೧೬. ಸಮಾರೋಪನಹಾರವಣ್ಣನಾ

‘‘ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಮೂಲಪರಿಯಾಯ’’ನ್ತಿಆದೀಸು ಮೂಲಪರಿಯಾಯಗ್ಗಹಣೇನ ಅಸ್ಸುತವಾಗಹಣೇನ ಸಞ್ಜಾನನಮಞ್ಞನಾಪರಿಞ್ಞಾಗಹಣೇಹಿ ಚ ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮಾ ದಸ್ಸಿತಾ, ತೇ ಚ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ತಿವಿಧಾ ತಣ್ಹಾಸಂಕಿಲೇಸೋ ದಿಟ್ಠಿಸಂಕಿಲೇಸೋ ದುಚ್ಚರಿತಸಂಕಿಲೇಸೋತಿ. ತತ್ಥ ತಣ್ಹಾಸಂಕಿಲೇಸೋ ತಣ್ಹಾಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ, ದಿಟ್ಠಿಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ, ದುಚ್ಚರಿತಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ ಚ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ತಥಾ ದಿಟ್ಠಿಸಂಕಿಲೇಸೋ ದಿಟ್ಠಿಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ, ತಣ್ಹಾಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ, ದುಚ್ಚರಿತಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ ಚ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ದುಚ್ಚರಿತಸಂಕಿಲೇಸೋಪಿ ದುಚ್ಚರಿತಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ, ತಣ್ಹಾಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ, ದಿಟ್ಠಿಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ ಚ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ತೇಸು ತಣ್ಹಾಸಂಕಿಲೇಸೋ ಅತ್ಥತೋ ಲೋಭೋವ, ಯೋ ‘‘ಲೋಭೋ ಲುಬ್ಭನಾ ಲುಬ್ಭಿತತ್ತಂ ಸಾರಾಗೋ ಸಾರಜ್ಜನಾ ಸಾರಜ್ಜಿತತ್ತ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ಧ. ಸ. ೩೮೯) ಅನೇಕೇಹಿ ಪರಿಯಾಯೇಹಿ ವಿಭತ್ತೋ. ತಥಾ ದಿಟ್ಠಿಯೇವ ದಿಟ್ಠಿಸಂಕಿಲೇಸೋ, ಯೋ ‘‘ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ದಿಟ್ಠಿಗಹನಂ ದಿಟ್ಠಿಕನ್ತಾರೋ ದಿಟ್ಠಿವಿಸೂಕಂ ದಿಟ್ಠಿವಿಪ್ಫನ್ದಿತ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ಧ. ಸ. ೧೧೦೫) ಅನೇಕೇಹಿ ಪರಿಯಾಯೇಹಿ, ‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿಆದಿನಾ (ದೀ. ನಿ. ೧.೩೦) ದ್ವಾಸಟ್ಠಿಯಾ ಪಭೇದೇಹಿ ಚ ವಿಭತ್ತೋ. ದುಚ್ಚರಿತಸಂಕಿಲೇಸೋ ಪನ ಅತ್ಥತೋ ದುಸ್ಸೀಲ್ಯಚೇತನಾ ಚೇವ ಚೇತನಾಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾ ಚ, ಯಾ ‘‘ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ ಕಾಯವಿಸಮಂ ವಚೀವಿಸಮ’’ನ್ತಿ (ವಿಭ. ೯೧೩, ೯೨೪), ‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತೋ ಅದಿನ್ನಾದಾನ’’ನ್ತಿ (ವಿಭ. ೯೧೩) ಚ ಆದಿನಾ ಅನೇಕೇಹಿ ಪರಿಯಾಯೇಹಿ, ಅನೇಕೇಹಿ ಪಭೇದೇಹಿ ಚ ವಿಭತ್ತಾ.

ತೇಸು ತಣ್ಹಾಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ ಸಮಥೋ ಪಟಿಪಕ್ಖೋ, ದಿಟ್ಠಿಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ ವಿಪಸ್ಸನಾ, ದುಚ್ಚರಿತಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ ಸೀಲಂ ಪಟಿಪಕ್ಖೋ. ತೇ ಪನ ಸೀಲಾದಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಇಧ ಪರಿಞ್ಞಾಗಹಣೇನ ಸೇಕ್ಖಗ್ಗಹಣೇನ ‘‘ಅರಹ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಅರಿಯತಾದಿಗ್ಗಹಣೇನ ಚ ಗಹಿತಾ. ತತ್ಥ ಸೀಲೇನ ದುಚ್ಚರಿತಸಂಕಿಲೇಸಪ್ಪಹಾನಂ ಸಿಜ್ಝತಿ, ತಥಾ ತದಙ್ಗಪ್ಪಹಾನಂ ವೀತಿಕ್ಕಮಪ್ಪಹಾನಞ್ಚ, ಸಮಥೇನ ತಣ್ಹಾಸಂಕಿಲೇಸಪ್ಪಹಾನಂ ಸಿಜ್ಝತಿ, ತಥಾ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನಪ್ಪಹಾನಂ ಪರಿಯುಟ್ಠಾನಪ್ಪಹಾನಞ್ಚ. ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ದಿಟ್ಠಿಸಂಕಿಲೇಸಪ್ಪಹಾನಂ ಸಿಜ್ಝತಿ, ತಥಾ ಸಮುಚ್ಛೇದಪ್ಪಹಾನಂ ಅನುಸಯಪ್ಪಹಾನಞ್ಚ. ತತ್ಥ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಸ್ಸ ಸಮಥೋ, ಸಮಥೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಸ್ಸ ವಿಪಸ್ಸನಾ, ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಪನ ಸಮಕಾಲಮೇವ ಭವನ್ತಿ. ಪುಬ್ಬೇಯೇವ ಹಿ ಸುಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯವಚೀಕಮ್ಮಸ್ಸ ಸುಪರಿಸುದ್ಧಾಜೀವಸ್ಸ ಚ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾ ಆರದ್ಧಾ ಗಬ್ಭಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿಯೋ ಪರಿಪಾಕಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯೋ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿವಿಪಸ್ಸನಂ ಪರಿಬ್ರೂಹೇನ್ತಿ, ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿವಿಪಸ್ಸನಾ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀ ಮಗ್ಗೇನ ಘಟೇನ್ತಿ ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾ ಪರಿಪೂರೇತಿ. ಅಥ ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಅನವಸೇಸಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮಂ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಿಯೋ ನಿರೋಧಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋನ್ತೀತಿ. ಅಯಂ ಸಮಾರೋಪನೋ ಹಾರೋ.

ಸೋಳಸಹಾರವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.