(೭) ೨. ಪತ್ತಕಮ್ಮವಗ್ಗೋ

೧-೪. ಪತ್ತಕಮ್ಮಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೬೧-೬೪. ದುತಿಯಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಯೇ ಅನಿಟ್ಠಾ ನ ಹೋನ್ತಿ, ತೇ ಇಟ್ಠಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅನಿಟ್ಠಪಟಿಕ್ಖೇಪೇನ ಇಟ್ಠಾ’’ತಿ. ಇಟ್ಠಾತಿ ಚ ಪರಿಯಿಟ್ಠಾ ವಾ ಹೋತು ಮಾ ವಾ, ಇಟ್ಠಾರಮ್ಮಣಭೂತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಗವೇಸಿತಮ್ಪಿ ಹಿ ಇಟ್ಠನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತಂ ಇಧ ನಾಧಿಪ್ಪೇತಂ. ಮನೇತಿ ಮನಸ್ಮಿಂ. ಕನ್ತಾತಿ ವಾ ಕಮನೀಯಾ, ಕಾಮೇತಬ್ಬಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮನಂ ಅಪ್ಪಾಯನ್ತೀತಿ ಇಟ್ಠಭಾವೇನ ಮನಂ ವಡ್ಢೇನ್ತಿ. ಕಮ್ಮಸಾಧನೋ ಇಧ ಭೋಗ-ಸದ್ದೋತಿ ಆಹ ‘‘ಭೋಗಾತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಾ’’ತಿಆದಿ. ಧಮ್ಮೂಪಘಾತಂ ಕತ್ವಾ ಕುಸಲಧಮ್ಮಂ ವಿನೋದೇತ್ವಾ. ಉಪನಿಜ್ಝಾಯೀಯನ್ತೀತಿ ಉಪಜ್ಝಾಯಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸುಖದುಕ್ಖೇಸು ಉಪನಿಜ್ಝಾಯಿತಬ್ಬತ್ತಾ’’ತಿ, ಸುಖದುಕ್ಖೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನೇಸು ಅನುಸ್ಸರಿತಬ್ಬತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸನ್ದಿಟ್ಠಸಮ್ಭತ್ತೇಹೀತಿ ಏತ್ಥ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಸಙ್ಗಮ್ಮ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಾ ನಾತಿದಳ್ಹಮಿತ್ತಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಾ, ಸುಟ್ಠು ಭತ್ತಾ ಸಿನೇಹವನ್ತೋ ದಳ್ಹಮಿತ್ತಾ ಸಮ್ಭತ್ತಾ.

ವಿಸಮಲೋಭನ್ತಿ ಬಲವಲೋಭಂ. ಸುಖಿತನ್ತಿ ಸಞ್ಜಾತಸುಖಂ. ಪೀಣಿತನ್ತಿ ಧಾತಂ ಸುಹಿತಂ. ತಥಾಭೂತೋ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಬಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಬಲಸಮ್ಪನ್ನಂ ಕರೋತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಸೋಭನೇ ಕಾಯಿಕವಾಚಸಿಕಕಮ್ಮೇ ರತೋತಿ ಸೂರತೋ ಉಕಾರಸ್ಸ ದೀಘಂ ಕತ್ವಾ, ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ಸೋರಚ್ಚಂ, ಕಾಯಿಕವಾಚಸಿಕೋ ಅವೀತಿಕ್ಕಮೋ. ಸೋ ಪನ ಅತ್ಥತೋ ಸುಸೀಲಭಾವೋತಿ ಆಹ ‘‘ಖನ್ತಿಸೋರಚ್ಚೇ ನಿವಿಟ್ಠಾತಿ ಅಧಿವಾಸನಕ್ಖನ್ತಿಯಞ್ಚ ಸುಸೀಲತಾಯ ಚ ನಿವಿಟ್ಠಾ’’ತಿ. ಏಕಮತ್ತಾನನ್ತಿ ಏಕಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ರಾಗಾದೀನಞ್ಹಿ ಪುಬ್ಬಭಾಗಿಯಂ ದಮನಾದಿ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ನ ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ವಿಯ ಏಕಜ್ಝಂ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಮುಖೇನ ಪಜಹನತೋ. ಏಕಮತ್ತಾನನ್ತಿ ವಾ ವಿವೇಕವಸೇನ ಏಕಂ ಏಕಾಕಿನಂ ಅತ್ತಾನಂ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಏಕಂ ಅತ್ತನೋವ ಅತ್ತಭಾವ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಉಪರೂಪರಿಭೂಮೀಸೂತಿ ಛಕಾಮಸಗ್ಗಸಙ್ಖಾತಾಸು ಉಪರೂಪರಿಕಾಮಭೂಮೀಸು. ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಫಲಂ ಅಗ್ಗಂ ನಾಮ. ತಂ ಪನೇತ್ಥ ಉಚ್ಚಗಾಮೀತಿ ಆಹ ‘‘ಉದ್ಧಮಗ್ಗಮಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಸುವಗ್ಗೇ ನಿಯುತ್ತಾ, ಸುವಗ್ಗಪ್ಪಯೋಜನಾತಿ ವಾ ಸೋವಗ್ಗಿಕಾ. ದಸನ್ನಂ ವಿಸೇಸಾನನ್ತಿ ದಿಬ್ಬಆಯುವಣ್ಣಯಸಸುಖಆಧಿಪತೇಯ್ಯಾನಞ್ಚೇವ ಇಟ್ಠರೂಪಾದೀನಞ್ಚ ಫಲವಿಸೇಸಾನಂ. ವಣ್ಣಗ್ಗಹಣೇನ ಚೇತ್ಥ ಸಕೋ ಅತ್ತಭಾವವಣ್ಣೋ ಗಹಿತೋ, ರೂಪಗ್ಗಹಣೇನ ಬಹಿದ್ಧಾ ರೂಪಾರಮ್ಮಣಂ. ದುತಿಯತತಿಯಚತುತ್ಥಾನಿ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾನೇವ.

