೧೩. ಪಾಟಲಿಯಸುತ್ತಂ

೩೬೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಲಿಯೇಸು ವಿಹರತಿ ಉತ್ತರಂ ನಾಮ [ಉತ್ತರಕಂ ನಾಮ (ಸೀ.)] ಕೋಲಿಯಾನಂ ನಿಗಮೋ. ಅಥ ಖೋ ಪಾಟಲಿಯೋ ಗಾಮಣಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಪಾಟಲಿಯೋ ಗಾಮಣಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸುತಂ ಮೇತಂ, ಭನ್ತೇ – ‘ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಮಾಯಂ ಜಾನಾತೀ’ತಿ. ಯೇ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಮಾಯಂ ಜಾನಾತೀ’ತಿ, ಕಚ್ಚಿ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ವುತ್ತವಾದಿನೋ, ನ ಚ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭೂತೇನ ಅಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖನ್ತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಾನುಧಮ್ಮಂ ಬ್ಯಾಕರೋನ್ತಿ, ನ ಚ ಕೋಚಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ವಾದಾನುವಾದೋ ಗಾರಯ್ಹಂ ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛತಿ? ಅನಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖಿತುಕಾಮಾ ಹಿ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಯೇ ತೇ, ಗಾಮಣಿ, ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಮಾಯಂ ಜಾನಾತೀ’ತಿ, ವುತ್ತವಾದಿನೋ ಚೇವ ಮೇ, ತೇ ನ ಚ ಮಂ ಅಭೂತೇನ ಅಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖನ್ತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಾನುಧಮ್ಮಂ ಬ್ಯಾಕರೋನ್ತಿ, ನ ಚ ಕೋಚಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ವಾದಾನುವಾದೋ ಗಾರಯ್ಹಂ ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛತೀತಿ, ಸಚ್ಚಂಯೇವ ಕಿರ, ಭೋ, ಮಯಂ ತೇಸಂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ನ ಸದ್ದಹಾಮ – ‘ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಮಾಯಂ ಜಾನಾತೀತಿ, ಸಮಣೋ ಖಲು ಭೋ ಗೋತಮೋ ಮಾಯಾವೀ’ತಿ. ಯೋ ನು ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಏವಂ ವದೇತಿ – ‘ಅಹಂ ಮಾಯಂ ಜಾನಾಮೀ’ತಿ, ಸೋ ಏವಂ ವದೇತಿ – ‘ಅಹಂ ಮಾಯಾವೀ’ತಿ. ತಥೇವ ತಂ ಭಗವಾ ಹೋತಿ, ತಥೇವ ತಂ ಸುಗತ ಹೋತೀ’’ತಿ. ತೇನ ಹಿ, ಗಾಮಣಿ, ತಞ್ಞೇವೇತ್ಥ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ; ಯಥಾ ತೇ ಖಮೇಯ್ಯ, ತಥಾ ತಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಸಿ –

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಜಾನಾಸಿ ತ್ವಂ ಕೋಲಿಯಾನಂ ಲಮ್ಬಚೂಳಕೇ ಭಟೇ’’ತಿ? ‘‘ಜಾನಾಮಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಲಿಯಾನಂ ಲಮ್ಬಚೂಳಕೇ ಭಟೇ’’ತಿ. ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಕಿಮತ್ಥಿಯಾ ಕೋಲಿಯಾನಂ ಲಮ್ಬಚೂಳಕಾ ಭಟಾ’’ತಿ? ‘‘ಯೇ ಚ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಲಿಯಾನಂ ಚೋರಾ ತೇ ಚ ಪಟಿಸೇಧೇತುಂ, ಯಾನಿ ಚ ಕೋಲಿಯಾನಂ ದೂತೇಯ್ಯಾನಿ ತಾನಿ ಚ ವಹಾತುಂ [ತಾನಿ ಚ ಪಹಾತುಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ತಾನಿ ಚ ಯಾತುಂ (ಕತ್ಥಚಿ), ತಾನಿ ಚಾವಹಾತುಂ (?)], ಏತದತ್ಥಿಯಾ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಲಿಯಾನಂ ಲಮ್ಬಚೂಳಕಾ ಭಟಾ’’ತಿ. ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಜಾನಾಸಿ ತ್ವಂ ಕೋಲಿಯಾನಂ ಲಮ್ಬಚೂಳಕೇ ಭಟೇ ಸೀಲವನ್ತೇ ವಾ ತೇ ದುಸ್ಸೀಲೇ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಜಾನಾಮಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಲಿಯಾನಂ ಲಮ್ಬಚೂಳಕೇ ಭಟೇ ದುಸ್ಸೀಲೇ ಪಾಪಧಮ್ಮೇ; ಯೇ ಚ ಲೋಕೇ ದುಸ್ಸೀಲಾ ಪಾಪಧಮ್ಮಾ ಕೋಲಿಯಾನಂ ಲಮ್ಬಚೂಳಕಾ ಭಟಾ ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತರಾ’’ತಿ. ‘‘ಯೋ ನು ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಪಾಟಲಿಯೋ ಗಾಮಣಿ ಜಾನಾತಿ ಕೋಲಿಯಾನಂ ಲಮ್ಬಚೂಳಕೇ ಭಟೇ ದುಸ್ಸೀಲೇ ಪಾಪಧಮ್ಮೇ, ಪಾಟಲಿಯೋಪಿ ಗಾಮಣಿ ದುಸ್ಸೀಲೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ’ತಿ, ಸಮ್ಮಾ ನು ಖೋ ಸೋ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ! ಅಞ್ಞೇ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಲಿಯಾನಂ ಲಮ್ಬಚೂಳಕಾ ಭಟಾ, ಅಞ್ಞೋಹಮಸ್ಮಿ. ಅಞ್ಞಥಾಧಮ್ಮಾ ಕೋಲಿಯಾನಂ ಲಮ್ಬಚೂಳಕಾ ಭಟಾ, ಅಞ್ಞಥಾಧಮ್ಮೋಹಮಸ್ಮೀ’’ತಿ. ‘‘ತ್ವಞ್ಹಿ ನಾಮ, ಗಾಮಣಿ, ಲಚ್ಛಸಿ – ‘ಪಾಟಲಿಯೋ ಗಾಮಣಿ ಜಾನಾತಿ ಕೋಲಿಯಾನಂ ಲಮ್ಬಚೂಳಕೇ ಭಟೇ ದುಸ್ಸೀಲೇ ಪಾಪಧಮ್ಮೇ, ನ ಚ ಪಾಟಲಿಯೋ ಗಾಮಣಿ ದುಸ್ಸೀಲೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ’ತಿ, ಕಸ್ಮಾ ತಥಾಗತೋ ನ ಲಚ್ಛತಿ – ‘ತಥಾಗತೋ ಮಾಯಂ ಜಾನಾತಿ, ನ ಚ ತಥಾಗತೋ ಮಾಯಾವೀ’ತಿ? ಮಾಯಂ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪಜಾನಾಮಿ, ಮಾಯಾಯ ಚ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಮಾಯಾವೀ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ’’.

‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪಜಾನಾಮಿ, ಪಾಣಾತಿಪಾತಸ್ಸ ಚ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ. ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪಜಾನಾಮಿ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಸ್ಸ ಚ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಅದಿನ್ನಾದಾಯೀ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ. ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಂ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪಜಾನಾಮಿ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಸ್ಸ ಚ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೀ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ. ಮುಸಾವಾದಂ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪಜಾನಾಮಿ, ಮುಸಾವಾದಸ್ಸ ಚ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಮುಸಾವಾದೀ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ. ಪಿಸುಣವಾಚಂ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪಜಾನಾಮಿ, ಪಿಸುಣವಾಚಾಯ ಚ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಪಿಸುಣವಾಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ. ಫರುಸವಾಚಂ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪಜಾನಾಮಿ, ಫರುಸವಾಚಾಯ ಚ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಫರುಸವಾಚೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ. ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಂ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪಜಾನಾಮಿ, ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಸ್ಸ ಚ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪೀ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ. ಅಭಿಜ್ಝಂ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪಜಾನಾಮಿ, ಅಭಿಜ್ಝಾಯ ಚ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಅಭಿಜ್ಝಾಲು ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ. ಬ್ಯಾಪಾದಪದೋಸಂ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪಜಾನಾಮಿ, ಬ್ಯಾಪಾದಪದೋಸಸ್ಸ ಚ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಂ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪಜಾನಾಮಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಚ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ ಹಿ, ಗಾಮಣಿ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ‘ಯೋ ಕೋಚಿ ಪಾಣಮತಿಪಾತೇತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಯೋ ಕೋಚಿ ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಯೋ ಕೋಚಿ ಕಾಮೇಸು ಮಿಚ್ಛಾ ಚರತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ. ಯೋ ಕೋಚಿ ಮುಸಾ ಭಣತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತೀ’’’ತಿ.

‘‘ದಿಸ್ಸತಿ ಖೋ ಪನ, ಗಾಮಣಿ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ ಸುನ್ಹಾತೋ [ಸುನಹಾತೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಸುವಿಲಿತ್ತೋ ಕಪ್ಪಿತಕೇಸಮಸ್ಸು ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇನ್ತೋ. ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂ ಅಕಾಸಿ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ ಸುನ್ಹಾತೋ ಸುವಿಲಿತ್ತೋ ಕಪ್ಪಿತಕೇಸಮಸ್ಸು ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇತೀ’ತಿ? ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ರಞ್ಞೋ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಂ ಪಸಯ್ಹ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ. ತಸ್ಸ ರಾಜಾ ಅತ್ತಮನೋ ಅಭಿಹಾರಮದಾಸಿ. ತೇನಾಯಂ ಪುರಿಸೋ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ ಸುನ್ಹಾತೋ ಸುವಿಲಿತ್ತೋ ಕಪ್ಪಿತಕೇಸಮಸ್ಸು, ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇತೀ’’’ತಿ.

‘‘ದಿಸ್ಸತಿ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಪಚ್ಛಾಬಾಹಂ ಗಾಳ್ಹಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಖುರಮುಣ್ಡಂ ಕರಿತ್ವಾ ಖರಸ್ಸರೇನ ಪಣವೇನ ರಥಿಯಾಯ ರಥಿಯಂ [ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ (ಸೀ.)] ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಪರಿನೇತ್ವಾ, ದಕ್ಖಿಣೇನ ದ್ವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಾಮೇತ್ವಾ, ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಛಿಜ್ಜಮಾನೋ. ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂ ಅಕಾಸಿ, ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಪಚ್ಛಾಬಾಹಂ ಗಾಳ್ಹಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಖುರಮುಣ್ಡಂ ಕರಿತ್ವಾ ಖರಸ್ಸರೇನ ಪಣವೇನ ರಥಿಯಾಯ ರಥಿಯಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಪರಿನೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ದ್ವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಾಮೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಛಿನ್ದತೀ’ತಿ [ಛಿಜ್ಜತೀತಿ (ಕತ್ಥಚಿ)]? ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ರಾಜವೇರೀ ಇತ್ಥಿಂ ವಾ ಪುರಿಸಂ ವಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ, ತೇನ ನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಏವರೂಪಂ ಕಮ್ಮಕಾರಣಂ ಕಾರೇನ್ತೀ’’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಅಪಿ ನು ತೇ ಏವರೂಪಂ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ದಿಟ್ಠಞ್ಚ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಸುತಞ್ಚ ಸುಯ್ಯಿಸ್ಸತಿ ಚಾ’’ತಿ. ‘‘ತತ್ರ, ಗಾಮಣಿ, ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ‘ಯೋ ಕೋಚಿ ಪಾಣಮತಿಪಾತೇತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತೀ’ತಿ, ಸಚ್ಚಂ ವಾ ತೇ ಆಹಂಸು ಮುಸಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಮುಸಾ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯೇ ಪನ ತೇ ತುಚ್ಛಂ ಮುಸಾ ವಿಲಪನ್ತಿ, ಸೀಲವನ್ತೋ ವಾ ತೇ ದುಸ್ಸೀಲಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ದುಸ್ಸೀಲಾ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯೇ ಪನ ತೇ ದುಸ್ಸೀಲಾ ಪಾಪಧಮ್ಮಾ ಮಿಚ್ಛಾಪಟಿಪನ್ನಾ ವಾ ತೇ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಮಿಚ್ಛಾಪಟಿಪನ್ನಾ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯೇ ಪನ ತೇ ಮಿಚ್ಛಾಪಟಿಪನ್ನಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ವಾ ತೇ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯೇ ಪನ ತೇ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಕಲ್ಲಂ ನು ತೇಸು ಪಸೀದಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ದಿಸ್ಸತಿ ಖೋ ಪನ, ಗಾಮಣಿ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ…ಪೇ… ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇನ್ತೋ. ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂ ಅಕಾಸಿ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ…ಪೇ… ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇತೀ’ತಿ? ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ರಞ್ಞೋ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಸ್ಸ ಪಸಯ್ಹ ರತನಂ ಅಹಾಸಿ [ಪಸಯ್ಹ ಅದಿನ್ನಂ ರತನಂ ಆದಿಯಿ (ಕ.)]. ತಸ್ಸ ರಾಜಾ ಅತ್ತಮನೋ ಅಭಿಹಾರಮದಾಸಿ. ತೇನಾಯಂ ಪುರಿಸೋ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ…ಪೇ… ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇತೀ’’’ತಿ.

