೧೧. ಭದ್ರಕಸುತ್ತಂ

೩೬೩. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಮಲ್ಲೇಸು ವಿಹರತಿ ಉರುವೇಲಕಪ್ಪಂ ನಾಮ ಮಲ್ಲಾನಂ ನಿಗಮೋ. ಅಥ ಖೋ ಭದ್ರಕೋ ಗಾಮಣಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಭದ್ರಕೋ ಗಾಮಣಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಾಧು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ದೇಸೇತೂ’’ತಿ. ‘‘ಅಹಞ್ಚೇ [ಅಹಞ್ಚ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ತೇ, ಗಾಮಣಿ, ಅತೀತಮದ್ಧಾನಂ ಆರಬ್ಭ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ದೇಸೇಯ್ಯಂ – ‘ಏವಂ ಅಹೋಸಿ ಅತೀತಮದ್ಧಾನ’ನ್ತಿ, ತತ್ರ ತೇ ಸಿಯಾ ಕಙ್ಖಾ, ಸಿಯಾ ವಿಮತಿ. ಅಹಂ ಚೇ [ಅಹಞ್ಚ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ತೇ, ಗಾಮಣಿ, ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ಆರಬ್ಭ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ದೇಸೇಯ್ಯಂ – ‘ಏವಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನ’ನ್ತಿ, ತತ್ರಾಪಿ ತೇ ಸಿಯಾ ಕಙ್ಖಾ, ಸಿಯಾ ವಿಮತಿ. ಅಪಿ ಚಾಹಂ, ಗಾಮಣಿ, ಇಧೇವ ನಿಸಿನ್ನೋ ಏತ್ಥೇವ ತೇ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ. ತಂ ಸುಣಾಹಿ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಹಿ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಭದ್ರಕೋ ಗಾಮಣಿ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಅತ್ಥಿ ತೇ ಉರುವೇಲಕಪ್ಪೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಯೇಸಂ ತೇ ವಧೇನ ವಾ ಬನ್ಧೇನ ವಾ ಜಾನಿಯಾ ವಾ ಗರಹಾಯ ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಉರುವೇಲಕಪ್ಪೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಯೇಸಂ ಮೇ ವಧೇನ ವಾ ಬನ್ಧೇನ ವಾ ಜಾನಿಯಾ ವಾ ಗರಹಾಯ ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ ತೇ, ಗಾಮಣಿ, ಉರುವೇಲಕಪ್ಪೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಯೇಸಂ ತೇ ವಧೇನ ವಾ ಬನ್ಧೇನ ವಾ ಜಾನಿಯಾ ವಾ ಗರಹಾಯ ವಾ ನುಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಉರುವೇಲಕಪ್ಪೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಯೇಸಂ ಮೇ ವಧೇನ ವಾ ಬನ್ಧೇನ ವಾ ಜಾನಿಯಾ ವಾ ಗರಹಾಯ ವಾ ನುಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ. ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಗಾಮಣಿ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ತೇ ಏಕಚ್ಚಾನಂ ಉರುವೇಲಕಪ್ಪಿಯಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಧೇನ ವಾ ಬನ್ಧೇನ ವಾ ಜಾನಿಯಾ ವಾ ಗರಹಾಯ ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಯೇಸಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಉರುವೇಲಕಪ್ಪಿಯಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಧೇನ ವಾ ಬನ್ಧೇನ ವಾ ಜಾನಿಯಾ ವಾ ಗರಹಾಯ ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ತೇಸು ಛನ್ದರಾಗೋ. ಯೇಸಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಉರುವೇಲಕಪ್ಪಿಯಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಧೇನ ವಾ ಬನ್ಧೇನ ವಾ ಜಾನಿಯಾ ವಾ ಗರಹಾಯ ವಾ ನುಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ತೇಸು ಛನ್ದರಾಗೋ’’ತಿ. ‘‘ಇಮಿನಾ ತ್ವಂ, ಗಾಮಣಿ, ಧಮ್ಮೇನ ದಿಟ್ಠೇನ ವಿದಿತೇನ ಅಕಾಲಿಕೇನ ಪತ್ತೇನ ಪರಿಯೋಗಾಳ್ಹೇನ ಅತೀತಾನಾಗತೇ ನಯಂ ನೇಹಿ – ‘ಯಂ ಖೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಅತೀತಮದ್ಧಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ [ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ (ಸಬ್ಬತ್ಥ)] ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಛನ್ದಮೂಲಕಂ ಛನ್ದನಿದಾನಂ. ಛನ್ದೋ ಹಿ ಮೂಲಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸ. ಯಮ್ಪಿ ಹಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಛನ್ದಮೂಲಕಂ ಛನ್ದನಿದಾನಂ. ಛನ್ದೋ ಹಿ ಮೂಲಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾ’’’ತಿ. ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ಭನ್ತೇ! ಯಾವ ಸುಭಾಸಿತಂ ಚಿದಂ [ಸುಭಾಸಿತಮಿದಂ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ [ಯಙ್ಕಿಞ್ಚಿ ಅತೀತಮದ್ಧಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸಬ್ಬನ್ತಂ ಛನ್ದಮೂಲಕಂ ಛನ್ದನಿದಾನಂ, ಛನ್ದೋ ಹಿ ಮೂಲಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾತಿ, ಯಙ್ಕಿಞ್ಚಿ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ ಸಬ್ಬನ್ತಂ ಛನ್ದಮೂಲಕಂ ಛನ್ದನಿದಾನಂ, ಛನ್ದೋ ಹಿ ಮೂಲಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಛನ್ದಮೂಲಕಂ ಛನ್ದನಿದಾನಂ. ಛನ್ದೋ ಹಿ ಮೂಲಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾ’ತಿ. [‘‘ಯಙ್ಕಿಞ್ಚಿ ಅತೀತಮದ್ಧಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸಬ್ಬನ್ತಂ ಛನ್ದಮೂಲಕಂ ಛನ್ದನಿದಾನಂ, ಛನ್ದೋ ಹಿ ಮೂಲಂ ದೂಕ್ಖಸ್ಸಾತಿ, ಯಙ್ಕಿಞ್ಚಿ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ಸಬ್ಬನ್ತಂ ಛನ್ದಮೂಲಕಂ ಛನ್ದನಿದಾನಂ, ಛನ್ದೋ ಹಿ ಮೂಲಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ)] ಅತ್ಥಿ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಚಿರವಾಸೀ ನಾಮ ಕುಮಾರೋ ಬಹಿ ಆವಸಥೇ [ಆವೇಸನೇ (?)] ಪಟಿವಸತಿ. ಸೋ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಕಾಲಸ್ಸೇವ ವುಟ್ಠಾಯ ಪುರಿಸಂ ಉಯ್ಯೋಜೇಮಿ [ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿಂ (ಕ.)] – ‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ, ಚಿರವಾಸಿಂ ಕುಮಾರಂ ಜಾನಾಹೀ’ತಿ. ಯಾವಕೀವಞ್ಚ, ಭನ್ತೇ, ಸೋ ಪುರಿಸೋ ನಾಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸ ಮೇ ಹೋತೇವ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ – ‘ಮಾ ಹೇವ ಚಿರವಾಸಿಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಆಬಾಧಯಿತ್ಥಾ’’’ತಿ [ಆಬಾಧಯೇಥಾತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)].

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಚಿರವಾಸಿಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ವಧೇನ ವಾ ಬನ್ಧೇನ ವಾ ಜಾನಿಯಾ ವಾ ಗರಹಾಯ ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಚಿರವಾಸಿಸ್ಸ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಕುಮಾರಸ್ಸ ವಧೇನ ವಾ ಬನ್ಧೇನ ವಾ ಜಾನಿಯಾ ವಾ ಗರಹಾಯ ವಾ ಜೀವಿತಸ್ಸಪಿ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ, ಕಿಂ ಪನ ಮೇ ನುಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ. ‘‘ಇಮಿನಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಛನ್ದಮೂಲಕಂ ಛನ್ದನಿದಾನಂ. ಛನ್ದೋ ಹಿ ಮೂಲಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾ’’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಯದಾ ತೇ ಚಿರವಾಸಿಮಾತಾ [ಚಿರವಾಸಿಸ್ಸ ಮಾತಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಅದಿಟ್ಠಾ ಅಹೋಸಿ, ಅಸ್ಸುತಾ ಅಹೋಸಿ, ತೇ ಚಿರವಾಸಿಮಾತುಯಾ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ದಸ್ಸನಂ ವಾ ತೇ, ಗಾಮಣಿ, ಆಗಮ್ಮ ಸವನಂ ವಾ ಏವಂ ತೇ ಅಹೋಸಿ – ‘ಚಿರವಾಸಿಮಾತುಯಾ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾ’’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಗಾಮಣಿ, ಚಿರವಾಸಿಮಾತುಯಾ ತೇ ವಧೇನ ವಾ ಬನ್ಧೇನ ವಾ ಜಾನಿಯಾ ವಾ ಗರಹಾಯ ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಚಿರವಾಸಿಮಾತುಯಾ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ವಧೇನ ವಾ ಬನ್ಧೇನ ವಾ ಜಾನಿಯಾ ವಾ ಗರಹಾಯ ವಾ ಜೀವಿತಸ್ಸಪಿ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ, ಕಿಂ ಪನ ಮೇ ನುಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ! ‘‘ಇಮಿನಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಗಾಮಣಿ, ಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಛನ್ದಮೂಲಕಂ ಛನ್ದನಿದಾನಂ. ಛನ್ದೋ ಹಿ ಮೂಲಂ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾ’’’ತಿ. ಏಕಾದಸಮಂ.