೧. ಪಠಮಆಹುನೇಯ್ಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧. ಛಕ್ಕನಿಪಾತಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾತಿ ನಿಸ್ಸಯವೋಹಾರೇನ ವುತ್ತಂ. ಸಸಮ್ಭಾರಕನಿದ್ದೇಸೋಯಂ ಯಥಾ ‘‘ಧನುನಾ ವಿಜ್ಝತೀ’’ತಿ, ತಸ್ಮಾ ನಿಸ್ಸಯಸೀಸೇನ ನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಗಹಣಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತೇನಾಯಮತ್ಥೋ ‘‘ಚಕ್ಖುದ್ವಾರೇ ರೂಪಾರಮ್ಮಣೇ ಆಪಾಥಗತೇ ತಂ ರೂಪಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣೇನ ದಿಸ್ವಾ’’ತಿ. ನೇವ ಸುಮನೋ ಹೋತೀತಿ ಜವನಕ್ಖಣೇ ಇಟ್ಠೇ ಆರಮ್ಮಣೇ ರಾಗಂ ಅನುಪ್ಪಾದೇನ್ತೋ ನೇವ ಸುಮನೋ ಹೋತಿ ಗೇಹಸ್ಸಿತಪೇಮವಸೇನಪಿ ಮಗ್ಗೇನ ಸಬ್ಬಸೋ ರಾಗಸ್ಸ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನತ್ತಾ. ನ ದುಮ್ಮನೋತಿ ಅನಿಟ್ಠೇ ಅದುಸ್ಸನ್ತೋ ನ ದುಮ್ಮನೋ. ಪಸಾದಞ್ಞಥತ್ತವಸೇನಪಿ ಇಟ್ಠೇಪಿ ಅನಿಟ್ಠೇಪಿ ಮಜ್ಝತ್ತೇಪಿ ಆರಮ್ಮಣೇ ನ ಸಮಂ ಸಮ್ಮಾ ಅಯೋನಿಸೋ ಗಹಣಂ ಅಸಮಪೇಕ್ಖನಂ. ಅಯಞ್ಚಸ್ಸ ಪಟಿಪತ್ತಿ ಸತಿವೇಪುಲ್ಲಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಪಞ್ಞಾವೇಪುಲ್ಲಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸತೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹುತ್ವಾ’’ತಿ. ಸತಿಯಾ ಯುತ್ತತ್ತಾ ಸತೋ. ಸಮ್ಪಜಞ್ಞೇನ ಯುತ್ತತ್ತಾ ಸಮ್ಪಜಾನೋ. ಞಾಣುಪ್ಪತ್ತಿಪಚ್ಚಯರಹಿತಕಾಲೇಪಿ ಪವತ್ತಿಭೇದನತೋ ‘‘ಸತತವಿಹಾರೋ ಕಥಿತೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸತತವಿಹಾರೋತಿ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ನಿಚ್ಚವಿಹಾರೋ ಸಬ್ಬದಾ ಪವತ್ತನಕವಿಹಾರೋ. ಠಪೇತ್ವಾ ಹಿ ಸಮಾಪತ್ತಿವೇಲಂ ಭವಙ್ಗವೇಲಞ್ಚ ಖೀಣಾಸವಾ ಇಮಿನಾವ ಛಳಙ್ಗುಪೇಕ್ಖಾವಿಹಾರೇನ ವಿಹರನ್ತಿ.

ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಛಸು ದ್ವಾರೇಸುಪಿ ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ವಿಹರತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಛಳಙ್ಗುಪೇಕ್ಖಾ ಕಥಿತಾ. ‘‘ಸಮ್ಪಜಾನೋ’’ತಿ ವಚನತೋ ಪನ ಚತ್ತಾರಿ ಞಾಣಸಮ್ಪಯುತ್ತಚಿತ್ತಾನಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ ತೇಹಿ ವಿನಾ ಸಮ್ಪಜಾನತಾಯ ಅಸಮ್ಭವತೋ. ಸತತವಿಹಾರಭಾವತೋ ಅಟ್ಠ ಮಹಾಕಿರಿಯಚಿತ್ತಾನಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ. ‘‘ನೇವ ಸುಮನೋ ನ ದುಮ್ಮನೋ’’ತಿ ವಚನತೋ ಅಟ್ಠ ಮಹಾಕಿರಿಯಚಿತ್ತಾನಿ, ಹಸಿತುಪ್ಪಾದೋ, ವೋಟ್ಠಬ್ಬನಞ್ಚಾತಿ ದಸ ಚಿತ್ತಾನಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ. ರಾಗದೋಸಸಹಜಾತಾನಂ ಸೋಮನಸ್ಸದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅಭಾವೋ ತೇಸಮ್ಪಿ ಸಾಧಾರಣೋತಿ ಛಳಙ್ಗುಪೇಕ್ಖಾವಸೇನ ಆಗತಾನಂ ಇಮೇಸಂ ಸತತವಿಹಾರಾನಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಕಥಂ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಚೇ? ಆಸೇವನತೋ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಖೀಣಾಸವೋ ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠೇಪಿ ಆರಮ್ಮಣೇ ಮಜ್ಝತ್ತೋ ವಿಯ ಬಹುಲಂ ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ವಿಹರತಿ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಸುದ್ಧಪಕತಿಭಾವಾವಿಜಹನತೋ, ಕದಾಚಿ ಪನ ತಥಾ ಚೇತೋಭಿಸಙ್ಖಾರಾಭಾವೇ ಯಂ ತಂ ಸಭಾವತೋ ಇಟ್ಠಂ ಆರಮ್ಮಣಂ, ತಸ್ಸ ಯಾಥಾವಸಭಾವಗ್ಗಹಣವಸೇನಪಿ ಅರಹತೋ ಚಿತ್ತಂ ಪುಬ್ಬಾಸೇವನವಸೇನ ಸೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಂ ಹುತ್ವಾ ಪವತ್ತತೇವ.

ಪಠಮಆಹುನೇಯ್ಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.