೧೧. ಕೋಧನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೬೪. ಏಕಾದಸಮೇ ಸಪತ್ತಕರಣಾತಿ ವಾ ಸಪತ್ತೇಹಿ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಕೋಧನನ್ತಿ ಕುಜ್ಝನಸೀಲಂ. ಕೋಧನೋಯನ್ತಿ ಕುಜ್ಝನೋ ಅಯಂ. ಅಯನ್ತಿ ಚ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಕೋಧಪರೇತೋತಿ ಕೋಧೇನ ಅನುಗತೋ, ಪರಾಭಿಭೂತೋ ವಾ. ದುಬ್ಬಣ್ಣೋವ ಹೋತೀತಿ ಪಕತಿಯಾ ವಣ್ಣವಾಪಿ ಅಲಙ್ಕತಪ್ಪಟಿಯತ್ತೋಪಿ ಮುಖವಿಕಾರಾದಿವಸೇನ ವಿರೂಪೋ ಏವ ಹೋತಿ. ಏತರಹಿ ಆಯತಿಞ್ಚಾತಿ ಕೋಧಾಭಿಭೂತಸ್ಸ ಏಕನ್ತಮಿದಂ ಫಲನ್ತಿ ದೀಪೇತುಂ ‘‘ದುಬ್ಬಣ್ಣೋವಾ’’ತಿ ಅವಧಾರಣಂ ಕತ್ವಾ ಪುನ ‘‘ಕೋಧಾಭಿಭೂತೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಅಯಸಭಾವನ್ತಿ ಅಕಿತ್ತಿಮಭಾವಂ. ಅತ್ತನೋ ಪರೇಸಞ್ಚ ಅನತ್ಥಂ ಜನೇತೀತಿ ಅನತ್ಥಜನನೋ. ಅನ್ತರತೋತಿ ಅಬ್ಭನ್ತರತೋ, ಚಿತ್ತತೋ ವಾ. ತಂ ಜನೋ ನಾವಬುಜ್ಝತೀತಿ ಕೋಧಸಙ್ಖಾತಂ ಅನ್ತರತೋ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಅತ್ತನೋ ಚಿತ್ತೇಯೇವ ಜಾತಂ ಅನತ್ಥಜನನಚಿತ್ತಪ್ಪಕೋಪನಾದಿಭಯಂ ಭಯಹೇತುಂ ಅಯಂ ಬಾಲಮಹಾಜನೋ ನ ಜಾನಾತಿ. ಯನ್ತಿ ಯತ್ಥ. ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ಹಿ ಏತಂ ಪಚ್ಚತ್ತವಚನಂ. ಯಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಕೋಧೋ ಸಹತೇ ನರಂ, ಅನ್ಧತಮಂ ತದಾ ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯನ್ತಿ ವಾ ಕಾರಣವಚನಂ, ಯಸ್ಮಾ ಕೋಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋ ನರಂ ಸಹತೇ ಅಭಿಭವತಿ, ತಸ್ಮಾ ಅನ್ಧತಮಂ ತದಾ ಹೋತಿ, ಯದಾ ಕುದ್ಧೋತಿ ಅತ್ಥೋ ಯಂ-ತಂ-ಸದ್ದಾನಂ ಏಕನ್ತಸಮ್ಬನ್ಧಭಾವತೋ. ಅಥ ವಾ ಯನ್ತಿ ಕಿರಿಯಾಪರಾಮಸನಂ. ಸಹತೇತಿ ಯದೇತಂ ಕೋಧಸ್ಸ ಸಹನಂ ಅಭಿಭವನಂ, ಏತಂ ಅನ್ಧತಮಂ ಭವನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಥ ವಾ ಯಂ ನರಂ ಕೋಧೋ ಸಹತೇ ಅಭಿಭವತಿ, ತಸ್ಸ ಅನ್ಧತಮಂ ತದಾ ಹೋತಿ. ತತೋ ಚ ಕುದ್ಧೋ ಅತ್ಥಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಕುದ್ಧೋ ಧಮ್ಮಂ ನ ಪಸ್ಸತೀತಿ.

