೧. ಖನ್ಧಪದವಣ್ಣನಾ

೬. ಖನ್ಧಾಯತನಧಾತುಯೋಮಹನ್ತರೇ ಅಭಿಞ್ಞೇಯ್ಯಧಮ್ಮಭಾವೇನ ವುತ್ತಾ, ತೇಸಂ ಪನ ಸಭಾವತೋ ಅಭಿಞ್ಞಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪರಿಞ್ಞೇಯ್ಯತಾದಿವಿಸೇಸದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಸಚ್ಚಾನಿ, ಅಧಿಪತಿಯಾದಿಕಿಚ್ಚವಿಸೇಸದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಾದೀನಿ ಚ ವುತ್ತಾನೀತಿ ಸಚ್ಚಾದಿವಿಸೇಸೋ ವಿಯ ಸಙ್ಗಹಾಸಙ್ಗಹವಿಸೇಸೋ ಚ ಅಭಿಞ್ಞೇಯ್ಯನಿಸ್ಸಿತೋ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ ಹೋತೀತಿ ‘‘ತೀಹಿ ಸಙ್ಗಹೋ. ತೀಹಿ ಅಸಙ್ಗಹೋ’’ತಿ ನಯಮುಖಮಾತಿಕಾ ಠಪಿತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಏವಞ್ಚ ಕತ್ವಾ ‘‘ಚತೂಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತಾ ಸಮ್ಪಯೋಗವಿಪ್ಪಯೋಗಾ ಚ ಅಭಿಞ್ಞೇಯ್ಯನಿಸ್ಸಯೇನ ಖನ್ಧಾದೀಹೇವ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಾತಿ. ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೋ ಏಕೇನ ಖನ್ಧೇನಾತಿ ಯೇ ಧಮ್ಮಾ ‘‘ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಪಞ್ಚಸು ಖನ್ಧೇಸು ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಭಾವೇನ ಸಭಾಗತಾ ಹೋತೀತಿ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಭಾವಸಙ್ಖಾತೇನ, ರೂಪಕ್ಖನ್ಧವಚನಸಙ್ಖಾತೇನ ವಾ ಗಣನೇನ ಸಙ್ಗಹಂ ಗಣನಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಯಞ್ಹಿ ಕಿಞ್ಚೀ’’ತಿಆದಿ. ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೋತಿ ಹಿ ಸಙ್ಗಹಿತಬ್ಬಧಮ್ಮೋ ದಸ್ಸಿತೋ. ಯೇನ ಸಙ್ಗಹೇನ ಸಙ್ಗಯ್ಹತಿ, ತಸ್ಸ ಸಙ್ಗಹಸ್ಸ ದಸ್ಸನಂ ‘‘ಏಕೇನ ಖನ್ಧೇನಾ’’ತಿ ವಚನಂ. ಪಞ್ಚಸು ಖನ್ಧಗಣನೇಸು ಏಕೇನ ಖನ್ಧಗಣನೇನ ಗಣಿತೋತಿ ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖನ್ಧಾದಿವಚನೇಹಿ ಸಙ್ಗಹೋ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಮಾ ಉಪರಿ ‘‘ಖನ್ಧಸಙ್ಗಹೇನ ಸಙ್ಗಹಿತಾ’’ತಿಆದಿಂ ವಕ್ಖತೀತಿ.

ಅಸಙ್ಗಹನಯನಿದ್ದೇಸೇತಿ ಇದಂ ‘‘ಸಙ್ಗಹೋ ಅಸಙ್ಗಹೋ’’ತಿ ಏತಸ್ಸೇವ ನಯಸ್ಸ ಏಕದೇಸನಯಭಾವೇನ ವುತ್ತಂ, ನ ನಯನ್ತರತಾಯಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಮೂಲಕಾಯೇವ ಚೇತ್ಥ ದುಕತಿಕಚತುಕ್ಕಾ ದಸ್ಸಿತಾತಿ ಏತೇನ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಮೂಲಕಾ ಪುರಿಮೇನ ಯೋಜಿಯಮಾನೇ ವಿಸೇಸೋ ನತ್ಥೀತಿ ಪಚ್ಛಿಮೇಹೇವ ಯೋಜೇತ್ವಾ ತಯೋ ದುಕಾ ದ್ವೇ ತಿಕಾ ಏಕೋ ಚತುಕ್ಕೋ, ಸಞ್ಞಾಕ್ಖನ್ಧಮೂಲಕಾ ದ್ವೇ ದುಕಾ ಏಕೋ ತಿಕೋ, ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಮೂಲಕೋ ಏಕೋ ದುಕೋತಿ ಏತೇ ಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇಸಂ ಪನ ಭೇದತೋ ಪಞ್ಚಕಪುಚ್ಛಾವಿಸ್ಸಜ್ಜನಾನನ್ತರಂ ಪುಚ್ಛಾವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ಕಾತಬ್ಬಂ ಸಂಖಿತ್ತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ, ವುತ್ತನಯೇನ ವಾ ಸಕ್ಕಾ ಞಾತುನ್ತಿ ಪಾಳಿಂ ನ ಆರೋಪಿತನ್ತಿ.

ಆಯತನಪದಾದಿವಣ್ಣನಾ

೪೦. ಯಸ್ಮಾ ಚ ದುಕತಿಕೇಸೂತಿ ಯದಿಪಿ ಏಕಕೇಪಿ ಸದಿಸಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ, ಏಕಕೇ ಪನ ಸದಿಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನಾನಂ ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಸೋತಿನ್ದ್ರಿಯಸುಖಿನ್ದ್ರಿಯಾದೀನಂ ದುಕಾದೀಸು ಅಸದಿಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ದಿಟ್ಠಂ. ನ ಹೇತ್ಥ ಚಕ್ಖುಸೋತಚಕ್ಖುಸುಖಿನ್ದ್ರಿಯದುಕಾನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸದಿಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ, ನಾಪಿ ದುಕೇಹಿ ತಿಕಸ್ಸ, ಇಧ ಪನ ದುಕ್ಖಸಮುದಯದುಕ್ಖಮಗ್ಗದುಕಾನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ತಿಕೇನ ಚ ಸದಿಸಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನನ್ತಿ ದುಕತಿಕೇಸ್ವೇವ ಸದಿಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನತಂ ಸಮುದಯಾನನ್ತರಂ ಮಗ್ಗಸಚ್ಚಸ್ಸ ವಚನೇ ಕಾರಣಂ ವದತಿ.