(೪.) ಚತುಕ್ಕನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೭೯೩. ನ ಪರಿತಸ್ಸತೀತಿ ‘‘ಅಪಿ ನಾಮ ಮೇ ತಣ್ಡುಲಾದೀನಿ ಸಿಯು’’ನ್ತಿ ನ ಪತ್ಥೇತಿ, ತದಭಾವೇನ ವಾ ನ ಉತ್ತಸತಿ.

೭೯೬. ಅಪರಪ್ಪಚ್ಚಯೇತಿ ಪರೇನ ನಪತ್ತಿಯಾಯಿತಬ್ಬೇ. ಧಮ್ಮೇ ಞಾಣನ್ತಿ ಸಚ್ಚವಿಸಯಂ ಞಾಣಂ. ಅರಿಯಸಚ್ಚೇಸು ಹಿ ಧಮ್ಮ-ಸದ್ದೋ ತೇಸಂ ಅವಿಪರೀತಸಭಾವತ್ತಾತಿ. ಸಙ್ಖತಪವರೋ ವಾ ಅರಿಯಮಗ್ಗೋ ತಸ್ಸ ಚ ಫಲಂ ಧಮ್ಮೋ, ತತ್ಥ ಪಞ್ಞಾ ತಂಸಹಗತಾ ಧಮ್ಮೇ ಞಾಣಂ. ನ ಅಞ್ಞಞಾಣುಪ್ಪಾದನಂ ನಯನಯನಂ, ಞಾಣಸ್ಸೇವ ಪನ ಪವತ್ತಿವಿಸೇಸೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನಾಹ ‘‘ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಞಾಣಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚ’’ನ್ತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ಇಮಿನಾ ಧಮ್ಮೇನಾತಿ ಮಗ್ಗಞಾಣೇನಾತಿ ವುತ್ತಂ, ದುವಿಧಮ್ಪಿ ಪನ ಮಗ್ಗಫಲಞಾಣಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾಯ ಚ ಮೂಲಂ, ಕಾರಣಞ್ಚ ನಯನಯನಸ್ಸಾತಿ ದುವಿಧೇನಪಿ ತೇನ ಧಮ್ಮೇನಾತಿ ನ ನ ಯುಜ್ಜತಿ, ತಥಾ ಚತುಸಚ್ಚಧಮ್ಮಸ್ಸ ಞಾತತ್ತಾ, ಮಗ್ಗಫಲಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಚ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಸಚ್ಚಪಟಿವೇಧಸಮ್ಪಯೋಗಂ ಗತತ್ತಾ ನಯನಂ ಹೋತೀತಿ ತೇನ ಇಮಿನಾ ಧಮ್ಮೇನ ಞಾಣವಿಸಯಭಾವೇನ, ಞಾಣಸಮ್ಪಯೋಗೇನ ವಾ ಞಾತೇನಾತಿ ಚ ಅತ್ಥೋ ನ ನ ಯುಜ್ಜತಿ.

ಯದಿಪಿ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ದುಕ್ಖಂ ಅಭಿಜಾನನ್ತಿ, ತಥಾಪಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಸಸನ್ತತಿಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಸವಿಸೇಸೇ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ನ ತಞ್ಞೇವ ಇಮ’’ನ್ತಿ. ದಿಟ್ಠೇನ ಅದಿಟ್ಠೇನ ನಯತೋ ನಯನಞಾಣಂ, ಅದಿಟ್ಠಸ್ಸ ದಿಟ್ಠತಾಯ ಕಾರಣಭೂತತ್ತಾ ಕಾರಣಞಾಣಂ, ಅನುರೂಪತ್ಥವಾಚಕೋ ವಾ ಕಾರಣ-ಸದ್ದೋತಿ ಧಮ್ಮೇ ಞಾಣಸ್ಸ ಅನುರೂಪಞಾಣನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಮ್ಮುತಿಮ್ಹಿ ಞಾಣನ್ತಿ ಧಮ್ಮೇ ಞಾಣಾದೀನಂ ವಿಯ ಸಾತಿಸಯಸ್ಸ ಪಟಿವೇಧಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಅಭಾವಾ ವಿಸಯೋಭಾಸನಮತ್ತಜಾನನಸಾಮಞ್ಞೇನ ಞಾಣನ್ತಿ ಸಮ್ಮತೇಸು ಅನ್ತೋಗಧನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮ್ಮುತಿವಸೇನ ವಾ ಪವತ್ತಂ ಸಮ್ಮುತಿಮ್ಹಿ ಞಾಣಂ, ಅವಸೇಸಂ ಪನ ಇತರಞಾಣತ್ತಯವಿಸಭಾಗಂ ಞಾಣಂ ತಬ್ಬಿಸಭಾಗಸಾಮಞ್ಞೇನ ಸಮ್ಮುತಿಞಾಣಮ್ಹಿ ಪವಿಟ್ಠತ್ತಾ ಸಮ್ಮುತಿಞಾಣಂ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ.