ಪತ್ತಕಮ್ಮಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೫. ರೂಪಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೬೫. ಪಞ್ಚಮೇ ಪಮಿನೋತಿ ಉಳಾರತಾದಿವಿಸೇಸಂ ಏತೇನಾತಿ ಪಮಾಣಂ, ರುಪಕಾಯೋ ಪಮಾಣಂ ಏತಸ್ಸಾತಿ ರೂಪಪ್ಪಮಾಣೋ. ತತೋ ಏವ ರೂಪೇ ಪಸನ್ನೋತಿ ರೂಪಪ್ಪಸನ್ನೋ. ಘೋಸೋತಿ ಚೇತ್ಥ ಥುತಿಘೋಸೋ. ಲೂಖನ್ತಿ ಪಚ್ಚಯಲೂಖತಾ. ಧಮ್ಮಾತಿ ಸೀಲಾದಯೋ ಗುಣಧಮ್ಮಾ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ. ಇಮೇಸಂ ಪನ ಚತುನ್ನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ನಾನಾಕರಣಂ ಪಾಳಿಯಂಯೇವ ಆಗತಂ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ಕತಮೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ರೂಪಪ್ಪಮಾಣೋ ರೂಪಪ್ಪಸನ್ನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಆರೋಹಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಪರಿಣಾಹಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಸಣ್ಠಾನಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಪಾರಿಪೂರಿಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪಮಾಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಸಾದಂ ಜನೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ರೂಪಪ್ಪಮಾಣೋ ರೂಪಪ್ಪಸನ್ನೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಘೋಸಪ್ಪಮಾಣೋ ಘೋಸಪ್ಪಸನ್ನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪರವಣ್ಣನಾಯ ಪರಥೋಮನಾಯ ಪರಪಸಂಸನಾಯ ಪರವಣ್ಣಹಾರಿಕಾಯ ತತ್ಥ ಪಮಾಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಸಾದಂ ಜನೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಘೋಸಪ್ಪಮಾಣೋ ಘೋಸಪ್ಪಸನ್ನೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲೂಖಪ್ಪಮಾಣೋ ಲೂಖಪ್ಪಸನ್ನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಚೀವರಲೂಖಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಪತ್ತಲೂಖಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಲೂಖಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ವಿವಿಧಂ ವಾ ದುಕ್ಕರಕಾರಿಕಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪಮಾಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಸಾದಂ ಜನೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲೂಖಪ್ಪಮಾಣೋ ಲೂಖಪ್ಪಸನ್ನೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಧಮ್ಮಪ್ಪಮಾಣೋ ಧಮ್ಮಪ್ಪಸನ್ನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸೀಲಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಸಮಾಧಿಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪಮಾಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಸಾದಂ ಜನೇತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಧಮ್ಮಪ್ಪಮಾಣೋ ಧಮ್ಮಪ್ಪಸನ್ನೋ’’ತಿ (ಪು. ಪ. ೧೭೧-೧೭೨).

ತತ್ಥ ಆರೋಹನ್ತಿ ಉಚ್ಚತಂ. ಸಾ ಚ ಖೋ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಪಮಾಣಯುತ್ತಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ಪರಿಣಾಹನ್ತಿ ನಾತಿಕಿಸಥೂಲತಾವಸೇನ ಪೀಣತಂ. ಸಣ್ಠಾನನ್ತಿ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಅಙ್ಗಪಚ್ಚಙ್ಗಾನಂ ಸುಸಣ್ಠಿತತಂ ದೀಘರಸ್ಸವಟ್ಟಾದಿಯುತ್ತಟ್ಠಾನೇಸು ತಥಾಭಾವಂ. ಪಾರಿಪೂರಿನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸರೀರಾವಯವಾನಂ ಪರಿಪುಣ್ಣತಂ ಅವಿಕಲತಂ. ತತ್ಥ ಪಮಾಣಂ ಗಹೇತ್ವಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ರೂಪೇ ರೂಪಸಮ್ಪತ್ತಿಯಂ ಪಮಾಣಭಾವಂ ಉಪಾದಾಯ. ಪಸಾದಂ ಜನೇತೀತಿ ಅಧಿಮೋಕ್ಖಂ ಜನೇತಿ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ.

ಪರವಣ್ಣನಾಯಾತಿ ‘‘ಅಸುಕೋ ಏದಿಸೋ ಚ ಏದಿಸೋ ಚಾ’’ತಿ ಪರಸ್ಸ ಗುಣವಚನೇನ. ಪರಥೋಮನಾಯಾತಿ ಪರಮ್ಮುಖಾ ಪರಸ್ಸ ಸಿಲಾಘುಪ್ಪಾದಕೇನ ಅಭಿತ್ಥವನೇನ ಪರೇನ ಥುತಿವಸೇನ, ಗಾಥಾದಿಉಪನಿಬನ್ಧನೇನ ವುತ್ತಾಯ ಥೋಮನಾಯಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪರಪಸಂಸನಾಯಾತಿ ಪರಮ್ಮುಖಾ ಪರಸ್ಸ ಗುಣಸಂಕಿತ್ತನೇನ. ಪರವಣ್ಣಹಾರಿಕಾಯಾತಿ ಪರಮ್ಪರವಣ್ಣಹಾರಿಕಾಯ ಪರಮ್ಪರಾಯ ಪರಸ್ಸ ಕಿತ್ತನಸದ್ದಸ್ಸ ಉಪಸಂಹಾರೇನ. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಥುತಿಘೋಸೇ.

ಚೀವರಲೂಖನ್ತಿ ಥೂಲಜಿಣ್ಣಬಹುತುನ್ನಕತಾದಿಚೀವರಸ್ಸ ಲೂಖಭಾವಂ. ಪತ್ತಲೂಖನ್ತಿ ಅನೇಕಗನ್ಥಿಕಾಹಟತಾದಿಪತ್ತಸ್ಸ ಲೂಖಭಾವಂ. ವಿವಿಧಂ ವಾ ದುಕ್ಕರಕಾರಿಕನ್ತಿ ಧುತಙ್ಗಾದಿವಸೇನ ಪವತ್ತನಾನಾವಿಧಂ ದುಕ್ಕರಚರಿಯಂ. ಸೀಲಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾತಿ ಸೀಲಪಾರಿಪೂರಿವಸೇನ ವಿಸುದ್ಧಂ ಕಾಯವಚೀಸುಚರಿತಂ ಞಾಣಚಕ್ಖುನಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ, ಝಾನಾದಿಅಧಿಗಮಸುದ್ಧಿಸಮಾಧಿಂ ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಭಿಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾತಂ ಪಞ್ಞಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಏವಮೇತಸ್ಮಿಂ ಚತುಪ್ಪಮಾಣೇ ಲೋಕಸನ್ನಿವಾಸೇ ಬುದ್ಧೇಸು ಅಪ್ಪಸನ್ನಾ ಮನ್ದಾ, ಪಸನ್ನಾ ಬಹುಕಾ. ರೂಪಪ್ಪಮಾಣಸ್ಸ ಹಿ ಬುದ್ಧರೂಪತೋ ಉತ್ತರಿ ಪಸಾದಾವಹಂ ರೂಪಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಘೋಸಪ್ಪಮಾಣಸ್ಸ ಬುದ್ಧಾನಂ ಕಿತ್ತಿಘೋಸತೋ ಉತ್ತರಿ ಪಸಾದಾವಹೋ ಘೋಸೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಲೂಖಪ್ಪಮಾಣಸ್ಸ ಕಾಸಿಕಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಮಹಾರಹಾನಿ ಕಞ್ಚನಭಾಜನಾನಿ ತಿಣ್ಣಂ ಉತೂನಂ ಅನುಚ್ಛವಿಕೇ ಸಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯುತ್ತೇ ಪಾಸಾದವರೇ ಪಹಾಯ ಪಂಸುಕೂಲಚೀವರಸೇಲಮಯಪತ್ತರುಕ್ಖಮೂಲಾದಿಸೇನಾಸನಸೇವಿನೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಲೂಖತೋ ಉತ್ತರಿ ಪಸಾದಾವಹಂ ಅಞ್ಞಂ ಲೂಖಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಧಮ್ಮಪ್ಪಮಾಣಸ್ಸ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಅಸಾಧಾರಣಸೀಲಾದಿಗುಣಸ್ಸ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸೀಲಾದಿಗುಣತೋ ಉತ್ತರಿ ಪಸಾದಾವಹೋ ಅಞ್ಞೋ ಸೀಲಾದಿಗುಣೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಇತಿ ಭಗವಾ ಇಮಂ ಚತುಪ್ಪಮಾಣಿಕಂ ಲೋಕಸನ್ನಿವಾಸಂ ಮುಟ್ಠಿನಾ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಯ ಠಿತೋತಿ.

ಪಮಾಣಿಂಸೂತಿ ಪಮಾಣಂ ಅಗ್ಗಹೇಸುಂ. ನಿಯಕಜ್ಝತ್ತೇ ತಸ್ಸ ಗುಣಂ ನ ಜಾನಾತೀತಿ ತಸ್ಸ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಪವತ್ತಮಾನಂ ಸೀಲಾದಿಗುಣಂ ನ ಜಾನಾತಿ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ರೂಪಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭. ಅಹಿರಾಜಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೬೭. ಸತ್ತಮೇ ದಟ್ಠವಿಸಾನೇವಾತಿ ಅವಧಾರಣೇನ ದಿಟ್ಠವಿಸಾದಯೋ ನಿವತ್ತೇತಿ. ಕಟ್ಠಮುಖಾದಯೋ ಹಿ ಚತ್ತಾರೋ ಆಸೀವಿಸಾ ದಟ್ಠವಿಸೋ, ದಿಟ್ಠವಿಸೋ, ಫುಟ್ಠವಿಸೋ, ವಾತವಿಸೋತಿ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ವಿಸವೇಗವಿಕಾರವಸೇನ ಸೋಳಸ ವುತ್ತಾ. ತೇಸು ದಟ್ಠವಿಸಾನಂಯೇವ ಇಧ ಗಹಣಂ, ನ ಇತರೇಸನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಅಹಿರಾಜಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೮. ದೇವದತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೬೮. ಅಟ್ಠಮೇ ಕಾಲೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇತಿ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಪರಿಪಾಕಗತತ್ತಾ ವಿಜಾಯನಕಾಲೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ. ಪೋತಕನ್ತಿ ಅಸ್ಸತರಿಯಾ ಪುತ್ತಂ. ‘‘ಫಲಂ ವೇ ಕದಲಿಂ ಹನ್ತೀ’’ತಿಆದಿಗಾಥಾಯ ಕುಕ್ಕುಜಕೇನೇವ ಪತ್ತವಟ್ಟಿಪಸವಸ್ಸ ಉಚ್ಛಿನ್ನತ್ತಾ ಫಲುಪ್ಪತ್ತಿ ಕದಲಿಯಾ ಪರಾಭವಾಯ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಫಲಂ ವೇ ಕದಲಿಂ ಹನ್ತೀ’’ತಿ. ಕುಕ್ಕುಜಕಂ ನಾಮ ಕದಲಿಯಾ ಪುಪ್ಫನಾಳಂ. ತಥಾ ಫಲಪಾಕಪರಿಯೋಸಾನತ್ತಾ ಓಸಧೀನಂ ‘‘ಫಲಂ ವೇಳುಂ ನಳ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಪಿಣ್ಡತ್ಥೋ – ಯಥಾ ಅತ್ತನೋ ಫಲಂ ಕದಲಿವೇಳುನಳೇ ವಿನಾಸೇತಿ, ಗಬ್ಭೋ ಚ ಅಸ್ಸತರಿಂ, ಏವಂ ಅತ್ತನೋ ಕಮ್ಮಭೂತೋ ಸಕ್ಕಾರೋ ಅಸಪ್ಪುರಿಸಂ ವಿನಾಸೇತೀತಿ.

ದೇವದತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೯. ಪಧಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೬೯. ನವಮೇ ಪದಹತಿ ಏತೇಹೀತಿ ಪಧಾನಾನಿ. ಉತ್ತಮವೀರಿಯಾನಿ ಸೇಟ್ಠವೀರಿಯಾನಿ ವಿಸಿಟ್ಠಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಸಾಧನತೋ. ಕಿಲೇಸಾನಂ ಸಂವರತ್ಥಾಯಾತಿ ಯಥಾ ಅಭಿಜ್ಝಾದಯೋ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಏವಂ ಸತಿಯಾ ಉಪಟ್ಠಾನೇನ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಸಂವರಣತ್ಥಾಯ. ಪಜಹನತ್ಥಾಯಾತಿ ಕಾಮವಿತಕ್ಕಾದೀನಂ ವಿನೋದನತ್ಥಾಯ. ಪಧಾನನ್ತಿ ತಸ್ಸೇವ ಪಜಹನಸ್ಸ ಸಾಧನವಸೇನ ಪವತ್ತವೀರಿಯಂ. ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಬ್ರೂಹನತ್ಥಾಯಾತಿ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸಙ್ಖಾತಾನಂ ಕುಸಲಧಮ್ಮಾನಂ ವಡ್ಢನತ್ಥಾಯ. ಪಧಾನನ್ತಿ ತಸ್ಸೇವ ವಡ್ಢನಸ್ಸ ಸಾಧನವಸೇನ ಪವತ್ತವೀರಿಯಂ.

ಪಧಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೦. ಅಧಮ್ಮಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೭೦. ದಸಮೇ ವಿಸಮನ್ತಿ ಭಾವನಪುಂಸಕಮೇತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ವಿಸಮಾ ಹುತ್ವಾ’’ತಿ. ಅಸಮಯೇನಾತಿ ಅಕಾಲೇ. ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ಹೇತಂ ಕರಣವಚನಂ. ಪಕಟ್ಠಂ ಪಧಾನಂ ಅಞ್ಜಸಂ ಏತೇಸನ್ತಿ ಪಞ್ಜಸಾ, ಅಞ್ಜಸಂ ಪಗತಾ ಪಟಿಪನ್ನಾತಿ ವಾ ಪಞ್ಜಸಾ, ಪಕತಿಮಗ್ಗಗಾಮಿನೋ. ನ ಪಞ್ಜಸಾ ಅಪಞ್ಜಸಾ, ಅಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ. ತೇ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಮಗ್ಗತೋ ಅಪಗತಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಮಗ್ಗತೋ ಅಪಗತಾ’’ತಿಆದಿ.

ಗಾಥಾಸು ಪನ ಏವಮೇತ್ಥ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಗುನ್ನಂ ಚೇ ತರಮಾನಾನನ್ತಿ ಗಾವೀಸು ಮಹೋಘಂ ತರನ್ತೀಸು. ಜಿಮ್ಹಂ ಗಚ್ಛತಿ ಪುಙ್ಗವೋತಿ ಯದಿ ಯೂಥಪತಿ ಉಸಭೋ ಕುಟಿಲಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಸಬ್ಬಾ ತಾ ಜಿಮ್ಹಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಸಬ್ಬಾ ತಾ ಗಾವಿಯೋ ಕುಟಿಲಮೇವ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ನೇತ್ತೇ ಜಿಮ್ಹಂ ಗತೇ ಸತಿ ತಸ್ಸ ಕುಟಿಲಗತತ್ತಾ. ಸೋ ಹಿ ತಾಸಂ ಪಚ್ಚಯಿಕೋ ಉಪದ್ದವಹರೋ ಚ. ಏವಮೇವನ್ತಿ ಯಥಾ ಚೇತಂ, ಏವಮೇವ ಯೋ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಪಧಾನಸಮ್ಮತೋ, ಯದಿ ಸೋ ಅಧಮ್ಮಚಾರೀ ಸಿಯಾ, ಯೇ ತಸ್ಸ ಅನುಜೀವಿನೋ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಹೋನ್ತಿ. ಸಾಮಿಸಮ್ಪದಾ ಹಿ ಪಕತಿಸಮ್ಪದಂ ಸಮ್ಪಾದೇತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಏತದೇವಂ, ತಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಂ ರಟ್ಠಂ ದುಕ್ಖಂ ಸೇತಿ, ರಾಜಾ ಚೇ ಹೋತಿ ಅಧಮ್ಮಿಕೋ.

ಅಧಮ್ಮಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಪತ್ತಕಮ್ಮವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.