೫. ಮಾಗಣ್ಡಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೦೭. ದ್ವೇ ಮಾಗಣ್ಡಿಯಾತಿ ದ್ವೇ ಮಾಗಣ್ಡಿಯನಾಮಕಾ. ದೇವಗಬ್ಭಸದಿಸನ್ತಿ ದೇವಾನಂ ವಸನಓವರಕಸದಿಸಂ. ಏತಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ‘‘ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಅಗ್ಯಾಗಾರೇ ತಿಣಸನ್ಥಾರಕೇ’’ತಿ ಏತಂ ವುತ್ತಂ. ನ ಕೇವಲಂ ತಂ ದಿವಸಮೇವಾತಿ ಯಂ ದಿವಸಂ ಮಾಗಣ್ಡಿಯೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ತಿಣಸನ್ಥಾರಕಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ನ ಕೇವಲಂ ತಂ ದಿವಸಮೇವ ಭಗವಾ ಯೇನಞ್ಞತರೋ ವನಸಣ್ಡೋ, ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಗಾಮೂಪಚಾರೇತಿ ಗಾಮಸಮೀಪೇ. ಸಞ್ಞಾಣಂ ಕತ್ವಾತಿ ಸಞ್ಞಾಣಂ ಕತ್ವಾ ವಿಯ. ನ ಹಿ ಭಗವತೋ ತಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾಣಕರಣೇ ಪಯೋಜನಂ ಅತ್ಥಿ.

ಸಮಣಸೇಯ್ಯಾನುರೂಪನ್ತಿ ಸಮಣಸ್ಸ ಅನುಚ್ಛವಿಕಾ ಸೇಯ್ಯಾ. ಪಾಸಂಸತ್ಥೋ ಹಿ ಅಯಂ ರೂಪ-ಸದ್ದೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಇಮಂ ತಿಣಸನ್ಥಾರಕ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಅನಾಕಿಣ್ಣೋತಿ ವಿಲುಳಿತೋ ಅಘಟ್ಟಿತೋ. ಹತ್ಥಪಾದಸೀಸೇಹಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪಹಟೇನ ನ ಚಲಿತೋ ಅಭಿನ್ನೋ, ಅಚಲಿತತ್ತಾ ಏವ ಅಭಿನ್ನಂ ಅತ್ಥರಣಂ. ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೋ ವಿಯಾತಿ ಅಯಂ ಛೇಕೇನ ಚಿತ್ತಕಾರೇನ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ತುಲಿಕಾಯ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಲೇಖಾಯ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಲಿಖಿತಾ ಚಿತ್ತಕತಸೇಯ್ಯಾ ವಿಯ. ಭೂನಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಡ್ಢಿತಂ, ತಂ ಹನ್ತೀತಿ ಭೂನಹುನೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಹತವಡ್ಢಿನೋ’’ತಿ. ತಂ ಪನಾಯಂ ಚಕ್ಖಾದೀಸು ಸಂವರವಿಧಾನಂ ವಡ್ಢಿಹನನಂ ಮಞ್ಞತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮರಿಯಾದಕಾರಕಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಬ್ರೂಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಉಳಾರವಿಸಯೂಪಹಾರೇನ ವಡ್ಢೇತಬ್ಬಂ ಪೀಣೇತಬ್ಬಂ. ತಂ ಪನ ಅನನುಭೂತಾನುಭವನೇನ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅದಿಟ್ಠಂ ದಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಅನುಭೂತಂ ಪನ ಅಪಣೀತಂ ಹೋತೀತಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ದಿಟ್ಠಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಸೇಸವಾರೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಪರಮದಿಟ್ಠಧಮ್ಮನಿಬ್ಬಾನವಾದೀ ಕಿರೇಸ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಛಸು ದ್ವಾರೇಸು ವಡ್ಢಿಂ ಪಞ್ಞಪೇತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಯಂ ಛನ್ನಮ್ಪಿ ಚಕ್ಖಾದೀನಂ ಯಥಾಸಕಂ ವಿಸಯಗ್ಗಹಣಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಲೋಕಸ್ಸ ಅವಡ್ಢಿತಂ ವಿನಾಸಮೇವ ಪಞ್ಞಪೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸೋ ಸಯಮ್ಪಿ ವಡ್ಢಿಹತೋ ಹತವಡ್ಢಿತೋ.