೭೯೭. ಕಿಲೇಸಮೂಲಕೇ ಚಾತಿ ನೀವರಣಮೂಲಕೇ ಚ ಕಾಮಭವಧಮ್ಮೇ.

೭೯೮. ಸಾ ಹಿಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಅಸ್ಸಾತಿ ಯೋ ‘‘ಕಾಮೇಸು ವೀತರಾಗೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತೋ, ಅಸ್ಸ ಪಠಮಜ್ಝಾನಸಮಙ್ಗಿಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸ್ವೇವಾತಿ ಏತೇನ ಕಾಮೇಸು ವೀತರಾಗಭಾವನಾವತ್ಥಸ್ಸೇವ ಪಠಮಜ್ಝಾನಸಮಙ್ಗಿಸ್ಸ ಗಹಣೇ ಪವತ್ತೇ ತಸ್ಸ ತತೋ ಪರಂ ಅವತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಕಾಮೇಸು ವೀತರಾಗೋ ಸಮಾನೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಚತುತ್ಥಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾ ಛಟ್ಠಾಭಿಞ್ಞಾಭಾವಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ತಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝತಿ ನಾಮ, ಇತರಾ ತದುಪನಿಸ್ಸಯತ್ತಾ. ಯಥಾನುರೂಪಂ ವಾ ಆಸವಕ್ಖಯಭಾವತೋ, ಫಲೇ ವಾ ಆಸವಕ್ಖಯೇ ಸತಿ ಯಥಾನುರೂಪಂ ತಂನಿಬ್ಬತ್ತನತೋ ಚತೂಸುಪಿ ಮಗ್ಗೇಸು ಪಞ್ಞಾ ಛಟ್ಠಂ ಅಭಿಞ್ಞಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ.

೭೯೯. ಕಾಮಸಹಗತಾತಿ ವತ್ಥುಕಾಮಾರಮ್ಮಣಾ. ಚೋದೇನ್ತೀತಿ ಕಾಮಾಭಿಮುಖಂ ತನ್ನಿನ್ನಂ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತದನುಧಮ್ಮತಾತಿ ತದನುಧಮ್ಮಾ ಇಚ್ಚೇವ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ತಾ-ಸದ್ದಸ್ಸ ಅಪುಬ್ಬತ್ಥಾಭಾವತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನಾಹ ‘‘ತದನುರೂಪಸಭಾವಾ’’ತಿ. ನಿಕನ್ತಿಂ, ನಿಕನ್ತಿಸಹಗತಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಂ ವಾ ‘‘ಮಿಚ್ಛಾಸತೀ’’ತಿ ವದತಿ. ‘‘ಅಹೋ ವತ ಮೇ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಅವಿತಕ್ಕಾರಮ್ಮಣಾ ಅವಿತಕ್ಕಸಹಗತಾ.

೮೦೧. ಅಧಿಗಮಭಾವೇನ ಅಭಿಮುಖಂ ಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಅಭಿಜಾನನ್ತಸ್ಸ, ಅಭಿವಿಸಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಞಾಣೇನ ಜಾನನ್ತಸ್ಸ, ಅನಾರಮ್ಮಣಭೂತಞ್ಚ ತಂ ಠಾನಂ ಪಾಕಟಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೮೦೨. ವಸಿತಾಪಞ್ಚಕರಹಿತಂ ಝಾನಂ ಅಪ್ಪಗುಣಂ. ಏತ್ಥ ಚತಸ್ಸೋ ಪಟಿಪದಾ ಚತ್ತಾರಿ ಆರಮ್ಮಣಾನೀತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಪಟಿಪದಾರಮ್ಮಣುದ್ದೇಸೇನ ಪಞ್ಞಾ ಏವ ಉದ್ದಿಟ್ಠಾತಿ ಸಾ ಏವ ವಿಭತ್ತಾತಿ.

ಚತುಕ್ಕನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.