‘‘ದಿಸ್ಸತಿ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ…ಪೇ… ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಛಿಜ್ಜಮಾನೋ ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂ ಅಕಾಸಿ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ…ಪೇ… ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಛಿನ್ದತೀ’ತಿ? ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಗಾಮಾ ವಾ ಅರಞ್ಞಾ ವಾ ಅದಿನ್ನಂ ಥೇಯ್ಯಸಙ್ಖಾತಂ ಆದಿಯಿ. ತೇನ ನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಏವರೂಪಂ ಕಮ್ಮಕಾರಣಂ ಕಾರೇನ್ತೀ’ತಿ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಅಪಿ ನು ತೇ ಏವರೂಪಂ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ದಿಟ್ಠಞ್ಚ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಸುತಞ್ಚ ಸುಯ್ಯಿಸ್ಸತಿ ಚಾ’’ತಿ. ‘‘ತತ್ರ, ಗಾಮಣಿ, ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ‘ಯೋ ಕೋಚಿ ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತೀ’ತಿ, ಸಚ್ಚಂ ವಾ ತೇ ಆಹಂಸು ಮುಸಾ ವಾತಿ…ಪೇ… ಕಲ್ಲಂ ನು ತೇಸು ಪಸೀದಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ದಿಸ್ಸತಿ ಖೋ ಪನ, ಗಾಮಣಿ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ…ಪೇ… ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇನ್ತೋ. ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂ ಅಕಾಸಿ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ…ಪೇ… ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇತೀ’ತಿ? ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ರಞ್ಞೋ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಸ್ಸ ದಾರೇಸು ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜಿ. ತಸ್ಸ ರಾಜಾ ಅತ್ತಮನೋ ಅಭಿಹಾರಮದಾಸಿ. ತೇನಾಯಂ ಪುರಿಸೋ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ…ಪೇ… ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇತೀ’’’ತಿ.

‘‘ದಿಸ್ಸತಿ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ…ಪೇ… ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಛಿಜ್ಜಮಾನೋ. ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂ ಅಕಾಸಿ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ…ಪೇ… ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಛಿನ್ದತೀ’ತಿ? ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಕುಲಿತ್ಥೀಸು ಕುಲಕುಮಾರೀಸು ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜಿ, ತೇನ ನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಏವರೂಪಂ ಕಮ್ಮಕಾರಣಂ ಕಾರೇನ್ತೀ’ತಿ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಅಪಿ ನು ತೇ ಏವರೂಪಂ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ದಿಟ್ಠಞ್ಚ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಸುತಞ್ಚ ಸುಯ್ಯಿಸ್ಸತಿ ಚಾ’’ತಿ. ‘‘ತತ್ರ, ಗಾಮಣಿ, ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ‘ಯೋ ಕೋಚಿ ಕಾಮೇಸು ಮಿಚ್ಛಾ ಚರತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತೀ’ತಿ, ಸಚ್ಚಂ ವಾ ತೇ ಆಹಂಸು ಮುಸಾ ವಾತಿ…ಪೇ… ಕಲ್ಲಂ ನು ತೇಸು ಪಸೀದಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ದಿಸ್ಸತಿ ಖೋ ಪನ, ಗಾಮಣಿ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ ಸುನ್ಹಾತೋ ಸುವಿಲಿತ್ತೋ ಕಪ್ಪಿತಕೇಸಮಸ್ಸು ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇನ್ತೋ. ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂ ಅಕಾಸಿ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ ಸುನ್ಹಾತೋ ಸುವಿಲಿತ್ತೋ ಕಪ್ಪಿತಕೇಸಮಸ್ಸು ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇತೀ’ತಿ? ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ರಾಜಾನಂ ಮುಸಾವಾದೇನ ಹಾಸೇಸಿ. ತಸ್ಸ ರಾಜಾ ಅತ್ತಮನೋ ಅಭಿಹಾರಮದಾಸಿ. ತೇನಾಯಂ ಪುರಿಸೋ ಮಾಲೀ ಕುಣ್ಡಲೀ ಸುನ್ಹಾತೋ ಸುವಿಲಿತ್ತೋ ಕಪ್ಪಿತಕೇಸಮಸ್ಸು ಇತ್ಥಿಕಾಮೇಹಿ ರಾಜಾ ಮಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇತೀ’’’ತಿ.

