೧೦. ಚೂಳಅಸ್ಸಪುರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೩೫. ಪುರಿಮಸದಿಸಮೇವಾತಿ ‘‘ಅಸ್ಸಪುರವಾಸೀನಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಗಾರವಬಹುಮಾನಂ ನಿಪಚ್ಚಕಾರಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಾಪಚಾಯನೇ ನಿಯೋಜೇನ್ತೋ ಇದಂ ಸುತ್ತಂ ಅಭಾಸೀ’’ತಿ ಪುರಿಮಸುತ್ತೇ ಮಹಾಅಸ್ಸಪುರೇ (ಮ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೨.೪೧೫) ವುತ್ತಸದಿಸಮೇವ. ಸಮಣಾನಂ ಅನುಚ್ಛವಿಕಾತಿ ಸಮಣಾನಂ ಸಮಣಭಾವಸ್ಸ ಅನುಚ್ಛವಿಕಾ ಪತಿರೂಪಾ. ಸಮಣಾನಂ ಅನುಲೋಮಪ್ಪಟಿಪದಾತಿ ಸಮಣಾನಂ ಸಾಮಞ್ಞಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅನುಕೂಲಪ್ಪಟಿಪದಾ.

೪೩೬. ಏತೇ ಧಮ್ಮಾತಿ ಏತೇ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತಾ ಅಭಿಜ್ಝಾಬ್ಯಾಪಾದಾದಯೋ ಪಾಪಧಮ್ಮಾ. ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಾ ಏವ, ಪಗೇವ ಸನ್ತಾನೇ ಭಾವಿತಾ. ಮಲಿನೇತಿ ಮಲವನ್ತೇ ಕಿಲಿಟ್ಠೇ. ಮಲಗ್ಗಹಿತೇತಿ ಗಹಿತಮಲೇ ಸಞ್ಜಾತಮಲೇ. ಸಮಣಮಲಾತಿ ಸಮಣಾನಂ ಸಮಣಭಾವಸ್ಸ ಮಲಾ. ದುಸ್ಸನ್ತೀತಿ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ ವಿನಸ್ಸನ್ತಿ. ಸಮಣದೋಸಾತಿ ಸಮಣಾನಂ ಸಮಣಭಾವದೂಸನಾ. ಕಸಟೇತಿ ಅಸಾರೇ. ನಿರೋಜೇತಿ ನಿತ್ತೇಜೇ. ಅಯತೋ ಸುಖತೋ ಅಪೇತಾತಿ ಅಪಾಯಾ, ನಿರಯಾದಯೋ, ತಂ ಫಲಂ ಅರಹನ್ತಿ, ತಂ ಪಯೋಜನಂ ವಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ಆಪಾಯಿಕಾ. ಠಾನಾನಿ ಅಭಿಜ್ಝಾದಯೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅಪಾಯೇ’’ತಿಆದಿ. ಕಾರಣಭಾವೇನ ದುಗ್ಗತಿಪರಿಯಾಪನ್ನಾಯ ವೇದನಾಯ ಹಿತಾನೀತಿ ದುಗ್ಗತಿವೇದನಿಯಾನಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ದುಗ್ಗತಿಯಂ ವಿಪಾಕವೇದನಾಯ ಪಚ್ಚಯಾನ’’ನ್ತಿ. ತಿಖಿಣಂ ಅಯನ್ತಿ ವೇಕನ್ತಕಸದಿಸಂ ಸಾರಅಯಂ. ಅಯೇನಾತಿ ಅಯೋಘಂಸಕೇನ. ಕೋಞ್ಚಸಕುಣಾನಂ ಕಿರ ಕುಚ್ಛಿಯಂ ನಿವುತ್ಥಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಖರಂ ತಿಖಿಣಞ್ಚ ಹೋತಿ. ತಥಾ ಹಿ ತೇಸಂ ವಚ್ಚಂ ಅಟ್ಠಿಮ್ಪಿ ಪಾಸಾಣಮ್ಪಿ ವಿಲೀಯಾಪೇತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಕೋಞ್ಚಸಕುಣೇ ಖಾದಾಪೇನ್ತೀ’’ತಿ. ತಂ ಕಿರ ಅಯಚುಣ್ಣಂ ಅಗ್ಗಿನಾಪಿ ಕಿಚ್ಛೇನ ದಯ್ಹತಿ, ಭೇಸಜ್ಜಬಲೇನ ಪನ ಸುಖೇನ ದಯ್ಹೇಯ್ಯ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸುಸಿಕ್ಖಿತಾ ಚ ನಂ ಅಯಕಾರಾ ಬಹುಹತ್ಥಕಮ್ಮಮೂಲಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿಆದಿ. ಅತಿತಿಖಿಣಂ ಹೋತಿ, ಅಞ್ಞತರಂ ಅಯೋಬನ್ಧನಂ ಫೇಗ್ಗುದಣ್ಡಂ ವಿಯ ಸುಖೇನೇವ ಛಿನ್ದನ್ತಿ. ಸಸಬಿಳಾರಚಮ್ಮೇಹಿ ಸಙ್ಘಟಿತಟ್ಠೇನ ಸಙ್ಘಾಟೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ ಆವುಧಪರಿಚ್ಛದೋತಿ ಆಹ ‘‘ಸಙ್ಘಾಟಿಯಾತಿ ಕೋಸಿಯಾ’’ತಿ. ಪರಿಯೋನದ್ಧನ್ತಿ ಪರಿತೋ ಓನದ್ಧಂ ಛಾದಿತಂ. ಸಮನ್ತತೋ ವೇಠಿತನ್ತಿ ಸಬ್ಬಸೋ ಪಿಹಿತಂ.

೪೩೭. ರಜೋತಿ ಆಗನ್ತುಕರಜೋ. ಜಲ್ಲನ್ತಿ ಸರೀರೇ ಉಟ್ಠಾನಕಲೋಣಾದಿಮಲಂ. ರಜೋಜಲ್ಲಞ್ಚ ವತಸಮಾದಾನವಸೇನ ಅನಪನೀತಂ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ರಜೋಜಲ್ಲಿಕೋ, ತಸ್ಸ. ತೇನಾಹ ‘‘ರಜೋಜಲ್ಲಧಾರಿನೋ’’ತಿ. ಉದಕಂ ಓರೋಹನ್ತಸ್ಸಾತಿಆದೀನಮತ್ಥೋ ಮಹಾಸೀಹನಾದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯಂ ವುತ್ತೋಯೇವ. ಸಬ್ಬಮೇತನ್ತಿಆದೀಸು ಸಬ್ಬಸೋಪಿ ವತಸಮಾದಾನವಸೇನಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಯಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಬಾಹಿರಸಮಯವಸೇನೇವ ಕಥಿತಂ, ತಸ್ಮಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಕಸ್ಸಾತಿ ಪಿಲೋತಿಕಖಣ್ಡೇಹಿ ಸಙ್ಘಟಿತತ್ತಾ ‘‘ಸಙ್ಘಾಟೀ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮವತ್ಥಧಾರಿನೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಥಾ ಹಿ ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ಸಙ್ಘಾಟಿಕಸ್ಸ’’ಇಚ್ಚೇವ ವುತ್ತಂ, ನ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೋ’’ತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಕಸ್ಮಾ ಪನೇತ್ಥ ಭಗವತಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಕತ್ತಾದೀನಿಯೇವ ವತಸಮಾದಾನಾನಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಾನೀತಿ? ನಯದಸ್ಸನಮೇತಂ ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ಪಞ್ಚಾತಪಮೂಗವತಾದೀನಂ ತಪ್ಪಟಿಕ್ಖೇಪೇನೇವ ಪಸಿದ್ಧಿತೋ. ಅಪರೇ ಪನ ಭಣನ್ತಿ – ‘‘ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಘಾಟಿಕಸ್ಸ ಸಙ್ಘಾಟಿಧಾರಣಮತ್ತೇನ ಸಾಮಞ್ಞಂ ವದಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತತ್ಥ ನಿಸಿನ್ನೋ ಕೋಚಿ ತಿತ್ಥನ್ತರಲದ್ಧಿಕೋ ಅಚೇಲಕತ್ತಂ ನು ಖೋ ಕಥನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ, ಅಪರೇ ರಜೋಜಲ್ಲಕತ್ತಂ ನು ಖೋ ಕಥನ್ತಿ, ಏವಂ ತಂ ತಂ ಚಿನ್ತೇನ್ತಾನಂ ಅಜ್ಝಾಸಯವಸೇನ ಭಗವಾ ಇಮಾನೇವ ವತಸಮಾದಾನಾನಿ ಇಧ ಪಟಿಕ್ಖಿಪೀತಿ. ಸಙ್ಘಾಟಿಕನ್ತಿ ನಿವಾಸನಪಾರುಪನವಸೇನ ಸಙ್ಘಾಟಿವನ್ತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಙ್ಘಾಟಿಕಂ ವತ್ಥ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಅತ್ತನೋ ರುಚಿಯಾ ಮಿತ್ತಾದಯೋ ಸಙ್ಘಾಟಿಕಂ ಕರೇಯ್ಯುಂ, ಪಚ್ಛಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಕಾಲೇ ಸಙ್ಘಾಟಿಕತ್ತೇ ಸಮಾದಪೇಯ್ಯುಂ.

