೭. ಸತ್ತಕನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ
೮೦೬. ಛಬ್ಬಿಧಮ್ಪಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಞಾಣನ್ತಿ ‘‘ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣನ್ತಿ ಞಾಣ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ವಿಭ. ೮೦೬) ವುತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಙ್ಗಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣವಸೇನ ಪವತ್ತಞಾಣಂ. ಸಹ ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಏಕಜ್ಝಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾರಮ್ಮಣಭಾವಸಾಮಞ್ಞೇನ ಏಕತ್ತೇನ ಗಹೇತ್ವಾ. ಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವುತ್ತೇನಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಛಧಾ ವುತ್ತಂ ವಿಯ ದಸ್ಸಿತಂ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತಿಞಾಣನ್ತಿ ಏವಂ ಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವುತ್ತೇನ. ‘‘ಖಯಧಮ್ಮ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಪಕಾರೇನ ದಸ್ಸನನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪವತ್ತಞಾಣಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಪವತ್ತಸ್ಸ ಞಾಣಸ್ಸ, ಪವತ್ತೇ ವಾ ಸಂಸಾರವಟ್ಟೇ ಞಾಣಸ್ಸ. ಞಾಣಾರಮ್ಮಣಾ ವಿಪಸ್ಸನಾ ಞಾಣವಿಪಸ್ಸನಾ. ವಿಪಸ್ಸನಾತಿ ಚ ‘‘ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಪಚ್ಚಯಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನಧಮ್ಮೇ ವಿಭಾಗೇನ ದಸ್ಸನತೋ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತಿಞಾಣಂ ಇಧಾಧಿಪ್ಪೇತಂ. ತಸ್ಸ ಖಯಧಮ್ಮತಾದಿಜಾನನಂ ಪಟಿವಿಪಸ್ಸನಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ವಿಪಸ್ಸನಾಪಟಿವಿಪಸ್ಸನಾದಸ್ಸನಮತ್ತ’’ನ್ತಿ.
ಏವಮೇತ್ಥ ಅಟ್ಠಕಥಾಧಿಪ್ಪಾಯವಸೇನ ಪಾಳಿಯಾ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯವಸೇನ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಪಾಳಿಯಂ ಪನಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಅದ್ಧತ್ತಯೇ ಪಚ್ಚಯವಿಸೇಸೇನ ಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನವಿಸೇಸನಿದ್ಧಾರಣೇ. ಞಾಣವಚನೇನಾತಿ ‘‘ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಞಾಣಸ್ಸ ಗಹಣೇನ. ಅಙ್ಗಾನನ್ತಿ ಸತ್ತಸತ್ತತಿಯಾ ಅಙ್ಗಾನಂ. ಇತಿಸದ್ದೇನಾತಿ ‘‘ನಿರೋಧಧಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ವುತ್ತಇತಿಸದ್ದೇನ. ಪಕಾಸೇತ್ವಾತಿ ಞಾಣಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಆಕಾರಂ ಜೋತೇತ್ವಾ. ತೇನ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತಿಞಾಣತೋ ಅಞ್ಞಂಯೇವ ಪರಿಯೋಸಾನೇ ವುತ್ತಂ ಞಾಣನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣಂ ಸತ್ತಮಂ ಞಾಣ’’ನ್ತಿ. ಅಯಮೇವ ಚೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ಯುತ್ತೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ನ ಹೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ‘‘ತಮ್ಪಿ ಞಾಣನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ನ ಯುತ್ತೋ ಅಙ್ಗನ್ತರಭಾವಸ್ಸ ಅವಿಭಾವನತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತಂಞಾಣ…ಪೇ… ಅನಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ’’ತಿ. ನ ಹಿ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ವುತ್ತಮೇವ ಏಕಜ್ಝಂ ವಚನಮತ್ತೇನ ಅತ್ಥನ್ತರಂ ಹೋತೀತಿ. ‘‘ಖಯಧಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಚಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪುರಿಮಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಖೇ ಉಪಚಯೇನ ದೋಸಮಾಹ.
ಸತ್ತಕನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.