೭. ಸತ್ತಮನಯೋ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪದವಣ್ಣನಾ

೩೦೬. ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪದನಿದ್ದೇಸೇ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಾದಯೋ ತೇಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾಭಾವತೋ ನ ಗಹಿತಾ. ಸಮುದಯಸಚ್ಚಾದೀನಿ ಸತಿಪಿ ತೇಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇ, ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇಹಿ ಚ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತೇ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾನಂ ಖನ್ಧಾದೀಹಿ ವಿಪ್ಪಯೋಗಾಭಾವತೋ. ನ ಹಿ ಸಮುದಯಸಚ್ಚೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇಹಿ ಲೋಭಸಹಗತಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದೇಹಿ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾನಂ ತತೋ ಅಞ್ಞಧಮ್ಮಾನಂ ಖನ್ಧಾದೀಸು ಕೇನಚಿ ವಿಪ್ಪಯೋಗೋ ಅತ್ಥಿ. ನನು ಚ ತೇ ಏವ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಾ ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧಾ ಅಡ್ಢದುತಿಯಾನಿ ಆಯತನಾನಿ ಅಡ್ಢದುತಿಯಾ ಧಾತುಯೋ ಚ ಹೋನ್ತೀತಿ ತೇಹಿ ವಿಪ್ಪಯೋಗೋ ವತ್ತಬ್ಬೋತಿ? ನ, ತದಞ್ಞಧಮ್ಮಾನಂ ಖನ್ಧಾದಿಭಾವತೋ. ನ ಹಿ ತೇ ಏವ ಧಮ್ಮಾ ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧಾ, ಅಥ ಖೋ ತೇ ಚ ತತೋ ಅಞ್ಞೇ ಚ, ತಥಾ ಅಡ್ಢದುತಿಯಾಯತನಧಾತುಯೋಪಿ. ನ ಚ ತದಞ್ಞಸಮುದಾಯೇಹಿ ಅಞ್ಞೇ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ ಸಮುದಾಯೇಕದೇಸಾನಂ ಏಕದೇಸಞ್ಞಸಮುದಾಯಾನಞ್ಚ ವಿಪ್ಪಯೋಗಾಭಾವತೋ. ಏಸ ನಯೋ ಮಗ್ಗಸಚ್ಚಸುಖಿನ್ದ್ರಿಯಾದೀಸು. ಅವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಮತ್ತೇಸುಪಿ ನಿರವಸೇಸೇಸು ಅಧಿಪ್ಪೇತೇಸು ತೇಸಂ ಸವಿತಕ್ಕಸವಿಚಾರಸಮಾನಗತಿಕತ್ತಾ ಅಗ್ಗಹಣೇ ಕಾರಣಂ ನ ದಿಸ್ಸತಿ.

ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ಏವರೂಪಾನೀತಿ ಯಥಾ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ನ ಯುಜ್ಜತಿ, ಏವಂ ಯೇಸು ಅಞ್ಞೇಸುಪಿ ನ ಯುಜ್ಜತಿ, ತಾನಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಸ್ಸ ಅಯೋಗೇನ ‘‘ಏವರೂಪಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಾನಿ, ನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾಭಾವೇನಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಯಾನಿ ಪನ ಪದಾನಿ ಧಮ್ಮಧಾತುಯಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇ ಧಮ್ಮೇ ದೀಪೇನ್ತೀತಿ ಏತೇನ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಾದಿಪದಾನಿ ದಸ್ಸೇತಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚ ಅಞ್ಞೇನ ಅಸಮ್ಮಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧಮನಾಯತನಾದಿಪದಾನಿ. ತತ್ಥ ಅಞ್ಞೇನ ಅಸಮ್ಮಿಸ್ಸನ್ತಿ ಅಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನ ಅಸಮ್ಮಿಸ್ಸನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯವೇದನಾಯಸಮ್ಪಯುತ್ತಪದಾನಿಪಿ ಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇಹಿ ಸಮ್ಮಿಸ್ಸವಿಞ್ಞಾಣದೀಪಕಾನಿ ಇಧ ಗಹಿತಾನೀತಿ. ಏತೇನ ಚ ಲಕ್ಖಣೇನ ಏವರೂಪಾನೇವ ಗಹಿತಾನೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ, ನ ಏವರೂಪಾನಿ ಗಹಿತಾನೇವಾತಿ ಸಮುದಯಸಚ್ಚಾದಿಇದ್ಧಿಪಾದಾದಿಪದಾನಂ ಅಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಾ. ‘‘ಅಥ ಫಸ್ಸಸತ್ತಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಹ ಯುತ್ತಪದೇಹಿ ಸತ್ತಾ’’ತಿ ಪುರಾಣಪಾಠೋ, ಅಯಂ ಪನ ಊನೋತಿ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅಥ ಫಸ್ಸಸತ್ತಕಂ, ತಿಕೇ ತಯೋ ಸತ್ತ ಮಹನ್ತರೇ ಚಾ’’ತಿ ಪಾಠೋ ಕತೋ.

೩೦೯. ಪುಚ್ಛಾಯ ಉದ್ಧಟಪದೇನೇವ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾನಂ ವಸೇನಾತಿ ಇದಂ ಪುಚ್ಛಾಯ ಉದ್ಧಟಪದೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇಹಿ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ಪಾಳಿಉದ್ದಾನಗಾಥಾಯಂ ದ್ವೇ ಚ ಮನೇನ ಯುತ್ತಾ, ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಣಾತಿ ಮನೋಧಾತುಯಾ ಏಕನ್ತಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ದ್ವೇ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾತಿ ಸವಿತಕ್ಕಪದಂ ಸವಿಚಾರಪದಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಸತ್ತಮನಯಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.