‘‘ದಿಸ್ಸತಿ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಪಚ್ಛಾಬಾಹಂ ಗಾಳ್ಹಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಖುರಮುಣ್ಡಂ ಕರಿತ್ವಾ ಖರಸ್ಸರೇನ ಪಣವೇನ ರಥಿಯಾಯ ರಥಿಯಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಪರಿನೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ದ್ವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಾಮೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಛಿಜ್ಜಮಾನೋ. ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂ ಅಕಾಸಿ ದಳ್ಹಾಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಪಚ್ಛಾಬಾಹಂ ಗಾಳ್ಹಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಖುರಮುಣ್ಡಂ ಕರಿತ್ವಾ ಖರಸ್ಸರೇನ ಪಣವೇನ ರಥಿಯಾಯ ರಥಿಯಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಪರಿನೇತ್ವಾ, ದಕ್ಖಿಣೇನ ದ್ವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಾಮೇತ್ವಾ, ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಛಿನ್ದತೀ’ತಿ? ತಮೇನಂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಮ್ಭೋ! ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ವಾ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಮುಸಾವಾದೇನ ಅತ್ಥಂ ಭಞ್ಜಿ, ತೇನ ನಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಏವರೂಪಂ ಕಮ್ಮಕಾರಣಂ ಕಾರೇನ್ತೀ’ತಿ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಅಪಿ ನು ತೇ ಏವರೂಪಂ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ದಿಟ್ಠಞ್ಚ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಸುತಞ್ಚ ಸುಯ್ಯಿಸ್ಸತಿ ಚಾ’’ತಿ. ‘‘ತತ್ರ, ಗಾಮಣಿ, ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ‘ಯೋ ಕೋಚಿ ಮುಸಾ ಭಣತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯತೀ’ತಿ, ಸಚ್ಚಂ ವಾ ತೇ ಆಹಂಸು ಮುಸಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಮುಸಾ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯೇ ಪನ ತೇ ತುಚ್ಛಂ ಮುಸಾ ವಿಲಪನ್ತಿ ಸೀಲವನ್ತೋ ವಾ ತೇ ದುಸ್ಸೀಲಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ದುಸ್ಸೀಲಾ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯೇ ಪನ ತೇ ದುಸ್ಸೀಲಾ ಪಾಪಧಮ್ಮಾ ಮಿಚ್ಛಾಪಟಿಪನ್ನಾ ವಾ ತೇ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಮಿಚ್ಛಾಪಟಿಪನ್ನಾ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯೇ ಪನ ತೇ ಮಿಚ್ಛಾಪಟಿಪನ್ನಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ವಾ ತೇ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯೇ ಪನ ತೇ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಕಲ್ಲಂ ನು ತೇಸು ಪಸೀದಿತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ಭನ್ತೇ! ಅತ್ಥಿ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಆವಸಥಾಗಾರಂ. ತತ್ಥ ಅತ್ಥಿ ಮಞ್ಚಕಾನಿ, ಅತ್ಥಿ ಆಸನಾನಿ, ಅತ್ಥಿ ಉದಕಮಣಿಕೋ, ಅತ್ಥಿ ತೇಲಪ್ಪದೀಪೋ. ತತ್ಥ ಯೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ವಾಸಂ ಉಪೇತಿ, ತೇನಾಹಂ ಯಥಾಸತ್ತಿ ಯಥಾಬಲಂ ಸಂವಿಭಜಾಮಿ. ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭನ್ತೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಸತ್ಥಾರೋ ನಾನಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ನಾನಾಖನ್ತಿಕಾ ನಾನಾರುಚಿಕಾ, ತಸ್ಮಿಂ ಆವಸಥಾಗಾರೇ ವಾಸಂ ಉಪಗಚ್ಛುಂ’’.

‘‘ಏಕೋ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ‘ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ನತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ, ನತ್ಥಿ ಹುತಂ, ನತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ. ನತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ನತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ, ನತ್ಥಿ ಮಾತಾ, ನತ್ಥಿ ಪಿತಾ, ನತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’’’ತಿ.

‘‘ಏಕೋ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ‘ಅತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ಅತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ, ಅತ್ಥಿ ಹುತಂ, ಅತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಮಾತಾ, ಅತ್ಥಿ ಪಿತಾ, ಅತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ, ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’’’ತಿ.

‘‘ಏಕೋ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ‘ಕರೋತೋ ಕಾರಯತೋ, ಛಿನ್ದತೋ ಛೇದಾಪಯತೋ, ಪಚತೋ ಪಾಚಾಪಯತೋ, ಸೋಚಯತೋ ಸೋಚಾಪಯತೋ, ಕಿಲಮತೋ ಕಿಲಮಾಪಯತೋ, ಫನ್ದತೋ ಫನ್ದಾಪಯತೋ, ಪಾಣಮತಿಪಾತಯತೋ, ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯತೋ, ಸನ್ಧಿಂ ಛಿನ್ದತೋ, ನಿಲ್ಲೋಪಂ ಹರತೋ, ಏಕಾಗಾರಿಕಂ ಕರೋತೋ, ಪರಿಪನ್ಥೇ ತಿಟ್ಠತೋ, ಪರದಾರಂ ಗಚ್ಛತೋ, ಮುಸಾ ಭಣತೋ, ಕರೋತೋ ನ ಕರೀಯತಿ ಪಾಪಂ. ಖುರಪರಿಯನ್ತೇನ ಚೇಪಿ ಚಕ್ಕೇನ ಯೋ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಪಥವಿಯಾ ಪಾಣೇ ಏಕಂ ಮಂಸಖಲಂ ಏಕಂ ಮಂಸಪುಞ್ಜಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ನತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಕ್ಖಿಣಂ ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಹನನ್ತೋ ಘಾತೇನ್ತೋ ಛಿನ್ದನ್ತೋ ಛೇದಾಪೇನ್ತೋ ಪಚನ್ತೋ ಪಾಚಾಪೇನ್ತೋ, ನತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ನತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ಉತ್ತರಂ ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ದದನ್ತೋ ದಾಪೇನ್ತೋ ಯಜನ್ತೋ ಯಜಾಪೇನ್ತೋ, ನತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪುಞ್ಞಂ, ನತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಾನೇನ ದಮೇನ ಸಂಯಮೇನ ಸಚ್ಚವಜ್ಜೇನ ನತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಂ, ನತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ’’’ತಿ.

‘‘ಏಕೋ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ‘ಕರೋತೋ ಕಾರಯತೋ, ಛಿನ್ದತೋ ಛೇದಾಪಯತೋ, ಪಚತೋ ಪಾಚಾಪಯತೋ, ಸೋಚಯತೋ ಸೋಚಾಪಯತೋ, ಕಿಲಮತೋ ಕಿಲಮಾಪಯತೋ, ಫನ್ದತೋ ಫನ್ದಾಪಯತೋ, ಪಾಣಮತಿಪಾತಯತೋ, ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯತೋ, ಸನ್ಧಿಂ ಛಿನ್ದತೋ, ನಿಲ್ಲೋಪಂ ಹರತೋ, ಏಕಾಗಾರಿಕಂ ಕರೋತೋ, ಪರಿಪನ್ಥೇ ತಿಟ್ಠತೋ, ಪರದಾರಂ ಗಚ್ಛತೋ, ಮುಸಾ ಭಣತೋ, ಕರೋತೋ ಕರೀಯತಿ ಪಾಪಂ. ಖುರಪರಿಯನ್ತೇನ ಚೇಪಿ ಚಕ್ಕೇನ ಯೋ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಪಥವಿಯಾ ಪಾಣೇ ಏಕಂ ಮಂಸಖಲಂ ಏಕಂ ಮಂಸಪುಞ್ಜಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಅತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ಅತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಕ್ಖಿಣಂ ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಹನನ್ತೋ ಘಾತೇನ್ತೋ ಛಿನ್ದನ್ತೋ ಛೇದಾಪೇನ್ತೋ ಪಚನ್ತೋ ಪಾಚಾಪೇನ್ತೋ, ಅತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ಅತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ಉತ್ತರಂ ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ದದನ್ತೋ ದಾಪೇನ್ತೋ, ಯಜನ್ತೋ ಯಜಾಪೇನ್ತೋ, ಅತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪುಞ್ಞಂ, ಅತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಾನೇನ ದಮೇನ ಸಂಯಮೇನ ಸಚ್ಚವಜ್ಜೇನ ಅತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಂ, ಅತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ’’’ತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಹುದೇವ ಕಙ್ಖಾ, ಅಹು ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ – ‘ಕೋಸು ನಾಮ ಇಮೇಸಂ ಭವತಂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಸಚ್ಚಂ ಆಹ, ಕೋ ಮುಸಾ’’’ತಿ?

‘‘ಅಲಞ್ಹಿ ತೇ, ಗಾಮಣಿ, ಕಙ್ಖಿತುಂ, ಅಲಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಿತುಂ. ಕಙ್ಖನೀಯೇ ಚ ಪನ ತೇ ಠಾನೇ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪನ್ನಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ ಪಸನ್ನೋಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಿ. ಪಹೋತಿ ಮೇ ಭಗವಾ ತಥಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತುಂ ಯಥಾಹಂ ಇಮಂ ಕಙ್ಖಾಧಮ್ಮಂ ಪಜಹೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಅತ್ಥಿ, ಗಾಮಣಿ, ಧಮ್ಮಸಮಾಧಿ. ತತ್ರ ಚೇ ತ್ವಂ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಂ ಪಟಿಲಭೇಯ್ಯಾಸಿ. ಏವಂ ತ್ವಂ ಇಮಂ ಕಙ್ಖಾಧಮ್ಮಂ ಪಜಹೇಯ್ಯಾಸಿ. ಕತಮೋ ಚ, ಗಾಮಣಿ, ಧಮ್ಮಸಮಾಧಿ? ಇಧ, ಗಾಮಣಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ ಪಹಾಯ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಪಹಾಯ ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಂ ಪಹಾಯ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಮುಸಾವಾದಂ ಪಹಾಯ ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಪಿಸುಣಂ ವಾಚಂ ಪಹಾಯ ಪಿಸುಣಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಫರುಸಂ ವಾಚಂ ಪಹಾಯ ಫರುಸಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಂ ಪಹಾಯ ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಅಭಿಜ್ಝಂ ಪಹಾಯ ಅನಭಿಜ್ಝಾಲು ಹೋತಿ, ಬ್ಯಾಪಾದಪದೋಸಂ ಪಹಾಯ ಅಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಂ ಪಹಾಯ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಸ ಖೋ ಸೋ, ಗಾಮಣಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ವಿಗತಾಭಿಜ್ಝೋ ವಿಗತಬ್ಯಾಪಾದೋ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಪಟಿಸ್ಸತೋ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ತಥಾ ದುತಿಯಂ, ತಥಾ ತತಿಯಂ, ತಥಾ ಚತುತ್ಥಂ, ಇತಿ ಉದ್ಧಮಧೋ ತಿರಿಯಂ ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಯ್ವಾಯಂ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ನತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ, ನತ್ಥಿ ಹುತಂ, ನತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ, ನತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ನತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ, ನತ್ಥಿ ಮಾತಾ, ನತ್ಥಿ ಪಿತಾ, ನತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ, ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’ತಿ. ‘ಸಚೇ ತಸ್ಸ ಭೋತೋ ಸತ್ಥುನೋ ಸಚ್ಚಂ ವಚನಂ, ಅಪಣ್ಣಕತಾಯ ಮಯ್ಹಂ, ಯ್ವಾಹಂ [ಯೋಹಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ನ ಕಿಞ್ಚಿ [ಕಞ್ಚಿ (?)] ಬ್ಯಾಬಾಧೇಮಿ ತಸಂ ವಾ ಥಾವರಂ ವಾ? ಉಭಯಮೇತ್ಥ [ಉಭಯತ್ಥ ಮೇ (?) ಮ. ನಿ. ೨.೯೫ ಪಾಳಿಯಾ ಸಂಸನ್ದೇತಬ್ಬಂ] ಕಟಗ್ಗಾಹೋ, ಯಂ ಚಮ್ಹಿ ಕಾಯೇನ ಸಂವುತೋ ವಾಚಾಯ ಸಂವುತೋ ಮನಸಾ ಸಂವುತೋ, ಯಞ್ಚ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ [ಪರಂ ಮರಣಾ ನ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀತಿ (?)]. ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವೇದಯತಿ. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಧಮ್ಮಸಮಾಧಿ. ತತ್ರ ಚೇ ತ್ವಂ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಂ ಪಟಿಲಭೇಯ್ಯಾಸಿ, ಏವಂ ತ್ವಂ ಇಮಂ ಕಙ್ಖಾಧಮ್ಮಂ ಪಜಹೇಯ್ಯಾಸಿ.

‘‘ಸ ಖೋ ಸೋ, ಗಾಮಣಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ವಿಗತಾಭಿಜ್ಝೋ ವಿಗತಬ್ಯಾಪಾದೋ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಪಟಿಸ್ಸತೋ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ತಥಾ ದುತಿಯಂ, ತಥಾ ತತಿಯಂ, ತಥಾ ಚತುತ್ಥಂ, ಇತಿ ಉದ್ಧಮಧೋ ತಿರಿಯಂ ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಯ್ವಾಯಂ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ಅತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ಅತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ, ಅತ್ಥಿ ಹುತಂ, ಅತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಮಾತಾ, ಅತ್ಥಿ ಪಿತಾ, ಅತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ, ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’ತಿ. ‘ಸಚೇ ತಸ್ಸ ಭೋತೋ ಸತ್ಥುನೋ ಸಚ್ಚಂ ವಚನಂ, ಅಪಣ್ಣಕತಾಯ ಮಯ್ಹಂ, ಯ್ವಾಹಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಬ್ಯಾಬಾಧೇಮಿ ತಸಂ ವಾ ಥಾವರಂ ವಾ? ಉಭಯಮೇತ್ಥ ಕಟಗ್ಗಾಹೋ, ಯಂ ಚಮ್ಹಿ ಕಾಯೇನ ಸಂವುತೋ ವಾಚಾಯ ಸಂವುತೋ ಮನಸಾ ಸಂವುತೋ, ಯಞ್ಚ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವೇದಯತಿ. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಧಮ್ಮಸಮಾಧಿ. ತತ್ರ ಚೇ ತ್ವಂ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಂ ಪಟಿಲಭೇಯ್ಯಾಸಿ, ಏವಂ ತ್ವಂ ಇಮಂ ಕಙ್ಖಾಧಮ್ಮಂ ಪಜಹೇಯ್ಯಾಸಿ.

