೨. ಅಬ್ಭನ್ತರಮಾತಿಕಾವಣ್ಣನಾ
೨. ‘‘ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ’’ತಿಆದೀಹಿ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಾದಿಪದಾನಿ ದಸ್ಸಿತಾನಿ, ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದವಚನೇನ ಚ ಯೇಸು ದ್ವಾದಸಸು ಅಙ್ಗೇಸು ಪಚ್ಚೇಕಂ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಸದ್ದೋ ವತ್ತತಿ, ತದತ್ಥಾನಿ ದ್ವಾದಸ ಪದಾನಿ ದಸ್ಸಿತಾನೀತಿ ತೇಸಂ ತಥಾದಸ್ಸಿತಾನಂ ಸರೂಪೇನೇವ ದಸ್ಸಿತಾನಂ ಫಸ್ಸಾದೀನಞ್ಚ ಪದಾನಂ ವಸೇನ ಆಹ ‘‘ಪಞ್ಚವೀಸಾಧಿಕೇನ ಪದಸತೇನಾ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಕಮ್ಮುಪಪತ್ತಿಕಾಮಭವಾದೀನಂ ಇಧ ವಿಭತ್ತಾನಂ ಭಾವನಭವನಭಾವೇನ ಭವೇ ವಿಯ ಸೋಕಾದೀನಂ ಜರಾಮರಣಸ್ಸ ವಿಯ ಅನಿಟ್ಠತ್ತಾ ತನ್ನಿದಾನದುಕ್ಖಭಾವೇನ ಚ ಜರಾಮರಣೇ ಅನ್ತೋಗಧತಾಯ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಸ್ಸ ದ್ವಾದಸಪದತಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ಏತ್ಥ ಚ ಪಾಳಿಯಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಾನಮ್ಪಿ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾದೀನಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಹಣಂ ಕರೋನ್ತೋ ತೇಸಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾಪಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬತಂ ದಸ್ಸೇತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.
ನಯಮಾತಿಕಾದಿಕಾ ಲಕ್ಖಣಮಾತಿಕನ್ತಾ ಮಾತಿಕಾ ಪಕರಣನ್ತರಾಸಾಧಾರಣತಾಯ ಧಾತುಕಥಾಯ ಮಾತಿಕಾ ನಾಮ, ತಸ್ಸಾ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ವುತ್ತೋ ವಿಭಜಿತಬ್ಬಾನಂ ಉದ್ದೇಸೋ ಅಬ್ಭನ್ತರಮಾತಿಕಾ ನಾಮಾತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅಯಞ್ಹೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಏವಂ ಅವತ್ವಾತಿ ಯಥಾ ‘‘ಸಬ್ಬಾಪಿ…ಪೇ… ಮಾತಿಕಾ’’ತಿ ಅಯಂ ಧಾತುಕಥಾಮಾತಿಕತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ವುತ್ತಾ, ಏವಂ ಅವತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಧಾತುಕಥಾಯ ಅಬ್ಭನ್ತರೇಯೇವಾತಿ ಚ ಧಾತುಕಥಾಮಾತಿಕಾಯ ಅಬ್ಭನ್ತರೇಯೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ತದಾವೇಣಿಕಮಾತಿಕಾಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಹಿ ಠಪಿತಾ ತಸ್ಸಾಯೇವ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಠಪಿತಾತಿ ವುತ್ತಾ. ಅಥ ವಾ ಏವಂ ಅವತ್ವಾತಿ ಯಥಾ ‘‘ಸಬ್ಬಾಪಿ…ಪೇ… ಮಾತಿಕಾ’’ತಿ ಏತೇನ ವಚನೇನ ಧಾತುಕಥಾತೋ ಬಹಿಭೂತಾ ಕುಸಲಾದಿಅರಣನ್ತಾ ಮಾತಿಕಾ ಪಕರಣನ್ತರಗತಾ ವುತ್ತಾ, ಏವಂ ಅವತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಧಾತುಕಥಾಯ ಅಬ್ಭನ್ತರೇಯೇವಾತಿ ಚ ಇಮಸ್ಸ ಪಕರಣಸ್ಸ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಏವ ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಠಪಿತತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಅಭಿಧಮ್ಮಸ್ಸ ಮಾತಿಕಾಯ ಅಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಾ ವಿಕಿಣ್ಣಭಾವೇನ ಪಕಿಣ್ಣಕತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.