ಭೂನಂ ವುಚ್ಚತಿ ವುದ್ಧಿ, ತಸ್ಸ ಹನನಂ ಘಾತೋ ಏತೇಸನ್ತಿ ಭೂನಹಚ್ಚಾನಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಹತವುದ್ಧೀನೀ’’ತಿ. ದಮ-ಸದ್ದೇನ ವುತ್ತಮೇವತ್ಥಂ ವಿಭಾವೇತುಂ ಪಞ್ಞಾವೀರಿಯೇನ ದಿಟ್ಠಿಯಾತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಕತರೇನ ದಮೇನಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಅನೇಕತ್ಥೋ ಹಿ ದಮ-ಸದ್ದೋ. ‘‘ಸಚ್ಚೇನ ದನ್ತೋ ದಮಸಾ ಉಪೇತೋ, ವೇದನ್ತಗೂ ವುಸಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೯೫; ಸು. ನಿ. ೪೬೭) ಏತ್ಥ ಹಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ ದಮೋತಿ ವುತ್ತೋ ‘‘ಮನಚ್ಛಟ್ಠಾನಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ದಮೇತೀ’’ತಿ ಕತ್ವಾ. ‘‘ಯದಿ ಸಚ್ಚಾ ದಮಾ ಚಾಗಾ, ಖನ್ತ್ಯಾ ಭಿಯ್ಯೋಧ ವಿಜ್ಜತೀ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೨೪೬; ಸು. ನಿ. ೧೯೧) ಏತ್ಥ ಪಞ್ಞಾ ದಮೋ ‘‘ಸಂಕಿಲೇಸಂ ದಮೇತಿ ಪಜಹತೀ’’ತಿ ಕತ್ವಾ. ‘‘ದಾನೇನ ದಮೇನ ಸಂಯಮೇನ ಸಚ್ಚವಜ್ಜೇನ ಅತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಂ, ಅತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೪.೩೬೫) ಏತ್ಥ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ದಮೋ ‘‘ಉಪವಸನವಸೇನ ಕಾಯಕಮ್ಮಾದೀನಿ ದಮೇತೀ’’ತಿ ಕತ್ವಾ. ‘‘ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ ಖೋ ತ್ವಂ, ಪುಣ್ಣ, ಇಮಿನಾ ದಮೂಪಸಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸುನಾಪರನ್ತಸ್ಮಿಂ ಜನಪದನ್ತರೇ ವಿಹರಿತು’’ನ್ತಿ (ಮ. ನಿ. ೩.೩೯೬; ಸಂ. ನಿ. ೪.೮೮) ಏತ್ಥ ಅಧಿವಾಸನಕ್ಖನ್ತಿ ದಮೋ ‘‘ಕೋಧೂಪನಾಹಮಕ್ಖಾದಿಕೇ ದಮೇತಿ ವಿನೋದೇತೀ’’ತಿ ಕತ್ವಾ. ‘‘ನ ಮಾನಕಾಮಸ್ಸ ದಮೋ ಇಧತ್ಥಿ, ನ ಮೋನಮತ್ಥಿ ಅಸಮಾಹಿತಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೯) ಏತ್ಥ ಅಭಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾದಿಕೋ ಸಮಾಧಿಪಕ್ಖಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ದಮೋ ‘‘ದಮ್ಮತಿ ಚಿತ್ತಂ ಏತೇನಾ’’ತಿ ಕತ್ವಾ. ಇಧಾಪಿ ‘‘ತಂ ದಮೇನ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದೇ, ಪಞ್ಞಾವೀರಿಯೇನ ದಿಟ್ಠಿಯಾ’’ತಿ ವಚನತೋ ದಮ-ಸದ್ದೇನ ಪಞ್ಞಾವೀರಿಯದಿಟ್ಠಿಯೋ ವುತ್ತಾ.

ಕೋಧನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಅಬ್ಯಾಕತವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.