೮. ನಿಗಣ್ಠನಾಟಪುತ್ತಸುತ್ತಂ

೩೫೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ನಿಗಣ್ಠೋ ನಾಟಪುತ್ತೋ [ನಾತಪುತ್ತೋ (ಸೀ.)] ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಹೋತಿ ಮಹತಿಯಾ ನಿಗಣ್ಠಪರಿಸಾಯ ಸದ್ಧಿಂ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ – ‘‘ನಿಗಣ್ಠೋ ಕಿರ ನಾಟಪುತ್ತೋ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಮಹತಿಯಾ ನಿಗಣ್ಠಪರಿಸಾಯ ಸದ್ಧಿ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಉಪಾಸಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಯೇನ ನಿಗಣ್ಠೋ ನಾಟಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ನಿಗಣ್ಠೇನ ನಾಟಪುತ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ನಿಗಣ್ಠೋ ನಾಟಪುತ್ತೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸದ್ದಹಸಿ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ – ಅತ್ಥಿ ಅವಿತಕ್ಕೋ ಅವಿಚಾರೋ ಸಮಾಧಿ, ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ನಿರೋಧೋ’’ತಿ?

‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ ಏತ್ಥ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಸದ್ಧಾಯ ಗಚ್ಛಾಮಿ. ಅತ್ಥಿ ಅವಿತಕ್ಕೋ ಅವಿಚಾರೋ ಸಮಾಧಿ, ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ನಿರೋಧೋ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ನಿಗಣ್ಠೋ ನಾಟಪುತ್ತೋ ಉಲ್ಲೋಕೇತ್ವಾ [ಸಕಂ ಪರಿಸಂ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಓಲೋಕೇತ್ವಾ (ಸೀ. ಅಟ್ಠ. ಸ್ಯಾ. ಅಟ್ಠ.)] ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇದಂ ಭವನ್ತೋ ಪಸ್ಸನ್ತು, ಯಾವ ಉಜುಕೋ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ, ಯಾವ ಅಸಠೋ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ, ಯಾವ ಅಮಾಯಾವೀ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ, ವಾತಂ ವಾ ಸೋ ಜಾಲೇನ ಬಾಧೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ, ಯೋ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರೇ ನಿರೋಧೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ, ಸಕಮುಟ್ಠಿನಾ ವಾ ಸೋ ಗಙ್ಗಾಯ ಸೋತಂ ಆವಾರೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ, ಯೋ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರೇ ನಿರೋಧೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಭನ್ತೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಪಣೀತತರಂ – ಞಾಣಂ ವಾ ಸದ್ಧಾ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ಸದ್ಧಾಯ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಞಾಣಂಯೇವ ಪಣೀತತರ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ, ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ, ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ, ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಅಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ, ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ನ ಸೋ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಏವಂ ಜಾನನ್ತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಕಸ್ಸ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ವಾ ಸದ್ಧಾಯ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ? ಅತ್ಥಿ ಅವಿತಕ್ಕೋ ಅವಿಚಾರೋ ಸಮಾಧಿ, ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ನಿರೋಧೋ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ನಿಗಣ್ಠೋ ನಾಟಪುತ್ತೋ ಸಕಂ ಪರಿಸಂ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇದಂ ಭವನ್ತೋ ಪಸ್ಸನ್ತು, ಯಾವ ಅನುಜುಕೋ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ, ಯಾವ ಸಠೋ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ, ಯಾವ ಮಾಯಾವೀ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತೀ’’ತಿ.

‘‘ಇದಾನೇವ ಖೋ ತೇ [ಇದಾನೇವ ಚ ಪನ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಾಸಿತಂ – ‘ಏವಂ ಆಜಾನಾಮ ಇದಂ ಭವನ್ತೋ ಪಸ್ಸನ್ತು, ಯಾವ ಉಜುಕೋ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ, ಯಾವ ಅಸಠೋ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ, ಯಾವ ಅಮಾಯಾವೀ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತೀ’ತಿ. ಇದಾನೇವ ಚ ಪನ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಾಸಿತಂ – ‘ಏವಂ ಆಜಾನಾಮ ಇದಂ ಭವನ್ತೋ ಪಸ್ಸನ್ತು, ಯಾವ ಅನುಜುಕೋ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ, ಯಾವ ಸಠೋ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ, ಯಾವ ಮಾಯಾವೀ ಚಾಯಂ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತೀ’ತಿ. ಸಚೇ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಮಂ ಸಚ್ಚಂ, ಪಚ್ಛಿಮಂ ತೇ ಮಿಚ್ಛಾ. ಸಚೇ ಪನ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಮಂ ಮಿಚ್ಛಾ, ಪಚ್ಛಿಮಂ ತೇ ಸಚ್ಚಂ. ಇಮೇ ಖೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ದಸ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾ ಪಞ್ಹಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಯದಾ ನೇಸಂ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನೇಯ್ಯಾಸಿ, ಅಥ ಮಂ ಪಟಿಹರೇಯ್ಯಾಸಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಗಣ್ಠಪರಿಸಾಯ. ಏಕೋ ಪಞ್ಹೋ, ಏಕೋ ಉದ್ದೇಸೋ, ಏಕಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ. ದ್ವೇ ಪಞ್ಹಾ, ದ್ವೇ ಉದ್ದೇಸಾ, ದ್ವೇ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾನಿ. ತಯೋ ಪಞ್ಹಾ, ತಯೋ ಉದ್ದೇಸಾ, ತೀಣಿ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾನಿ. ಚತ್ತಾರೋ ಪಞ್ಹಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಉದ್ದೇಸಾ, ಚತ್ತಾರಿ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾನಿ. ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಹಾ, ಪಞ್ಚ ಉದ್ದೇಸಾ, ಪಞ್ಚ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾನಿ. ಛ ಪಞ್ಹಾ, ಛ ಉದ್ದೇಸಾ, ಛ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾನಿ. ಸತ್ತ ಪಞ್ಹಾ, ಸತ್ತ ಉದ್ದೇಸಾ, ಸತ್ತ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾನಿ. ಅಟ್ಠ ಪಞ್ಹಾ, ಅಟ್ಠ ಉದ್ದೇಸಾ, ಅಟ್ಠ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾನಿ. ನವ ಪಞ್ಹಾ, ನವ ಉದ್ದೇಸಾ, ನವ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾನಿ. ದಸ ಪಞ್ಹಾ, ದಸ ಉದ್ದೇಸಾ, ದಸ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾನೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ನಿಗಣ್ಠಂ ನಾಟಪುತ್ತಂ ಇಮೇ ದಸ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇ ಪಞ್ಹೇ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮೀತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.