ಪಾಚಿತ್ತಿಯಕಣ್ಡೋ

೧. ಲಸುಣವಗ್ಗೋ

೧. ಲಸುಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇಸು ಲಸುಣವಗ್ಗಸ್ಸ ತಾವ ಪಠಮೇ ಲಸುಣನ್ತಿ ಮಗಧರಟ್ಠೇ ಜಾತಂ ಆಮಕಂ ಭಣ್ಡಿಕಲಸುಣಮೇವ, ನ ಏಕದ್ವಿತಿಮಿಞ್ಜಕಂ. ತಞ್ಹಿ ‘‘ಖಾದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಲಸುಣಂ ಹರಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅಲಸುಣೇ ದ್ವಿಕದುಕ್ಕಟಂ. ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಅಲಸುಣಸಞ್ಞಾಯ, ಪಲಣ್ಡುಕೇ, ಭಞ್ಜನಕೇ, ಹರಿತಕೇ, ಚಾಪಲಸುಣೇ, ಸೂಪಸಮ್ಪಾಕೇ, ಮಂಸಸಮ್ಪಾಕೇ, ತೇಲಸಮ್ಪಾಕೇ, ಸಾಳವೇ, ಉತ್ತರಿಭಙ್ಗೇ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಆಮಕಲಸುಣಞ್ಚೇವ, ಅಜ್ಝೋಹರಣಞ್ಚಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಏಳಕಲೋಮಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಲಸುಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಸಮ್ಬಾಧಲೋಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದುತಿಯೇ ಸಮ್ಬಾಧೇತಿ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋಕಾಸೇ, ಉಪಕಚ್ಛಕೇಸು ಚ ಮುತ್ತಕರಣೇ ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಂಹರಾಪೇಯ್ಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಖುರಸಣ್ಡಾಸಕತ್ತರಿಆದೀಸು ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಸಂಹರಾಪೇನ್ತಿಯಾ ಪಯೋಗಗಣನಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ನ ಲೋಮಗಣನಾಯ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಸಮ್ಬಾಧೇ ಲೋಮಂ ಸಂಹರಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಅಞ್ಞಂ ಆಣಾಪೇನ್ತಿಯಾ ಸಾಣತ್ತಿಕಂ, ಆಪತ್ತಿಭೇದೋನತ್ಥಿ. ಆಬಾಧಪಚ್ಚಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಆಬಾಧಾಭಾವೋ, ಸಮ್ಬಾಧೇ ಲೋಮಸಂಹರಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕದ್ಧಾನಮಗ್ಗಗಮನಸಿಕ್ಖಾಪದಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಸಮ್ಬಾಧಲೋಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ತಲಘಾತಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತತಿಯೇ ತಲಘಾತಕೇತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಉಪ್ಪಲಕೇಸರೇನಾಪಿ ಮುತ್ತಕರಣಸ್ಸ ತಲಘಾತನೇ ಮುತ್ತಕರಣಮ್ಹಿ ಪಹಾರದಾನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ತಲಘಾತಕರಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಸಾಣತ್ತಿಕಂ, ಆಪತ್ತಿಭೇದೋ ನತ್ಥಿ. ಇತೋ ಪರಂ ಪನ ಯತ್ಥ ನತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಅವತ್ವಾವ ಗಮಿಸ್ಸಾಮ. ಆಬಾಧಪಚ್ಚಯಾ ಗಣ್ಡಂ ವಾ ವಣಂ ವಾ ಪಹರನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಆಬಾಧಾಭಾವೋ, ಮುತ್ತಕರಣೇ ಪಹಾರದಾನಂ, ಫಸ್ಸಸಾದಿಯನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸದಿಸಾನೀತಿ.

ತಲಘಾತಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಜತುಮಟ್ಠಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಚತುತ್ಥೇ ಜತುಮಟ್ಠಕೇತಿ ಜತುನಾ ಕತೇ ಮಟ್ಠದಣ್ಡಕೇ. ವತ್ಥುವಸೇನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಾಮರಾಗೇನ ಪನ ಉಪ್ಪಲಕೇಸರಮ್ಪಿ ಪವೇಸೇನ್ತಿಯಾ ಆಪತ್ತಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆರಬ್ಭ ಜತುಮಟ್ಠಕಸಾದಿಯನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸೇಸಂ ತತಿಯಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಜತುಮಟ್ಠಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಉದಕಸುದ್ಧಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಞ್ಚಮೇ ಉದಕಸುದ್ಧಿಕನ್ತಿ ಮುತ್ತಕರಣಸ್ಸ ಧೋವನಂ. ಆದಿಯಮಾನಾಯಾತಿ ಕರೋನ್ತಿಯಾ. ದ್ವಙ್ಗುಲಪಬ್ಬಪರಮಂ ಆದಾತಬ್ಬನ್ತಿ ದ್ವೀಸು ಅಙ್ಗುಲೀಸು ಏಕೇಕಂ ಕತ್ವಾ ದ್ವಙ್ಗುಲಪಬ್ಬಪರಮಂ ಆದಾತಬ್ಬಂ. ತಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾತಿ ಸಚೇ ಧೋವನಕಾಲೇ ರಾಗವಸೇನ ವಿತ್ಥಾರತೋ ತತಿಯಾಯ ಅಙ್ಗುಲಿಯಾ ಅಗ್ಗಪಬ್ಬಂ, ಗಮ್ಭೀರತೋ ಏಕಿಸ್ಸಾವ ಅಙ್ಗುಲಿಯಾ ತತಿಯಪಬ್ಬಂ ಪವೇಸೇತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಕ್ಕೇಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆರಬ್ಭ ಅತಿಗಮ್ಭೀರಂ ಉದಕಸುದ್ಧಿಕಂ ಆದಿಯನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಊನಕದ್ವಙ್ಗುಲಪಬ್ಬೇ ದ್ವಿಕದುಕ್ಕಟಂ. ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಊನಕಸಞ್ಞಾಯ, ದ್ವಙ್ಗುಲಪಬ್ಬಪರಮಂ ಆದಿಯನ್ತಿಯಾ, ಆಬಾಧಪಚ್ಚಯಾ ಅತಿರೇಕಮ್ಪಿ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಸೇಸಂ ತತಿಯಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಉದಕಸುದ್ಧಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಉಪತಿಟ್ಠನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಛಟ್ಠೇ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭುಞ್ಜತೋ. ಪಾನೀಯೇನಾತಿ ಸುದ್ಧೇನ ವಾ ಉದಕೇನ, ತಕ್ಕಾದೀಸು ವಾ ಅಞ್ಞತರೇನ. ವಿಧೂಪನೇನಾತಿ ಯಾಯ ಕಾಯಚಿ ಬೀಜನಿಯಾ. ಉಪತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ ಯಾ ಏತೇಸು ದ್ವೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಹತ್ಥಪಾಸೇ ತಿಟ್ಠತಿ, ತಸ್ಸಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆರಬ್ಭ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಏವಂ ತಿಟ್ಠನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಹತ್ಥಪಾಸಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ಖಾದನೀಯಂ ಖಾದನ್ತಸ್ಸ ಉಪತಿಟ್ಠನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ. ‘‘ಇಮಂ ಪಿವಥ, ಇಮಿನಾ ಬೀಜಥಾ’’ತಿ ಏವಂ ದೇನ್ತಿಯಾ ವಾ, ದಾಪೇನ್ತಿಯಾ ವಾ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ವಾ ಉಪತಿಟ್ಠಾಪನತ್ಥಂ ಆಣಾಪೇನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಹತ್ಥಪಾಸೇ ಠಾನಂ, ಪಾನೀಯಸ್ಸ ವಾ ವಿಧೂಪನಸ್ಸ ವಾ ಗಹಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಏಳಕಲೋಮಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಉಪತಿಟ್ಠನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಆಮಕಧಞ್ಞಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಸತ್ತಮೇ ವಿಞ್ಞತ್ವಾತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಮಾತರಮ್ಪಿ ಯಾಚಿತ್ವಾ. ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಅಜ್ಝೋಹರೇಯ್ಯ. ಏತ್ಥ ಚ ವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಚೇವ ಭೋಜನಞ್ಚ ಪಮಾಣಂ, ತಸ್ಮಾ ಸಯಂ ವಿಞ್ಞತ್ವಾ ಅಞ್ಞಾಯ ಭಜ್ಜನಾದೀನಿ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ವಾ, ಅಞ್ಞಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಸಯಂ ಭಜ್ಜನಾದೀನಿ ಕತ್ವಾ ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಣತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ದನ್ತೇಹಿ ಸಂಖಾದನಂ, ತಾವ ಪುಬ್ಬಪ್ಪಯೋಗೇಸು ದುಕ್ಕಟಾನಿ, ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಆಮಕಧಞ್ಞಂ ವಿಞ್ಞಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಯಂ ವಾ ಅಞ್ಞಾಯ ವಾ ಅವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಲದ್ಧಂ ಭಜ್ಜನಾದೀನಿ ಕತ್ವಾ ವಾ ಕಾರೇತ್ವಾ ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅಞ್ಞಾಯ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಲದ್ಧಂ ಪನ ಸಯಂ ಭಜ್ಜನಾದೀನಿ ಕತ್ವಾಪಿ ಕಾರೇತ್ವಾಪಿ ಭುಞ್ಜನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಆಬಾಧೇ ಸತಿ ಸೇದಕಮ್ಮಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತಿಯಾ, ಅವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಲಬ್ಭಮಾನಂ ನವಕಮ್ಮತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತಿಯಾ, ಞಾತಕಪ್ಪವಾರಿತಟ್ಠಾನೇ ಮುಗ್ಗಮಾಸಾದಿಅಪರಣ್ಣಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸತ್ತನ್ನಂ ಧಞ್ಞಾನಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಪನಂ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪಾಪನಂ ವಾ, ಪಟಿಲಾಭೋ, ಭಜ್ಜನಾದೀನಿ ಕತ್ವಾ ವಾ ಕಾರೇತ್ವಾ ವಾ ಅಜ್ಝೋಹರಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಸಿಕ್ಖಾಪದಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಆಮಕಧಞ್ಞಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಪಠಮಉಚ್ಚಾರಛಡ್ಡನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅಟ್ಠಮೇ ಸಙ್ಕಾರನ್ತಿ ಕಚವರಂ. ವಿಘಾಸನ್ತಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪರಿಭುತ್ತಾವಸೇಸಂ ಉಚ್ಛಿಟ್ಠೋದಕಮ್ಪಿ ದನ್ತಕಟ್ಠಮ್ಪಿ, ಅಟ್ಠಿಕಚಲಕೇಸು ಪನ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥಿ. ತಿರೋಕುಟ್ಟೇ ವಾ ತಿರೋಪಾಕಾರೇ ವಾತಿ ಯಸ್ಸಕಸ್ಸಚಿ ಕುಟ್ಟಸ್ಸ ವಾ ಪಾಕಾರಸ್ಸ ವಾ ಪರತೋ. ಛಡ್ಡೇಯ್ಯ ವಾ ಛಡ್ಡಾಪೇಯ್ಯ ವಾತಿ ಸಬ್ಬಾನಿಪೇತಾನಿ ಏಕತೋ ಛಡ್ಡೇನ್ತಿಯಾ ಏಕಪ್ಪಯೋಗೇ ಏಕಾಪತ್ತಿ, ಸಕಿಂ ಆಣತ್ತಿಯಾ ಬಹುಕೇಪಿ ಛಡ್ಡಿತೇ ಏಕಾವ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆರಬ್ಭ ಉಚ್ಚಾರಂ ತಿರೋಕುಟ್ಟೇ ಛಡ್ಡನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಣತ್ತಿಕಂ, ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ, ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ವಾ ಅವಲಞ್ಜೇ ವಾ ಛಡ್ಡೇನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಉಚ್ಚಾರಾದಿಭಾವೋ, ಅನೋಲೋಕನಂ, ವಲಞ್ಜನಟ್ಠಾನಂ, ತಿರೋಕುಟ್ಟತಿರೋಪಾಕಾರತಾ, ಛಡ್ಡನಂ ವಾ ಛಡ್ಡಾಪನಂ ವಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಸಞ್ಚರಿತ್ತಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯನ್ತಿ.

ಪಠಮಉಚ್ಚಾರಛಡ್ಡನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ದುತಿಯಉಚ್ಚಾರಛಡ್ಡನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ನವಮೇ ಹರಿತೇತಿ ಖೇತ್ತೇ ವಾ ನಾಳಿಕೇರಾದಿಆರಾಮೇ ವಾ ಯತ್ಥಕತ್ಥಚಿ ರೋಪಿಮಹರಿತಟ್ಠಾನೇ. ತಾನಿ ವತ್ಥೂನಿ ಛಡ್ಡೇನ್ತಿಯಾ ವಾ ಛಡ್ಡಾಪೇನ್ತಿಯಾ ವಾ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಆಪತ್ತಿ, ತಾದಿಸೇ ಠಾನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಉದಕಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಮತ್ಥಕಚ್ಛಿನ್ನಂ ನಾಳಿಕೇರಮ್ಪಿ ಛಡ್ಡೇನ್ತಿಯಾ ಆಪತ್ತಿಯೇವ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಉಚ್ಚಾರಾದೀನಿ ಹರಿತೇ ಛಡ್ಡನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಾಣತ್ತಿಕಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದುಕ್ಕಟಂ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾಪಿ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಬೀಜೇ ಖೇತ್ತೇ ಯಾವ ಅಙ್ಕುರೋ ನ ಉಟ್ಠಹತಿ, ತಾವ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅಹರಿತೇ ದ್ವಿಕದುಕ್ಕಟಂ. ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಅಹರಿತಸಞ್ಞಾಯ ಛಡ್ಡಿತಖೇತ್ತೇ ವಾ, ಸಾಮಿಕೇ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ವಾ ಛಡ್ಡೇನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಂ ಅಟ್ಠಮಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ದುತಿಯಉಚ್ಚಾರಛಡ್ಡನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ನಚ್ಚಗೀತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದಸಮೇ ನಚ್ಚನ್ತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಮೋರನಚ್ಚಮ್ಪಿ. ಗೀತನ್ತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಧಮ್ಮಭಾಣಕಗೀತಮ್ಪಿ. ವಾದಿತನ್ತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಉದಕಭೇರಿವಾದಿತಮ್ಪಿ. ದಸ್ಸನಾಯಾತಿ ಏತೇಸು ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ದಸ್ಸನಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ಪದೇ ಪದೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಯತ್ಥ ಠಿತಾ ಪಸ್ಸತಿ ವಾ ಸುಣಾತಿ ವಾ, ಏಕಪ್ಪಯೋಗೇ ಏಕಾಪತ್ತಿ, ತಂ ತಂ ದಿಸಂ ಓಲೋಕೇನ್ತಿಯಾ ಪಯೋಗೇ ಪಯೋಗೇ ಆಪತ್ತಿ.

ರಾಜಗಹೇ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ನಚ್ಚಾದೀನಿ ದಸ್ಸನಾಯ ಗಮನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಯಂ ತಾನಿ ವತ್ಥೂನಿ ಕರೋನ್ತಿಯಾ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಆಣಾಪೇನ್ತಿಯಾ, ‘‘ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಉಪಹಾರಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ಈದಿಸೇನ ಪರಿಯಾಯೇನ ವಾ ಭಣನ್ತಿಯಾ, ‘‘ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಉಪಹಾರಂ ಕರೋಮಾ’’ತಿ ವಾ ವುತ್ತೇ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ಚ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವಾತಿ ಸಬ್ಬಅಟ್ಠಕಥಾಸು (ಪಾಚಿ. ಅಟ್ಠ. ೮೩೫-೮೩೭) ವುತ್ತಂ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ ದುಕ್ಕಟಂ. ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಕರೋಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ‘‘ಉಪಟ್ಠಾನಕರಣಂ ನಾಮ ಸುನ್ದರ’’ನ್ತಿ ಈದಿಸಂ ಪರಿಯಾಯಂ ಭಣನ್ತಿಯಾ, ಆರಾಮೇ ಠತ್ವಾ ಪಸ್ಸನ್ತಿಯಾ ವಾ ಸುಣನ್ತಿಯಾ ವಾ, ತಥಾ ಅತ್ತನೋ ಠಿತೋಕಾಸಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪಯೋಜಿತಂ ಪಟಿಪಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಂ ಸಲಾಕಭತ್ತಾದಿಕೇ ಸತಿ ಕರಣೀಯೇ ಗನ್ತ್ವಾ, ಆಪದಾಸು ವಾ ಸಮಜ್ಜಟ್ಠಾನಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾಪಿ ಪಸ್ಸನ್ತಿಯಾ ವಾ ಸುಣನ್ತಿಯಾ ವಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ನಚ್ಚಾದೀನಂ ಅಞ್ಞತರತಾ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾ ಗಮನಂ, ದಸ್ಸನಂ ವಾ ಸವನಂ ವಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಏಳಕಲೋಮಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ನಚ್ಚಗೀತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಲಸುಣವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.

೨. ರತ್ತನ್ಧಕಾರವಗ್ಗೋ

೧. ರತ್ತನ್ಧಕಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅನ್ಧಕಾರವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ರತ್ತನ್ಧಕಾರೇತಿ ರತ್ತಿಅನ್ಧಕಾರೇ. ಅಪ್ಪದೀಪೇತಿ ಪಜ್ಜೋತಚನ್ದಸೂರಿಯಅಗ್ಗೀಸು ಏಕೇಕೇನಾಪಿ ಅನೋಭಾಸಿತೇ. ಪುರಿಸೇನಾತಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠಿತುಂ ಸಲ್ಲಪಿತುಞ್ಚ ವಿಞ್ಞುನಾ ಮನುಸ್ಸಪುರಿಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ. ಸನ್ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ ವಾತಿ ಹತ್ಥಪಾಸೇ ಠಿತಮತ್ತಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಸಲ್ಲಪೇಯ್ಯಾತಿ ತತ್ಥ ಠತ್ವಾ ಗೇಹಸಿತಕಥಂ ಕಥೇನ್ತಿಯಾಪಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆರಬ್ಭ ಏವಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಪುರಿಸಸ್ಸ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ, ಯಕ್ಖಾದೀನಂ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ಅವಿಜಹಿತ್ವಾಪಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠನ್ತಿಯಾ, ಸಲ್ಲಪೇನ್ತಿಯಾ ವಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ವಿಞ್ಞುಂ ದುತಿಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಂ ಕರೋನ್ತಿಯಾ, ಅರಹೋಪೇಕ್ಖಾಯ, ಅಞ್ಞವಿಹಿತಾಯ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ರತ್ತನ್ಧಕಾರತಾ, ಪುರಿಸಸ್ಸ ಹತ್ಥಪಾಸೇ ಠಾನಂ ವಾ ಸಲ್ಲಪನಂ ವಾ, ಸಹಾಯಾಭಾವೋ, ರಹೋಪೇಕ್ಖತಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಥೇಯ್ಯಸತ್ಥಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ರತ್ತನ್ಧಕಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋಕಾಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದುತಿಯೇ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಓಕಾಸೇತಿ ಕುಟ್ಟಾದೀಸು ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ, ಇದಮೇವೇತ್ಥ ನಾನತ್ತಂ.

ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋಕಾಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಅಜ್ಝೋಕಾಸಸಲ್ಲಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತತಿಯೇ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇತಿ ನಾನಂ, ಸೇಸಂ ಉಭಯತ್ಥಾಪಿ ಪಠಮಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಅಜ್ಝೋಕಾಸಸಲ್ಲಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ದುತಿಯಿಕಉಯ್ಯೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಚತುತ್ಥೇ ರಥಿಕಾಯಾತಿ ರಚ್ಛಾಯಂ. ಬ್ಯೂಹೇತಿ ಅನಿವಿದ್ಧರಚ್ಛಾಯಂ. ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇತಿ ಚಚ್ಚರೇ. ನಿಕಣ್ಣಿಕಂ ವಾ ಜಪ್ಪೇಯ್ಯಾತಿ ಕಣ್ಣಮೂಲೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಜಪ್ಪೇಯ್ಯ. ಉಯ್ಯೋಜೇಯ್ಯಾತಿ ಅನಾಚಾರಂ ಚರಿತುಕಾಮತಾಯ ‘‘ಗಚ್ಛ ತ್ವ’’ನ್ತಿ ದುತಿಯಿಕಂ ಉಯ್ಯೋಜೇಯ್ಯ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ತಾವ ಸನ್ತಿಟ್ಠನಾದೀಸು ತೀಣಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ, ಉಯ್ಯೋಜೇನ್ತಿಯಾ ಪನ ಉಯ್ಯೋಜನೇ ಚ ಹತ್ಥಪಾಸವಿಜಹನೇ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ, ವಿಜಹಿತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಏವಂ ಸನ್ತಿಟ್ಠನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸೇಸಂ ಪುರಿಮತ್ತಯಸದಿಸಮೇವ. ಅನಾಪತ್ತಿಯಂ ಪನ ‘‘ನ ಅನಾಚಾರಂ ಆಚರಿತುಕಾಮಾ, ಸತಿ ಕರಣೀಯೇ ದುತಿಯಿಕಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಉಯ್ಯೋಜೇತೀ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೮೫೨) ಏತ್ತಕಂ ಅಧಿಕನ್ತಿ.

ದುತಿಯಿಕಉಯ್ಯೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಅನಾಪುಚ್ಛಾಪಕ್ಕಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಞ್ಚಮೇ ಪುರೇಭತ್ತನ್ತಿ ಅರುಣುಗ್ಗಮನಂ ಉಪಾದಾಯ ಯಾವ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕಂ. ಆಸನೇತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕಸ್ಸೋಕಾಸಭೂತೇ. ಸಾಮಿಕೇ ಅನಾಪುಚ್ಛಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ವಿಞ್ಞುಂ ಮನುಸ್ಸಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ. ಪಕ್ಕಮೇಯ್ಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಛನ್ನಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನೋವಸ್ಸಕಂ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ಉಪಚಾರಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾ ಪಠಮಪಾದೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ದುತಿಯೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆರಬ್ಭ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಪಕ್ಕಮನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಪಲ್ಲಙ್ಕಸ್ಸ ಅನೋಕಾಸೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ತಥಾ ಆಪುಚ್ಛಿತೇ ಅನಾಪುಚ್ಛಿತಸಞ್ಞಾಯ ಚೇವ ವೇಮತಿಕಾಯ ಚ. ಆಪುಚ್ಛಿತಸಞ್ಞಾಯ ಪನ, ಅಸಂಹಾರಿಮೇ, ಗಿಲಾನಾಯ, ಆಪದಾಸು, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪುರೇಭತ್ತತಾ, ಅನ್ತರಘರೇ ನಿಸಜ್ಜಾ, ಆಸನಸ್ಸ ಪಲ್ಲಙ್ಕೋಕಾಸತಾ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾ ಅನಾಪುಚ್ಛನಂ, ವುತ್ತಪರಿಚ್ಛೇದಾತಿಕ್ಕಮೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಕಥಿನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯನ್ತಿ.

ಅನಾಪುಚ್ಛಾಪಕ್ಕಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಅನಾಪುಚ್ಛಾಅಭಿನಿಸೀದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಛಟ್ಠೇ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತನ್ತಿ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕೇ ವೀತಿವತ್ತೇ ಯಾವ ಸೂರಿಯಸ್ಸ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ. ಅಭಿನಿಸೀದೇಯ್ಯ ವಾತಿ ಆದಿಮ್ಹಿ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ಏಕಾ ಆಪತ್ತಿ, ಅನಿಸೀದಿತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾವ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾಪಿ ಏಕಾ, ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜನ್ತಿಯಾ ದ್ವೇ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಆಸನೇ ಅಭಿನಿಸೀದನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸೇಸಂ ಪಞ್ಚಮಸದಿಸಮೇವ. ಯಥಾ ಪನ ತತ್ಥ ಅಸಂಹಾರಿಮೇ, ಏವಮಿಧ ಧುವಪಞ್ಞತ್ತೇ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ.

ಅನಾಪುಚ್ಛಾಅಭಿನಿಸೀದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಅನಾಪುಚ್ಛಾಸನ್ಥರಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಸತ್ತಮೇ ವಿಕಾಲೇತಿ ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ. ಸೇಯ್ಯನ್ತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಪಣ್ಣಸನ್ಥಾರಮ್ಪಿ, ಸೇಸಂ ಛಟ್ಠಸದಿಸಮೇವ.

ಇದಂ ಪನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ವಿಕಾಲೇ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಾಮಿಕೇ ಅನಾಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಸೇಯ್ಯಂ ಸನ್ಥರಿತ್ವಾ ಅಭಿನಿಸೀದನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಅನಾಪತ್ತಿಯಞ್ಚೇತ್ಥ ಧುವಪಞ್ಞತ್ತಂ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ.

ಅನಾಪುಚ್ಛಾಸನ್ಥರಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಪರಉಜ್ಝಾಪನಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅಟ್ಠಮೇ ದುಗ್ಗಹಿತೇನ ದೂಪಧಾರಿತೇನಾತಿ ಯಂ ವುತ್ತಂ, ತತೋ ಅಞ್ಞಥಾ ಗಹಿತೇನ ಚ ಉಪಧಾರಿತೇನ ಚ. ಪರನ್ತಿ ‘‘ಅಹಂ ಕಿರಯ್ಯೇ ಅಯ್ಯಂ ನ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಹಾಮೀ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪಾಚಿ. ೮೬೯) ನಯೇನ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಉಜ್ಝಾಪೇನ್ತಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆರಬ್ಭ ಏವಂ ಪರಂ ಉಜ್ಝಾಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಂಯೇವ ಅನಾಪತ್ತಿ. ದುಗ್ಗಹಿತತಾ, ಉಜ್ಝಾಪನಂ, ಯಂ ಉಜ್ಝಾಪೇತಿ, ತಸ್ಸಾ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಪರಉಜ್ಝಾಪನಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ಪರಅಭಿಸಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ನವಮೇ ಅಭಿಸಪೇಯ್ಯಾತಿ ಸಪಥಂ ಕರೇಯ್ಯ. ತತ್ಥ ‘‘ನಿರಯೇ ಉಪಪಜ್ಜಾಮಿ, ನಿರಯೇ ಉಪಪಜ್ಜತೂ’’ತಿಏವಮಾದೀನಿ ವದಮಾನಾ ನಿರಯೇನ ಅಭಿಸಪತಿ ನಾಮ, ಅಕ್ಕೋಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಗಿಹಿನೀ ಹೋಮಿ, ಗಿಹಿನೀ ಹೋತೂ’’ತಿಏವಮಾದೀನಿ ವದಮಾನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ. ತಸ್ಸಾ ವಾಚಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಚಣ್ಡಕಾಳಿಂ ಆರಬ್ಭ ಏವಂ ಅಭಿಸಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ, ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ವಾ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇನ ವಾ ಮನುಸ್ಸದೋಭಗ್ಗೇನ ವಾ ಅಭಿಸಪನೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಅತ್ಥಧಮ್ಮಾನುಸಾಸನಿಪುರೇಕ್ಖಾರಾನಂ ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ನಿರಯೇನ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ ವಾ ಅಭಿಸಪನಂ, ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಅತ್ಥಧಮ್ಮಪುರೇಕ್ಖಾರಾದೀನಂ ಅಭಾವೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅಟ್ಠಮಸದಿಸಾನೇವಾತಿ.

ಪರಅಭಿಸಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ರೋದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದಸಮೇ ವಧಿತ್ವಾತಿ ಹತ್ಥಾದೀಹಿ ಪಹರಿತ್ವಾ, ಉಭಯಂ ಕರೋನ್ತಿಯಾವ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಚಣ್ಡಕಾಳಿಂ ಆರಬ್ಭ ಅತ್ತಾನಂ ವಧಿತ್ವಾ ರೋದನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಕೇವಲಂ ವಧನ್ತಿಯಾ ವಾ ರೋದನ್ತಿಯಾ ವಾ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಞಾತಿರೋಗಭೋಗಬ್ಯಸನೇಹಿ ಫುಟ್ಠಾಯ ಕೇವಲಂ ರೋದನ್ತಿಯಾ ಏವ ನ ವಧನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅತ್ತಾನಂ ವಧನಞ್ಚೇವ, ರೋದನಞ್ಚಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಸಮನುಭಾಸನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ಕಿರಿಯಮೇವಾತಿ.

ರೋದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ರತ್ತನ್ಧಕಾರವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ.

೩. ನಗ್ಗವಗ್ಗೋ

೧. ನಗ್ಗಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ನಗ್ಗವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ನಗ್ಗಾತಿ ಅನಿವತ್ಥಾ ವಾ ಅಪಾರುತಾ ವಾ. ಏವಞ್ಹಿ ನಹಾಯನ್ತಿಯಾ ಸಬ್ಬಪ್ಪಯೋಗೇಸು ದುಕ್ಕಟಂ, ನಹಾನಪರಿಯೋಸಾನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಏವಂ ನಹಾನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಉದಕಸಾಟಿಕಚೀವರೇ ಅಚ್ಛಿನ್ನೇ ವಾ ನಟ್ಠೇ ವಾ, ‘‘ಮಹಗ್ಘಂ ಇದಂ ದಿಸ್ವಾ ಚೋರಾಪಿ ಹರೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ ಏವರೂಪಾಸು ಆಪದಾಸು ವಾ ನಹಾಯನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ನಗ್ಗತಾ, ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾಭಾವೋ, ನಹಾನಪರಿಯೋಸಾನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಏಳಕಲೋಮಸದಿಸಾನೀತಿ.

ನಗ್ಗಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಉದಕಸಾಟಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದುತಿಯೇ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಅಪ್ಪಮಾಣಿಕಾಯೋ ಉದಕಸಾಟಿಕಾಯೋ ಧಾರಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಸಬ್ಬಂ ರತನವಗ್ಗೇ ನಿಸೀದನಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

ಉದಕಸಾಟಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಚೀವರಸಿಬ್ಬನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತತಿಯೇ ವಿಸಿಬ್ಬೇತ್ವಾತಿ ದುಸ್ಸಿಬ್ಬಿತಂ ಪುನಸಿಬ್ಬನತ್ಥಾಯ ವಿಸಿಬ್ಬೇತ್ವಾ. ಅನನ್ತರಾಯಿಕಿನೀತಿ ದಸಸು ಅನ್ತರಾಯೇಸು ಏಕೇಕಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಅಸತಿ. ಅಞ್ಞತ್ರ ಚತೂಹಪಞ್ಚಾಹಾತಿ ವಿಸಿಬ್ಬಿತದಿವಸತೋ ಪಞ್ಚ ದಿವಸೇ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತ್ವಾ ‘‘ನೇವ ಸಿಬ್ಬಿಸ್ಸಾಮಿ, ನ ಸಿಬ್ಬಾಪನಾಯ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಧುರಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಮತ್ತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಚೀವರಂ ವಿಸಿಬ್ಬೇತ್ವಾ ನ ಸಿಬ್ಬನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ, ತಥಾ ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಪರಿಕ್ಖಾರೇ. ಯಾ ಪನ ಅನ್ತರಾಯಿಕಿನೀ ವಾ ಹೋತಿ, ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ವಾ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ಲಭತಿ, ಕರೋನ್ತೀ ವಾ ಪಞ್ಚಾಹಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತಿ, ತಸ್ಸಾ ಚ, ಗಿಲಾನಾಯ ಚ, ಆಪದಾಸು ಚ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ನಿವಾಸನಪಾರುಪನುಪಗಚೀವರತಾ, ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಸನ್ತಕತಾ, ಸಿಬ್ಬನತ್ಥಾಯ ವಿಸಿಬ್ಬನಂ ವಾ ವಿಸಿಬ್ಬಾಪನಂ ವಾ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾ ಪಞ್ಚಾಹಾತಿಕ್ಕಮೋ, ಧುರನಿಕ್ಖೇಪೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಸಮನುಭಾಸನಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಚೀವರಸಿಬ್ಬನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಸಙ್ಘಾಟಿಚಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಚತುತ್ಥೇ ಪಞ್ಚ ಅಹಾನಿ ಪಞ್ಚಾಹಂ, ಪಞ್ಚಾಹಮೇವ ಪಞ್ಚಾಹಿಕಂ. ಸಙ್ಘಾಟೀನಂ ಚಾರೋ ಸಙ್ಘಾಟಿಚಾರೋ, ಪರಿಭೋಗವಸೇನ ವಾ ಓತಾಪನವಸೇನ ವಾ ಸಙ್ಘಟಿತಟ್ಠೇನ ‘ಸಙ್ಘಾಟೀ’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಂ ತಿಚೀವರಂ, ಉದಕಸಾಟಿಕಾ, ಸಂಕಚ್ಚಿಕಾತಿ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಚೀವರಾನಂ ಪರಿವತ್ತನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅತಿಕ್ಕಾಮೇಯ್ಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಛಟ್ಠೇ ಅರುಣುಗ್ಗಮನೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಚೀವರೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಅಪರಿವತ್ತಿತೇ ಏಕಾ ಆಪತ್ತಿ, ಪಞ್ಚಸು ಪಞ್ಚ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಸನ್ತರುತ್ತರೇನ ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಮನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಪಞ್ಚಾಹಾನತಿಕ್ಕನ್ತೇ ದ್ವಿಕದುಕ್ಕಟಂ. ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಅನತಿಕ್ಕನ್ತಸಞ್ಞಾಯ, ಪಞ್ಚಮಂ ದಿವಸಂ ಪಞ್ಚ ಚೀವರಾನಿ ನಿವಾಸೇನ್ತಿಯಾ ವಾ ಪಾರುಪನ್ತಿಯಾ ವಾ ಓತಾಪೇನ್ತಿಯಾ ವಾ, ಗಿಲಾನಾಯ, ‘‘ಇದಂ ಮೇ ಚೀವರಂ ಮಹಗ್ಘಂ ಈದಿಸೇ ಚೋರಭಯೇ ನ ಸಕ್ಕಾ ಧಾರೇತು’’ನ್ತಿ ಏವರೂಪಾಸು ಆಪದಾಸು, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಚೀವರಾನಂ ಅಞ್ಞತರತಾ, ಪಞ್ಚಾಹಾತಿಕ್ಕಮೋ, ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾಭಾವೋ, ಅಪರಿವತ್ತನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಕಥಿನಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಸಙ್ಘಾಟಿಚಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ಚೀವರಸಙ್ಕಮನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಞ್ಚಮೇ ಚೀವರಸಙ್ಕಮನೀಯನ್ತಿ ಸಙ್ಕಮೇತಬ್ಬಂ ಚೀವರಂ, ಅಞ್ಞಿಸ್ಸಾ ಸನ್ತಕಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಗಹಿತಂ ಪುನ ಪಟಿದಾತಬ್ಬಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಚೀವರನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಧಾರೇಯ್ಯಾತಿ ಸಚೇ ತಂ ನಿವಾಸೇತಿ ವಾ ಪಾರುಪತಿ ವಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆರಬ್ಭ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಚೀವರಂ ಆದಾಯ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಪಾರುಪನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ. ಯಾ ಪನ ತಾಯ ವಾ ದಿನ್ನಂ, ತಂ ವಾ ಆಪುಚ್ಛಾ, ಅಚ್ಛಿನ್ನನಟ್ಠಚೀವರಿಕಾ ವಾ ಹುತ್ವಾ, ‘‘ಇದಂ ಮೇ ಚೀವರಂ ಮಹಗ್ಘಂ ಈದಿಸೇ ಚೋರಭಯೇ ನ ಸಕ್ಕಾ ಧಾರೇತು’’ನ್ತಿ ಏವರೂಪಾಸು ಆಪದಾಸು ವಾ ಧಾರೇತಿ, ತಸ್ಸಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಚೀವರಸಙ್ಕಮನೀಯತಾ, ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಸನ್ತಕತಾ, ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾಭಾವೋ, ಧಾರಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಪಠಮಕಥಿನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯನ್ತಿ.

ಚೀವರಸಙ್ಕಮನೀಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಗಣಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಛಟ್ಠೇ ಗಣಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ. ಚೀವರಲಾಭನ್ತಿ ವಿಕಪ್ಪನುಪಗಮ್ಪಿ ಪಚ್ಛಿಮಂ ಲಭಿತಬ್ಬಂ ಚೀವರಂ. ಅನ್ತರಾಯಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ ಯಥಾ ತೇ ದಾತುಕಾಮಾ ನ ದೇನ್ತಿ, ಏವಂ ಪರಕ್ಕಮೇಯ್ಯ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಸಚೇ ತಸ್ಸಾ ವಚನೇನ ತೇ ನ ದೇನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಗಣಸ್ಸ ಚೀವರಲಾಭನ್ತರಾಯಕರಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಪರಿಕ್ಖಾರೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಸಮ್ಬಹುಲಾನಂ ಪನ ಏಕಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವಾ ಚೀವರಲಾಭೇಪಿ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ‘‘ಸಮಗ್ಘಕಾಲೇ ದಸ್ಸಥಾ’’ತಿ ಏವಂ ಆನಿಸಂಸಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ನಿವಾರೇನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ವಿಕಪ್ಪನುಪಗಪಚ್ಛಿಮತಾ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪರಿಣತಭಾವೋ, ವಿನಾ ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸನೇನ ಅನ್ತರಾಯಕರಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಗಣಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಪಟಿಬಾಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಸತ್ತಮೇ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಚೀವರವಿಭಙ್ಗನ್ತಿ ಸಮಗ್ಗೇನ ಸಙ್ಘೇನ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಕರೀಯಮಾನಂ ಚೀವರವಿಭಙ್ಗ. ಪಟಿಬಾಹೇಯ್ಯಾತಿ ಪಟಿಸೇಧೇಯ್ಯ, ಏವಂ ಪಟಿಸೇಧೇನ್ತಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಚೀವರವಿಭಙ್ಗಂ ಪಟಿಬಾಹನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಧಮ್ಮಿಕೇ ವೇಮತಿಕಾಯ, ಅಧಮ್ಮಿಕೇ ಧಮ್ಮಿಕಸಞ್ಞಾಯ ಚೇವ ವೇಮತಿಕಾಯ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ಉಭಯತ್ಥ ಅಧಮ್ಮಿಕಸಞ್ಞಾಯ, ಆನಿಸಂಸಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಪಟಿಬಾಹನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಚೀವರವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ ಧಮ್ಮಿಕತಾ, ಧಮ್ಮಿಕಸಞ್ಞಿತಾ, ವಿನಾ ಆನಿಸಂಸೇನ ಪಟಿಬಾಹನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನೇವಾತಿ.

ಪಟಿಬಾಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ಚೀವರದಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಅಟ್ಠಮೇ ಸಮಣಚೀವರನ್ತಿ ಕಪ್ಪಕತಂ ನಿವಾಸನಪಾರುಪನುಪಗಂ, ಏವರೂಪಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಞ್ಚ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಚ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಗಹಟ್ಠಸ್ಸ ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ವಾ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ದೇನ್ತಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಅಗಾರಿಕಸ್ಸ ಸಮಣಚೀವರದಾನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದುಕ್ಕಟಂ. ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾಪಿ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ತಾವಕಾಲಿಕಮೇವ ದೇನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಮಣಚೀವರತಾ, ಠಪೇತ್ವಾ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇ ಚ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಚ ಅಞ್ಞೇಸಂ ದಾನಂ, ಅತಾವಕಾಲಿಕತಾತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಸಞ್ಚರಿತ್ತಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಚೀವರದಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ಕಾಲಅತಿಕ್ಕಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ನವಮೇ ದುಬ್ಬಲಚೀವರಪಚ್ಚಾಸಾಯಾತಿ ದುಬ್ಬಲಾಯ ಚೀವರಪಚ್ಚಾಸಾಯ, ‘‘ಸಚೇ ಸಕ್ಕೋಮ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಏತ್ತಕಮತ್ತಂ ಸುತ್ವಾ ಉಪ್ಪಾದಿತಾಯ ಆಸಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಚೀವರಕಾಲಸಮಯಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇಯ್ಯಾತಿ ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಕಾಲಚೀವರೇ ಭಾಜಿಯಮಾನೇ ‘‘ಆಗಮೇಯ್ಯಾಥ, ಅಯ್ಯೇ, ಅತ್ಥಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚೀವರಪಚ್ಚಾಸಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಂ ಚೀವರವಿಭಙ್ಗಂ ಚೀವರಕಾಲಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇಯ್ಯ, ತಸ್ಸಾ ಅನತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ವಸ್ಸಾನಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮಮಾಸಂ, ಅತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಕಥಿನುಬ್ಭಾರದಿವಸಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ದುಬ್ಬಲಚೀವರಪಚ್ಚಾಸಾಯ ಚೀವರಕಾಲಸಮಯಂ ಅತಿಕ್ಕಮನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ದುಬ್ಬಲಚೀವರೇ ವೇಮತಿಕಾಯ, ಅದುಬ್ಬಲಚೀವರೇ ದುಬ್ಬಲಚೀವರಸಞ್ಞಾಯ ಚೇವ ವೇಮತಿಕಾಯ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ಉಭಯತ್ಥ ಅದುಬ್ಬಲಚೀವರಸಞ್ಞಾಯ, ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ‘ನ ಸಕ್ಕೋಮಾ’ತಿ ವದನ್ತಿ, ‘‘ಇದಾನಿ ಪನ ತೇಸಂ ಕಪ್ಪಾಸೋ ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ಸದ್ಧೋ ವಾ ಪುರಿಸೋ ಆಗಮಿಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಆಗತೇ ಅದ್ಧಾ ದಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಆನಿಸಂಸಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ನಿವಾರೇನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ದುಬ್ಬಲಚೀವರತಾ, ದುಬ್ಬಲಸಞ್ಞಿತಾ, ವಿನಾ ಆನಿಸಂಸೇನ ನಿವಾರಣನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಕಾಲಅತಿಕ್ಕಮನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ಕಥಿನುದ್ಧಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದಸಮೇ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಕಥಿನುದ್ಧಾರನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾಸಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅಕಾಲಚೀವರಂ ದಾತುಕಾಮೇನ ಉಪಾಸಕೇನ ಯತ್ತಕೋ ಅತ್ಥಾರಮೂಲಿಕೋ ಆನಿಸಂಸೋ, ತತೋ ಅಧಿಕಂ ವಾ ಸಮಕಂ ವಾ ದತ್ವಾ ಯಾಚಿತೇನ ಸಮಗ್ಗೇನ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ ಯಂ ಕಥಿನಂ ಞತ್ತಿದುತಿಯಕಮ್ಮೇನ ಅನ್ತರಾ ಉದ್ಧರೀಯತಿ, ತಸ್ಸ ಸೋ ಉದ್ಧಾರೋ ‘ಧಮ್ಮಿಕೋ’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಏವರೂಪಂ ಕಥಿನುದ್ಧಾರನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಟಿಬಾಹೇಯ್ಯಾತಿ ನಿವಾರೇಯ್ಯ, ತಸ್ಸ ಏವರೂಪಂ ಕಥಿನುದ್ಧಾರಂ ನಿವಾರೇನ್ತಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥಿನುದ್ಧಾರಂ ಪಟಿಬಾಹನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸೇಸಂ ಸತ್ತಮೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

ಕಥಿನುದ್ಧಾರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಗ್ಗವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.

೪. ತುವಟ್ಟವಗ್ಗೋ

೧. ಏಕಮಞ್ಚತುವಟ್ಟನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತುವಟ್ಟವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ತುವಟ್ಟೇಯ್ಯುನ್ತಿ ನಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ. ತಾಸು ಪನ ಏಕಾಯ ವಾ ನಿಪನ್ನಾಯ ಅಪರಾ ನಿಪಜ್ಜತು, ದ್ವೇಪಿ ವಾ ಸಹೇವ ನಿಪಜ್ಜನ್ತು, ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ದ್ವಿನ್ನಂ ಏಕಮಞ್ಚೇ ತುವಟ್ಟನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸಚೇ ಪನ ಏಕಾಯ ನಿಪನ್ನಾಯ ಏಕಾ ನಿಸೀದತಿ, ಉಭೋ ವಾ ನಿಸೀದನ್ತಿ, ತಾಸಂ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಏಕಮಞ್ಚತಾ, ದ್ವಿನ್ನಂ ತುವಟ್ಟನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಏಳಕಲೋಮಸದಿಸಾನೀತಿ.

ಏಕಮಞ್ಚತುವಟ್ಟನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಏಕತ್ಥರಣತುವಟ್ಟನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ದುತಿಯೇ ಏಕಂ ಅತ್ಥರಣಞ್ಚೇವ ಪಾವುರಣಞ್ಚ ಏತಾಸನ್ತಿ ಏಕತ್ಥರಣಪಾವುರಣಾ, ಸಂಹಾರಿಮಾನಂ ಪಾವಾರತ್ಥರಣಕಟಸಾರಕಾದೀನಂ ಏಕಂ ಅನ್ತಂ ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ಏಕಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ತುವಟ್ಟೇನ್ತೀನಮೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ತಂಯೇವ ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ತಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜನ್ತೀನಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಏವಂ ತುವಟ್ಟನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅತ್ಥರಣೇ ವಾ ಪಾವುರಣೇ ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ದುಕ್ಕಟಂ, ನಾನತ್ಥರಣಪಾವುರಣೇ ದ್ವಿಕದುಕ್ಕಟಂ. ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ನಾನತ್ಥರಣಪಾವುರಣಸಞ್ಞಾಯ, ವವತ್ಥಾನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಂ ಪಠಮಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಏಕತ್ಥರಣತುವಟ್ಟನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಅಫಾಸುಕರಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ತತಿಯೇ ಅಫಾಸುನ್ತಿ ‘‘ಇಮಿನಾ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಅಫಾಸು ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಪುರತೋ ಚಙ್ಕಮನಟ್ಠಾನನಿಸ್ಸಜ್ಜಾದಯೋ ವಾ ಉದ್ದಿಸಉದ್ದಿಸಾಪನಪರಿಪುಚ್ಛನಸಜ್ಝಾಯಂ ವಾ ಕರೋನ್ತಿಯಾ ಚಙ್ಕಮನೇ ನಿವತ್ತನಗಣನಾಯ, ಠಾನಾದೀಸು ಪಯೋಗಗಣನಾಯ, ಉದ್ದೇಸಾದೀಸು ಪದಗಣನಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಅಫಾಸುಕರಣವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ, ನ ಅಫಾಸುಕಾಮತಾಯ, ಆಪುಚ್ಛಾ ಪುರತೋ ಚಙ್ಕಮನಾದೀನಿ ಕರೋನ್ತಿಯಾ, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಉಪಸಮ್ಪನ್ನತಾ, ಅಫಾಸುಕಾಮತಾ, ಅಫಾಸುಕರಣಂ, ಅನಾಪುಚ್ಛನನ್ತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಅದಿನ್ನಾದಾನಸದಿಸಾನಿ, ಇದಂ ಪನ ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ, ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಅಫಾಸುಕರಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ನಉಪಟ್ಠಾಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಚತುತ್ಥೇ ದುಕ್ಖಿತನ್ತಿ ಗಿಲಾನಂ. ಸಹಜೀವಿನಿನ್ತಿ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿನಿಂ. ನೇವ ಉಪಟ್ಠಹೇಯ್ಯಾತಿ ತಸ್ಸಾ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಸಯಂ ವಾ ಅಕರೋನ್ತಿಯಾ, ಪರೇಹಿ ವಾ ಅಕಾರೇನ್ತಿಯಾ ಧುರಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಮತ್ತೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ದುಕ್ಖಿತಂ ಸಹಜೀವಿನಿಂ ಅನುಪಟ್ಠಾನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಅನ್ತೇವಾಸಿನಿಯಾ ವಾ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ವಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ದಸಸು ಅಞ್ಞತರನ್ತರಾಯೇ ಸತಿ ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಅಲಭನ್ತಿಯಾ, ಗಿಲಾನಾಯ, ಆಪದಾಸು, ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಗಿಲಾನತಾ, ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿತಾ, ಅನುಞ್ಞಾತಕಾರಣಾಭಾವೋ, ಉಪಟ್ಠಾನೇ ಧುರನಿಕ್ಖೇಪೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಸಮನುಭಾಸನಸದಿಸಾನೀತಿ.

ನಉಪಟ್ಠಾಪನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ನಿಕ್ಕಡ್ಢನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪಞ್ಚಮೇ ಉಪಸ್ಸಯಂ ದತ್ವಾತಿ ಸಕವಾಟಬದ್ಧಂ ಅತ್ತನೋ ಪುಗ್ಗಲಿಕವಿಹಾರಂ ದತ್ವಾ. ನಿಕ್ಕಡ್ಢೇಯ್ಯಾತಿ ಬಹೂನಿಪಿ ದ್ವಾರಾನಿ ಏಕಪ್ಪಯೋಗೇನ ನಿಕ್ಕಡ್ಢೇನ್ತಿಯಾ ಏಕಾ ಆಪತ್ತಿ, ನಾನಾಪಯೋಗೇಹಿ ಪಯೋಗಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತಿಯೋ, ಆಣತ್ತಿಯಮ್ಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಇಮಞ್ಚಿಮಞ್ಚ ದ್ವಾರಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇಹೀ’’ತಿ ಆಣಾಪೇತಿ, ಏಕಾಯ ಆಣತ್ತಿಯಾ ಏವ ದ್ವಾರಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತಿಯೋ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಥುಲ್ಲನನ್ದಂ ಆರಬ್ಭ ಏತಾದಿಸೇ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಿಕಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅಕವಾಟಬದ್ಧತೋ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ತಿಕದುಕ್ಕಟಂ, ಸಕವಾಟಬದ್ಧತೋ ವಾ ಅಕವಾಟಬದ್ಧತೋ ವಾ ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ಪರಿಕ್ಖಾರನಿಕ್ಕಡ್ಢನೇ ದುಕ್ಕಟಮೇವ, ಸೇಸಂ ಸಙ್ಘಿಕವಿಹಾರನಿಕ್ಕಡ್ಢನಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ.

ನಿಕ್ಕಡ್ಢನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬. ಸಂಸಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಛಟ್ಠಂ ಉತ್ತಾನಪದತ್ಥಮೇವ. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಚಣ್ಡಕಾಳಿಂ ಆರಬ್ಭ ಸಂಸಟ್ಠವಿಹಾರವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಠಮಅರಿಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತವಿನಿಚ್ಛಯಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಸಂಸಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಅನ್ತೋರಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಸತ್ತಮೇ ಅನ್ತೋರಟ್ಠೇತಿ ಯಸ್ಸ ವಿಜಿತೇ ವಿಹರತಿ, ತಸ್ಸ ರಟ್ಠೇ. ಅಸತ್ಥಿಕಾ ಚಾರಿಕನ್ತಿ ವಿನಾ ಸತ್ಥೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ, ಗಾಮನ್ತರಗಣನಾಯ, ಅಗಾಮಕೇ ಅರಞ್ಞೇ ಅದ್ಧಯೋಜನಗಣನಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.