೬. ಸಾಳ್ಹಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೯೬. ಛಟ್ಠೇ ಕಾಯದಳ್ಹಿಬಹುಲತಂ ತಪತೀತಿ ತಪೋ, ಅತ್ತಕಿಲಮಥಾನುಯೋಗವಸೇನ ಪವತ್ತಂ ವೀರಿಯಂ. ತೇನ ಕಾಯದಳ್ಹಿಬಹುಲತಾನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ ಪಾಪಸ್ಸ ಜಿಗುಚ್ಛನಂ ವಿರಜ್ಜನಂ ತಪೋಜಿಗುಚ್ಛಾತಿ ಆಹ ‘‘ದುಕ್ಕರಕಾರಿಕಸಙ್ಖಾತೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ತಪೋಜಿಗುಚ್ಛವಾದಾತಿಆದೀಸು ತಪೋಜಿಗುಚ್ಛಂ ವದನ್ತಿ, ಮನಸಾಪಿ ತಮೇವ ಸಾರತೋ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಿ, ಕಾಯೇನಪಿ ತಮೇವ ಅಲ್ಲೀನಾ ನಾನಪ್ಪಕಾರಂ ಅತ್ತಕಿಲಮಥಾನುಯೋಗಮನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರಾತಿ ಅಪರಿಸುದ್ಧೇನ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿನಾ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರಾತಿ ಅಪರಿಸುದ್ಧೇನ ಮುಸಾವಾದಾದಿನಾ ವಚೀಸಮಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ಅಪರಿಸುದ್ಧಮನೋಸಮಾಚಾರಾತಿ ಅಪರಿಸುದ್ಧೇನ ಅಭಿಜ್ಝಾದಿನಾ ಮನೋಸಮಾಚಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ಕಾಮಂ ಅಕುಸಲಕಾಯಸಮಾಚಾರವಚೀಸಮಾಚಾರಪ್ಪವತ್ತಿಕಾಲೇಪಿ ಅಭಿಜ್ಝಾದಯೋ ಪವತ್ತನ್ತಿಯೇವ, ತದಾ ಪನ ತೇ ಚೇತನಾಪಕ್ಖಿಕಾ ವಾ ಅಬ್ಬೋಹಾರಿಕಾ ವಾತಿ, ಮನೋಸಮಾಚಾರವಾರೇ ಏವ ಅಭಿಜ್ಝಾದಿವಸೇನ ಯೋಜನಾ ಕತಾ. ಅಥ ವಾ ದ್ವಾರನ್ತರೇ ಪವತ್ತಾನಂ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದೀನಂ ವಚೀಸಮಾಚಾರಾದಿಭಾವಾಭಾವೋ ವಿಯ ದ್ವಾರನ್ತರೇ ಪವತ್ತಾನಮ್ಪಿ ಅಭಿಜ್ಝಾದೀನಂ ಕಾಯಸಮಾಚಾರಾದಿಭಾವೋ ಅಸಿದ್ಧೋ, ಮನೋಸಮಾಚಾರಭಾವೋ ಏವ ಪನ ಸಿದ್ಧೋತಿ ಕತ್ವಾ ಮನೋಸಮಾಚಾರವಾರೇ ಏವ ಅಭಿಜ್ಝಾದಯೋ ಉದ್ಧಟಾ. ತಥಾ ಹಿ ವುತ್ತಂ –
‘‘ದ್ವಾರೇ ಚರನ್ತಿ ಕಮ್ಮಾನಿ, ನ ದ್ವಾರಾ ದ್ವಾರಚಾರಿನೋ;
ತಸ್ಮಾ ದ್ವಾರೇಹಿ ಕಮ್ಮಾನಿ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವವತ್ಥಿತಾ’’ತಿ. (ಧ. ಸ. ಅಟ್ಠ. ೧ ಕಾಮಾವಚರಕುಸಲದ್ವಾರಕಥಾ);
ಅಪರಿಸುದ್ಧಾಜೀವಾತಿ ಅಪರಿಸುದ್ಧೇನ ವೇಜ್ಜಕಮ್ಮದೂತಕಮ್ಮವಡ್ಢಿಯೋಗಾದಿನಾ ಏಕವೀಸತಿಅನೇಸನಾಭೇದೇನ ಆಜೀವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ಇದಞ್ಚ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂಯೇವ ವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ‘‘ಯೇಪಿ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿ ಪನ ವಚನತೋ ಬಾಹಿರಕವಸೇನ ಗಹಟ್ಠವಸೇನ ಚ ಯೋಜನಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಗಹಟ್ಠಾನಮ್ಪಿ ಹಿ ಜಾತಿಧಮ್ಮಕುಲಧಮ್ಮದೇಸಧಮ್ಮವಿಲೋಮನವಸೇನ ಅಞ್ಞಥಾಪಿ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವೋ ಲಬ್ಭತೇವ.
ಞಾಣದಸ್ಸನಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಞಾಣದಸ್ಸನನ್ತಿ ಮಗ್ಗಞಾಣಮ್ಪಿ ವುಚ್ಚತಿ ಫಲಞಾಣಮ್ಪಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಮ್ಪಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಞಾಣಮ್ಪಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣಮ್ಪಿ. ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಞಾಣದಸ್ಸನವಿಸುದ್ಧತ್ಥಂ ಭಗವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತೀ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೧.೨೫೭) ಹಿ ಏತ್ಥ ಮಗ್ಗಞಾಣಂ ‘‘ಞಾಣದಸ್ಸನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಅಯಮಞ್ಞೋ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮೋ ಅಲಮರಿಯಞಾಣದಸ್ಸನವಿಸೇಸೋ ಅಧಿಗತೋ ಫಾಸುವಿಹಾರೋ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೧.೩೨೮) ಏತ್ಥ ಫಲಞಾಣಂ. ‘‘ಭಗವತೋಪಿ ಖೋ ಞಾಣಂ ಉದಪಾದಿ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಕತೋ ಆಳಾರೋ ಕಾಲಾಮೋ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೦) ಏತ್ಥ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ‘‘ಞಾಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ದಸ್ಸನಂ ಉದಪಾದಿ, ಅಕುಪ್ಪಾ ಮೇ ವಿಮುತ್ತಿ, ಅಯಮನ್ತಿಮಾ ಜಾತೀ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೧೦೮೧; ಮಹಾವ. ೧೬; ಪಟಿ. ಮ. ೨.೩೦) ಏತ್ಥ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಞಾಣಂ. ‘‘ಞಾಣದಸ್ಸನಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿನೀಹರತೀ’’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೧.೨೩೪-೨೩೫) ಏತ್ಥ ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣಂ. ಇಧ ಪನ ಞಾಣದಸ್ಸನಾಯಾತಿ ಮಗ್ಗಞಾಣಂ ‘‘ಞಾಣದಸ್ಸನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮಗ್ಗಞಾಣಸಙ್ಖಾತಾಯ ದಸ್ಸನಾಯಾ’’ತಿ. ಅವಿರಾಧಿತಂ ವಿಜ್ಝತೀತಿ ಅವಿರಾಧಿತಂ ಕತ್ವಾ ವಿಜ್ಝತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.
ಸಾಳ್ಹಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.