೪. ಪಾತಾಲಸುತ್ತಂ
೨೫೨. ‘‘ಅಸ್ಸುತವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಯಂ ವಾಚಂ ಭಾಸತಿ – ‘ಅತ್ಥಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಪಾತಾಲೋ’ತಿ. ತಂ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅಸನ್ತಂ ಅವಿಜ್ಜಮಾನಂ ಏವಂ ವಾಚಂ ಭಾಸತಿ – ‘ಅತ್ಥಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಪಾತಾಲೋ’ತಿ. ಸಾರೀರಿಕಾನಂ ಖೋ ಏತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಾನಂ ವೇದನಾನಂ ಅಧಿವಚನಂ ಯದಿದಂ ‘ಪಾತಾಲೋ’ತಿ. ಅಸ್ಸುತವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಸಾರೀರಿಕಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ಸೋಚತಿ ಕಿಲಮತಿ ಪರಿದೇವತಿ ಉರತ್ತಾಳಿಂ ಕನ್ದತಿ ಸಮ್ಮೋಹಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಪಾತಾಲೇ ನ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಸಿ, ಗಾಧಞ್ಚ ನಾಜ್ಝಗಾ’. ಸುತವಾ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಸಾರೀರಿಕಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ನೇವ ಸೋಚತಿ, ನ ಕಿಲಮತಿ, ನ ಪರಿದೇವತಿ, ನ ಉರತ್ತಾಳಿಂ ಕನ್ದತಿ, ನ ಸಮ್ಮೋಹಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಸುತವಾ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಪಾತಾಲೇ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಸಿ, ಗಾಧಞ್ಚ ಅಜ್ಝಗಾ’’’ತಿ.
‘‘ಯೋ ಏತಾ ನಾಧಿವಾಸೇತಿ, ಉಪ್ಪನ್ನಾ ವೇದನಾ ದುಖಾ;
ಸಾರೀರಿಕಾ ಪಾಣಹರಾ, ಯಾಹಿ ಫುಟ್ಠೋ ಪವೇಧತಿ.
‘‘ಅಕ್ಕನ್ದತಿ ಪರೋದತಿ, ದುಬ್ಬಲೋ ಅಪ್ಪಥಾಮಕೋ;
ನ ಸೋ ಪಾತಾಲೇ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಸಿ, ಅಥೋ ಗಾಧಮ್ಪಿ ನಾಜ್ಝಗಾ.
‘‘ಯೋ ಚೇತಾ ಅಧಿವಾಸೇತಿ, ಉಪ್ಪನ್ನಾ ವೇದನಾ ದುಖಾ;
ಸಾರೀರಿಕಾ ಪಾಣಹರಾ, ಯಾಹಿ ಫುಟ್ಠೋ ನ ವೇಧತಿ;
ಸ ವೇ ಪಾತಾಲೇ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಸಿ, ಅಥೋ ಗಾಧಮ್ಪಿ ಅಜ್ಝಗಾ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ;