೯. ಅಚೇಲಕಸ್ಸಪಸುತ್ತಂ

೩೫೧. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಹೋತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ಪುರಾಣಗಿಹಿಸಹಾಯೋ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ – ‘‘ಅಚೇಲೋ ಕಿರ ಕಸ್ಸಪೋ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುರಾಣಗಿಹಿಸಹಾಯೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಚೇಲೇನ ಕಸ್ಸಪೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಅಚೇಲಂ ಕಸ್ಸಪಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೀವಚಿರಂ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಕಸ್ಸಪಾ’’ತಿ? ‘‘ತಿಂಸಮತ್ತಾನಿ ಖೋ ಮೇ, ಗಹಪತಿ, ವಸ್ಸಾನಿ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸಾ’’ತಿ. ‘‘ಇಮೇಹಿ ಪನ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ತಿಂಸಮತ್ತೇಹಿ ವಸ್ಸೇಹಿ ಅತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಾ [ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಅಲಮರಿಯಞಾಣದಸ್ಸನವಿಸೇಸೋ ಅಧಿಗತೋ ಫಾಸುವಿಹಾರೋ’’ತಿ? ‘‘ಇಮೇಹಿ ಖೋ ಮೇ, ಗಹಪತಿ, ತಿಂಸಮತ್ತೇಹಿ ವಸ್ಸೇಹಿ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಾ ಅಲಮರಿಯಞಾಣದಸ್ಸನವಿಸೇಸೋ ಅಧಿಗತೋ ಫಾಸುವಿಹಾರೋ, ಅಞ್ಞತ್ರ ನಗ್ಗೇಯ್ಯಾ ಚ ಮುಣ್ಡೇಯ್ಯಾ ಚ ಪಾವಳನಿಪ್ಫೋಟನಾಯ ಚಾ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಅಚೇಲಂ ಕಸ್ಸಪಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ, ಭೋ, ಅಬ್ಭುತಂ ವತ, ಭೋ! ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತತಾ [ಸಬ್ಬತ್ಥಪಿ ಏವಮೇವ ದಿಸ್ಸತಿ] ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ತಿಂಸಮತ್ತೇಹಿ ವಸ್ಸೇಹಿ ನ ಕೋಚಿ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಾ ಅಲಮರಿಯಞಾಣದಸ್ಸನವಿಸೇಸೋ ಅಧಿಗತೋ ಅಭವಿಸ್ಸ ಫಾಸುವಿಹಾರೋ, ಅಞ್ಞತ್ರ ನಗ್ಗೇಯ್ಯಾ ಚ ಮುಣ್ಡೇಯ್ಯಾ ಚ ಪಾವಳನಿಪ್ಫೋಟನಾಯ ಚಾ’’ತಿ!

‘‘ತುಯ್ಹಂ ಪನ, ಗಹಪತಿ, ಕೀವಚಿರಂ ಉಪಾಸಕತ್ತಂ ಉಪಗತಸ್ಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಮಯ್ಹಮ್ಪಿ ಖೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ತಿಂಸಮತ್ತಾನಿ ವಸ್ಸಾನಿ ಉಪಾಸಕತ್ತಂ ಉಪಗತಸ್ಸಾ’’ತಿ. ‘‘ಇಮೇಹಿ ಪನ ತೇ, ಗಹಪತಿ, ತಿಂಸಮತ್ತೇಹಿ ವಸ್ಸೇಹಿ ಅತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಾ ಅಲಮರಿಯಞಾಣದಸ್ಸನವಿಸೇಸೋ ಅಧಿಗತೋ ಫಾಸುವಿಹಾರೋ’’ತಿ? ‘‘ಗಿಹಿನೋಪಿ ಸಿಯಾ, ಭನ್ತೇ. ಅಹಞ್ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ, ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಅಹಞ್ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ, ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ …ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಅಹಞ್ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ, ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಅಹಞ್ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಾಮಿ, ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಸಚೇ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ [ಭಗವತಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಪಠಮತರಂ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಂ, ಅನಚ್ಛರಿಯಂ ಖೋ ಪನೇತಂ ಯಂ ಮಂ ಭಗವಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ನತ್ಥಿ ತಂ ಸಂಯೋಜನಂ ಯೇನ ಸಂಯೋಜನೇನ ಸಂಯುತ್ತೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಪುನ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾ’’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಚಿತ್ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ ಭೋ, ಅಬ್ಭುತಂ ವತ ಭೋ! ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತತಾ, ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನೋ [ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಏವರೂಪಂ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಾ ಅಲಮರಿಯಞಾಣದಸ್ಸನವಿಸೇಸಂ ಅಧಿಗಮಿಸ್ಸತಿ [ಅಧಿಗಮಿಸ್ಸನ್ತಿ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಫಾಸುವಿಹಾರಂ. ಲಭೇಯ್ಯಾಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಲಭೇಯ್ಯಂ ಉಪಸಮ್ಪದ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಅಚೇಲಂ ಕಸ್ಸಪಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಥೇರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುರಾಣಗಿಹಿಸಹಾಯೋ. ಇಮಂ ಥೇರಾ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತು ಉಪಸಮ್ಪಾದೇನ್ತು. ಅಹಮಸ್ಸ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನ’’ನ್ತಿ. ಅಲತ್ಥ ಖೋ ಅಚೇಲೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಅಲತ್ಥ ಉಪಸಮ್ಪದಂ. ಅಚಿರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಕಸ್ಸಪೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ, ತದನುತ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ‘‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಕಸ್ಸಪೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸೀತಿ. ನವಮಂ.