ವೇದನಾನುಪಸ್ಸನಾವಣ್ಣನಾ

೩೮೦. ಸುಖಂ ವೇದನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸುಖಯತೀತಿ ಸುಖಾ. ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮೇ, ಕಾಯಞ್ಚ ಲದ್ಧಸ್ಸಾದೇ ಕರೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸುಟ್ಠು ವಾ ಖಾದತಿ, ಖನತಿ ವಾ ಕಾಯಿಕಂ, ಚೇತಸಿಕಞ್ಚಾಬಾಧನ್ತಿ ಸುಖಾ. ‘‘ಸುಕರಂ ಓಕಾಸದಾನಂ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ಸುಖಾ’’ತಿ ಅಪರೇ. ವೇದಯತಿ ಆರಮ್ಮಣರಸಂ ಅನುಭವತೀತಿ ವೇದನಾ. ವೇದಯಮಾನೋತಿ ಅನುಭವಮಾನೋ. ‘‘ಕಾಮ’’ನ್ತಿಆದೀಸು ಯಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಇರಿಯಾಪಥಪಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ ವೇದಿಯನಂ ಸಮ್ಪಜಾನವೇದಿಯನಂ.

ವತ್ಥುಆರಮ್ಮಣಾತಿ ರೂಪಾದಿಆರಮ್ಮಣಾ. ರೂಪಾದಿಆರಮ್ಮಣಞ್ಹೇತ್ಥ ವೇದನಾಯ ಪವತ್ತಿಟ್ಠಾನತಾಯ ‘‘ವತ್ಥೂ’’ತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭವೇಯ್ಯ. ಧಮ್ಮವಿನಿಮುತ್ತಸ್ಸ ಕತ್ತು ಅಭಾವತೋ ಧಮ್ಮಸ್ಸೇವ ಕತ್ತುಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ವೇದನಾವ ವೇದಯತೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ವೋಹಾರಮತ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ಏತೇನ ‘‘ಸುಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಮಾನೋ ಸುಖಂ ವೇದನಂ ವೇದಯಾಮೀ’’ತಿ ಇದಂ ವೋಹಾರಮತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ನಿತ್ಥುನನ್ತೋತಿ ಬಲವತೋ ವೇದನಾವೇಗಸ್ಸ ನಿರೋಧನೇ ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ತಸ್ಸ ಅವಸರದಾನವಸೇನ ನಿತ್ಥುನನ್ತೋ. ವೇಗಸನ್ಧಾರಣೇ ಹಿ ಅತಿಮಹನ್ತಂ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ವಿಕಾರಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ, ತೇನ ಥೇರೋ ಅಪರಾಪರಂ ಪರಿವತ್ತತಿ. ವೀರಿಯಸಮಥಂ ಯೋಜೇತ್ವಾತಿ ಅಧಿವಾಸನವೀರಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಮತ್ತತ್ತಾ ತಸ್ಸ ಹಾಪನವಸೇನ ಸಮಾಧಿನಾ ಸಮರಸತಾಪಾದನೇನ ವೀರಿಯಸಮಥಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ. ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹೀತಿ ಲೋಕುತ್ತರಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಸಹ. ಅರಿಯಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಹಿ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾನಂ ಅಸಮ್ಮೋಹವಸೇನ ಅಧಿಗಮೋ, ಅತ್ಥಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಯ ಪನ ಆರಮ್ಮಣಕರಣವಸೇನಪಿ. ಲೋಕಿಯಾನಮ್ಪಿ ವಾ ಸತಿ ಉಪ್ಪತ್ತಿಕಾಲೇ ತತ್ಥ ಸಮತ್ಥತಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹೀ’’ತಿ. ಸಮಸೀಸೀತಿ ವಾರಸಮಸೀಸೀ ಹುತ್ವಾ, ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣವಾರಸ್ಸ ಅನನ್ತರವಾರೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಯಥಾ ಚ ಸುಖಂ, ಏವಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಯಥಾ ‘‘ಸುಖಂ ಕೋ ವೇದಯತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಸಮ್ಪಜಾನವೇದಿಯನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ಏವಂ ದುಕ್ಖಮ್ಪಿ. ತತ್ಥ ದುಕ್ಖಯತೀತಿ ದುಕ್ಖಾ, ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮೇ, ಕಾಯಞ್ಚ ಪೀಳೇತಿ ವಿಬಾಧತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ದುಟ್ಠುಂ ವಾ ಖಾದತಿ, ಖನತಿ ಕಾಯಿಕಂ, ಚೇತಸಿಕಞ್ಚ ಸಾತನ್ತಿ ದುಕ್ಖಾ. ‘‘ದುಕ್ಕರಂ ಓಕಾಸದಾನಂ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ದುಕ್ಖಾ’’ತಿ ಅಪರೇ. ಅರೂಪಕಮ್ಮಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಅರೂಪಪರಿಗ್ಗಹಂ, ಅರೂಪಧಮ್ಮಮುಖೇನ ವಿಪಸ್ಸನಾಭಿನಿವೇಸನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ನ ಪಾಕಟಂ ಹೋತಿ ಫಸ್ಸಸ್ಸ, ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಚ ಅವಿಭೂತಾಕಾರತ್ತಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅನ್ಧಕಾರಂ ವಿಯ ಖಾಯತೀ’’ತಿ. ‘‘ನ ಪಾಕಟಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ಚ ಇದಂ ತಾದಿಸೇ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ತೇಸಂ ಆದಿತೋ ವೇದನಾವ ವಿಭೂತತರಾ ಹುತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ಯಂ ವುತ್ತಂ ಸಕ್ಕಪಞ್ಹವಣ್ಣನಾ ದೀಸು ‘‘ಫಸ್ಸೋ ಪಾಕಟೋ ಹೋತಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಾಕಟಂ ಹೋತೀ’’ತಿ, (ದೀ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೨.೩೫೯) ತಂ ಅವಿರೋಧಿತಂ ಹೋತಿ. ವೇದನಾವಸೇನ ಕಥಿಯಮಾನಂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಪಾಕಟಂ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ವೇದನಾನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಪಾಕಟತಾಯಾ’’ತಿ ಚ ಇದಂ ಸುಖದುಕ್ಖವೇದನಾನಂ ವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ತಾಸಞ್ಹಿ ಪವತ್ತಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ನ ಇತರಾಯ. ತದುಭಯಗ್ಗಹಣಮುಖೇನ ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬತ್ತಾ ಇತರಾಯಪಿ ಪವತ್ತಿ ವಿಞ್ಞೂನಂ ಪಾಕಟಾ ಏವಾತಿ ‘‘ವೇದನಾನ’’ನ್ತಿ ಅವಿಸೇಸಗ್ಗಹಣಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸಕ್ಕಪಞ್ಹೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬೋ ಅತ್ಥವಿಸೇಸೋ ತತ್ಥ ಲೀನತ್ಥಪ್ಪಕಾಸನಿಯಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಗಹೇತಬ್ಬೋ.

ಪುಬ್ಬೇ ‘‘ವತ್ಥುಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ ವೇದನಾವ ವೇದಯತೀ’’ತಿ ವೇದನಾಯ ಆರಮ್ಮಣಾಧೀನವುತ್ತಿತಾಯ ಚ ಅನತ್ತತಾಯ ಚ ಪಜಾನನಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಾನಿ ತಸ್ಸಾ ಅನಿಚ್ಚತಾದಿಪಜಾನನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅಯಂ ಅಪರೋಪಿ ಪಜಾನನಪರಿಯಾಯೋ’’ತಿ ಆಹ. ಯಥಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಚಿತ್ತದ್ವಯಸ್ಸ ಅಸಮ್ಭವೋ ಏಕಜ್ಝಂ ಅನೇಕನ್ತಪಚ್ಚಯಾಭಾವತೋ, ಏವಂ ವೇದನಾದ್ವಯಸ್ಸ ವಿಸಿಟ್ಠಾರಮ್ಮಣವುತ್ತಿತೋ ಚಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸುಖವೇದನಾಕ್ಖಣೇ ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಅಭಾವತೋ’’ತಿ. ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಞ್ಚೇತಂ ತದಾ ಉಪೇಕ್ಖಾವೇದನಾಯಪಿ ಅಭಾವತೋ, ತೇನ ಸುಖವೇದನಾಕ್ಖಣೇ ಭೂತಪುಬ್ಬಾನಂ ಇತರವೇದನಾನಂ ಹುತ್ವಾಅಭಾವಪಜಾನನೇನ ಸುಖವೇದನಾಯಪಿ ಹುತ್ವಾ ಅಭಾವೋ ಞಾತೋ ಏವ ಹೋತೀತಿ ತಸ್ಸಾ ಪಾಕಟಭಾವಮೇವ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಇಮಿಸ್ಸಾ ಚ ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಇತೋ ಪಠಮಂಅಭಾವತೋ’’ತಿ ಆಹ, ಏತೇನೇವ ಚ ತಾಸಮ್ಪಿ ವೇದನಾನಂ ಪಾಕಟಭಾವೋ ದಸ್ಸಿತೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ವೇದನಾ ನಾಮ ಅನಿಚ್ಚಾ ಅಧುವಾ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಾ’’ತಿ. ಅನಿಚ್ಚಗ್ಗಹಣೇನ ಹಿ ವೇದನಾನಂ ವಿದ್ಧಂಸನಭಾವೋ ದಸ್ಸಿತೋ ವಿದ್ಧಸ್ತೇ ಅನಿಚ್ಚತಾಯ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯತ್ತಾ. ಅಧುವಗ್ಗಹಣೇನ ಪಾಕಟಭಾವೋ ತಸ್ಸ ಅಸದಾಭಾವಿತಾದಿಭಾವನತೋ. ವಿಪರಿಣಾಮಗ್ಗಹಣೇನ ದುಕ್ಖಭಾವೋ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಥತ್ತದೀಪನತೋ, ತೇನ ಸುಖಾಪಿ ವೇದನಾ ದುಕ್ಖಾ, ಪಗೇವ ಇತರಾತಿ ತಿಸ್ಸನ್ನಮ್ಪಿ ವೇದನಾನಂ ದುಕ್ಖತಾ ದಸ್ಸಿತಾ ಹೋತಿ. ಇತಿ ‘‘ಯದನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ, ತಂ ಏಕನ್ತತೋ ಅನತ್ತಾ’’ತಿ ತೀಸುಪಿ ವೇದನಾಸು ಲಕ್ಖಣತ್ತಯಪಜಾನನಾ ಜೋತಿತಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ಇದಾನಿ ತಮತ್ಥಂ ಸುತ್ತೇನ (ಮ. ನಿ. ೨.೨೦೫) ಸಾಧೇತುಂ ‘‘ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ನೇವ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ವೇದೇತೀತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸುಖವೇದನಾಸಮಙ್ಗಿಸಮಯೇ ನೇವ ದುಕ್ಖಂ ವೇದನಂ ವೇದೇತಿ ನಿರುದ್ಧತ್ತಾ, ಅನುಪ್ಪನ್ನತ್ತಾ ಚ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ ಅತೀತಾನಾಗತಾನಂ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾಯ ಪನ ಅಸಮ್ಭವೋ ವುತ್ತೋ ಏವ. ಸಕಿಚ್ಚಕ್ಖಣಮತ್ತಾವಟ್ಠಾನತೋ ಅನಿಚ್ಚಾ. ಸಮೇಚ್ಚ ಸಮ್ಭುಯ್ಯ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಕತತ್ತಾ ಸಙ್ಖತಾ. ವತ್ಥಾರಮ್ಮಣಾದಿಪಚ್ಚಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಾ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನಾ. ಖಯವಯಪಲುಜ್ಜನನಿರುಜ್ಝನಪಕತಿತಾಯ ಖಯಧಮ್ಮಾ ವಯಧಮ್ಮಾ ವಿರಾಗಧಮ್ಮಾ ನಿರೋಧಧಮ್ಮಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ.

ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಆಮಸಿತಬ್ಬತೋ ಆಮಿಸಂ ನಾಮ, ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣಾ, ಆರಮ್ಮಣಕರಣವಸೇನ ಸಹ ಆಮಿಸೇಹೀತಿ ಸಾಮಿಸಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪಞ್ಚಕಾಮಗುಣಾಮಿಸನಿಸ್ಸಿತಾ’’ತಿ.

ಇತೋ ಪರನ್ತಿ ‘‘ಅತ್ಥಿ ವೇದನಾ’’ತಿ ಏವಮಾದಿ ಪಾಳಿಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾಯಂ ವುತ್ತನಯಮೇವಾ’’ತಿ.