ಸಂಕಿಲೇಸತೋ ಆರಕತ್ತಾ ಅರಿಯೋ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಧಮ್ಮಭಾವತೋ ಞಾಯೋ ಧಮ್ಮೋ. ವಜ್ಜಲೇಸಸ್ಸಪಿ ಅಭಾವತೋ ಕುಸಲೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪರಿಸುದ್ಧೇ ಕಾರಣಧಮ್ಮೇ ಅನವಜ್ಜೇ’’ತಿ. ಉಗ್ಗತಸ್ಸಾತಿ ಉಚ್ಚಕುಲೀನತಾದಿನಾ ಉಳಾರಸ್ಸ. ಮುಖೇ ಆರಕ್ಖಂ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಮುಖೇನ ಸಂಯತೋ ಹುತ್ವಾ. ಅಮ್ಬಜಮ್ಬೂಆದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಯ ಅಪೂರಯಮಾನೋತಿ ಅಮ್ಬಜಮ್ಬೂಆದೀನಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞವಿಸದಿಸಾನಿ ವಿಯ ಪೂರಣಕಥಾನಯೇನ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಕಥೇತ್ವಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮಯಾ ಕಥಿತನಿಯಾಮೇನಾ’’ತಿ.

೨೦೮. ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ವುಟ್ಠಿತೋತಿ ದಿವಾವಿಹಾರತೋ ವುಟ್ಠಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ದಿವಾವಿಹಾರೋಪಿ ಹಿ ‘‘ಪಟಿಸಲ್ಲಾನ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ರಹೋಗತಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಸ್ಸ ಏವಂ ಚೇತಸೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಪಾರಾ. ೧೮). ಭಗವಾ ಹಿ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿತೋ ವುಟ್ಠಾನುತ್ತರಕಾಲಂ ತೇಸಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪಂ ಸುತ್ವಾ ದಿವಾವಿಹಾರತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ತತ್ಥ ಗತೋ. ಸಂವೇಗೋ ನಾಮ ಸಹೋತ್ತಪ್ಪಞಾಣಂ, ತಂ ನಿಬ್ಬಿನ್ದನವಸೇನಪಿ ಹೋತಿ, ಸಂವೇಗನಿಸ್ಸಿತಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಪೀತಿಸಂವೇಗೇನ ಸಂವಿಗ್ಗೋ’’ತಿ. ಸೋ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಪುರಿಮಾವತ್ಥಾಯ ಚಲನಂ ಹೋತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ಆಹ ‘‘ಚಲಿತೋ ಕಮ್ಪಿತೋ’’ತಿ. ತಿಖಿಣಸೋತೇನ ಪುರಿಸೇನಾತಿ ಭಗವನ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ.

೨೦೯. ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆರಭಿ ಯಥಾ ವಿನೇಯ್ಯದಮನಕುಸಲೋ ವಸನಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನಾತಿ ಇದಂ ಆರಮಿತಬ್ಬಭಾವಸ್ಸ ಭಾವಲಕ್ಖಣವಚನಂ. ಆರಮತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಆರಾಮೋ, ರೂಪಂ ಆರಾಮೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ರೂಪಾರಾಮಂ, ತತೋ ಏವ ತನ್ನಿನ್ನಭಾವೇನ ರೂಪೇ ರತನ್ತಿ ರೂಪರತಂ, ತೇನ ಸಮ್ಮೋ ದುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ರೂಪೇನ ಸಮ್ಮುದಿತನ್ತಿ ರೂಪಸಮ್ಮುದಿತಂ, ತದೇತಂ ತದಭಿಹತಜವನಕಿಚ್ಚಂ ತತ್ಥ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ದನ್ತನ್ತಿಆದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ದನ್ತಂ ದಮಿತಂ. ನಿಬ್ಬಿಸೇವನನ್ತಿ ವಿಗತವಿಸುಕಾಯಿಕಂ. ಗುತ್ತನ್ತಿ ಸತಿಯಾ ಗುತ್ತಂ. ರಕ್ಖಿತನ್ತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ಸಂವುತನ್ತಿ ಅಪನೀತಂ ಪವೇಸನಿವಾರಣೇನ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪಿಹಿತ’’ನ್ತಿ.

೨೧೦. ಉಪ್ಪಜ್ಜನಪರಿಳಾಹನ್ತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಿಲೇಸಪರಿಳಾಹಂ. ಕಿಂ ವಚನಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಅಸ್ಸಾತಿ ರೂಪಾರಮ್ಮಣಂ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಸಮುದಯಾದಿಪಹಾನಂ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಿನ್ದಿತ್ವಾ ವಿರಜ್ಜಿತ್ವಾ ಯೋ ವಿಮುತ್ತೋ, ತತ್ಥ ಕಿಂ ವುದ್ಧಿಹತಪರಿಯಾಯೋ ಅವಸ್ಸಂ ಲಭತಿ ನ ಲಭತೀತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ತಾದಿಸೇ ಸಾರಬದ್ಧವಿಮುತ್ತಿಕೇ ವುದ್ಧಿಹತೋತಿ ನ ವದೇಯ್ಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ನ ಕಿಞ್ಚಿ, ಭೋ, ಗೋತಮಾ’’ತಿ.

೨೧೧. ತೇತಿ ತಯಾ, ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ. ವಸ್ಸಂ ವಾಸೋ ವಸ್ಸಂ ಉತ್ತರಪದಲೋಪೇನ, ವಸ್ಸಿತುಂ ಅರಹತೀತಿ ವಸ್ಸಿಕೋ, ವಸ್ಸಕಾಲೇ ನಿವಾಸಾನುಚ್ಛವಿಕೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

ನಾತಿಉಚ್ಚೋ ಹೋತಿ ನಾತಿನೀಚೋತಿ ಗಿಮ್ಹಿಕೋ ವಿಯ ಉಚ್ಚೋ, ಹೇಮನ್ತಿಕೋ ವಿಯ ನೀಚೋ ನ ಹೋತಿ, ಅಥ ಖೋ ತದುಭಯವೇಮಜ್ಝಲಕ್ಖಣತಾಯ ನಾತಿಉಚ್ಚೋ ಹೋತಿ ನಾತಿನೀಚೋ. ನಾತಿತನೂನೀತಿ ಹೇಮನ್ತಿಕಸ್ಸ ವಿಯ ನ ಖುದ್ದಕಾನಿ. ನಾತಿಬಹೂನೀತಿ ಗಿಮ್ಹಿಕಸ್ಸ ವಿಯ ನ ಅತಿಬಹೂನಿ. ಮಿಸ್ಸಕಾನೇವಾತಿ ಹೇಮನ್ತಿಕಗಿಮ್ಹಿಕೇಸು ವುತ್ತಲಕ್ಖಣವೋಮಿಸ್ಸಕಾನಿ. ಉಣ್ಹಪವೇಸನತ್ಥಾಯಾತಿ ನಿಯೂಹೇಸು ಪುರೇಭತ್ತಂ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಞ್ಚ ಪತಿತಸೂರಿಯೋಭಾಸವಸೇನ ಉಣ್ಹಸ್ಸ ಅಬ್ಭನ್ತರಪವೇಸನತ್ಥಾಯ. ಭಿತ್ತಿನಿಯೂಹಾನಿ ನೀಹರೀಯನ್ತೀತಿ ದಕ್ಖಿಣಪಸ್ಸೇ ಭಿತ್ತೀಸು ನಿಯೂಹಾನಿ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಕರೀಯನ್ತಿ. ವಿಪುಲಜಾಲಾನೀತಿ ಪುಥುಲಛಿದ್ದಾನಿ. ಉದಕಯನ್ತಾನೀತಿ ಉದಕವಾಹಕಯನ್ತಾನಿ.

ನೀಲುಪ್ಪಲಗಚ್ಛಕೇ ಕತ್ವಾತಿ ವಿಕಸಿತೇಹಿ ನೀಲುಪ್ಪಲೇಹಿ ಗಚ್ಛಕೇ ನಳಿನಿಕೇ ಕತ್ವಾ. ಗನ್ಧಕಲಲನ್ತಿ ಗನ್ಧಮಿಸ್ಸಕಕದ್ದಮಂ. ಯಮಕಭಿತ್ತೀತಿ ಯುಗಳಭಿತ್ತಿ, ತಸ್ಸಾ ಅನ್ತರೇ ನಾಳಿ, ಯತೋ ಉದಕಂ ಅಭಿರುಹತಿ. ಲೋಹನಾಳಿನ್ತಿ ಲೋಹಮಯಯನ್ತನಾಳಿಂ. ಜಾಲನ್ತಿ ತಮ್ಬಲೋಹಮಯಂ ಜಾಲಂ. ಹೇಟ್ಠಾ ಯನ್ತಂ ಪರಿವತ್ತೇನ್ತೀತಿ ಹೇಟ್ಠಾಭಾಗೇ ಉದಕಯನ್ತಂ ಗಮೇನ್ತಿ. ಉದಕಫುಸಿತೇ ತೇಮೇನ್ತೇ ವಿವಣ್ಣತಾ ಮಾಹೋಸೀತಿ ನೀಲಪಟಂ ನಿವಾಸೇತಿ. ದಿವಾಕಾಲೇತಿ ದಿವಸವೇಲಾಯ. ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವೂಪಸನ್ತಚಿತ್ತೋ ವಿಹರಾಮೀತಿ ಏತೇನ ಅತ್ತನೋ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿವಿಹಾರೋ ಭಗವತಾ ದಸ್ಸಿತೋತಿ ಆಹ – ‘‘ತಾಯ ರತಿಯಾ ರಮಮಾನೋತಿ ಇದಂ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಿಕಫಲಸಮಾಪತ್ತಿರತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ.

೨೧೨. ಮಹಾಚ ನೇಸಂ ಪಪಞ್ಚೋತಿ ನೇಸಂ ರಾಜೂನಂ ಮಹಾಪಪಞ್ಚೋ ರಾಜಿದ್ಧಿವಸೇನ ಸಬ್ಬದಾ ಸಮ್ಪತ್ತಿವಿಸಯೋ ಚ, ಅನುಭವಿತುಂ ನ ಲಭನ್ತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಮನ್ತೇ ಗವೇಸನ್ತಾ ವಿಚರನ್ತಿ, ನ ಭೋಗಸುಖಂ. ಗಣನಾ ನಾಮ ಅಚ್ಛಿನ್ನಗಣನಾ, ನ ವಿಗಣಗಣನಾ ನ ಪಣಗಣನಾ. ಆವಟ್ಟೋತಿ ಯಥಾಧಿಗತೇ ದಿಬ್ಬೇ ಕಾಮೇ ಪಹಾಯ ಕಾಮಹೇತು ಆವಟ್ಟೋ ನಿವತ್ತೋ ಪರಿವತ್ತಿತೋ ಭವೇಯ್ಯ. ಏವಂ ಮಾನುಸಕಾ ಕಾಮಾತಿ ಯಥಾ ಕೋಚಿ ಕುಸಗ್ಗೇನ ಉದಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಉದಕಂ ಮಿನೇಯ್ಯ. ತತ್ಥ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಉದಕಮೇವ ಮಹನ್ತಂ ವಿಪುಲಂ ಪಣೀತಞ್ಚ, ಏವಂ ದಿಬ್ಬಾನಂ ಕಾಮಾನಂ ಸಮೀಪೇ ಉಪನಿಧಾಯ ಮಾನುಸಕಾ ಕಾಮಾ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಾ ಓರಮತ್ತಕಾ ನಿಹೀನಾ, ದಿಬ್ಬಾವ ಕಾಮಾ ಮಹನ್ತಾ ವಿಪುಲಾ ಉಳಾರಾ ಪಣೀತಾ. ಸಮಧಿಗಯ್ಹಾತಿ ಸಮ್ಮಾ ಅಧಿಗಮನವಸೇನ ನಿಗ್ಗಯ್ಹ ದಿಬ್ಬಮ್ಪಿ ಸುಖಂ ಹೀನಂ ಕತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ.

೨೧೩. ಆರೋಗ್ಯಹೇತುಕಂ ಸುಖಂ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಸುಖೀ, ತಂ ಪನಸ್ಸ ರೋಗವಿಗಮತೋವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಪಠಮಂ ದುಕ್ಖಿತೋ ಪಚ್ಛಾ ಸುಖಿತೋ’’ತಿ. ಸೇರೀ ನಾಮ ಅತ್ತಾಧೀನವುತ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಸೇರೀ ಏಕಕೋ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಅತ್ತನೋ ವಸೋ ಸಯಂವಸೋ, ಸೋ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಸಯಂವಸೀ. ಅಙ್ಗಾರಕಪಲ್ಲಂ ವಿಯ ಕಾಮವತ್ಥುಪರಿಳಾಹಹೇತುತೋ. ತಚ್ಛೇತ್ವಾತಿ ಘಟ್ಟೇತ್ವಾ, ಕಣ್ಡೂಯಿತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೨೧೪. ಯೇನ ಕಾಯೋ ಮಧುರಕಜಾತೋ ಹೋತಿ, ತಂ ಕಿರ ಕುಟ್ಠಂ ಛವಿಂ ವಿನಾಸೇತಿ, ಚಮ್ಮಂ ಛಿದ್ದಜಾತಂ ವಿಯ ಹೋತಿ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಉಪಹತಕಾಯಪ್ಪಸಾದೋ’’ತಿ. ಪಚ್ಚಲತ್ಥಾತಿ ಪಟಿಲಭಿ. ಅವಿಜ್ಜಾಭಿಭೂತತಾಯ ವಿರೋಧಿಪಚ್ಚಯಸಮಾಯೋಗೇನ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಉಪಹತತ್ತಾ. ಆಯತಿಂ ದುಕ್ಖಫಲತಾಯ ಏತರಹಿ ಚ ಕಿಲೇಸದುಕ್ಖಬಹುಲತಾಯ ಕಾಮಾನಂ ದುಕ್ಖಸಮ್ಫಸ್ಸತಾ, ತದುಭಯಸಂಯುತ್ತೇಸು ತೇಸು ಚ ತಂ ಅಸಲ್ಲಕ್ಖಿತ್ವಾ ಏಕನ್ತಸುಖಾಭಿನಿವೇಸೋ ವಿಪರೀತಸಞ್ಞಾಯ, ನ ಕೇವಲಾಯ ಸುಖವೇದನಾಯ ಸುಖಾತಿ ಪವತ್ತಸಞ್ಞೀ.

೨೧೫. ತಾನೀತಿ ಕುಟ್ಠಸರೀರೇ ವಣಮುಖಾನಿ. ಅಸುಚೀನೀತಿ ಅಸುಭಾನಿ. ದುಗ್ಗನ್ಧಾನೀತಿ ವಿಸ್ಸಗನ್ಧಾನಿ. ಪೂತೀನೀತಿ ಕುಣಪಭೂತಾನಿ. ಇದಾನೀತಿ ಏತರಹಿ. ನಖೇಹಿ ವಿಪ್ಪತಚ್ಛನಅಗ್ಗಿಪರಿತಾಪನೇಹಿ ಅತಿನಿಪ್ಪೀಳನಕಾಲೇ ಪಾಣಕಾ…ಪೇ… ಪಗ್ಘರನ್ತಿ, ತೇನ ವೇದನಾ ತನುಕಾ ಹೋತಿ. ಏವನ್ತಿ ವುತ್ತನಯೇನ ವೇದನಾಯ ತನುಕಭಾವತೋ.

ಆರೋಗ್ಯಭಾವೇ ಧನಲಾಭಾದಿಲಾಭುಪ್ಪತ್ತಿತೋ, ಅಸತಿ ಚ ಆರೋಗ್ಯೇ ಲಾಭಸ್ಸ ನಿರತ್ಥಕಭಾವತೋ, ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಾದಿಸಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತೀನಂ ಲಾಭಸ್ಸ ನಿಮಿತ್ತಭಾವತೋ ಚ ಆರೋಗ್ಯಪರಮಾ ಲಾಭಾ. ನಿಬ್ಬಾನೇ ಸುಖುಪ್ಪತ್ತಿತೋ, ಅಸತಿ ಚ ನಿಬ್ಬಾನಾಧಿಗಮೇ ತಾದಿಸಸ್ಸ ಸುಖಸ್ಸ ಅನುಪಲಬ್ಭನತೋ, ಸಬ್ಬಸಙ್ಖತವಿವಿತ್ತತ್ತಾ ಚ ಸಬ್ಬಸೋ ಚ ಸಂಸಾರದುಕ್ಖಾಭಾವತೋ, ಅಧಿಗತೇ ಚ ತಸ್ಮಿಂ ಸಕಲವಟ್ಟದುಕ್ಖಾಭಾವತೋ ಚ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪರಮಂ ಸುಖಂ. ಪುಬ್ಬಭಾಗಮಗ್ಗಾನನ್ತಿ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾದಿಭೇದಭಿನ್ನಾನಂ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗಿಯಾನಂ ಮಗ್ಗಾನಂ. ತೇಸಞ್ಚ ಅಮತಗಾಮಿತಾ ನಾಮ ತನ್ನಿನ್ನತಾವಸೇನೇವ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾವಸೇನಾತಿ ಆಹ ‘‘ಪುಬ್ಬಭಾಗಗಮನೇನೇವ ಅಮತಗಾಮಿನ’’ನ್ತಿ. ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗೋ ಖೇಮೋ ಸಬ್ಬಪರಿಸ್ಸಯಸಮುಗ್ಘಾತನೇನ ಅನುಪದ್ದುತತ್ತಾ, ತಂಸಮಙ್ಗೀನಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಅನುಪದ್ದುತತ್ತಾ ತಂಸಮಙ್ಗೀನಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಅನುಪದ್ದವಹೇತುತೋ ಚ. ಲದ್ಧಿವಸೇನ ಗಹಿತಾತಿ ಸಸ್ಸತವಾದಾದೀಹಿ ಕೇವಲಂ ತೇಸಂ ಲದ್ಧಿವಸೇನ ತಥಾ ಗಹಿತಾ. ಖೇಮಅಮತಗಾಮಿನನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಹಿ ‘‘ಖೇಮಂಅಮತಗಾಮಿನ’’ನ್ತಿ ವಿಭತ್ತಿಅಲೋಪೇನ ನಿದ್ದೇಸೋ, ಅತ್ಥೋ ಪನ ವಿಭತ್ತಿಲೋಪೇನ ದಟ್ಠಬ್ಬೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೨೧೬. ಅನೋಮಜ್ಜತೀತಿ ಅನು ಅನು ಓಮಜ್ಜತಿ. ಅಪರಾಪರಂ ಹತ್ಥಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಓತಾರೇನ್ತೋ ಮಜ್ಜತಿ.

೨೧೭. ಛೇಕನ್ತಿ ಘನಭಾವೇನ ವೀತಂ. ಘನಮಟ್ಠಭಾವೇನ ಸುನ್ದರಂ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಸಮ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ. ಸಾಧೂಹಿ ಪರಮಪ್ಪಿಚ್ಛಸನ್ತುಟ್ಠೇಹಿ ಲಾತೋ ಗಹಿತೋತಿ ಸಾಹುಳಿ. ಸಙ್ಕಾರಚೋಳಕಂ ನಿಚ್ಚಕಾಳಕಂ.

೨೧೮. ತತ್ಥ ತತ್ಥ ರುಜನಟ್ಠೇನ ವಿಬಾಧನಟ್ಠೇನ ರೋಗೋವ ಭೂತೋ. ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣೇನಪಿ ಸಿಖಾಪ್ಪತ್ತೇನ ಆರೋಗ್ಯಂ ಏಕದೇಸೇನ ಪಸ್ಸತಿ, ನಿಬ್ಬಾನಞ್ಚ ವಟ್ಟಪಟಿಪಕ್ಖತೋತಿ ಆಹ ‘‘ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣಞ್ಚೇವಾ’’ತಿ.

೨೧೯. ಅನ್ತರಾತಿ ಪಠಮುಪ್ಪತ್ತಿ ಜರಾಮರಣಾನಂ ವೇಮಜ್ಝೇ. ಉಪಹತೋತಿ ಪಿತ್ತಸೇಮ್ಹಾದಿದೋಸೇಹಿ ದೂಸಿತಭಾವೇನ ಕಥಿತೋ. ಪಿತ್ತಾದಿದೋಸೇ ಪನ ಭೇಸಜ್ಜಸೇವನಾಯ ನಿವತ್ತೇನ್ತೋ ಉಪಹತಂ ಪಟಿಪಾಕತಿಕಂ ಕರೋನ್ತೋ ಚಕ್ಖೂನಿ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ ನಾಮ. ವಿನಟ್ಠಾನೀತಿ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಧಮ್ಮತಂ ಆಪನ್ನಾನಿ.

೨೨೦. ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತೇ ಸಾಹುಳಿಯಚೀರೇ. ವಟ್ಟೇ ಅನುಗತಚಿತ್ತೇನಾತಿ ಅನಮತಗ್ಗೇ ಸಂಸಾರವಟ್ಟೇ ಅನಾದೀನವದಸ್ಸಿತಾಯ ಅನುಗಾಮಿಚಿತ್ತೇನ.

೨೨೧. ಧಮ್ಮಸ್ಸಾತಿ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ. ಅನುಧಮ್ಮನ್ತಿ ಅನುರೂಪಂ ನಿಯ್ಯಾನಧಮ್ಮಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ ಪಟಿಪದ’’ನ್ತಿ. ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧೇತಿ ಪಞ್ಚುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧೇ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ದೀಘರತ್ತಂ ವತ, ಭೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಪಾಳಿಯಂ ವಿವಟ್ಟಂ ದಸ್ಸಿತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಉಪಾದಾನನಿರೋಧಾತಿ ವಿವಟ್ಟಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ’’ತಿ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಮಾಗಣ್ಡಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.