೭. ಆವತ್ತಹಾರವಣ್ಣನಾ

‘‘ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಪಟಿಕ್ಖೇಪಮುಖೇನ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಪರಿಗ್ಗಹೋ ದೀಪಿತೋ. ‘‘ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಸಪ್ಪುರಿಸೂಪನಿಸ್ಸಯಾದಿಪಟಿಕ್ಖೇಪಮುಖೇನ ಅಸಪ್ಪುರಿಸೂಪನಿಸ್ಸಯಾದಿಪರಿಗ್ಗಹೋ ದೀಪಿತೋ. ತೇಸು ಪುರಿಮನಯೇನ ಆಸಯವಿಪತ್ತಿ ಕಿತ್ತಿತಾ, ದುತಿಯೇನ ಪಯೋಗವಿಪತ್ತಿ. ಪುರಿಮೇನ ಚಸ್ಸ ಕಿಲೇಸವಟ್ಟಂ, ತಞ್ಚ ಯತೋ ವಿಪಾಕವಟ್ಟನ್ತಿ ಸಕಲಂ ಸಂಸಾರಚಕ್ಕಮಾವತ್ತತಿ. ‘‘ಪಥವಿಂ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ತತ್ಥ ತಿಸ್ಸೋ ಮಞ್ಞನಾ ವುತ್ತಾ. ತಾಸು ತಣ್ಹಾಮಞ್ಞನಾ ‘‘ಏತಂ ಮಮಾ’’ತಿ ತಣ್ಹಾಗ್ಗಾಹೋ, ಮಾನಮಞ್ಞನಾ ‘‘ಏಸೋಹಮಸ್ಮೀ’’ತಿ ಮಾನಗ್ಗಾಹೋ, ದಿಟ್ಠಿಮಞ್ಞನಾ ‘‘ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ’’ತಿ ದಿಟ್ಠಿಗ್ಗಾಹೋ. ತತ್ಥ ತಣ್ಹಾಗ್ಗಾಹೇನ ‘‘ತಣ್ಹಂ ಪಟಿಚ್ಚಪರಿಯೇಸನಾ’’ತಿಆದಿಕಾ (ದೀ. ನಿ. ೨.೧೦೩; ದೀ. ನಿ. ೩.೩೫೯; ಅ. ನಿ. ೩.೨೩; ವಿಭ. ೯೬೩) ನವ ತಣ್ಹಾಮೂಲಕಾ ಧಮ್ಮಾ ಆವತ್ತನ್ತಿ. ಮಾನಗ್ಗಾಹೇನ ‘‘ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀ’’ತಿಆದಿಕಾ ನವ ಮಾನವಿಧಾ ಆವತ್ತನ್ತಿ. ದಿಟ್ಠಿಗ್ಗಾಹೇನ ‘‘ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತೀ’’ತಿಆದಿಕಾ (ಸಂ. ನಿ. ೪.೩೪೫) ವೀಸತಿವತ್ಥುಕಾ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ ಆವತ್ತತಿ. ತೀಸು ಚ ಗಾಹೇಸು ಯಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ ತಣ್ಹಾಗ್ಗಾಹಸ್ಸ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನಾ, ಸಾ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾ ದುಕ್ಖಾನುಪಸ್ಸನಾ. ಯಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ ಮಾನಗ್ಗಾಹಸ್ಸ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನಾ, ಸಾ ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ ಅನಿಚ್ಚಾನುಪಸ್ಸನಾ. ಯಾಯ ಪನ ಸಞ್ಞಾಯ ದಿಟ್ಠಿಗ್ಗಾಹಸ್ಸ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನಾ, ಸಾ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾ ಅನತ್ತಾನುಪಸ್ಸನಾ. ತತ್ಥ ಪಠಮಗ್ಗಾಹವಿಸಭಾಗತೋ ಅಪ್ಪಣಿಹಿತವಿಮೋಕ್ಖಮುಖಂ ಆವತ್ತತಿ, ದುತಿಯಗ್ಗಾಹವಿಸಭಾಗತೋ ಅನಿಮಿತ್ತವಿಮೋಕ್ಖಮುಖಂ ಆವತ್ತತಿ, ತತಿಯಗ್ಗಾಹವಿಸಭಾಗತೋ ಸುಞ್ಞತವಿಮೋಕ್ಖಮುಖಂ ಆವತ್ತತಿ.