೪೩೮. ಅತ್ತಾನಂ ವಿಸುಜ್ಝನ್ತಂ ಪಸ್ಸತಿ ಅಭಿಜ್ಝಾದೀನಂ ಸಮುದಾಚಾರಾಭಾವತೋ. ಮಗ್ಗೇನ ಅಸಮುಚ್ಛಿನ್ನತ್ತಾ ವಿಸುದ್ಧೋತಿ ಪನ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಪಾಮೋಜ್ಜನ್ತಿ ತರುಣಪೀತಿಮಾಹ. ತಸ್ಸ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಕಿಲೇಸಾನಂ ವಿಕ್ಖಮ್ಭಿತತ್ತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಸುದ್ಧತಂ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ, ತಂ ತುಟ್ಠಾಕಾರಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ತುಟ್ಠಾಕಾರೋ’’ತಿ. ಪೀತೀತಿ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಆವಹಾ ಬಲವಪೀತಿ. ನಾಮಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತೀತಿ ಇಮಿನಾ ಉಭಯಮ್ಪಿ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಂ ವದತಿ. ವೇದಿಯತೀತಿ ಅನುಭವತಿ ವಿನ್ದತಿ. ಇದಾನಿ ತೇನ ನೀವರಣೇಹಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಸೋಧನತ್ತಂ ಲದ್ಧನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅಪ್ಪನಾಪ್ಪತ್ತಂ ವಿಯ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಅಞ್ಞತ್ಥ ಉಟ್ಠಿತಾ ಅಞ್ಞಂ ಠಾನಂ ಉಪಗತಾತಿ ಏತ್ತಕೇನ ಉಪಮಾಭಾವೇನ ಉಚ್ಚನೀಚತಾಸಾಮಞ್ಞೇನ ಹೇಟ್ಠಾ ಅಸದ್ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಟಿಪಕ್ಖವಸೇನ ದೇಸನಾಯ ಪರಿಯೋಸಾಪಿತತ್ತಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಯಥಾನುಸನ್ಧಿನಾ’’ತಿ. ಮಹಾಸೀಹನಾದಸುತ್ತೇ ಮಗ್ಗೋ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ಉಪಮಿತೋ ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಪೋಕ್ಖರಣೀ’’ತಿಆದಿಂ (ಮ. ನಿ. ೧.೧೫೪) ಆರಭಿತ್ವಾ ಉಪಮಾಸಂಸನ್ದನೇ ‘‘ತಥಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಪನ್ನೋ, ತಥಾ ಚ ಇರಿಯತಿ, ತಞ್ಚ ಮಗ್ಗಂ ಸಮಾರುಳ್ಹೋ, ಯಥಾ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೧.೧೫೪) ವುತ್ತತ್ತಾ. ಯಥಾ ಹಿ ಪುರತ್ಥಿಮಾದಿದಿಸಾಹಿ ಆಗತಾ ಪುರಿಸಾ ತಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಆಗಮ್ಮ ವಿಸುದ್ಧರೂಪಕಾಯಾ ವಿಗತಪರಿಳಾಹಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ, ಏವಂ ಖತ್ತಿಯಾದಿಕುಲತೋ ಆಗತಾ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತಂ ಧಮ್ಮವಿನಯಂ ಸಾಸನಂ ಆಗಮ್ಮ ವಿಸುದ್ಧನಾಮಕಾಯಾ ವಿಗತಕಿಲೇಸಪರಿಳಾಹಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಾನಂ ಸಮಿತತ್ತಾ ಪರಮತ್ಥಸಮಣೋ ಹೋತೀತಿ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಚೂಳಅಸ್ಸಪುರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಾ ಸಮತ್ತಾ.

ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ಮಹಾಯಮಕವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ.