೬. ಆರಾಮವಗ್ಗೋ

೧. ಆರಾಮಪವಿಸನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಆರಾಮವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಸಭಿಕ್ಖುಕಂ ಆರಾಮನ್ತಿ ಯತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇಪಿ ವಸನ್ತಿ, ತಂ ಪದೇಸಂ. ಅನಾಪುಚ್ಛಾತಿ ಏತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುಸಾಮಣೇರಆರಾಮಿಕೇಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ, ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಆರಾಮಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಿಯಾ, ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಚಾರಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಿಯಾ ಪಠಮಪಾದೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ದುತಿಯಪಾದೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ‘‘ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ಜಾನಂ ಸಭಿಕ್ಖುಕ’’ನ್ತಿ ಚ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿಯೋ, ಸಭಿಕ್ಖುಕೇ ವೇಮತಿಕಾಯ, ಅಭಿಕ್ಖುಕೇ ಸಭಿಕ್ಖುಕಸಞ್ಞಾಯ ಚೇವ ವೇಮತಿಕಾಯ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ದುವಿಧೇಪಿ ಅಭಿಕ್ಖುಕಸಞ್ಞಾಯ, ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಪುಚ್ಛಾ ಪವಿಸನ್ತಿಯಾ, ಪಠಮಪ್ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸೀಸಂನುಲೋಕಿಕಾಯ, ಯತ್ಥ ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ, ತತ್ಥ ‘‘ತಾಸಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ, ಆರಾಮೇನ ವಾ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ, ತೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ, ಆಪದಾಸು, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಭಿಕ್ಖುಕಾರಾಮತಾ, ಸಭಿಕ್ಖುಕಸಞ್ಞಿತಾ, ವುತ್ತಪರಿಚ್ಛೇದಾತಿಕ್ಕಮೋ, ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾಭಾವೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮನುಭಾಸನಸಮಉಟ್ಠಾನಂ, ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಆರಾಮಪವಿಸನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಭಿಕ್ಖುಅಕ್ಕೋಸನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದುತಿಯೇ ಅಕ್ಕೋಸೇಯ್ಯಾತಿ ದಸನ್ನಂ ಅಕ್ಕೋಸವತ್ಥೂನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ ಸಮ್ಮುಖಾ ವಾ ಪರಮ್ಮುಖಾ ವಾ ಅಕ್ಕೋಸೇಯ್ಯ. ಪರಿಭಾಸೇಯ್ಯಾತಿ ಭಯಮಸ್ಸ ಉಪದಂಸೇಯ್ಯ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ತಸ್ಸಾ ಏವಂ ಕರೋನ್ತಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ವೇಸಾಲಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪಾಲಿಂ ಅಕ್ಕೋಸನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ, ಅತ್ಥಧಮ್ಮಅನುಸಾಸನಿಪುರೇಕ್ಖಾರಾಯ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಅಕ್ಕೋಸನಪರಿಭಾಸನಂ, ಅತ್ಥಪುರೇಕ್ಖಾರತಾದೀನಂ ಅಭಾವೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಭಿಕ್ಖುಅಕ್ಕೋಸನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಗಣಪರಿಭಾಸನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತತಿಯೇ ಚಣ್ಡಿಕತಾತಿ ಕುದ್ಧಾ. ಗಣನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ. ಪರಿಭಾಸೇಯ್ಯಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಬಾಲಾ ಏತಾ ಅಬ್ಯತ್ತಾ ಏತಾ, ನೇತಾ ಜಾನನ್ತಿ ಕಮ್ಮಂ ವಾ ಕಮ್ಮದೋಸಂ ವಾ ಕಮ್ಮಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ವಾ ಕಮ್ಮವಿಪತ್ತಿಂ ವಾ’’ತಿ ಏವಂ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಪರಿಭಾಸನ್ತಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಗಣಂ ಪರಿಭಾಸನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಮ್ಬಹುಲಾ ವಾ ಏಕಂ ವಾ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ವಾ ಪರಿಭಾಸನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ. ಸೇಸಂ ದುತಿಯಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಗಣಪರಿಭಾಸನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಪವಾರಿತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಚತುತ್ಥೇ ಗಣಭೋಜನೇ ವುತ್ತನಯೇನ ನಿಮನ್ತಿತಾ, ಪವಾರಣಾಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಪವಾರಿತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ತಸ್ಸಾ ಪುರೇಭತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಯಾಗುಞ್ಚೇವ ಸೇಸಾನಿ ಚ ತೀಣಿ ಕಾಲಿಕಾನಿ ಅಞ್ಞಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಆಮಿಸಂ ಅಜ್ಝೋಹರಣತ್ಥಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿಯಾ ಗಹಣೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಅಞ್ಞತ್ರ ಭುಞ್ಜನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತೀಣಿ ಕಾಲಿಕಾನಿ ಆಹಾರತ್ಥಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿಯಾಪಿ ಅಜ್ಝೋಹರನ್ತಿಯಾಪಿ ದುಕ್ಕಟಂ. ಯಾ ಪನ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಅಪ್ಪವಾರಿತಾ ಯಾಗುಂ ಪಿವತಿ, ಸಾಮಿಕೇ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತಿ, ತೀಣಿ ಕಾಲಿಕಾನಿ ಸತಿ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ತಸ್ಸಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ನಿಮನ್ತಿತಾ ವಾ ಪವಾರಿತಾ ವಾ ತಂ ಉಭಯಂ ವಾ, ಪುರೇಭತ್ತಂ ವುತ್ತಲಕ್ಖಣಸ್ಸ ಆಮಿಸಸ್ಸ ಅಜ್ಝೋಹಾರೋ, ಸಾಮಿಕಾನಂ ಅನಾಪುಚ್ಛನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಅದ್ಧಾನಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ನಿಮನ್ತಿತಾಯ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಸಮ್ಭವತೋ ಸಿಯಾ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ, ಪವಾರಿತಾಯ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕಾರೇತ್ವಾಪಿ ಅಕಾರೇತ್ವಾಪಿ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಸಮ್ಭವತೋ ಸಿಯಾ ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಪವಾರಿತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಕುಲಮಚ್ಛರಿನೀಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಞ್ಚಮೇ ಕುಲೇ ಮಚ್ಛರೋ ಕುಲಮಚ್ಛರೋ, ಕುಲಮಚ್ಛರೋ ಏತಿಸ್ಸಾ ಅತ್ಥಿ, ಕುಲಂ ವಾ ಮಚ್ಛರಾಯತೀತಿ ಕುಲಮಚ್ಛರಿನೀ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಯಾ ಈದಿಸೀ ಭವೇಯ್ಯ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ತಸ್ಸಾ ‘‘ಯಂ ಕುಲಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಪಚ್ಚಯೇ ದಾತುಕಾಮಂ, ಕಥಂ ನಾಮ ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ನ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಕುಲಸ್ಸ, ‘‘ಕಥಂ ನಾಮ ಇಮೇ ತಾಸಂ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ದಜ್ಜೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ ಕುಲಸ್ಸ ವಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸನ್ತಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆರಬ್ಭ ಕುಲಮಚ್ಛರಾಯನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ಅಮಚ್ಛರಾಯಿತ್ವಾ ಸನ್ತಂಯೇವ ಆದೀನವಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅಲಾಭಕಾಮತಾ, ಕುಲಸ್ಸ ವಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಕುಲಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಭಣನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಕುಲಮಚ್ಛರಿನೀಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಅಭಿಕ್ಖುಕಾವಾಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಛಟ್ಠೇ ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯತೋ ಅದ್ಧಯೋಜನಬ್ಭನ್ತರೇ ಓವಾದದಾಯಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ವಸನ್ತಿ, ಮಗ್ಗೋ ವಾ ಅಖೇಮೋ ಹೋತಿ ನ ಸಕ್ಕಾ ಅನನ್ತರಾಯೇನ ಗನ್ತುಂ, ಅಯಂ ಅಭಿಕ್ಖುಕೋ ನಾಮ ಆವಾಸೋ. ತತ್ಥ ‘‘ವಸ್ಸಂ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸೇನಾಸನಪಞ್ಞಾಪನಪಾನೀಯಉಪಟ್ಠಾಪನಾದೀನಿ ಕರೋನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ಸಹ ಅರುಣುಗ್ಗಮನಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ, ವಿತ್ಥಾರೋ ಪನ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೧೪೪ ಆದಯೋ) ವುತ್ತೋ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಅಭಿಕ್ಖುಕೇ ಆವಾಸೇ ವಸ್ಸಂ ವಸನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಯತ್ಥ ಪನ ವಸ್ಸೂಪಗತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಕ್ಕನ್ತಾ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ವಿಬ್ಭನ್ತಾ ವಾ ಕಾಲಙ್ಕತಾ ವಾ ಪಕ್ಖಸಙ್ಕನ್ತಾ ವಾ ತತ್ಥ ವಸನ್ತಿಯಾ, ಆಪದಾಸು, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಭಿಕ್ಖುಕಾವಾಸತಾ, ವಸ್ಸೂಪಗಮನಂ, ಅರುಣುಗ್ಗಮನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಏಳಕಲೋಮಸದಿಸಾನೇವಾತಿ.

ಅಭಿಕ್ಖುಕಾವಾಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಅಪವಾರಣಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಸತ್ತಮೇ ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾತಿ ಪುರಿಮಂ ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಂ ವಾ ತೇಮಾಸಂ ವುಟ್ಠಾ. ಉಭತೋಸಙ್ಘೇತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇ ಚೇವ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಚ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾ – ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಚಾತುದ್ದಸೇಯೇವ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಅಯ್ಯೇ, ಸಙ್ಘೋ, ಅಜ್ಜ ಪವಾರಣಾ ಚಾತುದ್ದಸೀ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಏವಂ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಿಕಞತ್ತಿಂ ವಾ, ‘‘ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಏವಂ ತೇವಾಚಿಕಞತ್ತಿಂ ವಾ, ಸತಿ ಅನ್ತರಾಯೇ ‘‘ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ, ಏಕವಾಚಿಕಂ, ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಏವಂ ದ್ವೇವಾಚಿಕಾದಿಞತ್ತಿಂ ವಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಿಕಞತ್ತಿ ಚೇ ಠಪಿತಾ, ‘‘ಸಙ್ಘಂ, ಅಯ್ಯೇ, ಪವಾರೇಮಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದನ್ತು ಮಂ ಅಯ್ಯಾಯೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೀ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೨೭) ಏವಂ ಸಕಿಂ ವಾ, ‘‘ದುತಿಯಮ್ಪಿ, ಅಯ್ಯೇ, ಸಙ್ಘಂ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ, ಅಯ್ಯೇ, ಸಙ್ಘಂ…ಪೇ… ಪಟಿಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ದ್ವತ್ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವಾ ವತ್ವಾ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ತೇವಾಚಿಕಾಯ ಞತ್ತಿಯಾ ವಚನಂ ನ ಹಾಪೇತಬ್ಬಂ, ದ್ವೇವಾಚಿಕಾದೀಸು ವಡ್ಢೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಹಾಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಏವಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇ ಪವಾರೇತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಏಕಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಭಿಕ್ಖುನಿಕ್ಖನ್ಧಕೇ (ಚೂಳವ. ೪೨೭) ವುತ್ತೇನ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮೇನ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇತುಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಾ. ತಾಯ ಸಮ್ಮತಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪನ್ನರಸೇ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಆದಾಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇತಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದತಾಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತಿ, ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಅಯ್ಯ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಅಯ್ಯ…ಪೇ… ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ.

ಸಚೇ ಪಞ್ಚವಗ್ಗೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ನ ಪೂರತಿ, ಚತೂಹಿ ವಾ ತೀಹಿ ವಾ ಗಣಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ, ದ್ವೀಹಿ ವಿನಾ ಞತ್ತಿಯಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ಏಕಾಯ ‘‘ಅಜ್ಜ ಮೇ ಪವಾರಣಾ’’ತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಂ.

ವಿಹಾರಂ ಪನ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ, ಅಯ್ಯ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇನ್ತಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದತಾಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತಿಯೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಅಹಂ, ಅಯ್ಯ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇಮಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದತು ಮಂ, ಅಯ್ಯ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೀ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚ ಏವಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ನ ಪೂರತಿ, ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ, ಅಯ್ಯ, ಅಯ್ಯೇ ಪವಾರೇತಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದನ್ತು ಅಯ್ಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ, ಅಯ್ಯ, ಅಯ್ಯಂ ಪವಾರೇತಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದತಾಯ್ಯೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಚ ಏವಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

ಉಭಿನ್ನಂ ಅಪರಿಪೂರಿಯಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ, ಅಯ್ಯಾ, ಅಯ್ಯೇ ಪವಾರೇನ್ತಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದನ್ತಾಯ್ಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತಿಯೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ, ಅಯ್ಯ, ಅಯ್ಯಂ ಪವಾರೇನ್ತಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದತಾಯ್ಯೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತಿಯೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಅಹಂ, ಅಯ್ಯಾ, ಅಯ್ಯೇ ಪವಾರೇಮಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ…ಪೇ… ವದನ್ತು ಮಂ, ಅಯ್ಯಾ, ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೀ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಅಹಂ, ಅಯ್ಯ, ಅಯ್ಯಂ ಪವಾರೇಮಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ…ಪೇ… ವದತು ಮಂ, ಅಯ್ಯೋ, ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೀ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚ ಏವಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬಾಹೇವ ಹಿ ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಉಭತೋಸಙ್ಘೇ ಪವಾರಿತಾ ಹೋತಿ, ಯಾ ಪನ ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾ ‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘೇ ಏವಂ ನ ಪವಾರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಧುರಂ ನಿಕ್ಖಿಪತಿ, ತಸ್ಸಾ ಸಹ ಧುರನಿಕ್ಖೇಪೇನ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ವಸ್ಸಂ ವಸಿತ್ವಾ ನ ಪವಾರಣಾವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ಅನ್ತರಾಯೇ ಪನ ಸತಿ, ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಲಭನ್ತಿಯಾ, ಗಿಲಾನಾಯ, ಆಪದಾಸು, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠತಾ, ನ ಉಭತೋಸಙ್ಘೇ ಪವಾರಣಾ, ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾಭಾವೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಸಮನುಭಾಸನಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಅಪವಾರಣಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಓವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅಟ್ಠಮೇ ಓವಾದಾಯಾತಿ ಗರುಧಮ್ಮಸ್ಸವನತ್ಥಾಯ. ಸಂವಾಸಾಯಾತಿ ಉಪೋಸಥಪುಚ್ಛನತ್ಥಾಯ ಚೇವ ಪವಾರಣತ್ಥಾಯ ಚ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ‘‘ಏತೇಸಂ ಅತ್ಥಾಯ ನ ಗಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ ಧುರಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಮತ್ತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಕ್ಕೇಸು ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಓವಾದಾಯ ಅಗಮನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ಅನ್ತರಾಯೇ ಪನ ಸತಿ, ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ದುತಿಯಿಕಂ ಅಲಭನ್ತಿಯಾ, ಗಿಲಾನಾಯ, ಆಪದಾಸು, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಓವಾದಸಂವಾಸಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಅಗಮನಂ, ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾಭಾವೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ಅಕಿರಿಯಂ, ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಓವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ನವಮೇ ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸನ್ತಿ ಅದ್ಧಮಾಸೇ ಅದ್ಧಮಾಸೇ. ಉಪೋಸಥಪುಚ್ಛಕನ್ತಿ ಉಪೋಸಥಪುಚ್ಛನಂ. ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನನ್ತಿ ಓವಾದತ್ಥಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮನಂ. ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ತೇರಸೇ ವಾ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಉಪೋಸಥೋ ಚಾತುದ್ದಸೋ ಪನ್ನರಸೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ಉಪೋಸಥದಿವಸೇ ನಿದಾನವಣ್ಣನಾಯಂ ವುತ್ತನಯೇನ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಂ ಯಾಚಿತಬ್ಬಂ. ಯಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇ ಕಾಲೇ ತದುಭಯಂ ನ ಕರೋತಿ, ಸಾ ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ ನಾಮ, ತಸ್ಸಾ ‘‘ಉಪೋಸಥಮ್ಪಿ ನ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ, ಓವಾದಮ್ಪಿ ನ ಯಾಚಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಧುರಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಮತ್ತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಉಪೋಸಥಓವಾದಾನಂ ಅಪುಚ್ಛನಅಯಾಚನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಅನಾಪತ್ತಿ ಅಟ್ಠಮಸದಿಸಾಯೇವ. ಉಪೋಸಥೋವಾದಾನಂ ಅಪುಚ್ಛನಅಯಾಚನಾಯಂ ಧುರನಿಕ್ಖೇಪೋ, ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾಭಾವೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಸಮನುಭಾಸನಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ಪಸಾಖೇಜಾತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದಸಮೇ ಪಸಾಖೇತಿ ನಾಭಿಯಾ ಹೇಟ್ಠಾ ಜಾಣುಮಣ್ಡಲಾನಂ ಉಪರಿಪದೇಸೇ. ತತೋ ಹಿ ಯಸ್ಮಾ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಾಖಾ ವಿಯ ಉಭೋ ಊರೂ ಪಭಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಗತಾ, ತಸ್ಮಾ ಸೋ ‘‘ಪಸಾಖೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಪಸಾಖೇ. ಗಣ್ಡನ್ತಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಗಣ್ಡಂ. ರುಧಿತನ್ತಿ ವಣಂ. ಭೇದಾಪೇಯ್ಯ ವಾತಿಆದೀಸು ಸಚೇ ‘‘ಭಿನ್ದ ಫಾಲೇಹೀ’’ತಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ಆಣಾಪೇತಿ, ಸೋ ಚ ತಥೇವ ಕರೋತಿ, ಛ ದುಕ್ಕಟಾನಿ ಛ ಚ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ. ಅಥಾಪಿ ‘‘ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಏತ್ಥ ಕತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಏವಂ ಆಣಾಪೇತಿ, ಸೋ ಚ ಸಬ್ಬಾನಿಪಿ ಭೇದನಾದೀನಿ ಕರೋತಿ, ಏಕವಾಚಾಯ ಛ ದುಕ್ಕಟಾನಿ ಛ ಚ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ. ಸಚೇ ಪನ ಭೇದನಾದೀಸು ಏಕಂಯೇವ ‘‘ಇದಂ ನಾಮ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಆಣಾಪೇತಿ, ಸೋ ಚ ಸಬ್ಬಾನಿ ಕರೋತಿ. ಯಂ ಆಣತ್ತಂ, ತಸ್ಸೇವ ಕರಣೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆರಬ್ಭ ಪಸಾಖೇ ಜಾತಂ ಗಣ್ಡಂ ಪುರಿಸೇನ ಭೇದಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ವಾ ವಿಞ್ಞುಂ ವಾ ಯಂಕಞ್ಚಿ ದುತಿಯಿಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಂ ಕರೋನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪಸಾಖೇ ಜಾತತಾ, ಅನಪಲೋಕನಂ, ದುತಿಯಿಕಾಭಾವೋ, ಪುರಿಸೇನ ಭೇದಾದೀನಂ ಕಾರಾಪನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಕಥಿನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯನ್ತಿ.

ಪಸಾಖೇಜಾತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಆರಾಮವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ.