸ್ಸ ಖೋ’’ತಿ ಇದಂ ಅನಿಯಮಾಕಾರವಚನಂ ಭಗವತಾ ಕಮ್ಮಸರಿಕ್ಖತಾವಸೇನ ಸಾಧಾರಣತೋ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಯಾದಿಸಸ್ಸ ಖೋ’’ತಿ.

ಪಮಾದಕಿಲೇಸವಿಮುತ್ತೋತಿ ಪಮಾದಹೇತುಕೇಹಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಕಿಲೇಸೇಹಿ ವಿಮುತ್ತೋ.

ಪಾಪಸ್ಸ ಪಿಧಾನಂ ನಾಮ ಅವಿಪಾಕಧಮ್ಮತಾಪಾದನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅಪ್ಪಟಿಸನ್ಧಿಕಂ ಕರೀಯತೀ’’ತಿ. ಬುದ್ಧಸಾಸನೇತಿ ಸಿಕ್ಖಾತ್ತಯಸಙ್ಗಹೇ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾಸನೇ. ಯುತ್ತಪ್ಪಯುತ್ತೋ ವಿಹರತೀತಿ ಅಕತ್ತಬ್ಬಸ್ಸ ಅಕರಣವಸೇನ, ಕತ್ತಬ್ಬಸ್ಸ ಚ ಪರಿಪೂರಣವಸೇನ ಪವತ್ತತಿ.

ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಕುಜ್ಝನ್ತೀತಿ ದಿಸಾ, ಪಟಿಪಕ್ಖಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸಪತ್ತಾ’’ತಿ. ತಪ್ಪಸಂಸಪಕಾರನ್ತಿ ಮೇತ್ತಾನಿಸಂಸಕಿತ್ತನಾಕಾರಂ. ಕಾಲೇನಾತಿ ಆಮೇಡಿತಲೋಪೇನ ನಿದ್ದೇಸೋತಿ ಆಹ ‘‘ಖಣೇ ಖಣೇ’’ತಿ. ಅನುಕರೋನ್ತೂತಿ ಯೇಸಂ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಾನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಸುಣನ್ತಿ, ಯಥಾಸುತಂ ಧಮ್ಮಂ ತೇಸಂ ಅನುಕರೋನ್ತು ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಕರಣಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತು, ಅತ್ತನೋ ವೇರಿಪುಗ್ಗಲಾನಮ್ಪಿ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಞ್ಚ ಪಚ್ಚಾಸೀಸತಿ.

ತಸನ್ತಿ ಗತಿಂ ಪತ್ಥಯನ್ತೀತಿ ತಸಾ ಭವನ್ತರಾದೀಸು ಸಂಸರಣಭಾವತೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ತಸಾ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ಸತಣ್ಹಾ’’ತಿ.

ನೇತಬ್ಬಟ್ಠಾನಂ ಉದಕಂ ನಯನ್ತೀತಿ ನೇತ್ತಿಕಾ. ಬನ್ಧಿತ್ವಾತಿ ದಳ್ಹಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ. ತೇಲಕಞ್ಜಿಕೇನಾತಿ ತೇಲಮಿಸ್ಸಿತೇನ ಕಞ್ಜಿಕೇನ.

ಯಾದಿಸೋವ ಅನಿಟ್ಠೇ, ತಾದಿಸೋವ ಇಟ್ಠೇತಿ ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠೇ ನಿಬ್ಬಿಕಾರೇನ ತಾದೀ. ಯೇಸಂ ಪನ ಕಾಮಾಮಿಸಾದೀನಂ ವನ್ತತ್ತಾ ರಾಗಾದೀನಂ ಚತ್ತತ್ತಾ ಕಾಮೋಘಾದೀನಂ ತಿಣ್ಣತ್ತಾ ತಾದಿಭಾವೋ ಭವೇಯ್ಯ, ತೇಸಂ ಭಗವತಾ ಸಬ್ಬಸೋ ವನ್ತಾ ಚತ್ತಾ ತಿಣ್ಣಾ, ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ವನ್ತಾವೀತಿ ತಾದೀ, ಚತ್ತಾವೀತಿ ತಾದೀ, ತಿಣ್ಣಾವೀತಿ ತಾದೀ, ಯೇಹಿ ಅನಞ್ಞಸಾಧಾರಣೇಹಿ ಸೀಲಾದಿಗುಣೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಭಗವಾ ತಾದಿಭಾವೇನ ಉಕ್ಕಂಸಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೋ ತಂನಿದ್ದೇಸೋ, ತೇಹಿ ಗುಣೇಹಿ ಯಾಥಾವತೋ ನಿದ್ದಿಸಿತಬ್ಬತೋಪಿ ತಾದೀ. ಯಥಾ ಯನ್ತರಜ್ಜುಯಾ ಯನ್ತಂ ನೀಯತಿ, ಏವಂ ಯಾಯ ತಣ್ಹಾಯ ಭವೋ ನೀಯತಿ, ಸಾ ‘‘ಭವನೇತ್ತಿ ಭವರಜ್ಜೂ’’ತಿ ವುತ್ತಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ತಾಯ ಹೀ’’ತಿಆದಿ, ಕಮ್ಮಾನಿ ಕುಸಲಾದೀನಿ ವಿಪಚ್ಚಯನ್ತಿ ಅಪಚ್ಚಯನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ. ಅಪಚ್ಚಯಭಾವೋ ನಾಮ ಅರಿಯಮಗ್ಗಚೇತನಾಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಮಗ್ಗಚೇತನಾಯಾ’’ತಿ. ಯಾವ ನ ಕಿಲೇಸಾ ಪಹೀಯನ್ತಿ, ತಾವ ಇಮೇ ಸತ್ತಾ ಸಇಣಾ ಏವ ಅಸೇರಿವಿಹಾರಭಾವತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅಣಣೋ ನಿಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಜಾತೋ’’ತಿ.

ಥೇಯ್ಯಪರಿಭೋಗೋ (ವಿಸುದ್ಧಿ. ಟೀ. ೧.೯೧) ನಾಮ ಸಾಮಿಪರಿಭೋಗಾಭಾವತೋ. ಭಗವತಾಪಿ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಸಾಸನೇ ಸೀಲವತೋ ಪಚ್ಚಯಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ, ನ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ, ದಾಯಕಾನಂ ಸೀಲವತೋಯೇವ ಪರಿಚ್ಚಾಗೋ, ನ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಕಾರಾನಂ ಮಹಪ್ಫಲಭಾವಸ್ಸ ಪಚ್ಚಾಸೀಸನತೋ. ಇತಿ ಸತ್ಥಾರಾ ಅನನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ ದಾಯಕೇಹಿ ಚ ಅಪರಿಚ್ಚತ್ತತ್ತಾ ‘‘ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಪರಿಭೋಗೋ ಥೇಯ್ಯಪರಿಭೋಗೋ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಇಣವಸೇನ ಪರಿಭೋಗೋ ಇಣಪರಿಭೋಗೋ. ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕತೋ ದಕ್ಖಿಣಾವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಅಭಾವತೋ ಇಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭೋಗೋ ವಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಸ್ಮಾ ಸೇಕ್ಖಾ ಭಗವತೋ ಓರಸಪುತ್ತಾ, ತಸ್ಮಾ ತೇ ಪಿತುಸನ್ತಕಾನಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ದಾಯಾದಾ ಹುತ್ವಾ ತೇ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ ತೇಸಂ ಪರಿಭೋಗೋ ದಾಯಜ್ಜಪರಿಭೋಗೋ ನಾಮ. ಕಿಂ ಪನ ತೇ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಉದಾಹು ಗಿಹೀಹಿ ದಿನ್ನನ್ತಿ? ಗಿಹೀಹಿ ದಿನ್ನಾಪಿ ತೇ ಭಗವತಾ ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಕಾ ಹೋನ್ತಿ ಅನನುಞ್ಞಾತೇಸು ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ಪರಿಭೋಗಾಭಾವತೋ ಅನುಞ್ಞಾತೇಸುಯೇವ ಪರಿಭೋಗಸಮ್ಭವತೋ. ಧಮ್ಮದಾಯಾದಸುತ್ತಞ್ಚೇತ್ಥ (ಮ. ನಿ. ೧.೨೯ ಆದಯೋ) ಸಾಧಕಂ.

ಅವೀತರಾಗಾನಂ ತಣ್ಹಾಪರವಸತಾಯ ಪಚ್ಚಯಪರಿಭೋಗೇ ಸಾಮಿಭಾವೋ ನತ್ಥಿ, ತದಭಾವೇನ ವೀತರಾಗಾನಂ ತತ್ಥ ಸಾಮಿಭಾವೋ ಯಥಾರುಚಿ ಪರಿಭೋಗಸಮ್ಭವತೋ. ತಥಾ ಹಿ ತೇ ಪಟಿಕೂಲಮ್ಪಿ ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲಾಕಾರೇನ, ಅಪ್ಪಟಿಕೂಲಮ್ಪಿ ಪಟಿಕೂಲಾಕಾರೇನ ತದುಭಯಂ ವಿವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಕಾರೇನ ಚ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ದಾಯಕಾನಞ್ಚ ಮನೋರಥಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಯಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೇ, ತಂಸಂವಣ್ಣನಾಸು ಚ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಕಿಲೇಸಇಣಾನಂ ಅಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಅಣಣೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ನ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಪರಿಭೋಗಮತ್ತಂ. ತೇನಾಹ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಬಾಕುಲೋ – ‘‘ಸತ್ತಾಹಮೇವ ಖೋ ಅಹಂ, ಆವುಸೋ, ಸರಣೋ ರಟ್ಠಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜಿ’’ನ್ತಿ (ಮ. ನಿ. ೩.೨೧೧).

ವತ್ಥುಕಾಮಕಿಲೇಸಕಾಮೇಹಿ ತಣ್ಹಾಯ ಪವತ್ತಿಆಕಾರಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಅತ್ಥಿ ರಮಣವೋಹಾರೋತಿ ಆಹ – ‘‘ದುವಿಧೇಸುಪಿ ಕಾಮೇಸು ತಣ್ಹಾರತಿಸನ್ಥವ’’ನ್ತಿ. ಮನ್ತಿತನ್ತಿ ಕಥಿತಂ. ಉಪ್ಪನ್ನೇಹಿ ಸತ್ಥುಪಟಿಞ್ಞೇಹಿ. ಸಂವಿಭತ್ತಾತಿ ಕುಸಲಾದಿವಸೇನ ಖನ್ಧಾದೀಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ವಿಭತ್ತಾ. ಸುನ್ದರಂ ಆಗಮನನ್ತಿ ಸ್ವಾಗತಂ. ತತೋ ಏವ ನ ಕುಚ್ಛಿತಂ ಆಗತಂ. ಸೋಳಸವಿಧಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಪರಿಯೋಸಿತತ್ತಾ ಆಹ ‘‘ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಮಯಾ ಕತ’’ನ್ತಿ. ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾಯಮೇವ ತತಿಯವಿಜ್ಜಾಸಮಞ್ಞಾತಿ ಆಹ – ‘‘ತೀಹಿ ವಿಜ್ಜಾಹಿ ನವಹಿ ಚ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮೇಹೀ’’ತಿ.

ಅಙ್ಗುಲಿಮಾಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.