೯. ಕುಲಸುತ್ತಂ

೩೬೧. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಯೇನ ನಾಳನ್ದಾ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ನಾಳನ್ದಾಯಂ ವಿಹರತಿ ಪಾವಾರಿಕಮ್ಬವನೇ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ನಾಳನ್ದಾ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಾ ಹೋತಿ ದ್ವೀಹಿತಿಕಾ ಸೇತಟ್ಠಿಕಾ ಸಲಾಕಾವುತ್ತಾ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ನಿಗಣ್ಠೋ ನಾಟಪುತ್ತೋ ನಾಳನ್ದಾಯಂ ಪಟಿವಸತಿ ಮಹತಿಯಾ ನಿಗಣ್ಠಪರಿಸಾಯ ಸದ್ಧಿಂ. ಅಥ ಖೋ ಅಸಿಬನ್ಧಕಪುತ್ತೋ ಗಾಮಣಿ ನಿಗಣ್ಠಸಾವಕೋ ಯೇನ ನಿಗಣ್ಠೋ ನಾಟಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ನಿಗಣ್ಠಂ ನಾಟಪುತ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಅಸಿಬನ್ಧಕಪುತ್ತಂ ಗಾಮಣಿಂ ನಿಗಣ್ಠೋ ನಾಟಪುತ್ತೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏಹಿ ತ್ವಂ, ಗಾಮಣಿ, ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ವಾದಂ ಆರೋಪೇಹಿ. ಏವಂ ತೇ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ – ‘ಅಸಿಬನ್ಧಕಪುತ್ತೇನ ಗಾಮಣಿನಾ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕಸ್ಸ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವಸ್ಸ ವಾದೋ ಆರೋಪಿತೋ’’’ತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕಸ್ಸ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವಸ್ಸ ವಾದಂ ಆರೋಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ಏಹಿ ತ್ವಂ, ಗಾಮಣಿ, ಯೇನ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಮಣಂ ಗೋತಮಂ ಏವಂ ವದೇಹಿ – ‘ನನು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಕುಲಾನಂ ಅನುದ್ದಯಂ [ಅನುದಯಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)] ವಣ್ಣೇತಿ, ಅನುರಕ್ಖಂ ವಣ್ಣೇತಿ, ಅನುಕಮ್ಪಂ ವಣ್ಣೇತೀ’ತಿ? ಸಚೇ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಏವಂ ಪುಟ್ಠೋ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ – ‘ಏವಂ, ಗಾಮಣಿ, ತಥಾಗತೋ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಕುಲಾನಂ ಅನುದ್ದಯಂ ವಣ್ಣೇತಿ, ಅನುರಕ್ಖಂ ವಣ್ಣೇತಿ, ಅನುಕಮ್ಪಂ ವಣ್ಣೇತೀ’ತಿ, ತಮೇನಂ ತ್ವಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯಾಸಿ – ‘ಅಥ ಕಿಞ್ಚರಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ದ್ವೀಹಿತಿಕೇ ಸೇತಟ್ಠಿಕೇ ಸಲಾಕಾವುತ್ತೇ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಚಾರಿಕಂ ಚರತಿ? ಉಚ್ಛೇದಾಯ ಭಗವಾ ಕುಲಾನಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ, ಅನಯಾಯ ಭಗವಾ ಕುಲಾನಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ, ಉಪಘಾತಾಯ ಭಗವಾ ಕುಲಾನಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ’ತಿ! ಇಮಂ ಖೋ ತೇ, ಗಾಮಣಿ, ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಉಭತೋಕೋಟಿಕಂ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ನೇವ ಸಕ್ಖತಿ [ಸಕ್ಖಿತಿ (ಸೀ.) ಮ. ನಿ. ೨.೮೩] ಉಗ್ಗಿಲಿತುಂ, ನೇವ ಸಕ್ಖತಿ ಓಗಿಲಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಅಸಿಬನ್ಧಕಪುತ್ತೋ ಗಾಮಣಿ ನಿಗಣ್ಠಸ್ಸ ನಾಟಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ನಿಗಣ್ಠಂ ನಾಟಪುತ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಅಸಿಬನ್ಧಕಪುತ್ತೋ ಗಾಮಣಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ನನು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಕುಲಾನಂ ಅನುದ್ದಯಂ ವಣ್ಣೇತಿ, ಅನುರಕ್ಖಂ ವಣ್ಣೇತಿ, ಅನುಕಮ್ಪಂ ವಣ್ಣೇತೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಗಾಮಣಿ, ತಥಾಗತೋ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಕುಲಾನಂ ಅನುದ್ದಯಂ ವಣ್ಣೇತಿ, ಅನುರಕ್ಖಂ ವಣ್ಣೇತಿ, ಅನುಕಮ್ಪಂ ವಣ್ಣೇತೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಥ ಕಿಞ್ಚರಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ದ್ವೀಹಿತಿಕೇ ಸೇತಟ್ಠಿಕೇ ಸಲಾಕಾವುತ್ತೇ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಚಾರಿಕಂ ಚರತಿ? ಉಚ್ಛೇದಾಯ ಭಗವಾ ಕುಲಾನಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ, ಅನಯಾಯ ಭಗವಾ ಕುಲಾನಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ, ಉಪಘಾತಾಯ ಭಗವಾ ಕುಲಾನಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ’’ತಿ. ‘‘ಇತೋ ಸೋ, ಗಾಮಣಿ, ಏಕನವುತಿಕಪ್ಪೇ [ಏಕನವುತೋ ಕಪ್ಪೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಏಕನವುತಿಕಪ್ಪೋ (ಪೀ.)] ಯಮಹಂ ಅನುಸ್ಸರಾಮಿ, ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಕುಲಂ ಪಕ್ಕಭಿಕ್ಖಾನುಪ್ಪದಾನಮತ್ತೇನ ಉಪಹತಪುಬ್ಬಂ. ಅಥ ಖೋ ಯಾನಿ ತಾನಿ ಕುಲಾನಿ ಅಡ್ಢಾನಿ ಮಹದ್ಧನಾನಿ ಮಹಾಭೋಗಾನಿ ಪಹೂತಜಾತರೂಪರಜತಾನಿ ಪಹೂತವಿತ್ತೂಪಕರಣಾನಿ ಪಹೂತಧನಧಞ್ಞಾನಿ, ಸಬ್ಬಾನಿ ತಾನಿ ದಾನಸಮ್ಭೂತಾನಿ ಚೇವ ಸಚ್ಚಸಮ್ಭೂತಾನಿ ಚ ಸಾಮಞ್ಞಸಮ್ಭೂತಾನಿ ಚ. ಅಟ್ಠ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಹೇತೂ, ಅಟ್ಠ ಪಚ್ಚಯಾ ಕುಲಾನಂ ಉಪಘಾತಾಯ. ರಾಜತೋ ವಾ ಕುಲಾನಿ ಉಪಘಾತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಚೋರತೋ ವಾ ಕುಲಾನಿ ಉಪಘಾತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಅಗ್ಗಿತೋ ವಾ ಕುಲಾನಿ ಉಪಘಾತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಉದಕತೋ ವಾ ಕುಲಾನಿ ಉಪಘಾತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನಿಹಿತಂ ವಾ ಠಾನಾ ವಿಗಚ್ಛತಿ [ನಿಹಿತಂ ವಾ ನಾಧಿಗಚ್ಛನ್ತಿ (ಸೀ. ಪೀ.)], ದುಪ್ಪಯುತ್ತಾ ವಾ ಕಮ್ಮನ್ತಾ ವಿಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಕುಲೇ ವಾ ಕುಲಙ್ಗಾರೋತಿ [ಕುಲಾನಂ ವಾ ಕುಲಙ್ಗಾರೋ (ಸೀ.)] ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಯೋ ತೇ ಭೋಗೇ ವಿಕಿರತಿ ವಿಧಮತಿ ವಿದ್ಧಂಸೇತಿ, ಅನಿಚ್ಚತಾಯೇ ಅಟ್ಠಮೀತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಅಟ್ಠ ಹೇತೂ, ಅಟ್ಠ ಪಚ್ಚಯಾ ಕುಲಾನಂ ಉಪಘಾತಾಯ. ಇಮೇಸು ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಅಟ್ಠಸು ಹೇತೂಸು, ಅಟ್ಠಸು ಪಚ್ಚಯೇಸು ಸಂವಿಜ್ಜಮಾನೇಸು ಯೋ ಮಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಉಚ್ಛೇದಾಯ ಭಗವಾ ಕುಲಾನಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ, ಅನಯಾಯ ಭಗವಾ ಕುಲಾನಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ, ಉಪಘಾತಾಯ ಭಗವಾ ಕುಲಾನಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ’ತಿ, ತಂ, ಗಾಮಣಿ, ವಾಚಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ತಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಯಥಾಭತಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಏವಂ ನಿರಯೇ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಸಿಬನ್ಧಕಪುತ್ತೋ ಗಾಮಣಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ…ಪೇ… ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭಗವಾ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ. ನವಮಂ.