ವೇದನಾನುಪಸ್ಸನಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಚಿತ್ತಾನುಪಸ್ಸನಾವಣ್ಣನಾ

೩೮೧. ಸಮ್ಪಯೋಗವಸೇನ ಪವತ್ತಮಾನೇನ ಸಹ ರಾಗೇನಾತಿ ಸರಾಗಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಲೋಭಸಹಗತ’’ನ್ತಿ. ವೀತರಾಗನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕಾಮಂ ಸರಾಗಪದಪಟಿಯೋಗಿನಾ ವೀತರಾಗಪದೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಸಮ್ಮಸನಚಾರಸ್ಸ ಪನ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ ತೇಭೂಮಕಸ್ಸೇವ ಗಹಣನ್ತಿ ‘‘ಲೋಕಿಯಕುಸಲಾಬ್ಯಾಕತ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಪನಾ’’ತಿಆದಿನಾ ತಮೇವ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ ವಿವರತಿ. ಸೇಸಾನಿ ದ್ವೇ ದೋಸಮೂಲಾನಿ, ದ್ವೇ ಮೋಹಮೂಲಾನೀತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಾನಿ. ತೇಸಞ್ಹಿ ರಾಗೇನ ಸಮ್ಪಯೋಗಾಭಾವತೋ ನತ್ಥೇವ ಸರಾಗತಾ, ತಂನಿಮಿತ್ತಕತಾಯ ಪನ ಸಿಯಾ ತಂಸಹಿತಕಾಲೇ ಸೋತಿ ನತ್ಥೇವ ವೀತರಾಗತಾಪೀತಿ ದುಕ್ಖವಿನಿಮುತ್ತತಾ ಏವೇತ್ಥ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಆಹ ‘‘ನೇವ ಪುರಿಮಪದಂ ನ ಪಚ್ಛಿಮಪದಂ ಭಜನ್ತೀ’’ತಿ. ಯದಿ ಏವಂ ಪದೇಸಿಕಂ ಪಜಾನನಂ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ? ನಾಪಜ್ಜತಿ, ದುಕನ್ತರಪರಿಯಾಪನ್ನತ್ತಾ ತೇಸಂ. ಯೇ ಪನ ‘‘ಪಟಿಪಕ್ಖಭಾವೇ ಅಗಯ್ಹಮಾನೇ ಸಮ್ಪಯೋಗಾಭಾವೋ ಏವೇತ್ಥ ಪಮಾಣಂ ಏಕಚ್ಚಅಬ್ಯಾಕತಾನಂ ವಿಯಾ’’ತಿ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಮತೇನ ಸೇಸಾಕುಸಲಚಿತ್ತಾನಮ್ಪಿ ದುತಿಯಪದಸಙ್ಗಹೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ದುತಿಯದುಕೇಪಿ ವುತ್ತನಯೇನ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಅಕುಸಲಮೂಲೇಸು ಸಹ ಮೋಹೇನೇವ ವತ್ತತೀತಿ ಸಮೋಹನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಹಗತಞ್ಚೇವ ಉದ್ಧಚ್ಚಸಹಗತಞ್ಚಾ’’ತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಚೇತ್ಥ ‘‘ಸಹೇವ ಮೋಹೇನಾತಿ ಸಮೋಹ’’ನ್ತಿ ಪುರಿಮಪದಾವಧಾರಣಮ್ಪಿ ಲಬ್ಭತಿಯೇವ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಯಸ್ಮಾ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ಯಥಾ ಪನ ಅತಿಮೂಳ್ಹತಾಯ ಪಾಟಿಪುಗ್ಗಲಿಕನಯೇನ ಸವಿಸೇಸಮೋಹವನ್ತತಾಯ ‘‘ಮೋಮೂಹಚಿತ್ತ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬತೋ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಉದ್ಧಚ್ಚಸಹಗತದ್ವಯಂ ವಿಸೇಸತೋ ‘‘ಸಮೋಹ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ನ ತಥಾ ಸೇಸಾಕುಸಲಚಿತ್ತಾನೀತಿ ‘‘ವಟ್ಟನ್ತಿಯೇವಾ’’ತಿ ಸಾಸಙ್ಕಂ ವದತಿ. ಸಮ್ಪಯೋಗವಸೇನ ಥಿನಮಿದ್ಧೇನ ಅನುಪತಿತಂ ಅನುಗತನ್ತಿ ಥಿನಮಿದ್ಧಾನುಪತಿತಂ, ಪಞ್ಚವಿಧಂಸಸಙ್ಖಾರಿಕಾಕುಸಲಚಿತ್ತಂ ಸಙ್ಕುಚಿತಚಿತ್ತಂ, ಸಙ್ಕುಚಿತಚಿತ್ತಂ ನಾಮ ಆರಮ್ಮಣೇ ಸಙ್ಕೋಚನವಸೇನ ಪವತ್ತನತೋ. ಪಚ್ಚಯವಿಸೇಸವಸೇನ ಥಾಮಜಾತೇನ ಉದ್ಧಚ್ಚೇನ ಸಹಗತಂ ಸಂಸಟ್ಠನ್ತಿ ಉದ್ಧಚ್ಚಸಹಗತಂ, ಅಞ್ಞಥಾ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ ಉದ್ಧಚ್ಚಸಹಗತಮೇವಾತಿ. ಪಸಟಚಿತ್ತಂ ನಾಮ ಆರಮ್ಮಣೇ ಸವಿಸೇಸಂ ವಿಕ್ಖೇಪವಸೇನ ವಿಸಟಭಾವೇನ ಪವತ್ತನತೋ.

ಕಿಲೇಸವಿಕ್ಖಮ್ಭನಸಮತ್ಥತಾಯ ವಿಪುಲಫಲತಾಯ ಚ ದೀಘಸನ್ತಾನತಾಯ ಚ ಮಹನ್ತಭಾವಂ ಗತಂ, ಮಹನ್ತೇಹಿ ವಾ ಉಳಾರಚ್ಛನ್ದಾದೀಹಿ ಗತಂ ಪಟಿಪನ್ನನ್ತಿ ಮಹಗ್ಗತಂ, ತಂ ಪನ ರೂಪಾರೂಪಭೂಮಿಗತಂ ತತೋ ಮಹನ್ತಸ್ಸ ಲೋಕೇ ಅಭಾವತೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ರೂಪಾರೂಪಾವಚರ’’ನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಚೇತ್ಥ ಪಟಿಯೋಗೀ ಪರಿತ್ತಂ ಏವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಮಹಗ್ಗತನ್ತಿ ಕಾಮಾವಚರ’’ನ್ತಿ. ಅತ್ತಾನಂ ಉತ್ತರಿತುಂ ಸಮತ್ಥೇಹಿ ಸಹ ಉತ್ತರೇಹೀತಿ ಸಉತ್ತರಂ. ತಪ್ಪಟಿಪಕ್ಖೇನ ಅನುತ್ತರಂ. ತದುಭಯಂ ಉಪಾದಾಯುಪಾದಾಯ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸಉತ್ತರನ್ತಿ ಕಾಮಾವಚರನ್ತಿಆದಿ. ಪಟಿಪಕ್ಖವಿಕ್ಖಮ್ಭನಸಮತ್ಥೇನ ಸಮಾಧಿನಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಆಹಿತಂ ಸಮಾಹಿತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಯಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಯಸ್ಸಾತಿ ಯಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ. ಯಥಾವುತ್ತೇನ ಸಮಾಧಿನಾ ನ ಸಮಾಹಿತನ್ತಿ ಅಸಮಾಹಿತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಉಭಯಸಮಾಧಿರಹಿತ’’ನ್ತಿ. ತದಙ್ಗವಿಮುತ್ತಿಯಾ ವಿಮುತ್ತಂ, ಕಾಮಾವಚರಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ವಿಕ್ಖಮ್ಭನವಿಮುತ್ತಿಯಾ ವಿಮುತ್ತಂ, ಮಹಗ್ಗತಚಿತ್ತನ್ತಿ ತದುಭಯಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ತದಙ್ಗವಿಕ್ಖಮ್ಭನವಿಮುತ್ತೀಹಿ ವಿಮುತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಯತ್ಥ ತದುಭಯವಿಮುತ್ತಿ ನತ್ಥಿ, ತಂ ಉಭಯವಿಮುತ್ತಿರಹಿತನ್ತಿ ಗಯ್ಹಮಾನೇ ಲೋಕುತ್ತರಚಿತ್ತೇಪಿ ಸಿಯಾಸಙ್ಕಾತಿ ತಂ ನಿವತ್ತನತ್ಥಂ ‘‘ಸಮುಚ್ಛೇದ…ಪೇ… ಓಕಾಸೋವ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಆಹ. ಓಕಾಸಭಾವೋ ಚ ಸಮ್ಮಸನಚಾರಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಅತ್ಥತೋ ಅವಿಭತ್ತಂ, ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯತ್ತಾ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಚಿತ್ತಾನುಪಸ್ಸನಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.