ಸೇಕ್ಖಗ್ಗಹಣೇನ ಅರಿಯಾಯ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಙ್ಗಹೋ, ತತೋ ಚ ಪರತೋಘೋಸಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಾ ದೀಪಿತಾ ಹೋನ್ತಿ. ಪರತೋಘೋಸೇನ ಚ ಸುತವಾ ಅರಿಯಸಾವಕೋತಿ ಆವತ್ತತಿ, ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೇನ ನವ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಮೂಲಕಾ ಧಮ್ಮಾ ಆವತ್ತನ್ತಿ, ಚತುಬ್ಬಿಧಞ್ಚ ಸಮ್ಪತ್ತಿಚಕ್ಕಂ. ‘‘ಮಾ ಮಞ್ಞೀ’’ತಿ ಮಞ್ಞನಾನಂ ವಿಪ್ಪಕತಪ್ಪಹಾನತಾಗಹಣೇನ ಏಕಚ್ಚಾಸವಪರಿಕ್ಖಯೋ ದೀಪಿತೋ ಹೋತಿ, ತೇನ ಚ ಸದ್ಧಾವಿಮುತ್ತದಿಟ್ಠಿಪ್ಪತ್ತಕಾಯಸಕ್ಖಿಭಾವಾ ಆವತ್ತನ್ತಿ. ‘‘ಅರಹಂ ಖೀಣಾಸವೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಅಸೇಕ್ಖಾ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧಾದಯೋ ದಸ್ಸಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧಾದಿಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಚ ದಸ ನಾಥಕರಣಾ ಧಮ್ಮಾ ಆವತ್ತನ್ತಿ. ‘‘ನ ಮಞ್ಞತೀ’’ತಿ ಮಞ್ಞನಾಪಟಿಕ್ಖೇಪೇನ ಪಞ್ಚಸು ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧೇಸು ‘‘ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’’ತಿ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿ ದಸ್ಸಿತಾ, ತಾಯ ಚ ಸಾತಿಸಯಾ ನಿಕನ್ತಿಪರಿಯಾದಾನಮಾನಸಮುಗ್ಘಾಟನದಿಟ್ಠಿಉಗ್ಘಾಟನಾನಿ ಪಕಾಸಿತಾನೀತಿ ಅಪ್ಪಣಿಹಿತಾನಿಮಿತ್ತ-ಸುಞ್ಞತವಿಮೋಕ್ಖಾ ಆವತ್ತನ್ತಿ.

‘‘ತಥಾಗತೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಸಬ್ಬಞ್ಞುಗುಣಾ ವಿಭಾವಿತಾತಿ ತದವಿನಾಭಾವತೋ ದಸಬಲ-ಚತುವೇಸಾರಜ್ಜಅಸಾಧಾರಣಞಾಣಆವೇಣಿಕಬುದ್ಧಧಮ್ಮಾ ಆವತ್ತನ್ತಿ. ‘‘ನನ್ದೀ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಮೂಲ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಹೇತುನಾ ವಟ್ಟವಿವಟ್ಟಂ ಕಥಿತನ್ತಿ ಪವತ್ತಿನಿವತ್ತಿತದುಭಯಹೇತುವಿಭಾವನೇನ ಚತ್ತಾರಿ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಿ ಆವತ್ತನ್ತಿ. ‘‘ತಣ್ಹಾನಂ ಖಯಾ’’ತಿಆದಿನಾ ತಣ್ಹಪ್ಪಹಾನಾಪದೇಸೇನ ತದೇಕಟ್ಠಭಾವತೋ ದಿಯಡ್ಢಸ್ಸ ಕಿಲೇಸಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಪಹಾನಂ ಆವತ್ತತಿ. ‘‘ಸಬ್ಬಸೋ ತಣ್ಹಾನಂ ಖಯಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ನನ್ದೀ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಮೂಲ’’ನ್ತಿ, ‘‘ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಸ್ಸ ಮಞ್ಞನಾಭಾವಹೇತುಭೂತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರವೇದನಸ್ಸ ಸಾವಕೇಹಿ ಅಸಾಧಾರಣಞಾಣಚಾರಭಾವೋ ದಸ್ಸಿತೋ, ತೇನ ಚತುವೀಸತಿಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಸಮಾಪತ್ತಿಸಞ್ಚಾರಿ ಭಗವತೋ ಮಹಾವಜಿರಞಾಣಂ ಆವತ್ತತೀತಿ. ಅಯಂ ಆವತ್ತೋ ಹಾರೋ.