‘‘ಸ ಖೋ ಸೋ, ಗಾಮಣಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ವಿಗತಾಭಿಜ್ಝೋ ವಿಗತಬ್ಯಾಪಾದೋ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಪಟಿಸ್ಸತೋ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ತಥಾ ದುತಿಯಂ, ತಥಾ ತತಿಯಂ, ತಥಾ ಚತುತ್ಥಂ, ಇತಿ ಉದ್ಧಮಧೋ ತಿರಿಯಂ ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಯ್ವಾಯಂ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ಕರೋತೋ ಕಾರಯತೋ, ಛಿನ್ದತೋ ಛೇದಾಪಯತೋ, ಪಚತೋ ಪಾಚಾಪಯತೋ, ಸೋಚಯತೋ ಸೋಚಾಪಯತೋ, ಕಿಲಮತೋ ಕಿಲಮಾಪಯತೋ, ಫನ್ದತೋ ಫನ್ದಾಪಯತೋ, ಪಾಣಮತಿಪಾತಯತೋ, ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯತೋ, ಸನ್ಧಿಂ ಛಿನ್ದತೋ, ನಿಲ್ಲೋಪಂ ಹರತೋ, ಏಕಾಗಾರಿಕಂ ಕರೋತೋ, ಪರಿಪನ್ಥೇ ತಿಟ್ಠತೋ, ಪರದಾರಂ ಗಚ್ಛತೋ, ಮುಸಾ ಭಣತೋ, ಕರೋತೋ ನ ಕರೀಯತಿ ಪಾಪಂ. ಖುರಪರಿಯನ್ತೇನ ಚೇಪಿ ಚಕ್ಕೇನ ಯೋ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಪಥವಿಯಾ ಪಾಣೇ ಏಕಂ ಮಂಸಖಲಂ ಏಕಂ ಮಂಸಪುಞ್ಜಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ನತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಕ್ಖಿಣಞ್ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಹನನ್ತೋ ಘಾತೇನ್ತೋ ಛಿನ್ದನ್ತೋ ಛೇದಾಪೇನ್ತೋ ಪಚನ್ತೋ ಪಾಚಾಪೇನ್ತೋ, ನತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ನತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ಉತ್ತರಞ್ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ದದನ್ತೋ ದಾಪೇನ್ತೋ, ಯಜನ್ತೋ ಯಜಾಪೇನ್ತೋ, ನತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪುಞ್ಞಂ, ನತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಾನೇನ ದಮೇನ ಸಂಯಮೇನ ಸಚ್ಚವಜ್ಜೇನ ನತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಂ, ನತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ’ತಿ. ‘ಸಚೇ ತಸ್ಸ ಭೋತೋ ಸತ್ಥುನೋ ಸಚ್ಚಂ ವಚನಂ, ಅಪಣ್ಣಕತಾಯ ಮಯ್ಹಂ, ಯ್ವಾಹಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಬ್ಯಾಬಾಧೇಮಿ ತಸಂ ವಾ ಥಾವರಂ ವಾ? ಉಭಯಮೇತ್ಥ ಕಟಗ್ಗಾಹೋ, ಯಂ ಚಮ್ಹಿ ಕಾಯೇನ ಸಂವುತೋ ವಾಚಾಯ ಸಂವುತೋ ಮನಸಾ ಸಂವುತೋ, ಯಞ್ಚ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ [ಪರಂ ಮರಣಾ ನ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀತಿ (?)]. ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವೇದಯತಿ. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಧಮ್ಮಸಮಾಧಿ ತತ್ರ ಚೇ ತ್ವಂ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಂ ಪಟಿಲಭೇಯ್ಯಾಸಿ, ಏವಂ ತ್ವಂ ಇಮಂ ಕಙ್ಖಾಧಮ್ಮಂ ಪಜಹೇಯ್ಯಾಸಿ.

‘‘ಸ ಖೋ ಸೋ, ಗಾಮಣಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ವಿಗತಾಭಿಜ್ಝೋ ವಿಗತಬ್ಯಾಪಾದೋ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಪಟಿಸ್ಸತೋ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ತಥಾ ದುತಿಯಂ, ತಥಾ ತತಿಯಂ, ತಥಾ ಚತುತ್ಥಂ, ಇತಿ ಉದ್ಧಮಧೋ ತಿರಿಯಂ ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಯ್ವಾಯಂ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ಕರೋತೋ ಕಾರಯತೋ, ಛಿನ್ದತೋ ಛೇದಾಪಯತೋ, ಪಚತೋ ಪಾಚಾಪಯತೋ, ಸೋಚಯತೋ ಸೋಚಾಪಯತೋ, ಕಿಲಮತೋ ಕಿಲಮಾಪಯತೋ, ಫನ್ದತೋ ಫನ್ದಾಪಯತೋ, ಪಾಣಮತಿಪಾತಯತೋ, ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯತೋ, ಸನ್ಧಿಂ ಛಿನ್ದತೋ, ನಿಲ್ಲೋಪಂ ಹರತೋ, ಏಕಾಗಾರಿಕಂ ಕರೋತೋ, ಪರಿಪನ್ಥೇ ತಿಟ್ಠತೋ, ಪರದಾರಂ ಗಚ್ಛತೋ, ಮುಸಾ ಭಣತೋ, ಕರೋತೋ ಕರೀಯತಿ ಪಾಪಂ. ಖುರಪರಿಯನ್ತೇನ ಚೇಪಿ ಚಕ್ಕೇನ ಯೋ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಪಥವಿಯಾ ಪಾಣೇ ಏಕಂ ಮಂಸಖಲಂ ಏಕಂ ಮಂಸಪುಞ್ಜಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಅತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ಅತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಕ್ಖಿಣಞ್ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಹನನ್ತೋ ಘಾತೇನ್ತೋ ಛಿನ್ದನ್ತೋ ಛೇದಾಪೇನ್ತೋ ಪಚನ್ತೋ ಪಾಚಾಪೇನ್ತೋ, ಅತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ಅತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ಉತ್ತರಞ್ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ದದನ್ತೋ ದಾಪೇನ್ತೋ, ಯಜನ್ತೋ ಯಜಾಪೇನ್ತೋ, ಅತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪುಞ್ಞಂ, ಅತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಾನೇನ ದಮೇನ ಸಂಯಮೇನ ಸಚ್ಚವಜ್ಜೇನ ಅತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಂ ಅತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋತಿ. ಸಚೇ ತಸ್ಸ ಭೋತೋ ಸತ್ಥುನೋ ಸಚ್ಚಂ ವಚನಂ, ಅಪಣ್ಣಕತಾಯ ಮಯ್ಹಂ, ಯ್ವಾಹಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಬ್ಯಾಬಾಧೇಮಿ ತಸಂ ವಾ ಥಾವರಂ ವಾ? ಉಭಯಮೇತ್ಥ ಕಟಗ್ಗಾಹೋ, ಯಂ ಚಮ್ಹಿ ಕಾಯೇನ ಸಂವುತೋ ವಾಚಾಯ ಸಂವುತೋ ಮನಸಾ ಸಂವುತೋ, ಯಞ್ಚ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವೇದಯತಿ. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಧಮ್ಮಸಮಾಧಿ. ತತ್ರ ಚೇ ತ್ವಂ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಂ ಪಟಿಲಭೇಯ್ಯಾಸಿ, ಏವಂ ತ್ವಂ ಇಮಂ ಕಙ್ಖಾಧಮ್ಮಂ ಪಜಹೇಯ್ಯಾಸಿ.

‘‘ಸ ಖೋ ಸೋ, ಗಾಮಣಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ವಿಗತಾಭಿಜ್ಝೋ ವಿಗತಬ್ಯಾಪಾದೋ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಪಟಿಸ್ಸತೋ ಕರುಣಾಸಹಗತೇ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ಮುದಿತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ…ಪೇ….

‘‘ಸ ಖೋ ಸೋ, ಗಾಮಣಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ವಿಗತಾಭಿಜ್ಝೋ ವಿಗತಬ್ಯಾಪಾದೋ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಪಟಿಸ್ಸತೋ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ತಥಾ ದುತಿಯಂ, ತಥಾ ತತಿಯಂ, ತಥಾ ಚತುತ್ಥಂ, ಇತಿ ಉದ್ಧಮಧೋ ತಿರಿಯಂ ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಯ್ವಾಯಂ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ನತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ, ನತ್ಥಿ ಹುತಂ ನತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ, ನತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ ನತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ, ನತ್ಥಿ ಮಾತಾ ನತ್ಥಿ ಪಿತಾ ನತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀತಿ. ಸಚೇ ತಸ್ಸ ಭೋತೋ ಸತ್ಥುನೋ ಸಚ್ಚಂ ವಚನಂ, ಅಪಣ್ಣಕತಾಯ ಮಯ್ಹಂ, ಯ್ವಾಹಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಬ್ಯಾಬಾಧೇಮಿ ತಸಂ ವಾ ಥಾವರಂ ವಾ? ಉಭಯಮೇತ್ಥ ಕಟಗ್ಗಾಹೋ, ಯಂ ಚಮ್ಹಿ ಕಾಯೇನ ಸಂವುತೋ ವಾಚಾಯ ಸಂವುತೋ ಮನಸಾ ಸಂವುತೋ, ಯಞ್ಚ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವೇದಯತಿ. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಧಮ್ಮಸಮಾಧಿ. ತತ್ರ ಚೇ ತ್ವಂ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಂ ಪಟಿಲಭೇಯ್ಯಾಸಿ, ಏವಂ ತ್ವಂ ಇಮಂ ಕಙ್ಖಾಧಮ್ಮಂ ಪಜಹೇಯ್ಯಾಸಿ.

‘‘ಸ ಖೋ ಸೋ, ಗಾಮಣಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ವಿಗತಾಭಿಜ್ಝೋ ವಿಗತಬ್ಯಾಪಾದೋ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಪಟಿಸ್ಸತೋ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ತಥಾ ದುತಿಯಂ, ತಥಾ ತತಿಯಂ, ತಥಾ ಚತುತ್ಥಂ, ಇತಿ ಉದ್ಧಮಧೋ ತಿರಿಯಂ ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಯ್ವಾಯಂ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ಅತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ಅತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ, ಅತ್ಥಿ ಹುತಂ, ಅತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ ಅತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ, ಅತ್ಥಿ ಮಾತಾ ಅತ್ಥಿ ಪಿತಾ ಅತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ, ಅತ್ಥಿ ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀತಿ. ಸಚೇ ತಸ್ಸ ಭೋತೋ ಸತ್ಥುನೋ ಸಚ್ಚಂ ವಚನಂ, ಅಪಣ್ಣಕತಾಯ ಮಯ್ಹಂ, ಯ್ವಾಹಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಬ್ಯಾಬಾಧೇಮಿ ತಸಂ ವಾ ಥಾವರಂ ವಾ? ಉಭಯಮೇತ್ಥ ಕಟಗ್ಗಾಹೋ, ಯಂ ಚಮ್ಹಿ ಕಾಯೇನ ಸಂವುತೋ ವಾಚಾಯ ಸಂವುತೋ ಮನಸಾ ಸಂವುತೋ, ಯಞ್ಚ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವೇದಯತಿ. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಧಮ್ಮಸಮಾಧಿ. ತತ್ರ ಚೇ ತ್ವಂ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಂ ಪಟಿಲಭೇಯ್ಯಾಸಿ, ಏವಂ ತ್ವಂ ಇಮಂ ಕಙ್ಖಾಧಮ್ಮಂ ಪಜಹೇಯ್ಯಾಸಿ.

‘‘ಸ ಖೋ ಸೋ, ಗಾಮಣಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ವಿಗತಾಭಿಜ್ಝೋ ವಿಗತಬ್ಯಾಪಾದೋ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಪಟಿಸ್ಸತೋ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ತಥಾ ದುತಿಯಂ, ತಥಾ ತತಿಯಂ, ತಥಾ ಚತುತ್ಥಂ, ಇತಿ ಉದ್ಧಮಧೋ ತಿರಿಯಂ ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಯ್ವಾಯಂ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ಕರೋತೋ ಕಾರಯತೋ, ಛೇದತೋ ಛೇದಾಪಯತೋ, ಪಚತೋ ಪಾಚಾಪಯತೋ, ಸೋಚಯತೋ ಸೋಚಾಪಯತೋ, ಕಿಲಮತೋ ಕಿಲಮಾಪಯತೋ, ಫನ್ದತೋ ಫನ್ದಾಪಯತೋ, ಪಾಣಮತಿಪಾತಯತೋ, ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯತೋ, ಸನ್ಧಿಂ ಛಿನ್ದತೋ, ನಿಲ್ಲೋಪಂ ಹರತೋ, ಏಕಾಗಾರಿಕಂ ಕರೋತೋ, ಪರಿಪನ್ಥೇ ತಿಟ್ಠತೋ, ಪರದಾರಂ ಗಚ್ಛತೋ, ಮುಸಾ ಭಣತೋ, ಕರೋತೋ ನ ಕರೀಯತಿ ಪಾಪಂ. ಖುರಪರಿಯನ್ತೇನ ಚೇಪಿ ಚಕ್ಕೇನ ಯೋ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಪಥವಿಯಾ ಪಾಣೇ ಏಕಂ ಮಂಸಖಲಂ ಏಕಂ ಮಂಸಪುಞ್ಜಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ನತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಕ್ಖಿಣಞ್ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಹನನ್ತೋ ಘಾತೇನ್ತೋ ಛಿನ್ದನ್ತೋ ಛೇದಾಪೇನ್ತೋ ಪಚನ್ತೋ ಪಾಚಾಪೇನ್ತೋ, ನತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ನತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ಉತ್ತರಞ್ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ದದನ್ತೋ ದಾಪೇನ್ತೋ, ಯಜನ್ತೋ ಯಜಾಪೇನ್ತೋ, ನತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪುಞ್ಞಂ, ನತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಾನೇನ ದಮೇನ ಸಂಯಮೇನ ಸಚ್ಚವಜ್ಜೇನ ನತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಂ, ನತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ’ತಿ. ‘ಸಚೇ ತಸ್ಸ ಭೋತೋ ಸತ್ಥುನೋ ಸಚ್ಚಂ ವಚನಂ, ಅಪಣ್ಣಕತಾಯ ಮಯ್ಹಂ, ಯ್ವಾಹಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಬ್ಯಾಬಾಧೇಮಿ ತಸಂ ವಾ ಥಾವರಂ ವಾ? ಉಭಯಮೇತ್ಥ ಕಟಗ್ಗಾಹೋ, ಯಂ ಚಮ್ಹಿ ಕಾಯೇನ ಸಂವುತೋ ವಾಚಾಯ ಸಂವುತೋ ಮನಸಾ ಸಂವುತೋ, ಯಞ್ಚ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವೇದಯತಿ. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಧಮ್ಮಸಮಾಧಿ. ತತ್ರ ಚೇ ತ್ವಂ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಂ ಪಟಿಲಭೇಯ್ಯಾಸಿ, ಏವಂ ತ್ವಂ ಇಮಂ ಕಙ್ಖಾಧಮ್ಮಂ ಪಜಹೇಯ್ಯಾಸಿ.

‘‘ಸ ಖೋ ಸೋ, ಗಾಮಣಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಏವಂ ವಿಗತಾಭಿಜ್ಝೋ ವಿಗತಬ್ಯಾಪಾದೋ ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಪಟಿಸ್ಸತೋ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ತಥಾ ದುತಿಯಂ, ತಥಾ ತತಿಯಂ, ತಥಾ ಚತುತ್ಥಂ, ಇತಿ ಉದ್ಧಮಧೋ ತಿರಿಯಂ ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಯ್ವಾಯಂ ಸತ್ಥಾ ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ಕರೋತೋ ಕಾರಯತೋ, ಛಿನ್ದತೋ ಛೇದಾಪಯತೋ, ಪಚತೋ ಪಾಚಾಪಯತೋ, ಸೋಚಯತೋ ಸೋಚಾಪಯತೋ, ಕಿಲಮತೋ ಕಿಲಮಾಪಯತೋ, ಫನ್ದತೋ ಫನ್ದಾಪಯತೋ, ಪಾಣಮತಿಪಾತಯತೋ, ಅದಿನ್ನಂ ಆದಿಯತೋ, ಸನ್ಧಿಂ ಛಿನ್ದತೋ, ನಿಲ್ಲೋಪಂ ಹರತೋ, ಏಕಾಗಾರಿಕಂ ಕರೋತೋ, ಪರಿಪನ್ಥೇ ತಿಟ್ಠತೋ, ಪರದಾರಂ ಗಚ್ಛತೋ, ಮುಸಾ ಭಣತೋ, ಕರೋತೋ ಕರೀಯತಿ ಪಾಪಂ. ಖುರಪರಿಯನ್ತೇನ ಚೇಪಿ ಚಕ್ಕೇನ ಯೋ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಪಥವಿಯಾ ಪಾಣೇ ಏಕಂ ಮಂಸಖಲಂ ಏಕಂ ಮಂಸಪುಞ್ಜಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಅತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ಅತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಕ್ಖಿಣಞ್ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಹನನ್ತೋ ಘಾತೇನ್ತೋ ಛಿನ್ದನ್ತೋ ಛೇದಾಪೇನ್ತೋ ಪಚನ್ತೋ ಪಾಚಾಪೇನ್ತೋ, ಅತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪಾಪಂ, ಅತ್ಥಿ ಪಾಪಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ಉತ್ತರಞ್ಚೇಪಿ ಗಙ್ಗಾಯ ತೀರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ದದನ್ತೋ ದಾಪೇನ್ತೋ, ಯಜನ್ತೋ ಯಜಾಪೇನ್ತೋ, ಅತ್ಥಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಪುಞ್ಞಂ, ಅತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ. ದಾನೇನ ದಮೇನ ಸಂಯಮೇನ ಸಚ್ಚವಜ್ಜೇನ ಅತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಂ, ಅತ್ಥಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗಮೋ’ತಿ. ‘ಸಚೇ ತಸ್ಸ ಭೋತೋ ಸತ್ಥುನೋ ಸಚ್ಚಂ ವಚನಂ, ಅಪಣ್ಣಕತಾಯ ಮಯ್ಹಂ, ಯ್ವಾಹಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಬ್ಯಾಬಾಧೇಮಿ ತಸಂ ವಾ ಥಾವರಂ ವಾ? ಉಭಯಮೇತ್ಥ ಕಟಗ್ಗಾಹೋ, ಯಂ ಚಮ್ಹಿ ಕಾಯೇನ ಸಂವುತೋ ವಾಚಾಯ ಸಂವುತೋ ಮನಸಾ ಸಂವುತೋ, ಯಞ್ಚ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವೇದಯತಿ. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಧಮ್ಮಸಮಾಧಿ. ತತ್ರ ಚೇ ತ್ವಂ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಂ ಪಟಿಲಭೇಯ್ಯಾಸಿ, ಏವಂ ತ್ವಂ ಇಮಂ ಕಙ್ಖಾಧಮ್ಮಂ ಪಜಹೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಪಾಟಲಿಯೋ ಗಾಮಣಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ…ಪೇ… ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ. ತೇರಸಮಂ.

ಗಾಮಣಿಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ.